{"id":77395,"date":"2020-04-12T17:09:41","date_gmt":"2020-04-12T15:09:41","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=77395"},"modified":"2020-04-12T15:53:07","modified_gmt":"2020-04-12T13:53:07","slug":"21-09-50","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=77395","title":{"rendered":"ROCZNICA ZBRODNI KATY\u0143SKIEJ. ILU OFICER\u00d3W POCHODZENIA \u017bYDOWSKIEGO ZOSTA\u0141O ZAMORDOWANYCH WIOSN\u0104 1940 ROKU?"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>ROCZNICA ZBRODNI KATY\u0143SKIEJ. ILU OFICER\u00d3W POCHODZENIA \u017bYDOWSKIEGO ZOSTA\u0141O ZAMORDOWANYCH WIOSN\u0104 1940 ROKU?<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

\u017bydowski Instytut Historyczny<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

13 kwietnia obchodzimy Dzie\u0144 Pami\u0119ci Ofiar Zbrodni Katy\u0144skiej. 80 lat temu NKWD zamordowa\u0142o w Katyniu, Twerze i Charkowie prawie 22 tysi\u0105ce polskich oficer\u00f3w, w\u015br\u00f3d nich kilkuset pochodzenia \u017cydowskiego. Prezentujemy sylwetki siedmiu z nich.<\/strong><\/p>\n

\u017bydowscy \u017co\u0142nierze Wojska Polskiego \u0107wicz\u0105 strzelanie, Warszawa, 1937 r. W centrum, w ubraniu cywilnym, bracia Majer i Nissan Rozentalowie. Tylko Majerowi uda\u0142o si\u0119 prze\u017cy\u0107 wojn\u0119. \/ United States Holocaust Memorial Museum, courtesy of Barbara Lipnicka Rosenthal<\/em><\/span><\/p>\n

W wojnie obronnej 1939 r. bra\u0142o udzia\u0142 oko\u0142o 1 miliona polskich \u017co\u0142nierzy, w tym ok. 100 tysi\u0119cy z nich mia\u0142o \u017cydowskie pochodzenie[1]<\/a>. Do niewoli radzieckiej trafi\u0142o oko\u0142o 250 tys. \u017co\u0142nierzy polskich[2]<\/a> \u2013 by\u0142o w\u015br\u00f3d nich ok. 20 tysi\u0119cy polskich \u017byd\u00f3w, w tym 150 oficer\u00f3w. Niekt\u00f3rzy badacze podaj\u0105 inne liczby. Benjamin Meirtchak uwa\u017ca, \u017ce 231 oficer\u00f3w pochodzenia \u017cydowskiego zosta\u0142o zamordowanych w Katyniu, 188 w Charkowie i 19 w Twerze \u2013 w sumie 438 os\u00f3b[3]<\/a>. Z kolei Simon Schochet bierze pod uwag\u0119, \u017ce \u0142\u0105cznie z lekarzami wojskowymi zamordowanych w kwietniu 1940 r. je\u0144c\u00f3w polskich pochodzenia \u017cydowskiego mog\u0142o by\u0107 nawet 700\u2013800[4]<\/a>. \u0141\u0105czn\u0105 liczb\u0119 ofiar zbrodni katy\u0144skiej Instytut Pami\u0119ci Narodowej szacuje na co najmniej 21 768[5]<\/a>.<\/span><\/p>\n

Oficerowie zamordowani na rozkaz Stalina w wi\u0119kszo\u015bci nie byli zawodowymi wojskowymi, a rezerwistami zmobilizowanymi na czas wojny. W cywilu nale\u017celi do elity intelektualnej kraju: pracowali jako lekarze, prawnicy, nauczyciele, urz\u0119dnicy. Mieli zr\u00f3\u017cnicowane pochodzenie. Wielu z nich by\u0142o Ukrai\u0144cami, Bia\u0142orusinami, \u017bydami, Tatarami czy Litwinami.<\/span><\/p>\n

