{"id":77902,"date":"2020-05-06T17:09:27","date_gmt":"2020-05-06T15:09:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=77902"},"modified":"2020-05-05T07:15:45","modified_gmt":"2020-05-05T05:15:45","slug":"10-00-52","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=77902","title":{"rendered":"Jak zara\u017aliwe s\u0105 teorie spiskowe?"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Jak zara\u017aliwe s\u0105 teorie spiskowe?<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Andrzej Koraszewski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Obrazek opublikowany na Telegramie 15 marca 2020, koronawirus jako \u017cydowski ko\u0144 troja\u0144ski (Zdj\u0119cie: ADL\/COURTESY)<\/em><\/span><\/p>\n

S\u0105 bardzo zara\u017aliwe, przenosz\u0105 si\u0119 z cz\u0142owieka na cz\u0142owieka jak g\u0142upie. Mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c prowadzi\u0107 do dziwnych, czasem wr\u0119cz morderczych zachowa\u0144.<\/strong><\/p>\n

Podobno ostatnio najmodniejsze jest twierdzenie, \u017ce ten wirus, co to rzuci\u0142 \u015bwiat na kolana, zosta\u0142 stworzony przez Billa Gatesa.<\/span><\/p>\n

Jak informowa\u0142a \u201eRzeczpospolita\u201d (za \u201eNew York Timesem\u201d), na YouTube, Facebooku i Twitterze ponad 1,2 miliona razy po\u0142\u0105czono jego nazwisko z koronawirusem. Jak biedny proletariat umys\u0142owy na to wpad\u0142?<\/span><\/p>\n

Proste, Gates chce zarobi\u0107 na szczepionkach, a na dodatek sam (jeszcze w 2015 roku) wygada\u0142 si\u0119, \u017ce nie wojna atomowa, ale wirus mo\u017ce zagrozi\u0107 \u017cyciu milion\u00f3w ludzi. Okazuje si\u0119, \u017ce Gates przebi\u0142 5G, czyli kolejn\u0105 generacj\u0119 sieci mobilnej, kt\u00f3ra zdaniem nosicieli innej teorii spiskowej zosta\u0142a stworzona do szerzenia wirus\u00f3w. Dalej mamy Chi\u0144czyk\u00f3w, kt\u00f3rzy rzekomo stworzyli tego wirusa, poniewa\u017c postanowili zniszczy\u0107 zachodni\u0105 cywilizacj\u0119 za pomoc\u0105 broni biologicznej; inni m\u00f3wi\u0105, \u017ce wirusa stworzyli Amerykanie, \u017ceby zniszczy\u0107 Chi\u0144czyk\u00f3w, a koron\u0105 tych teorii jest oczywi\u015bcie idea, \u017ce wirusa stworzy\u0142 Izrael, \u017ceby za\u0142atwi\u0107 odmownie Chiny, Ameryk\u0119 i ca\u0142\u0105 reszt\u0119 ludzko\u015bci na czele z Palesty\u0144czykami.<\/span><\/p>\n

Liczne badania nad zjawiskiem popularno\u015bci teorii spiskowych dowodz\u0105, \u017ce m\u00f3wienie ich nosicielom, co si\u0119 o nich my\u015bli, nie przynosi oczekiwanych rezultat\u00f3w, a nawet przeciwnie. M\u00f3wisz idiocie, \u017ce jest idiot\u0105, a on nie tylko, \u017ce si\u0119 obra\u017ca, ale umacnia si\u0119 w przekonaniu, \u017ce sam jeste\u015b cz\u0119\u015bci\u0105 spisku.<\/span><\/p>\n

