{"id":78241,"date":"2020-05-15T17:09:29","date_gmt":"2020-05-15T15:09:29","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=78241"},"modified":"2020-05-15T08:39:05","modified_gmt":"2020-05-15T06:39:05","slug":"26-05-48","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=78241","title":{"rendered":"Polityka Nagrody historyczne POLITYKI od 1959"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Polityka Nagrody historyczne POLITYKI od 1959 <\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

POLITYKA<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Kandydatur wp\u0142yn\u0119\u0142o nieco wi\u0119cej ni\u017c rok wcze\u015bniej: oko\u0142o 180. Wy\u0142onili\u015bmy zwyci\u0119zc\u00f3w, a pr\u00f3cz tego przyznali\u015bmy specjaln\u0105 nagrod\u0119 za wydarzenie o skali \u015bwiatowej.<\/strong><\/p>\n\n\n\n
\"Nagrody<\/td>\n\"\"<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Osobliwe, pandemiczne s\u0105 okoliczno\u015bci przyznawania tegorocznych Nagr\u00f3d Historycznych POLITYKI. Osobliwa te\u017c b\u0119dzie gala og\u0142oszenia nazwisk laureat\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Zwyczajowo zbierali\u015bmy si\u0119 na uroczysto\u015bci przy ul. S\u0142upeckiej 6: redaktor naczelny i\u00a0szef dzia\u0142u historycznego wyg\u0142aszali og\u00f3lne uwagi, a\u00a0jurorzy \u2013 przed wr\u0119czeniem dyplomu \u2013 wyg\u0142aszali laudacj\u0119. By zachowa\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 ceremonia\u0142u, postanowili\u015bmy laudacje opublikowa\u0107. Na s\u0142owo wprowadzaj\u0105ce pozostaje zatem niewiele miejsca. Oto kilka g\u0142\u00f3wnych uwag.<\/span><\/p>\n

Kandydatur wp\u0142yn\u0119\u0142o nieco wi\u0119cej ni\u017c rok wcze\u015bniej: oko\u0142o 180. Po pierwszej selekcji pozosta\u0142y 43 tytu\u0142y, spo\u015br\u00f3d kt\u00f3rych wy\u0142oniono nominowanych do fina\u0142u. W\u00a0tym miejscu wyra\u017c\u0119 ubolewanie, \u017ce nie ukaza\u0142a si\u0119 w\u00a0terminie trzytomowa korespondencja Jerzego Giedroycia z\u00a0historykami i\u00a0\u015bwiadkami historii 1946\u20132000 (wyb\u00f3r i\u00a0opracowanie S\u0142awomir M. Nowinowski i\u00a0Rafa\u0142 Stobiecki, Wydawnictwo Uniwersytetu \u0141\u00f3dzkiego). To nader wa\u017cna pozycja \u017ar\u00f3d\u0142owa. Je\u017celi wydawcy zmieni\u0105 metryczk\u0119 na faktyczny rok wydania, czyli na 2020, to b\u0119dziemy mieli szans\u0119, aby j\u0105 rozpatrywa\u0107 za rok. Je\u017celi nie \u2013 to… \u017cal, ale regulamin jest pod tym wzgl\u0119dem bezwzgl\u0119dny.<\/span><\/p>\n

Co za pech! Jeszcze jeden \u017cal \u0142\u0105czy si\u0119 z\u00a0tym samym wydawnictwem. Mo\u017ce si\u0119 ono pochwali\u0107 znakomitym pomys\u0142em edytorskim. Czterech autor\u00f3w (Przemys\u0142aw Waingertner, Grzegorz Mnich, Krzysztof Lesiakowski, Witold Jarno) w\u00a0spos\u00f3b dost\u0119pny i\u00a0ciekawy przedstawi\u0142o PRL-owsk\u0105 \u0141\u00f3d\u017a (\u201eCzwarta stolica. Kiedy \u0141\u00f3d\u017a rz\u0105dzi\u0142a Polsk\u0105 1945\u20131949\u201d\/\u201eStalinowska codzienno\u015b\u0107. \u0141\u00f3d\u017a w\u00a0latach 1949\u20131957\u201d\/\u201eGomu\u0142kowska rzeczywisto\u015b\u0107. \u0141\u00f3d\u017a w\u00a0latach 1956\u20131970\u201d\/\u201eGierkowska \u00bbprosperita\u00ab. \u0141\u00f3d\u017a w\u00a0latach 1971\u20131980\u201d). Wiem, \u017ce inne instytucje nagr\u00f3d (np. Klio) uwzgl\u0119dniaj\u0105 kategori\u0119 \u201eedytorska\u201d. Na og\u00f3\u0142 takie nagrody s\u0105 honorowe, ale zwracaj\u0105 uwag\u0119 na wa\u017cne, ciekawe inicjatywy wydawnicze. My, jak do tej pory, tego nie czynili\u015bmy. Mo\u017ce warto wzbogaci\u0107 nasz regulamin?<\/span><\/p>\n

