{"id":79566,"date":"2020-07-13T17:09:28","date_gmt":"2020-07-13T15:09:28","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=79566"},"modified":"2020-07-13T08:46:08","modified_gmt":"2020-07-13T06:46:08","slug":"21-09-53","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=79566","title":{"rendered":"20 lat temu zmar\u0142 Jan Karski"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Pa\u0144stwo stoi wy\u017cej ni\u017c nar\u00f3d. 20 lat temu zmar\u0142 Jan Karski<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Igor Rakowski-K\u0142os<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Jan Karski (1914-2000) – pracownik MSZ, \u017co\u0142nierz kampanii wrze\u015bniowej, emisariusz Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego. Przekaza\u0142 na Zach\u00f3d informacje o terrorze hitlerowskim. Po wojnie wyk\u0142ada\u0142 nauki polityczne na Uniwersytecie Georgetown w Waszyngtonie. Sprawiedliwy w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata… (Fot. Archiwum)<\/em><\/span><\/p>\n

Jan Karski by\u0142 wolny od potrzeby autokreacji. Nie zabiega\u0142, by o nim m\u00f3wiono, a nawet gdy kto\u015b do niego przyszed\u0142, by\u0142 sceptyczny co do swej roli. Przy tym bardzo samotny. 13 lipca 2000 r. zmar\u0142 Jan Karski – kurier Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego, kt\u00f3ry poinformowa\u0142 Zach\u00f3d o Holocau\u015bcie.<\/strong><\/h4>\n

.<\/p>\n

IGOR RAKOWSKI-K\u0141OS: Drugi tom biografii \u201eJan Karski. Jedno \u017cycie\u201d pokrywa si\u0119 czasowo z wydarzeniami opisanymi przez niego w \u201eTajnym pa\u0144stwie\u201d, ksi\u0105\u017cce, kt\u00f3ra po wydaniu w 1944 r. w Stanach Zjednoczonych sprzeda\u0142a si\u0119 tam w nak\u0142adzie ok. 400 tys. egzemplarzy. Do dzi\u015b na jej podstawie powstaj\u0105 filmy animowane, komiksy i inne dzie\u0142a popularyzuj\u0105ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 Karskiego. W drugim tomie przytacza pan jego s\u0142owa, \u017ce podczas pisania zosta\u0142 \u201ezgwa\u0142cony\u201d, aby powsta\u0142o dzie\u0142o propagandowe.<\/strong><\/h5>\n

.<\/p>\n

WALDEMAR PIASECKI:<\/strong> Ksi\u0105\u017cka to by\u0142a opcja rezerwowa. Rz\u0105d londy\u0144ski chcia\u0142 nakr\u0119ci\u0107 film hollywoodzki o polskim podziemiu i by\u0142 ju\u017c nawet przygotowany scenariusz, kt\u00f3ry podrasowa\u0142a Martha Gellhorn, \u017cona Ernesta Hemingwaya. Film jednak nie powsta\u0142, dlatego \u201eTajne pa\u0144stwo\u201d by\u0142o produktem propagandowym na zam\u00f3wienie rz\u0105du londy\u0144skiego. Premier Stanis\u0142aw Miko\u0142ajczyk chcia\u0142 za pomoc\u0105 ksi\u0105\u017cki zdoby\u0107 poparcie aliant\u00f3w dla pa\u0144stwa polskiego i parasol ochronny przed Stalinem. Osobi\u015bcie zdecydowa\u0142, by nie t\u0142umaczy\u0107 \u201eTajnego pa\u0144stwa\u201d na polski, mimo \u017ce chcia\u0142o to zrobi\u0107 emigracyjne wydawnictwo R\u00f3j Mariana Kistera. Autor uwa\u017ca\u0142, \u017ce wywo\u0142a\u0142oby zdumienie Polak\u00f3w. S\u0105 w nim takie sytuacje jak ta, gdy J\u00f3zef Cyrankiewicz otwiera klap\u0119 w kuchni, wskakuje do kana\u0142u i wychodzi dwie ulice dalej po przej\u015bciu tunelem. Fantastyka. Albo propagowanie wersji, \u017ce sanacja doprowadzi\u0142a do ca\u0142kowitej katastrofy i w kampanii wrze\u015bniowej nikt nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 skutecznie bi\u0107.<\/p>\n

Dlatego Karski napisa\u0142, \u017ce 1 wrze\u015bnia bomby spad\u0142y na koszary w O\u015bwi\u0119cimiu, rozbi\u0142y jego 5. Dywizjon Artylerii Konnej przed porann\u0105 toalet\u0105, wszystko posz\u0142o w rozsypk\u0119, a \u017co\u0142nierze uciekli bez\u0142adnie na wsch\u00f3d. Prawda jednak by\u0142a taka, \u017ce Karski 1 wrze\u015bnia ju\u017c by\u0142 na pozycjach, a kampani\u0119 sko\u0144czy\u0142 25 wrze\u015bnia na Lubelszczy\u017anie, w okolicy Krasnobrodu, gdzie wraz z oddzia\u0142em zosta\u0142 wzi\u0119ty do niewoli przez Armi\u0119 Czerwon\u0105.<\/span><\/p>\n

