{"id":77304,"date":"2020-04-16T17:09:00","date_gmt":"2020-04-16T15:09:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=77304"},"modified":"2020-04-07T07:26:05","modified_gmt":"2020-04-07T05:26:05","slug":"16-09-46","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=77304","title":{"rendered":"Wczuwam si\u0119, wi\u0119c jestem. Z Edyt\u0105 Stein w dobie pandemii"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Wczuwam si\u0119, wi\u0119c jestem. Z Edyt\u0105 Stein w dobie pandemii<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

CEZARY GAWRY\u015a<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

\u015aw. Edyta Stein, siostra Teresa Benedykta od Krzy\u017ca OCD.<\/em><\/span><\/p>\n

Skoro potrafimy kocha\u0107 Drugiego \u2013 tak i\u017c gotowi jeste\u015bmy w akcie solidarno\u015bci z nim spojrze\u0107 \u015bmia\u0142o w oczy \u015bmierci, to znaczy, \u017ce \u017cycie ma sens.<\/strong><\/p>\n

Musz\u0119 przyzna\u0107 ze wstydem, \u017ce o Edycie Stein, kanonizowanej przez \u015bw. Jana Paw\u0142a II jako siostra Teresa Benedykta od Krzy\u017ca, wiedzia\u0142em do niedawna tylko tyle, \u017ce to niemiecka \u017byd\u00f3wka, uzdolniona uczennica Edmunda Husserla; \u017ce w pewnym momencie przyj\u0119\u0142a wiar\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 i wst\u0105pi\u0142a do Karmelu, a w czasie drugiej wojny \u015bwiatowej, solidarna ze swoim narodem \u2013 cho\u0107 dzi\u0119ki przyjacio\u0142om mog\u0142a si\u0119 uratowa\u0107 \u2013 zgin\u0119\u0142a w komorze gazowej w Auschwitz.<\/span><\/p>\n

Niedawno ukaza\u0142a si\u0119 na polskim rynku ksi\u0105\u017cka zatytu\u0142owana \u201eEdyta Stein. Prolog filozoficzny 1913-1922\u201d (Esprit, Krak\u00f3w 2019). Jej autorem jest Alasdair MacIntyre. Ten znany filozof brytyjski prezentuje i uzasadnia ciekaw\u0105 tez\u0119, \u017ce na prze\u0142om religijny w \u017cyciu Edyty Stein bezpo\u015bredni wp\u0142yw mia\u0142a w\u0142a\u015bnie jej przygoda z filozofi\u0105. A poniewa\u017c i moje poszukiwania religijne za m\u0142odu inspirowane by\u0142y studiowan\u0105 na Uniwersytecie Warszawskim filozofi\u0105, postanowi\u0142em zdoby\u0107 i przeczyta\u0107 t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119.<\/span><\/p>\n

Nie by\u0142a to lektura \u0142atwa, zw\u0142aszcza rozdzia\u0142y po\u015bwi\u0119cone fenomenologicznym badaniom prowadzonym na pocz\u0105tku XX wieku w Getyndze przez Husserla. Opr\u00f3cz zag\u0142\u0119bienia si\u0119 w problematyk\u0119 \u015bci\u015ble filozoficzn\u0105, dowiedzia\u0142em si\u0119 jednak z ksi\u0105\u017cki MacIntyre\u2019a kilku ciekawych rzeczy o samej Edycie Stein.<\/span><\/p>\n