Kto by\u0142 nominowany i\u00a0kto zosta\u0142 laureatem, ka\u017cdy przeczyta w\u00a0komunikacie, ale nie ka\u017cdy by\u0142 \u015bwiadkiem rozterek juror\u00f3w. A\u00a0to z\u00a0tego powodu, \u017ce w\u00a0tym roku w\u00a0kilku kategoriach by\u0142o wielu nominat\u00f3w, kt\u00f3rzy nosili bu\u0142awy laureackie w\u00a0tornistrze. W\u00a0kilku przypadkach chcia\u0142oby si\u0119 podzieli\u0107 nagrod\u0119 mi\u0119dzy co najmniej dw\u00f3ch\/dwoje nominat\u00f3w. Tak zrobili\u015bmy raz, a\u00a0nie mo\u017cna czyni\u0107 z\u00a0tego regu\u0142y.<\/span><\/p>\n

Jeszcze ko\u0144cowa uwaga. Nagrod\u0119 Specjaln\u0105 przyznali\u015bmy za wydarzenie o\u00a0skali \u015bwiatowej \u2013 za \u201eChasydyzm. Atlas historyczny\u201d (Marcin Wodzi\u0144ski i\u00a0Waldemar Spallek, wyd. Austeria).<\/strong> Ten unikatowy nurt mistycyzmu \u017cydowskiego narodzi\u0142 si\u0119 na ziemiach Rzeczpospolitej, ale g\u0142o\u015bny i\u00a0upowszechniony na ca\u0142ym globie. Rozmowa Adama Szostkiewicza z\u00a0prof. Marcinem Wodzi\u0144skim, zaliczanym do najwybitniejszych badaczy chasydyzmu na \u015bwiecie, jak\u0105 opublikujemy w\u00a0jednym z\u00a0najbli\u017cszych numer\u00f3w POLITYKI, zwalnia mnie z\u00a0obowi\u0105zku przedstawienia \u201eAtlasu\u201d. I\u00a0tym samym mog\u0119 si\u0119 zmie\u015bci\u0107 w\u00a0limitowanej przestrzeni gazetowej.<\/span><\/p>\n

Kochani i\u00a0Szanowni Laureaci, Wydawcy, Redaktorzy, Sponsorzy i\u00a0Jurorzy! Oby\u015bmy jak najszybciej spotkali si\u0119 na S\u0142upeckiej na wr\u0119czeniu dyplom\u00f3w. Na razie wznie\u015bmy toast, ka\u017cdy oddzielnie w\u00a0swoim mieszkaniu, i\u00a0pogratulujmy wirtualnie tw\u00f3rcom \u015bwietnych ksi\u0105\u017cek!<\/span><\/p>\n

MARIAN TURSKI<\/span><\/p>\n

\"Ok\u0142adka<\/a>10<\/strong><\/span><\/span><\/span>materia\u0142y prasowe<\/span>Ok\u0142adka ksi\u0105\u017cki \u201eChasydyzm. Atlas historyczny\u201d<\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

\n

Dzia\u0142 Monografie i prace naukowe<\/strong><\/h4>\n

Ryszard Kaczmarek za ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201ePowstania \u015bl\u0105skie 1919\u20131920\u20131921. Nieznana wojna polsko-niemiecka\u201d<\/strong>, Wydawnictwo Literackie, Krak\u00f3w 2019.<\/span><\/p>\n

\"Ok\u0142adka<\/a>10<\/span><\/span>materia\u0142y prasowe<\/span>Ok\u0142adka ksi\u0105\u017cki \u201ePowstania \u015bl\u0105skie 1919\u20131920\u20131921\u201d<\/span><\/a><\/strong><\/span><\/p>\n

Ju\u017c w\u00a0czasach sanacji mit trzech powsta\u0144 \u015bl\u0105skich mia\u0142 si\u0119 dobrze: bohaterskie zrywy Polak\u00f3w ciemi\u0119\u017conych przez odwiecznego wroga \u2013 Niemc\u00f3w \u2013 na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku pozwala\u0142y zintegrowa\u0107 t\u0119 obc\u0105 dla wi\u0119kszo\u015bci obywateli II RP histori\u0119 lokaln\u0105 z\u00a0narodow\u0105. Wojciech Korfanty nikn\u0105\u0142 w\u00a0cieniu katowickiego wojewody Micha\u0142a Gra\u017cy\u0144skiego, ale komu to przeszkadza\u0142o? W\u00a0PRL by\u0142o jeszcze lepiej: co prawda Korfanty i\u00a0Gra\u017cy\u0144ski \u2013 chadek i\u00a0sanator \u2013 nie bardzo mie\u015bcili si\u0119 w\u00a0panteonie bohater\u00f3w, ale lud \u015bl\u0105ski, kt\u00f3ry z\u00a0takim czy innym przyw\u00f3dc\u0105 podj\u0105\u0142 walk\u0119 z\u00a0niemieckim kapita\u0142em, pasowa\u0142 jak ula\u0142.<\/span><\/p>\n

