{"id":77946,"date":"2020-05-02T17:09:08","date_gmt":"2020-05-02T15:09:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=77946"},"modified":"2020-05-02T09:26:12","modified_gmt":"2020-05-02T07:26:12","slug":"12-09-38","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=77946","title":{"rendered":"Co Adam Michnik ma do powiedzenia m\u0142odym, kt\u00f3rych papiery nie le\u017c\u0105 w IPN-ie, ale kt\u00f3rych “lustruje” analityk bankowy?"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Co Adam Michnik ma do powiedzenia m\u0142odym, kt\u00f3rych papiery nie le\u017c\u0105 w IPN-ie, ale kt\u00f3rych “lustruje” analityk bankowy?<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Andrzej Brzeziecki<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Adam Michnik i Helena \u0141uczywo w pierwszej redakcji ‘Gazety Wyborczej’ przy ul. Iwickiej, 5 maja 1989 (Fot. S\u0142awomir Sierzputowski \/ Agencja Gazeta)<\/em><\/span><\/p>\n

Adam Michnik jest jak stary Szymon Gajowiec z “Przedwio\u015bnia”. Musi wi\u0119c czasem wys\u0142ucha\u0107 pretensji tych, kt\u00f3rym zapowiadano szklane domy, a kt\u00f3rym deweloper uciek\u0142 z kas\u0105.
\n*
\n<\/strong><\/h4>\n

Andrzej Brzeziecki <\/strong>\u2013 ur. w 1978 r., by\u0142y naczelny \u201eNowej Europy Wschodniej\u201d, autor ksi\u0105\u017cek \u201eTadeusz Mazowiecki. Biografia naszego premiera\u201d i \u2013 z Ma\u0142gorzat\u0105 Nocu\u0144 \u2013 \u201eBia\u0142oru\u015b. Kartofle i d\u017cinsy\u201d, \u201e\u0141ukaszenka. Niedosz\u0142y car Rosji\u201d, \u201eArmenia. Karawany \u015bmierci\u201d<\/p>\n

Nie pozna\u0142em Michnika poprzez drugoobiegowe pisma, bo by\u0142em na to za smarkaty, ale gdzie\u015b w 1989 r. przeczyta\u0142em, \u017ce rock and roll to nie tylko muzyka, ale te\u017c styl bycia i mo\u017cna go dostrzec tak\u017ce w rozci\u0105gni\u0119tym swetrze naczelnego \u201eWyborczej\u201d. Od tej pory wiedzia\u0142em, \u017ce Michnik jest OK, cho\u0107 on sam z g\u0142owy nie wymieni\u0142by pewnie \u017cadnego utworu Led Zeppelin czy White Stripes, a to, co umie zanuci\u0107, to niewiele wi\u0119cej ni\u017c jakie\u015b dumki, kt\u00f3rych przed laty nauczy\u0142 go Jacek Kuro\u0144.<\/span><\/p>\n

Min\u0119\u0142o 30 lat i Michnik niczym rasowy dinozaur rocka raczy nas sk\u0142adankami swych dawnych utwor\u00f3w. W jego najnowszej ksi\u0105\u017cce \u201eW cieniu totalitaryzmu\u201d znajdziemy teksty pisane w czasach PRL-u, te pisane zaraz po politycznym prze\u0142omie i w nast\u0119pnych dekadach. Skoro jednak przypominane s\u0105 one dzi\u015b, nale\u017cy rozumie\u0107, \u017ce autor uwa\u017ca je za wci\u0105\u017c aktualne i czyta\u0107 je mo\u017cemy tak\u017ce z dzisiejszej perspektywy i umieszcza\u0107 je w dzisiejszym kontek\u015bcie.<\/span><\/p>\n

Jest to tym \u0142atwiejsze, \u017ce Michnik jest konsekwentny w swych pogl\u0105dach. Te same my\u015bli odnajdujemy w tekstach z r\u00f3\u017cnych epok, prezentuje w niej za to autor ca\u0142y wachlarz talent\u00f3w publicystycznych: umie czyta\u0107 wznios\u0142\u0105 poezj\u0119, ale nieobca jest mu zimna polityczna analiza, wie, co to patos, ale nie gardzi ironi\u0105.<\/span><\/p>\n

