{"id":78498,"date":"2020-05-25T17:09:42","date_gmt":"2020-05-25T15:09:42","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=78498"},"modified":"2020-05-24T06:52:50","modified_gmt":"2020-05-24T04:52:50","slug":"03-09-51","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=78498","title":{"rendered":"Odpowiedzia\u0142em, \u017ce jak esesman na urlopie"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Marcin K\u0105cki: Siedzieli\u015bmy w jacuzzi, Marcin zapyta\u0142, jak si\u0119 czuj\u0119. Odpowiedzia\u0142em, \u017ce jak esesman na urlopie<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Ewa Jankowska<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

– O\u015bwi\u0119cim to symbol naszej trudnej historii, tego jak bardzo nie wyleczyli\u015bmy si\u0119 z narodowych kompleks\u00f3w, jak bardzo nie potrafimy p\u00f3j\u015b\u0107 do przodu i normalnie \u017cy\u0107 – m\u00f3wi Marcin K\u0105cki, autor ksi\u0105\u017cki “O\u015bwi\u0119cim. Czarna zima”.<\/strong><\/h4>\n

Rozmawiam z Marcinem K\u0105ckim w aplikacji Zoom, na \u015bcianie w jego mieszkaniu dostrzegam fragment obrazu z napisem “\u017bydy”.<\/em><\/p>\n

To pami\u0105tka z O\u015bwi\u0119cimia?<\/strong><\/p>\n

Nie, z Bia\u0142egostoku.<\/span>
\nMarcin podnosi ekran laptopa, obraz przedstawia \u015bwi\u0119t\u0105 Maryj\u0119, J\u00f3zefa i Jezusa.<\/span><\/p>\n

Obraz ma \u015bwietn\u0105 histori\u0119. Namalowa\u0142 go Stasiu \u017bywolewski, prymitywista, z wykszta\u0142cenia rze\u017anik. Pokaza\u0142 go kilka lat temu na wystawie w Hajn\u00f3wce. Jakie\u015b ma\u0142\u017ce\u0144stwo, kt\u00f3re przysz\u0142o na wystaw\u0119, powiedzia\u0142o mu, \u017ce obraz obra\u017ca ich uczucia religijne, wi\u0119c kazano mu go zabra\u0107. Potem obraz pono\u0107 wykupi\u0142 jaki\u015b ksi\u0105dz i zamkn\u0105\u0142 pod kluczem, a Stasiu namalowa\u0142 wersj\u0119 z blond w\u0142osami i niebieskimi oczami i da\u0142 mi j\u0105 w prezencie. Wiedz\u0105c, \u017ce b\u0119d\u0119 si\u0119 nim przechwala\u0142 przed “prawdziwymi Polakami”, napisa\u0142 z ty\u0142u, \u017ce obraz nie ma nic wsp\u00f3lnego z polskim antysemityzmem.<\/span><\/p>\n

Mam sporo pami\u0105tek po moich ksi\u0105\u017ckach, ale przede wszystkim mn\u00f3stwo wspomnie\u0144, tak\u017ce towarzyskich.<\/span><\/p>\n

Z O\u015bwi\u0119cimia przywioz\u0142em magnes na lod\u00f3wk\u0119 z napisem “Welcome to O\u015bwi\u0119cim”. Kupi\u0142em go w jakim\u015b sklepiku w mie\u015bcie. A na terenie Muzeum mo\u017cna kupi\u0107 r\u00f3\u017cne inne pami\u0105tki: ksi\u0105\u017cki, koszulki albo zam\u00f3wi\u0107 w restauracji w Muzeum pierogi – niestety, najgorsze, jakie jad\u0142em i piekielnie drogie.<\/span><\/p>\n

Sklep z pami\u0105tkami nieopodal Muzeum Auschwitz-Birkenau (fot: Marcin K\u0105cki)<\/em><\/span><\/p>\n

Ale nikt tam nie przyje\u017cd\u017ca na pierogi. Tury\u015bci chc\u0105 zobaczy\u0107 miejsce, kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 \u015bwiatowym symbolem Zag\u0142ady. W kategoriach turystycznych to, niestety, pewna marka ludzkiego okrucie\u0144stwa.<\/span><\/p>\n

\u017badnej marki nie ma miasto O\u015bwi\u0119cim, kt\u00f3re \u017cyje w cieniu obozu.<\/strong><\/p>\n