Anty-skuteczna pomoc i pomoc prawdziwa<\/strong><\/h4>\n

Zafascynowana fenomenologi\u0105, nale\u017ca\u0142a \u2013 obok Romana Ingardena \u2013 do grona najbli\u017cszych uczni\u00f3w Husserla, najpierw jako studentka, potem doktorantka. A on, geniusz nieco \u201epogr\u0105\u017cony w chmurach\u201d, rozpoznawszy jej niew\u0105tpliwy talent po\u0142\u0105czony z pracowito\u015bci\u0105, zaproponowa\u0142 Edycie stanowisko asystentki. To w du\u017cej mierze dzi\u0119ki niej z chaotycznych zapisk\u00f3w z wyk\u0142ad\u00f3w mistrza, kt\u00f3re \u017cmudnie odczytywa\u0142a ze stenogram\u00f3w, powsta\u0142o jego drugie wa\u017cne dzie\u0142o \u2013 \u201eIdee\u201d (1913). Zdaniem znawc\u00f3w tematu, Edyta Stein wp\u0142yn\u0119\u0142a wr\u0119cz na rozwini\u0119cie i sprecyzowanie istotnych my\u015bli znanego filozofa.\u00a0Niestety, nie zosta\u0142a przez niego nawet wspomniana w opublikowanej ksi\u0105\u017cce! Szukaj\u0105c warunk\u00f3w samodzielnego rozwoju, zdecydowa\u0142a si\u0119 na rozstanie z Husserlem\u00a0\u2013<\/a>\u00a0funkcj\u0119 jego asystenta obj\u0105\u0142 po niej nie byle kto, bo m\u0142ody Martin Heidegger.<\/span><\/p>\n

Stein, maj\u0105c ju\u017c doktorat i kilka wa\u017cnych publikacji, zacz\u0119\u0142a my\u015ble\u0107 o habilitacji, kt\u00f3ra by\u0142a warunkiem stara\u0144 o profesur\u0119 na kt\u00f3rym\u015b z niemieckich uniwersytet\u00f3w. Poprosi\u0142a wi\u0119c \u2013 co by\u0142o naturalne \u2013 swego mistrza o napisanie opinii. Husserl niestety zachowa\u0142 si\u0119 anty-skutecznie. Chwal\u0105c jej wybitne osi\u0105gni\u0119cia, doda\u0142 jedno niepotrzebne zdanie, kt\u00f3re\u00a0de facto<\/em>\u00a0j\u0105 pogr\u0105\u017cy\u0142o: \u201eGdyby by\u0142o dzi\u015b mo\u017cliwe przyznanie habilitacji kobiecie, pani Stein w pe\u0142ni by na ni\u0105 zas\u0142ugiwa\u0142a\u201d.<\/span><\/p>\n

Edyta Stein po nawr\u00f3ceniu nie wyrzek\u0142a si\u0119 filozofii. Akt wiary by\u0142 logiczn\u0105 konsekwencj\u0105 jej filozoficznych poszukiwa\u0144<\/em><\/span><\/strong><\/p>\n

Pami\u0119tajmy, \u017ce m\u00f3wimy o czasach, gdy uniwersytecka kariera kobiety by\u0142a jeszcze nie do pomy\u015blenia. Zw\u0142aszcza \u017byd\u00f3wki! Jednym s\u0142owem, spotkanie z wielkim Husserlem, kt\u00f3remu m\u0142odziutka Edyta po\u015bwi\u0119ci\u0142a rok wyt\u0119\u017conej pracy jako asystentka i przyczyni\u0142a si\u0119 istotnie do powstania jego s\u0142ynnego dzie\u0142a, sko\u0144czy\u0142o si\u0119 zerwaniem jej kariery jako filozofki. Musia\u0142a znale\u017a\u0107 sobie prac\u0119 jako zwyk\u0142a nauczycielka w prywatnym gimnazjum. Nale\u017cy odnotowa\u0107 z podziwem, \u017ce do Husserla nie chowa\u0142a w sercu \u017cadnej urazy.<\/span><\/p>\n