Rockandrollowy, a wi\u0119c buntowniczy, image Michnika by\u0142 zreszt\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142em wielu nieporozumie\u0144. W PRL-u w\u0142adze komunistyczne mia\u0142y go za gro\u017anego radyka\u0142a, podczas gdy on z wi\u0119zienia (!), i to na wiele lat przed Okr\u0105g\u0142ym Sto\u0142em, pisa\u0142: \u201ePorozumienie b\u0119dzie konieczne. Dla Polski i dla \u015bwiata\u201d. Dzi\u015b za\u015b Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki w Polsce ma go za gro\u017anego libertyna, podczas gdy on wyznaje: \u201eBoj\u0119 si\u0119 \u015bwiata, w kt\u00f3rym rz\u0105dzi\u0107 b\u0119dzie moralno\u015b\u0107 bez ogranicze\u0144 i kultura bez sacrum. B\u0119dzie to bowiem \u015bwiat bez moralno\u015bci i bez kultury\u201d.<\/span><\/p>\n

Najwyra\u017aniej i komuni\u015bci, i niekt\u00f3rzy polscy biskupi woleli i wol\u0105 pot\u0119pia\u0107 Michnika, jakiego sobie wyobrazili albo jakiego obraz kto\u015b im podszepn\u0105\u0142, ni\u017c ze spokojem i uwag\u0105 przeczyta\u0107, co naprawd\u0119 ma on nam do powiedzenia.<\/span><\/p>\n

Bez pedantycznej moralno\u015bci<\/strong><\/h4>\n

Michnik ma sw\u00f3j spos\u00f3b opowiadania nam \u015bwiata. Czyni tak poprzez obszerne cytowanie g\u0142os\u00f3w, kt\u00f3re uwa\u017ca za wa\u017cne. Tak skonstruowana by\u0142a ksi\u0105\u017cka \u201eZ dziej\u00f3w honoru w Polsce\u201d, tak skonstruowane s\u0105 liczne eseje w \u201eW cieniu totalitaryzmu\u201d. Czasem te cytaty mog\u0105 wydawa\u0107 si\u0119 zbyt obszerne, ale dzi\u0119ki nim poznajemy lepiej \u015bwiat Antoniego S\u0142onimskiego, Kazimierza Moczarskiego, Kazimierza Wyki, Krzysztofa Pomiana, J\u00f3zefa Czapskiego, Bronis\u0142awa Baczki, V\u00e1clava Havla i innych obywateli \u201er\u00e9publique des lettres\u201d.<\/span><\/p>\n

To \u015bwiat ludzi m\u0105drych, odwa\u017cnych, kt\u00f3rym zdarza\u0142o si\u0119 pob\u0142\u0105dzi\u0107. Nie wszyscy bowiem byli tak niez\u0142omni \u2013 w prawdziwym, a nie wsp\u00f3\u0142czesnym, sensie tego s\u0142owa \u2013 jak Moczarski. Przez to ludzie ci staj\u0105 si\u0119 nam bli\u017csi, a ich odwaga \u2013 osi\u0105galna dla zwyk\u0142ych \u015bmiertelnik\u00f3w. \u0141atwiej nam bowiem \u017cy\u0107 ze swoimi grzechami i ze swoim tch\u00f3rzostwem, wiedz\u0105c, \u017ce ci, kt\u00f3rych stawia nam si\u0119 za wz\u00f3r, te\u017c mogli si\u0119 potkn\u0105\u0107. Zreszt\u0105 o samym Moczarskim pisze Michnik: \u201ePan Kazimierz nie by\u0142 pedantem moralistyki \u2013 s\u0105dz\u0119, \u017ce nic, co ludzkie, nie by\u0142o mu obce. Dlatego by\u0142 cz\u0142owiekiem pob\u0142a\u017cliwym\u201d.<\/span><\/p>\n

Michnikowi te\u017c raczej nic, co ludzkie, nie by\u0142o obce. Dlatego nie jest zwolennikiem nadmiernego karania, te\u017c stawia na wyrozumia\u0142o\u015b\u0107 \u2013 tak\u017ce wobec dawnych swych oprawc\u00f3w i przeciwnik\u00f3w politycznych. Wyznaje: \u201eZawsze l\u0119ka\u0142em si\u0119 chwili, w kt\u00f3rej ci, kt\u00f3rzy szturmowali Bastylie dyktatury, zaczn\u0105 budowa\u0107 Bastylie w\u0142asne. Dlatego uparcie \u2013 cho\u0107 cz\u0119sto w spos\u00f3b nieprzemy\u015blany \u2013 przeciwstawia\u0142em si\u0119 logice odwetu i wykluczenia\u201d.<\/span><\/p>\n