Z tych dw\u00f3ch milion\u00f3w turyst\u00f3w do miasta zje\u017cd\u017ca zaledwie kilka tysi\u0119cy. U wi\u0119kszo\u015bci zwiedzanie powoduje odruch ucieczki, skala okrucie\u0144stwa jest tak du\u017ca, \u017ce ludziom mija ochota na to, \u017ceby potem i\u015b\u0107 do miasta na obiad, piwo, zosta\u0107 tam na noc.<\/span><\/p>\n

Problem w tym, \u017ce wielu nie wie, \u017ce jest taka mo\u017cliwo\u015b\u0107.<\/strong><\/p>\n

Przeci\u0119tny turysta wsiada do autokaru w Krakowie, wysiada przy obozie, gdzie sp\u0119dza kilka godzin i wraca do Krakowa. Nie ma poj\u0119cia, \u017ce kilkaset metr\u00f3w dalej jest 800-letnie miasto, w kt\u00f3rym do dzi\u015b istniej\u0105 dawne zak\u0142ady hitlerowskie, \u017ce w XIX wieku miasto by\u0142o centrum przemytniczym ludzi, \u017ce w latach 80. XX wieku by\u0142 tu pogrom Rom\u00f3w – a wydawa\u0142oby si\u0119, \u017ce to ostatnie miejsce, gdzie mog\u0142oby doj\u015b\u0107 do takich zachowa\u0144. \u017be jest tu przepi\u0119kny rynek, fantastyczne Centrum \u017bydowskie prowadzone przez miejscowych i fundator\u00f3w z USA. Jest nawet hotel Hilton, o kt\u00f3rego powstanie walczy\u0142 architekt Marcin Susu\u0142, cz\u0142owiek niesamowicie zdeterminowany, kt\u00f3ry g\u0142\u0119boko wierzy, \u017ce miasto ma du\u017cy potencja\u0142.<\/span><\/p>\n

Wiele os\u00f3b nie wiem, \u017ce O\u015bwi\u0119cim to 800-letnie miasto, dawny sztetl (fot: Jakub Porzycki\/ Agencja Gazeta)<\/em><\/span><\/p>\n

Wiedzia\u0142a pani, \u017ce O\u015bwi\u0119cim to w po\u0142owie miasto \u017cydowskie, kt\u00f3re kiedy\u015b nazywa\u0142o si\u0119 Oszpicin?<\/span><\/p>\n

Nie. D\u0142ugo my\u015bla\u0142am, \u017ce w O\u015bwi\u0119cimiu nie ma nic poza obozem.<\/strong><\/p>\n

Ja te\u017c o tym nie wiedzia\u0142em. Pierwszy raz w O\u015bwi\u0119cimiu by\u0142em jako dzieciak, w ramach szkolnej wycieczki, ale niewiele z niej pami\u0119tam, tyle \u017ce by\u0142o szaro i brzydko. Drugi raz, \u017ceby promowa\u0107 moj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 “Bia\u0142ystok”. Szed\u0142em pi\u0119knie ukwieconym rynkiem, bulwarami nad rzek\u0105 So\u0142\u0105 i \u0142apa\u0142em si\u0119 za g\u0142ow\u0119. Jak to mo\u017cliwe, \u017ce ja nic o tym mie\u015bcie nie wiem? Jak kolejnego dnia poszed\u0142em na spotkanie do wydawnictwa Znak w Krakowie, to powiedzia\u0142em: Nie mam poj\u0119cia, jaki macie pomys\u0142 na kolejn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119, ale ja mam lepszy – O\u015bwi\u0119cim. Po kr\u00f3tkiej dyskusji z Ewk\u0105 Boli\u0144sk\u0105 ze Znaku uznali\u015bmy, \u017ce to rzeczywi\u015bcie dziwne, \u017ce nikt nie podj\u0105\u0142 si\u0119 pr\u00f3by g\u0142\u0119bszego opisania miasta. Nawet krakowianie niewiele o nim wiedz\u0105, mimo \u017ce mieszkaj\u0105 40 kilometr\u00f3w dalej.<\/span><\/p>\n

Miasto chcia\u0142oby si\u0119 promowa\u0107, ale na ka\u017cdym kroku napotyka jak\u0105\u015b przeszkod\u0119.<\/strong><\/p>\n