Sk\u0142onno\u015b\u0107 naszego umys\u0142u do budowania teorii spiskowych jest znana, a podatno\u015b\u0107 skorelowana silniej z osobowo\u015bci\u0105 ni\u017c ze \u015bwiatopogl\u0105dem. Nikt nie jest ca\u0142kowicie wolny od tej sk\u0142onno\u015bci, a pow\u00f3d jest prosty \u2014 szukamy przyczyn, informacji mamy zawsze zbyt ma\u0142o, wi\u0119c pr\u00f3bujemy sobie to i owo do\u015bpiewa\u0107. Religie powsta\u0142y jako teorie spiskowe, (kto\u015b musi mi te wszystkie \u015bwi\u0144stwa robi\u0107, wi\u0119c trzeba go przeb\u0142aga\u0107, \u017ceby tego bro\u0144 bo\u017ce nie robi\u0142).<\/span><\/p>\n

Wirus SARS-CoV-2 pojawi\u0142 si\u0119 w Wuhan, gdzie istnieje (nieopodal s\u0142ynnego rynku) wielkie laboratorium, w kt\u00f3rym badane s\u0105 koronawirusy. Najzr\u0119czniejsze i najmniej prymitywne teorie spiskowe zak\u0142adaj\u0105 \u201eucieczk\u0119\u201d wirusa, nad kt\u00f3rym prowadzono badania w laboratorium, najg\u0142upsze s\u0105 wielopi\u0119trowe, \u017ce to \u015bwiadomie stworzona bro\u0144 biologiczna, gdzie zaplanowano wszystkie etapy tego, co si\u0119 obecnie dzieje. W jednej z takich teorii Chi\u0144czycy wszystko starannie przygotowali, od dawna maj\u0105 dla swoich szczepionk\u0119, gromadzili maseczki i respiratory.<\/span><\/p>\n

G\u0142upota tej teorii jest uderzaj\u0105ca. Natomiast przypadkowa ucieczka wirusa z laboratorium musia\u0142aby si\u0119 dokona\u0107 przez zara\u017cenie pracownika laboratorium. To jest oczywi\u015bcie mo\u017cliwe, a ch\u0119\u0107 ukrycia by\u0142aby \u201ezrozumia\u0142a\u201d (takie tendencje do ukrywania r\u00f3\u017cnych paskudnych rzeczy maj\u0105 dyrektorzy firm, grupy zawodowe takie jak ksi\u0119\u017ca czy policja, uciekaj\u0105cy od odpowiedzialno\u015bci politycy i inni). Ta teoria ma jeden feler \u2014 przedstawienie dowodu by\u0142oby raczej trudne (chocia\u017c CIA go podobno poszukuje). Wniosek w tej sytuacji taki, \u017ce kiedy nie masz dowod\u00f3w, nie ulegaj pokusie dawania wiary.<\/span><\/p>\n

Oczywi\u015bcie mo\u017cemy sobie wyobrazi\u0107 sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej do CIA zg\u0142asza si\u0119 by\u0142y pracownik laboratorium w Wuhan i m\u00f3wi, \u017ce we wrze\u015bniu lub pa\u017adzierniku 2019 jeden z pracownik\u00f3w laboratorium, kt\u00f3ry pracowa\u0142 z wirusami nietoperzy, by\u0142 przez kilka dni chory, a w listopadzie pierwsze przypadki COVID-19 wykryto u os\u00f3b z jego bliskiego otoczenia. Bez pe\u0142nej wsp\u00f3\u0142pracy chi\u0144skiego rz\u0105du udowodnienie takiej opowie\u015bci by\u0142oby bardzo trudne. Natomiast wsp\u00f3\u0142praca chi\u0144skiego rz\u0105du w badaniu takiej mo\u017cliwo\u015bci graniczy\u0142aby z cudem.<\/span><\/p>\n

Porzu\u0107my teori\u0119 wzgl\u0119dnie prawdopodobn\u0105, umys\u0142y bowiem wielkich mas podbijaj\u0105 teorie najbardziej nieprawdopodobne, a kiedy widzisz przedstawiciela wielkich mas biegaj\u0105cego z brzytw\u0105 po ulicy, to z pewno\u015bci\u0105 nie jest to brzytwa Ockhama.<\/span><\/p>\n