Autor dekonstruuje legendy o\u00a0latach 1919\u201321 umiej\u0119tnie. Bo przeczyta\u0142 na nowo \u017ar\u00f3d\u0142a znane lub \u2013 jako pierwszy \u2013 dotar\u0142 do nieznanych dokument\u00f3w archiwalnych. Oferuje nam taki oto obraz: dwa pierwsze \u201epowstania\u201d to w\u00a0istocie rozruchy robotnicze, antykapitalistyczne, z\u00a0niewielk\u0105 liczb\u0105 ofiar. Pod przys\u0142owiowym Verdun niewiele lat wcze\u015bniej gin\u0119\u0142o w\u00a0ci\u0105gu godziny sporo wi\u0119cej. Dochodz\u0105 pog\u0142oski o\u00a0rzeziach, rzekomo urz\u0105dzanych przez formacje niemieckie. Rekonstrukcj\u0119 tego, co si\u0119 naprawd\u0119 zdarzy\u0142o, uzupe\u0142niaj\u0105 przygody kompletnie zagubionych na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku oddzia\u0142\u00f3w w\u0142oskich i\u00a0Francuz\u00f3w, kt\u00f3rzy po Wielkiej Wojnie chc\u0105 troch\u0119 pou\u017cywa\u0107 \u017cycia, z\u00a0czego wynikaj\u0105 kolejne napi\u0119cia. \u201eTrzecie\u201d powstanie to niewypowiedziana wojna polsko-niemiecka, w\u00a0kt\u00f3r\u0105 mniej czy bardziej dyskretnie anga\u017cuj\u0105 si\u0119 Republika Weimarska i\u00a0II RP. To znowu nie Verdun, niemniej prawdziwa walka na froncie.<\/span><\/p>\n

Kaczmarek opowiada \u0142adn\u0105 polszczyzn\u0105 inn\u0105 histori\u0119 G\u00f3rnego \u015al\u0105ska. Udaje mu si\u0119 co\u015b wyj\u0105tkowego: przekona\u0107 czytelnika, \u017ce dzieje regionu, tak odmiennego od wi\u0119kszo\u015bci Polski, s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 naszej tradycji. I\u00a0nie musimy jej zak\u0142amywa\u0107, by ten fakt zaakceptowa\u0107. W\u0142\u0105cznie z\u00a0wrogo\u015bci\u0105, jaka \u0142\u0105czy\u0142a Gra\u017cy\u0144skiego i\u00a0Korfantego.<\/span><\/p>\n

W\u0141ODZIMIERZ BORODZIEJ<\/span><\/p>\n

Dzia\u0142 Prace popularnonaukowe, publicystyka<\/strong><\/h4>\n

Grzegorz Gauden za ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201eLw\u00f3w, Kres iluzji. Opowie\u015b\u0107 o\u00a0pogromie listopadowym 1918\u201d<\/strong>, TAiWPN Universitas, Krak\u00f3w 2019.<\/span><\/p>\n

\"Ok\u0142adka<\/a>10<\/span><\/span>materia\u0142y prasowe<\/span><\/strong><\/span>Ok\u0142adka ksi\u0105\u017cki \u201eLw\u00f3w, Kres iluzji\u201d<\/span><\/strong><\/span><\/span><\/a><\/p>\n