Za to przeciwstawianie si\u0119 przysz\u0142o mu w Polsce p\u0142aci\u0107 cen\u0119 chyba najwi\u0119ksz\u0105. Bywa\u0142 Michnik pob\u0142a\u017cliwy a\u017c za bardzo, za co potem przychodzi\u0142o mu przeprasza\u0107.<\/span><\/p>\n

Ksi\u0105\u017cka ma wielu bohater\u00f3w, ale tak naprawd\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105 bohaterk\u0105 \u201eW cieniu totalitaryzmu\u201d jest Polska i polsko\u015b\u0107. Michnik jest polskim patriot\u0105 i tak\u017ce do niego odnosz\u0105 si\u0119 s\u0142owa, kt\u00f3re napisa\u0142 o innych: \u201eby\u0142 nosicielem pewnej cechy szczeg\u00f3lnej, pewnego etosu osobliwego, kt\u00f3ry \u017beromski nazywa\u0142 \u00bbskaz\u0105 polsko\u015bci\u00ab\u201d, ale ta jego polsko\u015b\u0107 jest \u00bbpolsko\u015bci\u0105 trudn\u0105\u00ab, wci\u0105\u017c pytaj\u0105c\u0105 o sw\u00f3j sens, wci\u0105\u017c zespalaj\u0105c\u0105 wierno\u015b\u0107 z odwag\u0105, ufno\u015b\u0107 z nieub\u0142aganym krytycyzmem, ryzyko osamotnienia z nakazem solidarno\u015bci w kl\u0119sce\u201d.<\/span><\/p>\n

Demokracja niedoskona\u0142a<\/strong><\/h4>\n

Michnik, jaki wy\u0142ania si\u0119 z ksi\u0105\u017cki, to cz\u0142owiek politycznego umiaru i kompromisu. Z aprobat\u0105 pisze o \u015brodowisku S\u0142onimskiego z czas\u00f3w wojennej emigracji, \u017ce odrzuca\u0142o \u201ewizj\u0119 w\u0119dr\u00f3wki do \u00bbziemi obiecanej\u00ab przez morze czerwone od krwi przeciwnik\u00f3w politycznych. Rozumiano jasno, \u017ce nadu\u017cywana przemoc \u0142atwo mo\u017ce przeobrazi\u0107 si\u0119 w trwa\u0142e urz\u0105dzenie spo\u0142eczne\u201d.<\/span><\/p>\n

Przera\u017caj\u0105 Michnika r\u00f3\u017cni maksymali\u015bci i ci, kt\u00f3rzy \u0142atwo szafuj\u0105 polsk\u0105 krwi\u0105. Pisze: \u201e\u00bbReduta Ordona\u00ab jest pi\u0119knym wierszem i wstrz\u0105saj\u0105cym przes\u0142aniem ideowym, ale brana dos\u0142ownie jako program politycznej edukacji narodu prowadzi do gro\u017anych i tragicznych mistyfikacji\u201d.<\/span><\/p>\n

\n

Jego credo to \u201epatriotyzm bez nacjonalizmu, kompromis bez serwilizmu, radykalizm spo\u0142eczny bez doktrynerskiego fanatyzmu\u201d.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Takie pogl\u0105dy Michnik g\u0142osi\u0142 przed laty i g\u0142osi dzi\u015b. Dlatego konspirowa\u0142, gdy trzeba by\u0142o, a gdy mo\u017cna by\u0142o rozmawia\u0107, bra\u0142 udzia\u0142 w obradach Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u, promowa\u0142 wej\u015bcie Polski do Unii i konsekwentnie broni wszystkich kompromis\u00f3w, jakie zawierano w Polsce \u2013 zar\u00f3wno z komunistami, jak i z Ko\u015bcio\u0142em. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce przez te wszystkie lata Michnik obrywa\u0142 od przeciwnik\u00f3w i od swoich. Z prawa i z lewa. Jak pisa\u0142 S\u00e1ndor M\u00e1rai, \u201ecz\u0142owiek \u015brodka \u2013 tak\u017ce arystotelesowskiego z\u0142otego \u015brodka! \u2013 jest na prawicy postrzegany jako lewicowiec, na lewicy za\u015b jako podejrzany prawicowiec\u201d.<\/span><\/p>\n