Dlatego by\u0142o embargo na przek\u0142ad. W latach 70. Karskiego do polskiej edycji bezskutecznie namawia\u0142 Jerzy Giedroyc. W ko\u0144cu \u201eTajne pa\u0144stwo\u201d po polsku ukaza\u0142o si\u0119 w 1999 r. za zgod\u0105 Profesora w moim t\u0142umaczeniu i opracowaniu, ale uwa\u017ca\u0142em, \u017ce powinna si\u0119 ukaza\u0107 tak\u017ce biografia, kt\u00f3ra pokazywa\u0142aby prawdziw\u0105 perspektyw\u0119. Profesor si\u0119 zgodzi\u0142, ale odszed\u0142 w 2000 r. i z prac\u0105 musia\u0142em si\u0119 zmaga\u0107 ju\u017c sam.<\/span><\/p>\n

\"JanJan Karski w 1999 r. w Warszawie. Obok siedz\u0105: Jacek Kuro\u0144 i Waldemar Piasecki<\/span> Fot. Micha\u0142 Mutor \/ Agencja Gazeta<\/em><\/span><\/a><\/p>\n

Jaki by\u0142 stosunek Karskiego do rz\u0105d\u00f3w sanacji?<\/strong><\/h4>\n

\u2013 Nie by\u0142 do nich wrogo nastawiony. Z dum\u0105 podkre\u015bla\u0142, \u017ce rok 1935 by\u0142 rokiem najwi\u0119kszego rozwoju Polski. Ze stolic europejskich Warszawa by\u0142a na trzecim czy czwartym miejscu pod wzgl\u0119dem konsumpcji energii elektrycznej. W mie\u015bcie noc\u0105 by\u0142o widno jak w Pary\u017cu czy Londynie. W 1939 r. zaawansowane by\u0142y prace nad uruchomieniem telewizji. Oczywi\u015bcie, zawiod\u0142y kalkulacje polityczne, system sojusz\u00f3w, z\u0142udne nadzieje J\u00f3zefa Becka, \u017ce wszystko zdo\u0142a poza\u0142atwia\u0107 z Niemcami. By\u0142y nie tylko obszary g\u0142upoty, ale te\u017c wielkiego sukcesu \u2013 przemys\u0142owego i cywilizacyjnego. Karski by\u0142 realist\u0105. Widzia\u0142 jedno i drugie.<\/span><\/p>\n

Profesor by\u0142 przej\u0119ty sprawiedliwo\u015bci\u0105 spo\u0142eczn\u0105 \u2013 poj\u0119ciem, kt\u00f3re zosta\u0142o zdeprecjonowane w PRL. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce obowi\u0105zkiem pa\u0144stwa jest zadbanie o warstwy biedne i pokrzywdzone, kt\u00f3re bez pomocy ulegn\u0105 kryminalizacji. Wyra\u017ca\u0142a to idea socjalistyczna, co nie mia\u0142o nic wsp\u00f3lnego z komunizmem. Innym socjalist\u0105 okaza\u0142 si\u0119 J\u00f3zef Cyrankiewicz, a innym Kazimierz Pu\u017cak.<\/span><\/p>\n

W pa\u0144skiej ksi\u0105\u017cce Karski wyra\u017ca si\u0119 z uznaniem o okupacyjnej dzia\u0142alno\u015bci Cyrankiewicza. Spotka\u0142 si\u0119 z nim nawet w 1974 r. w Polsce.<\/strong><\/h4>\n

\u2013 To, kim sta\u0142 si\u0119 Cyrankiewicz po wojnie, rozczarowa\u0142o i bola\u0142o Karskiego, ale nie wyobra\u017ca\u0142 sobie, aby w biografii nie odda\u0107 prawdy i nie napisa\u0107, co robi\u0142 dobrego. W ko\u0144cu Cyrankiewicz uratowa\u0142 mu \u017cycie.<\/span><\/p>\n

W czerwcu 1940 r. Niemcy z\u0142apali Karskiego na S\u0142owacji, gdy przeprawia\u0142 si\u0119 na Zach\u00f3d przez W\u0119gry. Po brutalnym przes\u0142uchaniu i pr\u00f3bie samob\u00f3jczej znalaz\u0142 si\u0119 w szpitalu w Nowym S\u0105czu, sk\u0105d zosta\u0142 odbity. Rola Cyrankiewicza w tej akcji nie jest przesadzona?<\/strong><\/h4>\n