Prezentujemy biogramy siedmiu oficer\u00f3w pochodzenia \u017cydowskiego, kt\u00f3rzy zgin\u0119li w Katyniu, Charkowie i Miednoje wiosn\u0105 1940 r.<\/span><\/p>\n

Baruch Steinberg<\/strong><\/span><\/p>\n

\"Small<\/a><\/span>
Baruch Steinberg<\/span><\/figcaption><\/figure>\n

Baruch Steinberg urodzi\u0142 si\u0119 w 1897 r. w Przemy\u015blanach niedaleko Lwowa. Rabinem zosta\u0142 w czasie I wojny \u015bwiatowej. W listopadzie 1918 r. wst\u0105pi\u0142 do Polskiej Organizacji Wojskowej, bra\u0142 udzia\u0142 w walkach o Lw\u00f3w. Od 1922 r. nale\u017ca\u0142 do Wojska Polskiego, w 1930 r. mianowany majorem, od 1936 r. by\u0142 naczelnym rabinem WP. Uko\u0144czy\u0142 orientalistyk\u0119 na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. W 1939 r. by\u0142 jednym z siedmiu rabin\u00f3w w Wojsku Polskim, szefem Duszpasterstwa Wyzna\u0144 Niekatolickich dla Armii \u201eKrak\u00f3w\u201d. Wi\u0119ziony w Starobielsku, Kozielsku i w Moskwie, zamordowany w Katyniu w kwietniu 1940 r.<\/span><\/p>\n

\"Small<\/a><\/span><\/p>\n

Mieczys\u0142aw Birnbaum<\/strong><\/span><\/p>\n

T\u0142umacz, publicysta, znany te\u017c pod pseudonimem Mieczys\u0142aw Binom. Urodzi\u0142 si\u0119 w Cz\u0119stochowie w 1889 r. jako syn kantora Abrahama Bera Birnbauma. Jego siostr\u0105 by\u0142a aktorka Helena Gruszecka, bratankiem \u2013 pisarz i t\u0142umacz Jerzy Pomianowski. Dzia\u0142acz PPS-Frakcji Rewolucyjnej i Polskiej Organizacji Wojskowej. W 1918 r. jako jeden z trzech wys\u0142annik\u00f3w genera\u0142a Hallera negocjowa\u0142 z rz\u0105dem sowieckim ewakuacj\u0119 II Korpusu Polskiego w Rosji na prawy brzeg Dniepru (bolszewicy nie wyrazili zgody i Niemcy rozbili korpus w bitwie pod Kaniowem). Emisariusz marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego podczas wojny polsko-bolszewickiej, uczestnik tajnych negocjacji w Mikaszewiczach. T\u0142umaczy\u0142 utwory Izaaka Babla, Antoniego Czechowa, Jewgienija Zamiatina. Jesieni\u0105 1939 r. aresztowany przez NKWD, zamordowany w Katyniu. Odznaczony krzy\u017cem Virtuti Militari i Krzy\u017cem Walecznych.<\/span><\/p>\n

Abram Bombel<\/strong><\/span><\/p>\n

Urodzony w 1892 r., lekarz. Znany tak\u017ce jako Antoni Bombel. Jego ojciec, Mosze Bombel, posiada\u0142 hurtowni\u0119 materia\u0142\u00f3w budowlanych w Skierniewicach. Uko\u0144czy\u0142 studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego. Bra\u0142 udzia\u0142 w wojnie polsko-bolszewickiej, nale\u017ca\u0142 do personelu medycznego poci\u0105gu sanitarnego im. Heleny Paderewskiej. W 1927 r. mianowany podporucznikiem, mieszka\u0142 w Warszawie z \u017con\u0105 Irk\u0105, pracowa\u0142 jako internista i ginekolog. Zamordowany w Katyniu. Tr\u00f3jka jego rodze\u0144stwa zgin\u0119\u0142a zamordowana przez Niemc\u00f3w w obozie w Majdanku.<\/span><\/p>\n