Nie przesta\u0142 jednak Michnik wierzy\u0107 w demokracj\u0119, cho\u0107 widzi jej niedostatki. Pisze: \u201edemokracja bowiem jest ze swej natury niedoskona\u0142a i nigdy doskona\u0142a nie b\u0119dzie. Dlatego winna by\u0107 stale krytykowana, gdy\u017c krytyka demokracji jest jej nieusuwalnym sk\u0142adnikiem\u201d.<\/span><\/p>\n

III Rzeczpospolita, Polska, w kt\u00f3rej budowaniu bra\u0142 udzia\u0142, te\u017c nie jest tworem idealnym, Michnik jednak nie godzi si\u0119 z pot\u0119pianiem jej w czambu\u0142. Jest jak stary Szymon Gajowiec z \u201ePrzedwio\u015bnia\u201d. Musi wi\u0119c czasem wys\u0142ucha\u0107 pretensji tych, kt\u00f3rym zapowiadano szklane domy, a kt\u00f3rym deweloper uciek\u0142 z kas\u0105.<\/span><\/p>\n

Bitwy ju\u017c wygrane?<\/strong><\/h4>\n

Czytaj\u0105c \u201eW cieniu totalitaryzmu\u201d, mo\u017cemy przyjrze\u0107 si\u0119 komunizmowi i faszyzmowi z ka\u017cdej strony \u2013 czytamy, jak gro\u017ane potrafi\u0105 by\u0107 te systemy, jakimi obietnicami potrafi\u0105 kusi\u0107 i jak sobie z nimi radzili intelektuali\u015bci. Czasem mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce naczelny \u201eWyborczej\u201d szykuje si\u0119 na wojny ju\u017c dawno rozegrane. \u017be ca\u0142a filozofia niezale\u017cnego humanisty powinna polega\u0107 na tym, by nie da\u0107 si\u0119 zmia\u017cd\u017cy\u0107 przez bolszewizm z jednej strony i skrajn\u0105 prawic\u0119 z drugiej. Tak jakby XX wiek si\u0119 nie sko\u0144czy\u0142 i jakby nie czyha\u0142y na nas inne, nowe zagro\u017cenia.<\/span><\/p>\n

Sukcesy prawicowych populist\u00f3w w Europie pokazuj\u0105, \u017ce dawne demony wci\u0105\u017c jednak kr\u0105\u017c\u0105 wok\u00f3\u0142 nas. Nawet je\u015bli komunizm jako ideologia jest ju\u017c martwy, to jako spos\u00f3b sprawowania w\u0142adzy marzy si\u0119 wielu politykom \u2013 tak\u017ce antykomunistom i tak\u017ce w Polsce. \u201ePowszechne odrzucenie faszyzmu i komunizmu doprowadzi\u0142o do zaniku powa\u017cnej refleksji nad polskimi wcieleniami tych fenomen\u00f3w. (\u2026) W epoce II RP \u0142\u0105czy\u0142o ich jedno: przekonanie o kl\u0119sce demokracji liberalnej i parlamentaryzmu\u201d \u2013 pisze Michnik. I cytuje Mi\u0142osza: \u201es\u0142owo \u00bbdemokracja\u00ab brzmia\u0142o wtedy starczo, niby bezz\u0119bne mamlanie\u201d.<\/span><\/p>\n

Dzi\u015b te\u017c cz\u0119sto demokracja uwa\u017cana jest za system dla mi\u0119czak\u00f3w, a do politycznego s\u0142ownika wchodzi s\u0142owo je\u015bli nie \u201erasa\u201d, to \u201enar\u00f3d\u201d, w swym najbardziej agresywnym znaczeniu. M\u00f3wi\u0142 niedawno Marian Turski: \u201eAuschwitz nie spad\u0142o z nieba. Zacz\u0119\u0142o si\u0119 od drobnych form prze\u015bladowania \u017byd\u00f3w. To si\u0119 wydarzy\u0142o, to znaczy, \u017ce si\u0119 mo\u017ce wydarzy\u0107 wsz\u0119dzie. Dlatego trzeba broni\u0107 praw cz\u0142owieka, demokratycznych konstytucji\u201d.<\/span><\/p>\n