Gauden to odwa\u017cny facet. Gdy pe\u0142n\u0105 par\u0105 trwa\u0142y przygotowania do obchod\u00f3w stulecia odzyskania niepodleg\u0142o\u015bci, on ry\u0142 i\u00a0kopa\u0142 w\u00a0archiwach oraz bibliotekach polskich i\u00a0obcych, przygotowuj\u0105c bomb\u0119. Swoj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105 ka\u017ce nam inaczej spojrze\u0107 na wydarzenia i\u00a0emocje sprzed wieku. Napisa\u0142 o\u00a0cz\u0119\u015bciowo zapomnianym (przynajmniej przez polskich historyk\u00f3w) pogromie we Lwowie, kt\u00f3ry zacz\u0105\u0142 si\u0119 od trywialnego, bandyckiego rabunku na \u017cydowskim jubilerze. Rabowanie, a\u00a0z nim bestialstwo rozla\u0142y si\u0119 na wszystkie kwarta\u0142y miasta zamieszkane przez ludno\u015b\u0107 \u017cydowsk\u0105. Ten historyczny reporta\u017c zbudowany jest na suchych relacjach \u015bwiadk\u00f3w: \u201eNapastnicy weszli do kuchni i\u00a0kazali nam ustawi\u0107 si\u0119 rz\u0119dem. \u017b\u0105dali pieni\u0119dzy i\u00a0z\u0142ota. Oficer strzeli\u0142 do Altmana, a\u00a0\u017co\u0142nierz zastrzeli\u0142 mojego ojca\u201d. P\u00f3\u017aniej w\u00a0ruch posz\u0142a nafta. \u201eSpostrzeg\u0142em, \u017ce wszyscy z\u00a0rado\u015bci\u0105 i\u00a0u\u015bmiechem patrzyli, jak p\u0142on\u0105 domy \u017cydowskie. Szed\u0142em wi\u0119c tu\u017c pod pal\u0105cym si\u0119 domem, bo wygl\u0105d t\u0142umu wrogo \u017bydom usposobionego przerazi\u0142 mnie wi\u0119cej jak sam po\u017car\u201d. Zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce polscy \u017co\u0142dacy \u2013 chyba inaczej nie mo\u017cemy ich okre\u015bli\u0107 \u2013 strzelali do \u017byd\u00f3w wyskakuj\u0105cych z\u00a0okien p\u0142on\u0105cych dom\u00f3w. \u201ePrasa galicyjska ukrywa prawd\u0119, prasa warszawska milczy. I\u00a0opinia polska dotychczas nie zna strasznej prawdy!\u201d \u2013 napisa\u0142 w\u00a0grudniu 1918 r. o\u00a0pogromie lwowskim przera\u017cony Andrzej Strug. Cytowane w\u00a0ksi\u0105\u017cce zeznania i\u00a0relacje s\u0105 beznami\u0119tne i\u00a0lakoniczne, natomiast komentarze autorskie nie stroni\u0105 od emocji.<\/span><\/p>\n

Pogromowi przy\u015bwieca\u0142 motyw oczyszczenia miasta z\u00a0\u017byd\u00f3w. S\u0142owo \u201eod\u017cydzanie\u201d autor traktuje bez cudzys\u0142owu, tak bowiem funkcjonowa\u0142o w\u00a0polskim j\u0119zyku od ko\u0144ca XIX stulecia. By\u0142o s\u0142owem odmienianym codziennie na \u0142amach prasy i\u00a0ksi\u0105\u017cek. \u201eTo nasza spu\u015bcizna polityczna i\u00a0kulturowa\u201d \u2013 uwa\u017ca Gauden. I\u00a0ma racj\u0119. W\u00a0swoich s\u0105dach bywa arbitralny, nie ukrywa tego i\u00a0przyznaje: \u201eTo jest moja opowie\u015b\u0107\u201d. Lektura nas wstrz\u0105sa i\u00a0zawstydza.<\/span><\/p>\n

MARCIN ZAREMBA<\/span><\/p>\n

Dzia\u0142 Pami\u0119tniki, relacje, wspomnienia<\/strong><\/h4>\n

Andrzej Paczkowski i\u00a0Patryk Pleskot za G\u00f3ry i\u00a0teczki: opowie\u015b\u0107 cz\u0142owieka umiarkowanego. Biografia m\u00f3wiona Andrzeja Paczkowskiego, Patryk Pleskot, IPN, Warszawa 2019<\/strong><\/span><\/p>\n

\"Ok\u0142adka<\/a>10<\/span><\/span>materia\u0142y prasowe<\/span><\/strong><\/span>Ok\u0142adka ksi\u0105\u017cki \u201eG\u00f3ry i teczki\u201d<\/span><\/strong><\/span><\/span><\/a><\/p>\n