Kiedy wybucha wielka wojna, Stein czuje si\u0119 w obowi\u0105zku s\u0142u\u017cy\u0107 ojczy\u017anie. Zapisuje si\u0119 na kurs piel\u0119gniarstwa, w roku 1915 zdaje egzamin pa\u0144stwowy i zostaje wys\u0142ana do szpitala polowego w Hranicach na Morawach. Zdobywa tu nowe wa\u017cne do\u015bwiadczenie: piel\u0119gnuje rannych \u017co\u0142nierzy, cierpi\u0105cych i umieraj\u0105cych m\u0119\u017cczyzn r\u00f3\u017cnych narodowo\u015bci, nieznaj\u0105cych j\u0119zyka niemieckiego, cz\u0119sto zawstydzonych i maskuj\u0105cych przed m\u0142od\u0105 siostrzyczk\u0105 sw\u00f3j b\u00f3l i prawdziwe potrzeby. Komunikacja z nimi wymaga od Edyty wczucia si\u0119, czytania w niemym spojrzeniu, w wyrazie twarzy, w mowie cia\u0142a. Prze\u017cywa w praktyce to, o czym pisa\u0142a w swoim doktoracie: \u017ce drog\u0105 do poznania drugiego \u201eja\u201d jest\u00a0Einf\u0215hlung<\/em>, wczucie si\u0119, inaczej m\u00f3wi\u0105c: postrzeganie duchowe za po\u015brednictwem cia\u0142a.<\/span><\/p>\n

Filozofia \u2013 zabytek przesz\u0142o\u015bci?<\/strong><\/h4>\n

Tu musimy cofn\u0105\u0107 si\u0119 nieco i przedstawi\u0107, si\u0142\u0105 rzeczy w ogromnym uproszczeniu, zasadniczy wyw\u00f3d Alasdaira MacIntyre\u2019a. Pokazuje on, \u017ce prze\u0142om religijny w \u017cyciu Edyty Stein nie by\u0142 jakim\u015b\u00a0deus ex machina<\/em>, nag\u0142ym nie-racjonalnym prze\u017cyciem (jak na przyk\u0142ad u Paula Claudela), kt\u00f3re sprawi\u0142o, \u017ce \u2013 jak obawia\u0142 si\u0119 jej kolega Roman Ingarden \u2013 b\u0119dzie odt\u0105d \u201estracona dla fenomenologii\u201d. Wr\u0119cz przeciwnie \u2013 akt wiary by\u0142 logiczn\u0105 konsekwencj\u0105 jej filozoficznych poszukiwa\u0144. Wiemy te\u017c, \u017ce po latach, ju\u017c jako karmelitanka, na polecenie prze\u0142o\u017conych wr\u00f3ci\u0142a do uprawiania filozofii, czego owocem jest jej dzie\u0142o z roku 1936 \u2013 \u201eByt sko\u0144czony a byt wieczny\u201d.<\/span><\/p>\n

M\u0142odziutka Edyta jako kierunek studi\u00f3w wybra\u0142a filozofi\u0119, poniewa\u017c poszukiwa\u0142a prawdy.\u00a0Klasyczna filozofia stawia\u0142a pytanie: \u201eco istnieje, czym jest byt?\u201d. Zapocz\u0105tkowana przez Kartezjusza, z jego s\u0142ynnym\u00a0Cogito ergo sum<\/em>\u00a0(\u201eMy\u015bl\u0119, wi\u0119c jestem\u201d, a wi\u0119c, wnioskowa\u0142 dalej b\u0142\u0119dnie, jestem \u201erzecz\u0105 my\u015bl\u0105c\u0105\u201d, powiedzieliby\u015bmy: czystym my\u015bleniem), filozofia nowo\u017cytna z czasem uczyni\u0142a swoj\u0105 centraln\u0105 kwesti\u0105 pytanie \u201ejak poznajemy?\u201d.\u00a0Cios \u015bmiertelny realistycznej metafizyce zada\u0142 Kant przekonaniem, \u017ce nie jest\u00a0mo\u017cliwe dotarcie do \u201erzeczy samej w sobie\u201d. Owszem,\u00a0prawd\u0119 o \u015bwiecie przyrody i \u015bwiecie ludzkich twor\u00f3w mo\u017cemy osi\u0105gn\u0105\u0107 w spos\u00f3b pewny, ale prawdy dotycz\u0105ce \u201eidei regulatywnych\u201d (dusza nie\u015bmiertelna, B\u00f3g) s\u0105 nam dost\u0119pne jedynie w post\u0119powaniu praktycznym. Nie jest wi\u0119c mo\u017cliwe uprawianie tradycyjnej metafizyki (ontologii), mo\u017cliwa jest ewentualnie \u201emetafizyka moralno\u015bci\u201d (\u201eNiebo gwia\u017adziste nade mn\u0105 i prawo moralne we mnie\u201d).<\/span><\/p>\n