Oczywi\u015bcie w wielu teoriach spiskowych znajdujemy ziarno prawdy, wi\u0119c i w tym przypadku mamy liczne dowody na to, \u017ce pocz\u0105tkowo Chiny pr\u00f3bowa\u0142y ca\u0142\u0105 spraw\u0119 ukry\u0107 i mamy dobre powody, \u017ceby s\u0105dzi\u0107, \u017ce co\u015b tu nie gra. A st\u0105d ju\u017c tylko jeden krok do budowania scenariuszy, kt\u00f3re chy\u0142kiem zmieniaj\u0105 si\u0119 w teorie spiskowe.<\/span><\/p>\n

Twierdzenie, \u017ce wirus wywo\u0142uj\u0105cy COVID-19 powsta\u0142 w drodze genetycznej manipulacji, zosta\u0142o przez niezale\u017cnych specjalist\u00f3w uznane za ca\u0142kowicie nieprawdopodobne. Ten wirus istnia\u0142 wcze\u015bniej, (nawet trafi\u0142 do laboratorium w Wuhan w 2013 roku, ale wtedy nikt si\u0119 nim nie zainteresowa\u0142, bo szukano wirusa odpowiedzialnego za SARS).<\/span><\/p>\n

Pytanie, czy ten wirus po raz pierwszy zarazi\u0142 cz\u0142owieka w laboratorium, na rynku, czy jeszcze gdzie indziej, jest bardzo wa\u017cne, ale laicy, a w szczeg\u00f3lno\u015bci dziennikarze, powinni by\u0107 niezwykle ostro\u017cni, \u017ceby nie wypuszcza\u0107 z redakcji wirusa paranoicznej podejrzliwo\u015bci. \u201eUcieczka\u201d badanych wirus\u00f3w z laboratori\u00f3w zdarza\u0142a si\u0119 ju\u017c w przesz\u0142o\u015bci i kwestia bezpiecze\u0144stwa w tego rodzaju laboratoriach jest r\u00f3wnie wa\u017cna, jak bezpiecze\u0144stwo w elektrowni atomowej.<\/span><\/p>\n

Tymczasem jednak umys\u0142y ludzi frapuje nie tyle bezpiecze\u0144stwo w laboratoriach, w kt\u00f3rych pracuje si\u0119 z niebezpiecznymi wirusami czy bakteriami, ile najdziksze swawole w\u0142a\u015bnie w rodzaju \u201eteorii\u201d, \u017ce ten wirus zosta\u0142 celowo wyprodukowany, \u017ce kryje si\u0119 za tym ch\u0119\u0107 zysku lub chytry plan polityczny. Sami Chi\u0144czycy rzucili w marcu na dziennikarski rynek teori\u0119, \u017ce by\u0107 mo\u017ce ten wirus przyby\u0142 do Wuhan z Ameryki, bo w pa\u017adzierniku go\u015bci\u0142o tam 300 ameryka\u0144skich sportowc\u00f3w (co rado\u015bnie og\u0142osi\u0142 rzecznik chi\u0144skiego ministerstwa spraw zagranicznych Zhao Lijian.)<\/span><\/p>\n

Teraz chi\u0144ska rozg\u0142o\u015bnia nadaj\u0105ca po arabsku powtarza, \u017ce \u201es\u0105 dowody\u201d, i\u017c wirus powsta\u0142 w USA. W tym przypadku widzimy klarown\u0105 manipulacj\u0119 polityczn\u0105. Polityczna gra miesza si\u0119 jednak cz\u0119sto z samob\u00f3jcz\u0105 obsesj\u0105. W Iranie Najwy\u017cszy Przyw\u00f3dca Ali Chamenei te\u017c orzek\u0142, \u017ce wirus jest stworzony przez cz\u0142owieka i \u017ce jest to robota ameryka\u0144skiego rz\u0105du. Iran odm\u00f3wi\u0142 pomocy medycznej USA, a ira\u0144ska prasa powtarza bez ko\u0144ca, \u017ce koronawirus jest ju\u017c ostatnim gwo\u017adziem do trumny Ameryki. Od ponad 40 lat w\u0142adcy Iranu powtarzaj\u0105 has\u0142o \u201e\u015bmier\u0107 Ameryce\u201d i wypatruj\u0105 znak\u00f3w na niebie i ziemi, \u017ce wielki szatan ju\u017c umiera. Nic dziwnego, \u017ce pandemia wywo\u0142a\u0142a w szeregach ira\u0144skich polityk\u00f3w, analityk\u00f3w i dziennikarzy gor\u0105czk\u0119 poszukiwania \u015blad\u00f3w agonii \u015bmiertelnego wroga. Jak zauwa\u017ca ira\u0144ski dziennikarz emigracyjny, Amir Taheri, ta obsesja przynios\u0142a Ira\u0144czykom wiele nieszcz\u0119\u015b\u0107, odci\u0105gaj\u0105c uwag\u0119 od zwyk\u0142ej troski o sprawne funkcjonowanie spo\u0142ecze\u0144stwa i kieruj\u0105c energi\u0119 na obsesyjn\u0105 nienawi\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n