Rzecznik prasowy Urz\u0119du Miasta w O\u015bwi\u0119cimiu chcia\u0142 umie\u015bci\u0107 informacj\u0119 o mie\u015bcie w gazetkach rozdawanych pasa\u017cerom w samolotach tanich linii lotniczych. Ale zaprotestowa\u0142a jedna z organizacji \u017cydowskich, bo jej zdaniem trudno pogodzi\u0107 miejsce ka\u017ani z rozrywk\u0105. Albo zg\u0142osi\u0142 si\u0119 do miasta producent zapa\u0142ek, \u017ceby O\u015bwi\u0119cim si\u0119 na nich reklamowa\u0142. Jakie has\u0142o reklamowe mo\u017cna by wymy\u015bli\u0107 – “O\u015bwi\u0119cim. Rozpalimy was”? Na cokolwiek by\u015bmy nie wpadli, brzmia\u0142oby to jak szyderstwo z Holokaustu. Niestety, O\u015bwi\u0119cim wpisany jest w kontekst historyczny, jak piecz\u0105tka odbija najgorsz\u0105 symbolik\u0119, dlatego trudno znale\u017a\u0107 w takim przekazie balans mi\u0119dzy histori\u0105 \u015bmierci a potrzeb\u0105 \u017cycia.<\/span><\/p>\n

Droga do Brzezinki z reklamami lokalnych firm (fot: Marcin K\u0105cki)<\/em><\/span><\/p>\n

To powoduje, \u017ce wsz\u0119dzie zderzamy si\u0119 z ironi\u0105. Gdy z obozu idziemy ulic\u0105 Ostatni Etap, gdy mijamy tabliczk\u0119 “Z\u0142y pies” czy kiosk, na kt\u00f3rym wisi og\u0142oszenie handlowe “Najlepsza chemia z Niemiec”.<\/strong><\/p>\n

Gdy siedzieli\u015bmy z Marcinem Susu\u0142em, architektem, w jacuzzi na dachu hotelu Hilton, w pewnym momencie on – przekonany, \u017ce stawiaj\u0105c ten hotel, uda\u0142o mu si\u0119 odczarowa\u0107 O\u015bwi\u0119cim – spyta\u0142 mnie, jak si\u0119 czuj\u0119. Trzyma\u0142em drinka w d\u0142oni, zobaczy\u0142em daleko w tle majacz\u0105ce Muzeum i odpowiedzia\u0142em, \u017ce jak esesman na urlopie. I  zda\u0142em sobie spraw\u0119, \u017ce jest mi po prostu wstyd za to, \u017ce mam w g\u0142owie tylko jaki\u015b prosty przekaz na poziomie kiczowatego memu. \u017be szukam ironii, tej tragicznej, \u017ce nie potrafi\u0119 wyskoczy\u0107 z tego kodu. A potem zacz\u0105\u0142em rozmawia\u0107 ze znajomymi z Polski i okaza\u0142o si\u0119, \u017ce maj\u0105 tak samo.<\/span><\/p>\n

Czy to w og\u00f3le mo\u017cliwe, \u017ceby z tego kodu wyskoczy\u0107?<\/strong><\/p>\n

Muzeum zrobi\u0142o jaki\u015b czas temu uk\u0142on w stron\u0119 miasta i zmieni\u0142o nazw\u0119 z Muzeum O\u015bwi\u0119cim-Brzezinka na Auschwitz-Birkenau, \u017ceby oddzieli\u0107 miasto od obozu. To by\u0142o wa\u017cne, bo O\u015bwi\u0119cim wiele omija, jakby rozdzia\u0142y jego trwania zosta\u0142y napisane podczas wojny i innych nie b\u0119dzie.<\/span><\/p>\n

Gdy grupa niemieckich przedsi\u0119biorc\u00f3w chcia\u0142a tam zainwestowa\u0107 w kot\u0142y energetyczne, ale gdy przyjechali na miejsce i zdali sobie spraw\u0119, \u017ce O\u015bwi\u0119cim to Auschwitz, od razu wycofali si\u0119 z inwestycji, bo uznali, \u017ce to wizerunkowy samob\u00f3j.<\/span><\/p>\n