Filozofia niemiecka posz\u0142a w rezultacie w kierunku idealizmu, czyli przekonania, \u017ce ca\u0142a rzeczywisto\u015b\u0107 jest tworem \u015bwiadomo\u015bci (idei, Ducha). Okaza\u0142o si\u0119 to \u015blep\u0105 uliczk\u0105, zw\u0142aszcza w zwi\u0105zku z osza\u0142amiaj\u0105cym rozwojem nauk przyrodniczych i \u015bcis\u0142ych. W europejskiej kulturze umys\u0142owej zapanowa\u0142 scjentyzm. Zdawa\u0142o si\u0119, \u017ce filozofia jako ontologia jest ju\u017c tylko zabytkiem przesz\u0142o\u015bci.<\/span><\/p>\n

\u201ePowr\u00f3t do samych rzeczy\u201d<\/strong><\/h4>\n

Gdy Stein zaczyna\u0142a studia, na uniwersytetach niemieckich kr\u00f3lowa\u0142y neokantyzm i psychologizm (psychologia zast\u0119powa\u0142a teori\u0119 poznania). I oto pojawia si\u0119 w Getyndze Edmund Husserl ze swoj\u0105 now\u0105 metod\u0105 filozofowania \u2013\u00a0fenomenologi\u0105, czyli badaniem tego, co nam \u201ejawi si\u0119 w do\u015bwiadczeniu\u201d. Jego pierwsze dzie\u0142o, \u201eBadania logiczne\u201d, by\u0142o rewelacj\u0105: wyra\u017ca\u0142o \u201erealizm fenomenologiczny\u201d, proponowa\u0142o \u201epowr\u00f3t do samych rzeczy\u201d (\u015bci\u015blej: dotarcie do \u201eistot rzeczy\u201d). Fenomenologia w pewnym sensie otwiera\u0142a wi\u0119c drog\u0119 do filozoficznego poznania prawdy o obiektywnie istniej\u0105cym \u015bwiecie.<\/span><\/p>\n

W nast\u0119pnym swoim dziele, \u201eIdeach czystej fenomenologii\u201d, Husserl podstaw\u0105 swych bada\u0144 czyni \u015bwiadomo\u015b\u0107, wprowadzaj\u0105c m.in. poj\u0119cie intencjonalno\u015bci: \u015bwiadomo\u015b\u0107 jest zawsze \u201e\u015bwiadomo\u015bci\u0105 czego\u015b\u201d, wychodzi poza siebie. Przy czym byt \u015bwiadomo\u015bci jest dla nas czym\u015b koniecznym i absolutnym, natomiast \u015bwiat naturalny jest relatywny wzgl\u0119dem \u015bwiadomo\u015bci.<\/span><\/p>\n

Trzeba jednak przyzna\u0107, \u017ce dokonuj\u0105c operacji \u201eredukcji fenomenologicznej\u201d, Husserl nie unicestwia\u0142 realnie istniej\u0105cego \u015bwiata, a tylko zawiesza\u0142 nasze \u201enastawienie naturalne\u201d i ods\u0142ania\u0142 \u201efenomeny\u201d jako jednostki sensu. Jego idealizm by\u0142 wi\u0119c transcendentalny, ale nie metafizyczny, tzn. nie twierdzi\u0142, \u017ce \u015bwiat rzeczywisty jest wytworem \u015bwiadomo\u015bci (jak to zarzuca\u0142 mu Ingarden). Z czasem, w \u201eMedytacjach kartezja\u0144skich\u201d, pojawi si\u0119 jednak kwestia intersubiektywno\u015bci: jak pozna\u0107 \u201eja\u201d drugiej osoby?<\/span><\/p>\n