Ira\u0144czycy nie s\u0105 w swoich obsesjach osamotnieni. Profesjonalna samob\u00f3jcza nienawi\u015b\u0107 ujawnia si\u0119 najwyra\u017aniej w szeregach \u201ekrytyk\u00f3w Izraela\u201d, zar\u00f3wno arabskich, jak i \u015bwiatowych i izraelskich. Pandemia okaza\u0142a si\u0119 now\u0105 okazj\u0105, pi\u0119knie nawi\u0105zuj\u0105c do \u015bredniowiecznego obyczaju obwiniania \u017byd\u00f3w za wszystkie zarazy.<\/span><\/p>\n

\u017byjemy w czasach globalnego handlu, wi\u0119c dzi\u015b najbardziej popularna w\u015br\u00f3d antysemickich my\u015blicieli jest \u201eteoria\u201d, \u017ce \u017bydzi stworzyli tego wirusa, \u017ceby doprowadzi\u0107 do za\u0142amania si\u0119 \u015bwiatowego handlu i zbi\u0107 fortun\u0119 w zamieszaniu przy jego odbudowie. Czasem te idee pojawiaj\u0105 si\u0119 w pa\u0144stwowych mediach.<\/span><\/p>\n

Turecka telewizja obwie\u015bci\u0142a, \u017ce \u201e\u017bydzi i syjoni\u015bci zorganizowali i stworzyli nowego koronawirusa jako bro\u0144 biologiczn\u0105 podobnie jak ptasi\u0105 gryp\u0119\u201d.<\/span><\/p>\n

Ciekawe, bo r\u00f3wnocze\u015bnie zar\u00f3wno muzu\u0142ma\u0144scy fanatycy, jak i skrajnie prawicowi biali nacjonali\u015bci \u015bwi\u0119tuj\u0105 pojawienie si\u0119 pandemii jako broni zes\u0142anej przez Allaha lub chrze\u015bcija\u0144skiego boga, kt\u00f3ra otworzy drog\u0119 do ich zwyci\u0119stwa. (Co w niczym nie przeszkadza tym samym ludziom, \u017ceby twierdzi\u0107, \u017ce to jednak jest robota \u017byd\u00f3w, czasem w sojuszu z Ameryk\u0105 a czasem jako plan tzw. g\u0142\u0119bokiego pa\u0144stwa).<\/span><\/p>\n