Most nad So\u0142\u0105 w O\u015bwi\u0119cimiu (fot: Marcin K\u0105cki)<\/em><\/span><\/p>\n

To nie jedyny inwestor, kt\u00f3ry si\u0119 z tego powodu wycofa\u0142.<\/strong><\/p>\n

Niestety miastu nie udawa\u0142o si\u0119 po wojnie wpa\u015b\u0107 na pomys\u0142, co zrobi\u0107, by symbolicznie oddzieli\u0107 si\u0119 od muzeum, \u017ceby Auschwitz nie by\u0142o wrogiem dla O\u015bwi\u0119cimia, a O\u015bwi\u0119cim wrogiem dla Auschwitz. By miasto mog\u0142o si\u0119 rozwija\u0107 na normalnych warunkach, by mieszka\u0144cy mogli normalnie \u017cy\u0107, jednocze\u015bnie by uszanowa\u0107 miejsce pami\u0119ci.<\/span><\/p>\n

Bo opr\u00f3cz tego, \u017ce O\u015bwi\u0119cim jest miejscem pami\u0119ci, jest po prostu zwyk\u0142ym miastem.<\/strong><\/p>\n

rekomendowa\u0142: Leon Rozenbaum<\/strong><\/span><\/em>\"\"<\/p>\n

Gdzie \u017cyj\u0105 zwykli ludzie. Jedni znaj\u0105 lepiej histori\u0119 miasta, inni gorzej, s\u0105 nawet tacy, co nigdy w obozie nie byli. Ale to jak z Sopotem, gdzie pewnie s\u0105 tacy, kt\u00f3rzy nigdy nie k\u0105pali si\u0119 w morzu. Wszyscy ci ludzie maj\u0105 problemy jak mieszka\u0144cy innych miast – chc\u0105 oddycha\u0107 \u015bwie\u017cym powietrzem, zak\u0142ada\u0107 rodzin\u0119, g\u0142\u00f3wkuj\u0105, jak przyci\u0105gn\u0105\u0107 turyst\u00f3w i inwestor\u00f3w do miasta, rozwija\u0107 w\u0142asny biznes, zastanawiaj\u0105 si\u0119, dlaczego ceny id\u0105 w g\u00f3r\u0119, dlaczego m\u0142odzi z miasta uciekaj\u0105.<\/span><\/p>\n

Co\u015b jednak ich r\u00f3\u017cni od mieszka\u0144c\u00f3w innych miast.<\/strong><\/p>\n

Zw\u0142aszcza tych, kt\u00f3rzy mieszkaj\u0105 w muzeum – gdy zobaczy\u0142em w oknie jednego z budynk\u00f3w poobozowych firanki i kwiaty, pomy\u015bla\u0142em, \u017ce to jaki\u015b dowcip. Potem okaza\u0142o si\u0119, \u017ce na terenie obozu mieszka kilkadziesi\u0105t os\u00f3b. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich niech\u0119tnie wychodzi do miasta, bo ob\u00f3z jest ca\u0142ym ich \u017cyciem, niekt\u00f3rzy w obozie pracuj\u0105.<\/span><\/p>\n

Widok z okna jednej z mieszkanek muzeum Auschwitz-Birkenau na alejki muzeum (fot: Marcin K\u0105cki)<\/em><\/span><\/p>\n

czytaj dalej <\/span><\/em>tu:<\/span><\/em><\/strong><\/a><\/p>\n

\n
<\/p>\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Marcin K\u0105cki: Siedzieli\u015bmy w jacuzzi, Marcin zapyta\u0142, jak si\u0119 czuj\u0119. Odpowiedzia\u0142em, \u017ce jak esesman na urlopie Ewa Jankowska – O\u015bwi\u0119cim to symbol naszej trudnej historii, tego jak bardzo nie wyleczyli\u015bmy si\u0119 z narodowych kompleks\u00f3w, jak bardzo nie potrafimy p\u00f3j\u015b\u0107 do przodu i normalnie \u017cy\u0107 – m\u00f3wi Marcin K\u0105cki, autor ksi\u0105\u017cki “O\u015bwi\u0119cim. Czarna zima”. Rozmawiam z […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/78498"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=78498"}],"version-history":[{"count":17,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/78498\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":78553,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/78498\/revisions\/78553"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=78498"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=78498"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=78498"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}