Rozej\u015bcia i zbli\u017cenia<\/strong><\/h4>\n

Drogi mistrza i uczni\u00f3w stopniowo si\u0119 rozchodzi\u0142y. Tak\u017ce drugi po Edycie Stein asystent Husserla, Martin Heidegger, z czasem usamodzielni\u0142 si\u0119. Uchylaj\u0105c si\u0119 od abstrakcyjnego sporu o status obiektywnego \u015bwiata, analizowa\u0142\u00a0Dasein<\/em>,\u00a0\u201eludzkie bycie w \u015bwiecie\u201d. Tak powsta\u0142a jego filozofia, bliska odczuciom ludzi XX wieku, z przejmuj\u0105c\u0105 kategori\u0105 \u201etrwogi egzystencjalnej\u201d, przez wielu uznawana za ateistyczny egzystencjalizm.<\/span><\/p>\n

Inny z kolei ucze\u0144 Husserla, Adolf Reinach, znalaz\u0142szy si\u0119 jako \u017co\u0142nierz na froncie pierwszej wojny \u015bwiatowej, zbli\u017cy\u0142 si\u0119 do chrze\u015bcija\u0144stwa. Edyta Stein by\u0142a pod wra\u017ceniem jego list\u00f3w pisanych w okopach, a potem \u2013 pogody ducha, z jak\u0105 \u015bmier\u0107 Reinacha (w roku 1917) przyj\u0119\u0142a jego \u017cona.<\/span><\/p>\n

Stein wychowana by\u0142a przez matk\u0119 w tradycji judaizmu, ale w okresie m\u0142odzie\u0144czego krytycyzmu przesta\u0142a chodzi\u0107 do synagogi i modli\u0107 si\u0119 \u2013 zosta\u0142a bezwyznaniow\u0105 ateistk\u0105. Pod wp\u0142ywem do\u015bwiadcze\u0144 czasu wojny i na drodze docieka\u0144 filozoficznych zbli\u017cy\u0142a si\u0119 do wiary i \u2013 mimo protest\u00f3w matki \u2013 przyj\u0119\u0142a chrzest w Ko\u015bciele katolickim.<\/span><\/p>\n

Oczyszczenie przedpola<\/strong><\/h4>\n

Zatrzymajmy si\u0119 w tym momencie. To, co napisz\u0119 dalej, nie jest ju\u017c referowaniem ksi\u0105\u017cki MacIntyre\u2019a, lecz wyrazem moich w\u0142asnych przemy\u015ble\u0144 zainspirowanych t\u0105 lektur\u0105. Wiem, profesjonalny filozof pewnie si\u0119 otrz\u0105\u015bnie, ale nie mog\u0119 nie filozofowa\u0107 po zapoznaniu si\u0119 z \u201eprologiem filozoficznym\u201d m\u0119czennicy z Auschwitz.<\/span><\/p>\n

W popularnym odbiorze kwintesencj\u0105 filozofii jest przywo\u0142ana ju\u017c przeze mnie s\u0142ynna formu\u0142a Kartezjusza: \u201eMy\u015bl\u0119, wi\u0119c jestem\u201d. Faktycznie, mo\u017cna uzna\u0107, \u017ce od niej zacz\u0119\u0142a si\u0119 w XVII wieku filozofia nowo\u017cytna. Snuj\u0105c j\u0119zykow\u0105 analogi\u0119, mo\u017cna by powiedzie\u0107, \u017ce filozofia klasyczna, zrodzona dwa i p\u00f3\u0142 tysi\u0105ca lat temu w staro\u017cytnej Grecji, zacz\u0119\u0142a si\u0119 od formu\u0142y: \u201eDziwi\u0119 si\u0119, wi\u0119c jestem\u201d \u2013 dziwi\u0119 si\u0119, \u017ce istnieje \u015bwiat i \u017ce ja w nim istniej\u0119, dlatego filozofuj\u0119, czyli zastanawiam si\u0119, co to znaczy \u201eistnie\u0107\u201d.<\/span><\/p>\n