Henryk Brendel<\/strong><\/span><\/p>\n

\"Small<\/a><\/span>Lekarz. Urodzony w 1885 we Lwowie, w zasymilowanej rodzinie \u017cydowskiej Aleksandra i Heleny z Weingarten\u00f3w. Uzyska\u0142 stopie\u0144 doktora nauk medycznych na Uniwersytecie Jana Kazimierza, specjalizowa\u0142 si\u0119 w dermatologii i wenerologii, pracowa\u0142 w klinikach niemieckich. Podczas wojny polsko-bolszewickiej pracowa\u0142 w Szpitalu Ujazdowskim w Warszawie, nast\u0119pnie w szpitalach wojskowych w Bielsku, Baranowiczach, Suwa\u0142kach, Lublinie i Osowcu. W 1922 r. przeszed\u0142 do rezerwy w stopniu kapitana. Mieszka\u0142 z \u017con\u0105 Eugeni\u0105 i synem Boles\u0142awem w Che\u0142mie, a nast\u0119pnie w P\u0142ocku. Wi\u0119ziony w Kozielsku, zamordowany w Katyniu [6].<\/span><\/figure>\n

Bronis\u0142aw Karbowski<\/strong><\/span><\/p>\n

\"Small<\/a><\/span>Lekarz. Znany tak\u017ce jako Berek Karbowski. Urodzi\u0142 si\u0119 w 1884 r. w \u0141om\u017cy jako syn hotelarza Lejba Karbowskiego. Studiowa\u0142 medycyn\u0119 w Niemczech, Szwajcarii i Rosji, uzyska\u0142 specjalizacj\u0119 w laryngologii. S\u0142u\u017cy\u0142 w armii rosyjskiej podczas I wojny \u015bwiatowej, nast\u0119pnie w Armii Polskiej we Francji. Komendant szpitala polowego nr 207 podczas wojny polsko-bolszewickiej, uzyska\u0142 stopie\u0144 majora. W latach 30. ordynator oddzia\u0142u laryngologicznego w Szpitalu Starozakonnych w Warszawie przy ul. Dworskiej 17 (obecnie Szpital Wolski przy ul. Kasprzaka 17)[7]<\/a>. Pisa\u0142 artyku\u0142y naukowe z dziedziny medycyny. Mieszka\u0142 przy ul. Zamenhofa 6\/21 z \u017con\u0105 Paulin\u0105 Seidenbeutel, z kt\u00f3r\u0105 mia\u0142 syna Kazimierza. Wzi\u0119ty do niewoli w 1939 r., osadzony w obozie jenieckim w Starobielsku, zamordowany w Charkowie. Jego \u017cona zmar\u0142a na tyfus w getcie warszawskim.<\/span><\/figure>\n
\"Small<\/a>Wiktor Choczner<\/strong><\/span><\/figure>\n

Urodzony w 1893 r. w Krakowie, syn Mariana i Salomei z Fischl\u00f3w. Walczy\u0142 w I wojnie \u015bwiatowej na froncie w\u0142oskim. Handlowiec, pracowa\u0142 w Banku Komercyjnym w Krakowie jako starszy prokurent, by\u0142 podporucznikiem rezerwy Okr\u0119gu Korpusu Nr V z siedzib\u0105 w Krakowie. \u017bonaty z Jadwig\u0105 z Gregorczyk\u00f3w, mia\u0142 c\u00f3rk\u0119 Iren\u0119[8]<\/a>. Zamordowany w Katyniu.<\/span><\/p>\n