Magisterium, doktorat, habilitacja \u2013 typowe szczeble kariery naukowej \u2013 ziewamy. A\u00a0gdy doda\u0107 do tego typowe miejsca pracy historyka: bibliotek\u0119 i\u00a0archiwum, to ju\u017c nie wiatr, to huragan nudy si\u0119 zrywa. Jednak biografia m\u00f3wiona Andrzeja Paczkowskiego zaprzecza temu stereotypowi. Nestor polskich historyk\u00f3w, niekwestionowany autorytet, je\u015bli chodzi o\u00a0histori\u0119 PRL, ma biografi\u0119 nietuzinkow\u0105, co w\u00a0po\u0142\u0105czeniu z\u00a0talentem narracyjnym da\u0142o pasjonuj\u0105c\u0105 opowie\u015b\u0107. Zas\u0142uga w\u00a0tym niema\u0142a Patryka Pleskota. Ju\u017c na wej\u015bciu mamy przedwojenne losy rodzic\u00f3w, tzw. funk\u00f3w. Nale\u017celi do Komunistycznej Partii Polski. Poniewa\u017c poparli bardziej liberalne skrzyd\u0142o partii, zostali z\u00a0niej wyrzuceni w\u00a01934 r. \u201eZauwa\u017cy\u0142em, \u017ce istnieje we mnie odruch obronny \u2013 m\u00f3wi Paczkowski. \u2013 Kiedy s\u0142ysz\u0119 uog\u00f3lnienie w\u00a0stylu \u00bbkomuni\u015bci mordercy z\u00a0krwi\u0105 na r\u0119kach\u00ab, odpowiadam: \u00bbM\u00f3j tata to nie morderca\u00ab. (…) Nie uznaj\u0119 pos\u0142ugiwania si\u0119 kalkami my\u015blowymi\u201d. I\u00a0tu odnajdujemy wa\u017cny aksjologiczny rys charakteru bohatera, jego zdystansowane, rozumiej\u0105ce podej\u015bcie zar\u00f3wno do materii historycznej, jak i\u00a0szerzej do \u015bwiata. Zawsze wola\u0142 pozycj\u0119 obserwatora. A\u00a0widzia\u0142 du\u017co. W\u00a0czasie wojny ukrywali si\u0119 z\u00a0matk\u0105 na aryjskich papierach (w\u0105tek \u017cydowski wraca wielokrotnie). Po Opolu, dok\u0105d trafi\u0142a rodzina, biega\u0142 on \u2013 syn komunist\u00f3w \u2013 w\u00a0esesma\u0144skich spodniach i\u00a0andersowskim berecie. Gdy zmar\u0142 Stalin, by\u0142 \u015bwiadkiem, jak jego portrety pos\u0142u\u017cy\u0142y do od\u015bnie\u017cania \u015bniegu. Z\u00a0pi\u0119ter warszawskiego Pa\u0142acu Kultury i\u00a0Nauki widzia\u0142 wiec, na kt\u00f3rym przemawia\u0142 W\u0142adys\u0142aw Gomu\u0142ka w\u00a0pa\u017adzierniku 1956 r. Przemyca\u0142 z\u00a0Polski radzieckie Zenity, by we Francji kupi\u0107 ortaliony. W\u00a0okresie stanu wojennego przywozi\u0142 dolary dla opozycji. Przewa\u017caj\u0105 jednak klimaty g\u00f3rskie \u2013 Paczkowski to taternik, najd\u0142u\u017cej urz\u0119duj\u0105cy prezes Polskiego Zwi\u0105zku Alpinizmu. W\u00a0wywiadzie rzece opowiada o\u00a0tym wyj\u0105tkowym \u015brodowisku, jego subkulturze w\u00a0PRL. Czytelnik dostaje do r\u0119ki biografi\u0119 intelektualn\u0105, a\u00a0w szerszym planie dzieje polskich spor\u00f3w o\u00a0histori\u0119.<\/span><\/p>\n

MARCIN ZAREMBA<\/span><\/p>\n

Najlepszy debiut w kategoriach Monografie, prace naukowe oraz Prace popularnonaukowe, publicystyka<\/strong><\/h4>\n

Nagroda ex aequo dla:<\/strong>Ewy Bukowskiej-Marczak za ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201ePrzyjaciele, koledzy, wrogowie? Relacje pomi\u0119dzy polskimi, \u017cydowskimi i\u00a0ukrai\u0144skimi studentami Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie w\u00a0okresie mi\u0119dzywojennym (1918\u20131939)\u201d<\/strong>, wyd. Neriton 2019.<\/span><\/p>\n

\"Ok\u0142adka<\/a>10<\/span><\/span>materia\u0142y prasowe<\/span><\/strong><\/span>Ok\u0142adka ksi\u0105\u017cki \u201ePrzyjaciele, koledzy, wrogowie?\u201d<\/span><\/strong><\/span><\/span><\/a><\/p>\n

Ksi\u0105\u017cka Bukowskiej-Marczak opowiada o\u00a0studentach Uniwersytetu Jana Kazimierza w\u00a0przedwojennym Lwowie. Wielonarodow\u0105 stolic\u0119 Galicji zamieszkiwali Polacy, \u017bydzi, Ukrai\u0144cy. Ka\u017cda z\u00a0tych spo\u0142eczno\u015bci by\u0142a reprezentowana na lwowskiej uczelni. Autorka przygl\u0105da si\u0119 relacjom mi\u0119dzy studentami r\u00f3\u017cnych narodowo\u015bci, opowiada, jak m\u0142odzi ludzie postrzegali siebie nawzajem, w\u00a0jaki spos\u00f3b o\u00a0sobie my\u015bleli. Pokazuje wydarzenia, w\u00a0kt\u00f3rych uczestniczyli akademicy, wydarzenia pe\u0142ne emocji, tak\u017ce tragiczne, zwi\u0105zane z\u00a0relacjami polsko-\u017cydowsko-ukrai\u0144skimi. Ksi\u0105\u017cka stopniowo wprowadza czytelnika w\u00a0tytu\u0142ow\u0105 problematyk\u0119. <\/span><\/p>\n