Z czasem, po kilku wiekach, filozofia grecka spotka\u0142a si\u0119 z chrze\u015bcija\u0144stwem, czyli objawieniem Boga, kt\u00f3ry sam o sobie m\u00f3wi w Biblii: \u201eJestem, kt\u00f3ry jestem\u201d. Z tego spotkania filozofii greckiej z religijn\u0105 tradycj\u0105 wiary w Boga, kt\u00f3ry w Chrystusie sta\u0142 si\u0119 cz\u0142owiekiem, powsta\u0142a filozofia chrze\u015bcija\u0144ska \u2013\u00a0soror theologiae,\u00a0<\/em>jak mawia\u0142 profesor Stefan Swie\u017cawski.<\/span><\/p>\n

Filozofia klasyczna, zrodzona dwa i p\u00f3\u0142 tysi\u0105ca lat temu w staro\u017cytnej Grecji, zacz\u0119\u0142a si\u0119 od formu\u0142y: \u201eDziwi\u0119 si\u0119, wi\u0119c jestem\u201d \u2013 dziwi\u0119 si\u0119, \u017ce istnieje \u015bwiat i \u017ce ja w nim istniej\u0119, dlatego filozofuj\u0119<\/em><\/span><\/strong><\/p>\n

Niestety, po wielu wiekach wyrodzi\u0142a si\u0119 ona w ja\u0142ow\u0105 scholastyk\u0119, od kt\u00f3rej radykalnie odci\u0105\u0142 si\u0119 Kartezjusz, zafascynowany geometri\u0105 jako idea\u0142em nauki i pragn\u0105cy z filozofii uczyni\u0107 wiedz\u0119 \u201ejasn\u0105 i wyra\u017an\u0105\u201d. Kant do reszty oczy\u015bci\u0142 przedpole, sk\u0105din\u0105d nie znaj\u0105c oryginalnych pism Tomasza z Akwinu, a odnosz\u0105c si\u0119 do XVIII-wiecznego wt\u00f3rnego filozofa Christiana Wolffa. Potem przyszed\u0142 idealizm niemiecki i Hegel z jednej strony, empiryzm angielski i sceptycyzm Hume\u2019a z drugiej, pozytywizm, a\u017c wreszcie \u2013 ju\u017c za naszych czas\u00f3w \u2013 postmodernizm (maj\u0105cy te\u017c swoje zas\u0142ugi w oczyszczaniu przedpola dla poszukiwania prawdy). Widocznie tak by\u0107 musia\u0142o. Jak g\u0142osi\u0142 profesor Swie\u017cawski, filozofia to taka specyficzna nauka, dla kt\u00f3rej do\u015bwiadczeniem weryfikuj\u0105cym wzgl\u0119dnie falsyfikuj\u0105cym jej teorie jest w\u0142asny rozw\u00f3j, czyli historia filozofii sprz\u0119\u017cona z dziejami.<\/span><\/p>\n

Wiek XX przyni\u00f3s\u0142 g\u0142\u0119boki kryzys filozofii, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce coraz bardziej stawa\u0142a si\u0119 ona \u201erozmow\u0105 o rozmowie\u201d zamiast \u201erozmow\u0105 o rzeczywisto\u015bci\u201d (to my\u015bl Jana Andrzeja K\u0142oczowskiego OP). Jednocze\u015bnie miniony wiek przyni\u00f3s\u0142 te\u017c kryzys cywilizacji \u2013 eksplozj\u0119 z\u0142a na niewyobra\u017caln\u0105 skal\u0119: dwie wojny \u015bwiatowe, gu\u0142agi i Holokaust, bro\u0144 masowej zag\u0142ady i zniszczenie naturalnego \u015brodowiska.<\/span><\/p>\n