\"Small<\/a><\/span>Maksymilian Landau<\/strong><\/span><\/figure>\n

Urodzony w 1882 w Kamionce Strumi\u0142owej pod Lwowem jako syn Ludwika i Rozalii z Wolkenberg\u00f3w. Uko\u0144czy\u0142 Uniwersytet Franciszka\u0144ski we Lwowie. Uczy\u0142 j\u0119zyka polskiego i j\u0119zyka niemieckiego w gimnazjum w Brodach. Podczas I wojny \u015bwiatowej \u017co\u0142nierz 1 pu\u0142ku artylerii Legion\u00f3w Polskich, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej. W 1927 r. awansowany na podpu\u0142kownika artylerii, od 1934 r. w stanie spoczynku. W 1938 r. zosta\u0142 dyrektorem Prywatnego Gimnazjum M\u0119skiego im. Edwarda Rontalera w Warszawie. W 1939 r. dowodzi\u0142 artyleri\u0105 Dow\u00f3dztwa Grupy Obrony Lwowa. Odznaczony Orderem Virtuti Militari V klasy (za walki nad Berezyn\u0105 w 1920 r.), Orderem Odrodzenia Polski, Krzy\u017cem Walecznych. Zamordowany w Charkowie.<\/span><\/p>\n

\n

\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/strong><\/span><\/p>\n

Archiwum Ringelbluma<\/em>, t. 15, Wrzesie\u0144 1939. Listy kaliskie. Listy p\u0142ockie<\/em>, red. Tadeusz Epsztein, Justyna Majewska, Aleksandra Ba\u0144kowska, Warszawa 2014, s. 10\u201311 (z przypisami).<\/span><\/p>\n

Brendel Henryk Napoleon<\/em>, [w:] Indeks represjonowanych<\/em>, t. 21: Zabici w Katyniu. Alfabetyczny spis 4415 je\u0144c\u00f3w polskich z Kozielska zabitych w kwietniu<\/em>\u2013maju 1940, wed\u0142ug \u017ar\u00f3de\u0142 sowieckich, polskich i niemieckich<\/em>, opr. i red. A. Gurjanow, A. Dzienkiewicz, Warszawa 2013<\/span><\/p>\n

Szymon Datner, \u017bydzi w walkach narodowowyzwole\u0144czych o ca\u0142o\u015b\u0107 i niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Polski<\/em>, \u201eBiuletyn \u017bydowskiego Instytutu Historycznego\u201d nr 1\/109, 1979, s. 17\u201340.<\/span><\/p>\n

Albin G\u0142owacki, Je\u0144cy wrze\u015bnia w niewoli sowieckiej w 1939 r. przed zag\u0142ad\u0105<\/em>, w: W przeddzie\u0144 zbrodni katy\u0144skiej. Agresja sowiecka 17 wrze\u015bnia 1939 roku<\/em>, red. Marek Tarczy\u0144ski, Warszawa 1999, s. 24\u201368.<\/span><\/p>\n

Marek Jerzy Minakowski, https:\/\/minakowski.pl\/krakowscy-zydzi-ofiary-katynia\/<\/a><\/span><\/p>\n

Zofia Podg\u00f3rska-Klawe, Szpital Starozakonnych w Warszawie cz.2<\/em>, \u201ePami\u0119tnik Towarzystwa Lekarskiego Warszawskiego\u201d 2008, http:\/\/www.tlw.waw.pl\/index.php?id=25&newsy_id=186<\/a><\/span><\/p>\n

The Holocaust in the Soviet Union: Studies and Sources on the Destruction of the Jews in the Nazi-occupied Territories of the USSR, 1941\u201345<\/em>, red. Lucjan Dobroszycki, Jeffrey S. Gurock, przedmowa Richard Pipes, Routledge, Nowy Jork 1994.<\/span><\/p>\n

\n

Przypisy:<\/strong><\/span><\/p>\n

[1]<\/a> Szymon Datner, \u017bydzi w walkach narodowowyzwole\u0144czych o ca\u0142o\u015b\u0107 i niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Polski<\/em>, \u201eBiuletyn \u017bydowskiego Instytutu Historycznego\u201d nr 1\/109, 1979, s. 35.<\/span><\/p>\n