Tymczasem zn\u00f3w koncepcje zakorzenione \u201ew tradycji my\u015blowej drobnomieszcza\u0144skiego ko\u0142tuna\u201d staj\u0105 si\u0119 modne i \u201ena czasie\u201d. Pisze Michnik: \u201eNale\u017c\u0119 do pokolenia ludzi, kt\u00f3rzy boj\u0105 si\u0119 \u00bbdojrzewania do wielko\u015bci\u00ab na trupie demokracji liberalnej\u201d.<\/span><\/p>\n

Podejrzanie wielu ludzi chcia\u0142oby dzi\u015b zobaczy\u0107 liberaln\u0105 demokracj\u0119 w trumnie. Dlatego ksi\u0105\u017ck\u0119 Michnika trzeba czyta\u0107 nie tylko jako \u015bwiadectwo minionego czasu, ale te\u017c jako przestrog\u0119 przed tym, co mo\u017ce jeszcze nadej\u015b\u0107 czy mo\u017ce raczej: wr\u00f3ci\u0107.<\/span><\/p>\n

\n

Dlatego te\u017c warto powt\u00f3rzy\u0107 cytowane w ksi\u0105\u017cce s\u0142owa: \u201eprawdziw\u0105 Polsk\u0119 stanowi\u0105 \u00bbludzie wolni, dusze rogate, karki nieugi\u0119te\u00ab\u201d.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Dzi\u015b dusze rogate to ludzie pokroju Jurka Owsiaka, Adama Bodnara czy s\u0119dziego Igora Tulei.<\/span><\/p>\n

W cieniu golema<\/strong><\/h4>\n

\u201eNic dla was nie mam, hippiesy pijane\/ Brodate dzieci w kolorowych wiankach\u201d \u2013 pisa\u0142 Antoni S\u0142onimski i kierowa\u0142 te s\u0142owa do pokolenia Michnika. Warto dzi\u015b zapyta\u0107, co ma Michnik dla swoich dzieci i wnuk\u00f3w. Co ma do powiedzenia ludziom, kt\u00f3rzy s\u0105 za m\u0142odzi, by ich papiery le\u017ca\u0142y w IPN-ie, ale kt\u00f3rych za to \u201elustruje\u201d analityk bankowy i w ten spos\u00f3b decyduje o ich przysz\u0142o\u015bci?<\/span><\/p>\n

Jest w ksi\u0105\u017cce przeczucie, \u017ce zagra\u017ca nam tak\u017ce \u015bwiat, w kt\u00f3rym mamy do czynienia z wolnym rynkiem, ale w kt\u00f3rym nie ma prawdziwej demokracji i prawdziwej wolno\u015bci s\u0142owa. To jednak tylko przeczucia, jak cho\u0107by w cytacie ze Stanis\u0142awa Ossowskiego, kt\u00f3ry pisa\u0142 ju\u017c kilkadziesi\u0105t lat temu, \u017ce niewiele zosta\u0142o z wiary w dokonuj\u0105cy si\u0119 post\u0119p ludzko\u015bci, a w\u0142a\u015bciwie tylko \u201ezawrotne tempo post\u0119pu technicznego\u201d, albo w przestrodze Krzysztofa Pomiana przed \u201ewiar\u0105 w samoczynne dobrodziejstwo bada\u0144 naukowych\u201d.<\/span><\/p>\n

Przeczucia te obecne by\u0142y tak\u017ce w eseju S\u0142onimskiego \u201eGolem\u201d, pisanym po zrzuceniu bomb atomowych na japo\u0144skie miasta, kt\u00f3ry cytuje Michnik: \u201ePokolenie ludzi wychowanych na Spencerze i teorii ewolucji marzy\u0142o kiedy\u015b o tej chwili, gdy ludzko\u015b\u0107 pokona si\u0142y natury, gdy walka z przyrod\u0105 stanie si\u0119 anachronizmem, gdy nauka usunie n\u0119dz\u0119, g\u0142\u00f3d, l\u0119k istnienia; uskrzydli cz\u0142owieka, ustokrotni jego si\u0142y, rozszerzy jego pole widzenia. Jak\u017ce obraz dzisiejszy daleki jest od marze\u0144 pozytywist\u00f3w wieku XIX, jak\u017ce daleki od marze\u0144 mego pokolenia wychowanego na wielkich pisarzach socjalistycznych, na humanitaryzmie naukowym G.H. Wellsa\u201d.<\/span><\/p>\n