Zbawienna solidarno\u015b\u0107<\/strong><\/h4>\n

Co przyniesie ludzko\u015bci wiek XXI? Na razie, w roku 2020, mamy pandemi\u0119 koronawirusa. Ogarnia nas parali\u017cuj\u0105cy strach, pojawiaj\u0105 si\u0119 nastroje apokaliptyczne, grozi nam irracjonalizm i powr\u00f3t do tradycjonalizmu, chaos i rozpad dotychczasowego porz\u0105dku gospodarczego, spo\u0142ecznego, politycznego. Gdzie szuka\u0107 rozumnej nadziei?<\/span><\/p>\n

Jednocze\u015bnie jeste\u015bmy \u015bwiadkami narastaj\u0105cej fali dobra i mi\u0119dzyludzkiej solidarno\u015bci. Bohaterami\u00a0czasu\u00a0pandemii s\u0105 nie tylko lekarze i piel\u0119gniarki, ratownicy medyczni, ale tak\u017ce pracownicy wszystkich s\u0142u\u017cb publicznych: restauratorzy i sprzedawcy, pocztowcy, \u015bmieciarze, policjanci, nauczyciele \u2013 i wreszcie\u00a0tysi\u0105ce m\u0142odych ludzie, anonimowo oferuj\u0105cych pomoc starszym i chorym, zamkni\u0119tym w swoich domach na czas kwarantanny. Ile dobra!<\/span><\/p>\n

Chcia\u0142oby si\u0119 powiedzie\u0107, trawestuj\u0105c formu\u0142\u0119 Kartezjusza, a w nawi\u0105zaniu do Edyty Stein: \u201eWczuwam si\u0119, wi\u0119c jestem\u201d. Skoro potrafimy kocha\u0107 Drugiego \u2013 tak i\u017c gotowi jeste\u015bmy w akcie solidarno\u015bci z nim spojrze\u0107 \u015bmia\u0142o w oczy \u015bmierci, to znaczy, \u017ce \u017cycie ma sens.<\/span><\/p>\n

A mo\u017ce oka\u017ce si\u0119, \u017ce do\u015bwiadczana obecnie na wielk\u0105 skal\u0119 solidarno\u015b\u0107 z drugimi, kt\u00f3rzy trwo\u017c\u0105 si\u0119 i cierpi\u0105 z powodu pandemii tak samo jak my,\u00a0pozwoli nam przekroczy\u0107 kredowe ko\u0142o w\u0105tpienia, w jakim zamkn\u0119\u0142a si\u0119 filozofia?\u00a0Mo\u017ce cz\u0142owiek Zachodu\u00a0\u2013 po strasznych do\u015bwiadczeniach komunizmu, Shoah i koronawirusa \u2013 uzna z pokor\u0105 swoj\u0105 ludzk\u0105 kondycj\u0119 \u201ebytu przygodnego\u201d, spojrzy ze zdziwieniem i zachwytem na \u201erozgwie\u017cd\u017cone niebo nad sob\u0105\u201d, i \u2013 tak jak to ju\u017c raz si\u0119 sta\u0142o u zarania europejskiej kultury, w staro\u017cytnej Grecji \u2013 zn\u00f3w zacznie odwa\u017cnie filozofowa\u0107, czyli szuka\u0107 m\u0105dro\u015bci, nawi\u0105zuj\u0105c do dawnych mistrz\u00f3w?<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wczuwam si\u0119, wi\u0119c jestem. Z Edyt\u0105 Stein w dobie pandemii CEZARY GAWRY\u015a \u015aw. Edyta Stein, siostra Teresa Benedykta od Krzy\u017ca OCD. Skoro potrafimy kocha\u0107 Drugiego \u2013 tak i\u017c gotowi jeste\u015bmy w akcie solidarno\u015bci z nim spojrze\u0107 \u015bmia\u0142o w oczy \u015bmierci, to znaczy, \u017ce \u017cycie ma sens. Musz\u0119 przyzna\u0107 ze wstydem, \u017ce o Edycie Stein, kanonizowanej […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/77304"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=77304"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/77304\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":77312,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/77304\/revisions\/77312"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=77304"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=77304"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=77304"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}