Znajdziemy w\u00a0niej opis wielonarodowego miasta, histori\u0119 uniwersytetu, student\u00f3w, \u017cycie towarzyskie przedwojennego Lwowa, organizacje akademik\u00f3w, relacje mi\u0119dzy nimi. Autorka nie zapomina o\u00a0profesurze. Rozdzia\u0142 ksi\u0105\u017cki przypomina ich stanowisko, dzia\u0142ania podejmowane wobec trudnych problem\u00f3w narodowo\u015bciowych na uczelni. Opowie\u015b\u0107 o\u00a0studentach Uniwersytetu Jana Kazimierza jak w\u00a0soczewce skupia dramatyczne, narodowo\u015bciowe problemy przedwojennej Polski. Ksi\u0105\u017cka przypomina polityczne wybory m\u0142odych ludzi, tak\u017ce \u201ezainfekowanie\u201d cz\u0119\u015bci z\u00a0nich wrogo\u015bci\u0105, nienawi\u015bci\u0105 do innych, antysemityzmem. Relacje polsko-\u017cydowskie zajmuj\u0105 w\u00a0ksi\u0105\u017cce osobne miejsce. Tytu\u0142y podrozdzia\u0142\u00f3w nie pozostawiaj\u0105 z\u0142udze\u0144, co dzia\u0142o si\u0119 mi\u0119dzy m\u0142odymi Polakami i\u00a0\u017bydami. Autorka pisze m.in. o\u00a0numerus clausus<\/em>, getcie \u0142awkowym, wiecach, demonstracjach, odpowiada na pytanie, o\u00a0co walczyli studenci. Przypomina ofiary. Napi\u0119cia, problemy pojawiaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce w\u00a0relacjach mi\u0119dzy polskimi i\u00a0ukrai\u0144skimi akademikami. W\u00a0tej cz\u0119\u015bci ksi\u0105\u017cki znajdziemy pytania o\u00a0to\u017csamo\u015b\u0107, o\u00a0trudne wybory m\u0142odych ludzi, uwik\u0142anych w\u00a0polityczn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107. Autorka dobrze prowadzi czytelnika po trudnej opowie\u015bci. Zalet\u0105 ksi\u0105\u017cki jest tak\u017ce wielow\u0105tkowa kwerenda, wprowadzenie w\u00a0obieg naukowy nowych \u017ar\u00f3de\u0142 i\u00a0ustale\u0144.<\/span><\/p>\n

BO\u017bENA SZAYNOK<\/p>\n

Oraz dla Micha\u0142a Garapicha za \u201eDzieci Kazimierza\u201d, Wydawnictwo Czarne, Warszawa 2019.<\/strong><\/span><\/p>\n

\"Ok\u0142adka<\/a>10<\/span><\/span>materia\u0142y prasowe<\/span><\/span>Ok\u0142adka ksi\u0105\u017cki \u201eDzieci Kazimierza\u201d<\/span><\/span><\/a><\/strong><\/span><\/p>\n

Najlepsze historie powstaj\u0105 cz\u0119sto na styku tego, co naukowe, i\u00a0tego, co osobiste, gdy \u0142\u0105cz\u0105 solidne metody badawcze i\u00a0w\u0142a\u015bciw\u0105 nauce teoretyczn\u0105 podbudow\u0119 z\u00a0intymn\u0105 wiedz\u0105 i\u00a0emocjonalnym zaanga\u017cowaniem cechuj\u0105cym sprawy osobiste. Po\u0142\u0105czenie to rodzi niekiedy szczeg\u00f3lny rodzaj upartej dociekliwo\u015bci, gotowej zajrze\u0107 pod ka\u017cdy kamie\u0144 i\u00a0opukiwa\u0107 \u015bciany. Taki rodzaj dociekliwo\u015bci znajdujemy w\u00a0ksi\u0105\u017cce Micha\u0142a Garapicha, kt\u00f3ry uwa\u017cnie zbada\u0142 mury swej rodowej siedziby \u2013 nie tej materialnej, bo walec dwudziestowiecznej historii zmia\u017cd\u017cy\u0142 j\u0105 do szcz\u0119tu, ale tej trwalszej, kt\u00f3ra istnia\u0142a w\u00a0\u015bwiecie spo\u0142ecznych relacji i\u00a0praktyk, a\u00a0przetrwa\u0142a w\u00a0rodzinnych opowie\u015bciach i\u00a0przemilczeniach. By\u0142 to dom szczeg\u00f3lny \u2013 dw\u00f3r szlachecki, czyli ikona polsko\u015bci, cho\u0107 nie na mickiewiczowskiej Litwie, lecz w\u00a0Galicji na prze\u0142omie XIX i\u00a0XX w. \u201eDzieci Kazimierza\u201d to fascynuj\u0105ce studium spo\u0142ecznego porz\u0105dku zbudowanego na przepa\u015bci mi\u0119dzy dworem a\u00a0wsi\u0105 i\u00a0podwa\u017canego przez si\u0142y nowoczesno\u015bci, a\u00a0tak\u017ce dzisiejszej pami\u0119ci o\u00a0nim.<\/span><\/p>\n