\n

Michnik i humani\u015bci, kt\u00f3rych przywo\u0142uje na \u015bwiadk\u00f3w, pokazali, \u017ce wiedz\u0105, jak radzi\u0107 sobie z w\u0142adz\u0105 komunist\u00f3w czy faszyst\u00f3w, ale czy ich opowie\u015b\u0107 poka\u017ce nam, jak radzi\u0107 sobie z w\u0142adz\u0105 korporacji i algorytm\u00f3w albo z dewastacj\u0105 \u015brodowiska?<\/p>\n<\/blockquote>\n

Pisa\u0142 Michnik w latach 80.: \u201eNie spos\u00f3b dzisiaj porozumie\u0107 si\u0119 ze spo\u0142ecze\u0144stwem polskim za po\u015brednictwem przekupywania np. literat\u00f3w i aktor\u00f3w ciesz\u0105cych si\u0119 spo\u0142ecznym presti\u017cem\u201d.<\/span><\/p>\n

Problem w tym, \u017ce dzi\u015b s\u0105 inne \u017ar\u00f3d\u0142a presti\u017cu ni\u017c wtedy i spokojnie mo\u017cna porozumie\u0107 si\u0119 ze spo\u0142ecze\u0144stwem, omijaj\u0105c elity intelektualne i kulturalne, za to zaspokajaj\u0105c jego apetyty. Z dezaprobat\u0105 cytuje Michnik pewnego francuskiego publicyst\u0119, kt\u00f3ry pisa\u0142, \u017ce demokracja to \u201erz\u0105dy oligarchii finansowych ukrytych za partiami politycznymi\u201d.<\/span><\/p>\n

A potem relacjonuje jego my\u015bl: \u201ekapitalizm – nazywany produktywizmem – tak\u017ce zas\u0142uguje na odrzucenie, gdy\u017c polega na produkcji permanentnej, z kt\u00f3rej zyski s\u0105 udzia\u0142em tylko w\u0105skiej grupy kapitalist\u00f3w. Reszta spo\u0142ecze\u0144stwa skazana jest na pierwotn\u0105 walk\u0119 o przetrwanie biologiczne i zagro\u017cona bezrobociem\u201d. Dla cz\u0142owieka siedz\u0105cego w komunistycznym wi\u0119zieniu albo stoj\u0105cego w komunistycznym kraju w kolejce po podstawowe produkty s\u0142owa te musia\u0142y jawi\u0107 si\u0119 niczym rojenia pijanego. Ale przecie\u017c nie jest tak, \u017ce s\u0105 one zupe\u0142nie bez sensu. Demokracja i wolny rynek mog\u0105 wyrodzi\u0107 si\u0119 w rz\u0105dy oligarch\u00f3w, czego przyk\u0142adem mog\u0142y by\u0107 W\u0142ochy Berlusconiego i s\u0105 dzi\u015b W\u0119gry Orb\u00e1na. Ludziom pokolenia Michnika, kt\u00f3rzy t\u0119sknili do kolorowego Zachodu, trudno czasem uwierzy\u0107, \u017ce wolny rynek r\u00f3wnie\u017c nie zawsze ma ludzk\u0105 twarz. Tymczasem ju\u017c teraz widzimy, jak politycy grali i graj\u0105 koronawirusem pr\u00f3buj\u0105c umocni\u0107 w\u0142adz\u0119, a wkr\u00f3tce przekonamy si\u0119, jak \u015bwietn\u0105 okazj\u0105 do zarobienia pieni\u0119dzy dla niekt\u00f3rych okaza\u0142a si\u0119 pandemia. Na tej tragedii skorzystaj\u0105 chciwi i obrotni, najwi\u0119cej strac\u0105 za\u015b najbiedniejsi.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Co Adam Michnik ma do powiedzenia m\u0142odym, kt\u00f3rych papiery nie le\u017c\u0105 w IPN-ie, ale kt\u00f3rych “lustruje” analityk bankowy? Andrzej Brzeziecki Adam Michnik i Helena \u0141uczywo w pierwszej redakcji ‘Gazety Wyborczej’ przy ul. Iwickiej, 5 maja 1989 (Fot. S\u0142awomir Sierzputowski \/ Agencja Gazeta) Adam Michnik jest jak stary Szymon Gajowiec z “Przedwio\u015bnia”. Musi wi\u0119c czasem wys\u0142ucha\u0107 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/77946"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=77946"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/77946\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":77959,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/77946\/revisions\/77959"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=77946"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=77946"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=77946"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}