[2]<\/a> Albin G\u0142owacki, Je\u0144cy wrze\u015bnia w niewoli sowieckiej w 1939 r. przed zag\u0142ad\u0105<\/em>, w: W przeddzie\u0144 zbrodni katy\u0144skiej. Agresja sowiecka 17 wrze\u015bnia 1939 roku<\/em>, red. Marek Tarczy\u0144ski, Warszawa 1999, s. 28.<\/span><\/p>\n

[3]<\/a> B. Meirtchak, Jewish Military Casualties in the Polish Armies in World War II<\/em>,<\/em> t. 4, Tel Awiw 1994, Za: Archiwum Ringelbluma<\/em>, t. 15, Wrzesie\u0144 1939. <\/em>Listy kaliskie. Listy p\u0142ockie<\/em>, red. Tadeusz Epsztein, Justyna Majewska, Aleksandra Ba\u0144kowska, Warszawa 2014, s. 10\u201311 (z przypisami).<\/span><\/p>\n

[4]<\/a> The Holocaust in the Soviet Union: Studies and Sources on the Destruction of the Jews in the Nazi-occupied Territories of the USSR, 1941\u201345<\/em>, red. Lucjan Dobroszycki, Jeffrey S. Gurock, przedmowa Richard Pipes, Routledge, Nowy Jork 1994.<\/span><\/p>\n

[5]<\/a> https:\/\/ipn.gov.pl\/pl\/sledztwa\/zbrodnia-katynska\/24212,Zbrodnia-Katynska.html<\/a>, dost\u0119p 31.03.2020.<\/span><\/p>\n

[6] Brendel Henryk Napoleon<\/em>, [w:] Indeks represjonowanych<\/em>, t. 21: Zabici w Katyniu. Alfabetyczny spis 4415 je\u0144c\u00f3w polskich z Kozielska zabitych w kwietniu<\/em>\u2013maju 1940, wed\u0142ug \u017ar\u00f3de\u0142 sowieckich, polskich i niemieckich<\/em>, opr. i red. A. Gurjanow, A. Dzienkiewicz, Warszawa 2013, s. 171. Za: https:\/\/sztetl.org.pl\/pl\/biogramy\/5039-brendel-henryk-napoleon-dawid<\/a>, dost\u0119p 30.03.2020<\/span><\/p>\n

[7]<\/a> Zofia Podg\u00f3rska-Klawe, Szpital Starozakonnych w Warszawie cz.2<\/em>, \u201ePami\u0119tnik Towarzystwa Lekarskiego Warszawskiego\u201d 2008, http:\/\/www.tlw.waw.pl\/index.php?id=25&newsy_id=186<\/a>, dost\u0119p 30.03.2020 r.<\/span><\/p>\n

[8]<\/a> \u0179r\u00f3d\u0142o: Marek Jerzy Minakowski, https:\/\/minakowski.pl\/krakowscy-zydzi-ofiary-katynia\/<\/a>, dost\u0119p 30.03.2020.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

ROCZNICA ZBRODNI KATY\u0143SKIEJ. ILU OFICER\u00d3W POCHODZENIA \u017bYDOWSKIEGO ZOSTA\u0141O ZAMORDOWANYCH WIOSN\u0104 1940 ROKU? \u017bydowski Instytut Historyczny 13 kwietnia obchodzimy Dzie\u0144 Pami\u0119ci Ofiar Zbrodni Katy\u0144skiej. 80 lat temu NKWD zamordowa\u0142o w Katyniu, Twerze i Charkowie prawie 22 tysi\u0105ce polskich oficer\u00f3w, w\u015br\u00f3d nich kilkuset pochodzenia \u017cydowskiego. Prezentujemy sylwetki siedmiu z nich. \u017bydowscy \u017co\u0142nierze Wojska Polskiego \u0107wicz\u0105 strzelanie, Warszawa, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/77395"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=77395"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/77395\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":77412,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/77395\/revisions\/77412"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=77395"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=77395"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=77395"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}