Autor skupi\u0142 spojrzenie na dwu polach, gdzie wysi\u0142ek tworzenia dystansu zmaga\u0107 si\u0119 musia\u0142 z\u00a0r\u00f3wno\u015bci\u0105 i\u00a0blisko\u015bci\u0105 tym silniejsz\u0105, \u017ce pierwotn\u0105. Jest to r\u00f3wno\u015b\u0107 po \u015bmierci, gdy jednako w\u00a0proch rozpadaj\u0105 si\u0119 nasze cia\u0142a, za\u015b niebezpieczna blisko\u015b\u0107 powstaje w\u00a0wyniku poci\u0105gu seksualnego, przypominaj\u0105cego, \u017ce nale\u017cymy do jednego gatunku. Mo\u017cnym, to jest m\u0119\u017cczyznom wy\u017cszego stanu, wolno by\u0142o ulega\u0107 temu poci\u0105gowi, byleby dzieci pocz\u0119te z\u00a0takiego zbli\u017cenia nie naruszy\u0142y stanowych czy klasowych granic. Tytu\u0142owych dzieci Kazimierza, pradziada autora, by\u0142o kilkana\u015bcioro, ale tylko mniejszo\u015b\u0107 z\u00a0nich mog\u0142a nosi\u0107 jego nazwisko. Trzy pokolenia p\u00f3\u017aniej jego prawnuk wyruszy\u0142 na poszukiwanie krewnych i\u00a0\u015blad\u00f3w rodzinnej historii. Wnikliwe spojrzenie antropologa pozwoli\u0142o mu dostrzec w\u00a0tej historii nie tylko losy poszczeg\u00f3lnych os\u00f3b, ale i\u00a0przejawy zjawisk og\u00f3lnych. Dzi\u0119ki temu poznajemy nie tylko to, co skrywa\u0142y przemilczenia w\u00a0rodzinnych opowie\u015bciach, ale i\u00a0przemilczenia w\u00a0polskiej kulturze.<\/span><\/p>\n

DARIUSZ STOLA<\/span><\/p>\n

Dzia\u0142 Wydawnictwa \u017ar\u00f3d\u0142owe<\/strong><\/h4>\n

Agnieszka D\u0119bska, Bartosz Kaliski, Konrad Rokicki za redakcj\u0119, opracowanie i\u00a0przypisy, oraz Andrzej Friszke za wst\u0119p i\u00a0konsultacj\u0119 naukow\u0105 \u201eDziennik\u00f3w Wiktora Woroszylskiego\u201d<\/strong>, t.1\u20133, Wydawnictwo Karta, Warszawa 2017\u20132019.<\/span><\/p>\n

\"Ok\u0142adka<\/a>10<\/span><\/span>materia\u0142y prasowe<\/span><\/strong><\/span>Ok\u0142adka ksi\u0105\u017cki \u201eDzienniki Wiktora Woroszylskiego\u201d<\/span><\/strong><\/span><\/span><\/a><\/p>\n