W\u0142adze palesty\u0144skie s\u0105 zapewne uczciwie przekonane, \u017ce wszystko przez syjonist\u00f3w. Nawet premier Autonomii Palesty\u0144skiej nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 powstrzyma\u0107 i oznajmi\u0142 wszem wobec, \u017ce na terytoriach palesty\u0144skich zaraz\u0119 roznosz\u0105 umy\u015blnie pluj\u0105cy na drzwi palesty\u0144skich samochod\u00f3w izraelscy \u017co\u0142nierze, a Palesty\u0144czykom pozwala si\u0119 pracowa\u0107 w izraelskich przedsi\u0119biorstwach tylko po to, \u017ceby ich tam zara\u017ca\u0107 i \u017ceby roznosili zaraz\u0119 po powrocie do dom\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Twierdzenie, \u017ce teorie spiskowe to wy\u0142\u0105cznie gry i zabawy kompletnych g\u0142upoli, nie znajduje potwierdzenia w rzeczywisto\u015bci. Obserwacja, \u017ce kiepska wiedza dostarcza wi\u0119cej poczucia pewno\u015bci ni\u017c wiedza rzetelna, jest statystycznie prawdziwa. Jednak w\u015br\u00f3d tw\u00f3rc\u00f3w r\u00f3\u017cnych teorii spiskowych znajdujemy ludzi bardzo inteligentnych, z naukowymi tytu\u0142ami i rozleg\u0142\u0105 wiedz\u0105 fachow\u0105. M\u00f3zg p\u0142ata paskudne figle, nami\u0119tnie szukaj\u0105c wzor\u00f3w \u0142\u0105cz\u0105cych niekoniecznie zwi\u0105zane ze sob\u0105 fakty, a dochodzi do tego ch\u0119\u0107 wyst\u0119powania w charakterze eksperta posiadaj\u0105cego wiedz\u0119 tajemn\u0105, pragnienie rozg\u0142osu oraz sympatie i antypatie polityczne i zawodowe.<\/span><\/p>\n

Mamy sk\u0142onno\u015b\u0107 do dzielenia ludzi na \u201emy\u201d i \u201eoni\u201d, czyli na bli\u017anich i tr\u0119dowatych, czy jak kto woli, na gnidy i anio\u0142y. Kosztowna tendencja, kt\u00f3ra mo\u017ce fa\u0142szowa\u0107 obraz rzeczywisto\u015bci.<\/span><\/p>\n

Mia\u0142em niedawno korespondencj\u0119 z szalenie inteligentnym znajomym, kt\u00f3ry twierdzi\u0142, \u017ce do listopada 2020 nikt o koronawirusie nie b\u0119dzie pami\u0119ta\u0142, \u017ce ten wirus zabija przecie\u017c mniej ludzi ni\u017c zwyk\u0142a grypa, a r\u00f3wnocze\u015bnie pisa\u0142, \u017ce Trump jest winny zaniedba\u0144, nast\u0119pnie, \u017ce ameryka\u0144ski prezydent reagowa\u0142 histerycznie, a wreszcie, \u017ce wszystko, co robi, jest cz\u0119\u015bci\u0105 kampanii wyborczej.<\/span><\/p>\n

Czyta\u0142em te opinie, zastanawiaj\u0105c si\u0119, gdzie moje w\u0142asne rozumowanie mo\u017ce si\u0119 roz\u0142azi\u0107 pod wp\u0142ywem emocji, dopuszczaj\u0105c r\u00f3wnoczesne wyg\u0142aszanie ca\u0142kowicie sprzecznych wniosk\u00f3w z tylko pozornie systematycznej obserwacji.<\/span><\/p>\n

\n

Andrzej Koraszewski<\/strong> – Publicysta i pisarz ekonomiczno-spo\u0142eczny Ur. 26 marca 1940 w Szymbarku, by\u0142y dziennikarz BBC, wiceszef polskiej sekcji BBC, i publicysta paryskiej \u201eKultury\u201d.<\/span><\/em><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jak zara\u017aliwe s\u0105 teorie spiskowe? Andrzej Koraszewski Obrazek opublikowany na Telegramie 15 marca 2020, koronawirus jako \u017cydowski ko\u0144 troja\u0144ski (Zdj\u0119cie: ADL\/COURTESY) S\u0105 bardzo zara\u017aliwe, przenosz\u0105 si\u0119 z cz\u0142owieka na cz\u0142owieka jak g\u0142upie. Mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c prowadzi\u0107 do dziwnych, czasem wr\u0119cz morderczych zachowa\u0144. Podobno ostatnio najmodniejsze jest twierdzenie, \u017ce ten wirus, co to rzuci\u0142 \u015bwiat na kolana, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/77902"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=77902"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/77902\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":77926,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/77902\/revisions\/77926"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=77902"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=77902"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=77902"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}