Dzienniki Wiktora Woroszylskiego spisywane z\u00a0przerwami przez 43 lata z\u00a0wielk\u0105 uwa\u017cno\u015bci\u0105, dba\u0142o\u015bci\u0105 o\u00a0\u015bcis\u0142o\u015b\u0107, z\u00a0ciekawo\u015bci\u0105 \u015bwiata nale\u017c\u0105 do najbardziej warto\u015bciowych \u017ar\u00f3de\u0142 do poznawania najnowszej historii Polski. Tym bardziej \u017ce tom trzeci obejmuje kilka pierwszych lat ju\u017c nowej Polski i\u00a0odnale\u017a\u0107 w\u00a0nim mo\u017cna fakty i\u00a0wydarzenia oraz zapowiedzi dzisiejszych konflikt\u00f3w. Fakt, \u017ce Woroszylski zawsze pr\u00f3bowa\u0142 okre\u015bla\u0107 si\u0119 aktywnie wobec \u015bwiata zewn\u0119trznego, \u017ce zawsze wsp\u00f3\u0142istnia\u0142 intelektualnie i\u00a0towarzysko ze \u015brodowiskami zaanga\u017cowanymi spo\u0142ecznie i\u00a0politycznie, daje taki efekt, \u017ce lektura diariusza jest pasjonuj\u0105ca.Jest reprezentatywna dla pewnego do\u015bwiadczenia, kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 udzia\u0142em poety, ale tak\u017ce wielu intelektualist\u00f3w, szerzej \u2013 inteligent\u00f3w, dla wybitnych uczonych, artyst\u00f3w i\u00a0pisarzy. To jest ta droga, kt\u00f3r\u0105 maszeruje przez swoje \u017cycie i\u00a0przez Polsk\u0119 Woroszylski, od nami\u0119tno\u015bci \u201epryszczatej\u201d, od rewolucji poprzez tzw. rewizjonizm a\u017c po demokracj\u0119 opozycyjn\u0105 i\u00a0odrzucenie ustroju i\u00a0systemu realsocjalizmu w\u00a0Polsce, a\u00a0komunizmu w\u00a0og\u00f3le. Pokazuj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cne etapy i\u00a0przystanki na tej drodze, a\u00a0podr\u00f3\u017c za\u015bwiadcza te\u017c tw\u00f3rczo\u015b\u0107 pisarza i\u00a0poety, r\u00f3wnie\u017c wprawnego i\u00a0gor\u0105cego publicysty. Dzienniki s\u0105 przecie\u017c tak\u017ce sprawozdaniem z\u00a0tej pracy tw\u00f3rczej.<\/span><\/p>\n

Woroszylski zna wszystkich i\u00a0ze wszystkimi si\u0119 spotyka, przynajmniej na tym \u015bwieczniku, do kt\u00f3rego przynale\u017cy. Ada\u015b, Jacek, Leszek, Marek s\u0142yszymy bez przerwy, a\u00a0wi\u0119c Michnik, Kuro\u0144, Ko\u0142akowski, Edelman… G\u0119sto od ludzi, od wielkiej historii, ale raczej w\u00a0jej codzienno\u015bci, a\u00a0nie od \u015bwi\u0119ta. Informacje, dowcipy, spory i\u00a0plotki mamy zatem z\u00a0pierwszej r\u0119ki, jak te\u017c przepisy kulinarne wed\u0142ug zasady z\u00a0PRL: jak ugo\u015bci\u0107 przyjaci\u00f3\u0142, gdy wsz\u0119dzie jest nic.<\/span><\/p>\n<\/div>\n

WIES\u0141AW W\u0141ADYKA<\/span><\/p>\n

\n
\n

Nominowa\u0142o Jury w\u00a0sk\u0142adzie: <\/strong>prof. dr hab. W\u0142odzimierz Borodziej, prof. dr hab. Dariusz Stola, dr hab. Bo\u017cena Szaynok, red. Marian Turski, prof. dr hab. Wies\u0142aw W\u0142adyka, dr hab. Marcin Zaremba.<\/span><\/em><\/p>\n

POLITYKA po raz pi\u0105ty podejmuje wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z\u00a0LITERACKIM FESTIWALEM W\u00a0SOPOCIE. Podczas Festiwalu, kt\u00f3ry odb\u0119dzie si\u0119 mi\u0119dzy 20 a\u00a023 sierpnia, b\u0119d\u0105 mia\u0142y miejsce spotkania z\u00a0wybranymi autorami ksi\u0105\u017cek nominowanych do tegorocznej Nagrody. Jeste\u015bmy wdzi\u0119czni panu Yoramowi Reshefowi<\/strong> za ufundowanie Nagrody Specjalnej dla autor\u00f3w publikacji \u201eChasydyzm. Atlas Historyczny\u201d.<\/span><\/em><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Polityka Nagrody historyczne POLITYKI od 1959 POLITYKA Kandydatur wp\u0142yn\u0119\u0142o nieco wi\u0119cej ni\u017c rok wcze\u015bniej: oko\u0142o 180. Wy\u0142onili\u015bmy zwyci\u0119zc\u00f3w, a pr\u00f3cz tego przyznali\u015bmy specjaln\u0105 nagrod\u0119 za wydarzenie o skali \u015bwiatowej. Osobliwe, pandemiczne s\u0105 okoliczno\u015bci przyznawania tegorocznych Nagr\u00f3d Historycznych POLITYKI. Osobliwa te\u017c b\u0119dzie gala og\u0142oszenia nazwisk laureat\u00f3w. Zwyczajowo zbierali\u015bmy si\u0119 na uroczysto\u015bci przy ul. S\u0142upeckiej 6: redaktor […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/78241"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=78241"}],"version-history":[{"count":19,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/78241\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":78269,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/78241\/revisions\/78269"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=78241"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=78241"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=78241"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}