\u2013 W \u017cadnym razie. Pierwszy plan by\u0142 taki, \u017ceby uwolni\u0107 Karskiego si\u0142\u0105: wpa\u015b\u0107 z pistoletami i go odbi\u0107. Sko\u0144czy\u0142oby si\u0119 to ofiarami i by\u0107 mo\u017ce fiaskiem. Dlatego powsta\u0142a koncepcja, aby u\u017cy\u0107 pieni\u0119dzy i przekupi\u0107 stra\u017cnik\u00f3w. Szczeg\u00f3\u0142y ustalali \u00f3wczesny dow\u00f3dca krakowskiego ZWZ Tadeusz Komorowski, w\u00f3wczas jeszcze u\u017cywaj\u0105cy pseudonimu nie \u201eB\u00f3r\u201d, ale \u201eKorczak\u201d, oraz J\u00f3zef Cyrankiewicz kieruj\u0105cy krakowskim PPS-WRN. ZWZ mia\u0142 wtedy pust\u0105 kas\u0119, a Cyrankiewiczowi uda\u0142o si\u0119 zebra\u0107 potrzebn\u0105 sum\u0119. Ka\u017cdy ma w g\u0142owie Komorowskiego i Cyrankiewicza jako postaci z zupe\u0142nie innych bajek, ale wtedy dzia\u0142ali wsp\u00f3lnie. Zreszt\u0105 ZWZ uwa\u017ca\u0142, \u017ce najwi\u0119ksze polityczne poparcie ma w\u015br\u00f3d socjalist\u00f3w z PPS-WRN Kazimierza Pu\u017caka.<\/span><\/p>\n

\"Jan<\/a>Jan Karski na zdj\u0119ciu wykonanym w Warszawie w 1935 r. Przysz\u0142y Jan Karski mia\u0142 wtedy 21 lat i studiowa\u0142 prawo oraz dyplomacj\u0119 na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie.<\/span> Fot. Instytut Hoovera<\/span><\/em><\/span><\/p>\n

Karskiemu uda\u0142o si\u0119 dwa razy wej\u015b\u0107 do getta warszawskiego i do getta tranzytowego w Izbicy ko\u0142o Krasnegostawu, z kt\u00f3rego \u017byd\u00f3w transportowano do obozu zag\u0142ady w Be\u0142\u017ccu. Uzyska\u0142 od \u017cydowskich dzia\u0142aczy informacje o Holocau\u015bcie i przekaza\u0142 je na Zach\u00f3d. Od pocz\u0105tku wojny szczeg\u00f3lnie interesowa\u0142 si\u0119 sytuacj\u0105 \u017byd\u00f3w?<\/strong><\/h4>\n

\u2013 Uwa\u017ca\u0142, \u017ce nikt \u0142aski \u017bydom nie robi, bo to s\u0105 obywatele polscy i przed wojn\u0105 mieli reprezentacj\u0119 w Sejmie. Tak samo jak ludowcy, socjali\u015bci i narodowcy maj\u0105 prawo raportowa\u0107, co chc\u0105 i komu chc\u0105.<\/span><\/p>\n

U Karskiego pa\u0144stwo by\u0142o wy\u017cej ni\u017c nar\u00f3d i by\u0142 to rezultat formowania w duchu pi\u0142sudczykowskim. Nosi\u0142 Boga w sercu, ale uwa\u017ca\u0142, \u017ce pa\u0144stwo jest dla Polak\u00f3w najwa\u017cniejsze. To by\u0142 katolicki pa\u0144stwowiec.<\/em><\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Karski zosta\u0142 przyj\u0119ty przez Franklina Delano Roosevelta na audiencji 28 lipca 1943 r. O tym, \u017ce ma stan\u0105\u0107 przed prezydentem, dowiedzia\u0142 si\u0119 tego samego dnia. P\u00f3\u017aniej opowiada\u0142 o tym spotkaniu do\u015b\u0107 swobodnie. Mia\u0142 29 lat i twardy polski akcent. Nie stresowa\u0142 si\u0119?<\/strong><\/h4>\n

\u2013 Nad spotkaniem z Rooseveltem pracowano od miesi\u0119cy. Pierwsz\u0105 osob\u0105, kt\u00f3ra zainteresowa\u0142a prezydenta m\u0142odym kurierem, by\u0142 Anthony Drexel Biddle, wieloletni ambasador ameryka\u0144ski w Warszawie. Profesor zna\u0142 go jeszcze sprzed wojny, gdy pracowa\u0142 w MSZ. Karski by\u0142 przygotowany od wielu tygodni na wizyt\u0119 w Bia\u0142ym Domu i tylko czeka\u0142 na wezwanie. \u0106wiczy\u0142 przedstawianie raport\u00f3w z polskim ambasadorem Janem Ciechanowskim i odpowiedzi na mo\u017cliwe pytania. Gdy przy \u015bniadaniu dowiedzieli si\u0119, \u017ce wreszcie jad\u0105 do Bia\u0142ego Domu, to w zasadzie si\u0119 ucieszyli. Karski wyobra\u017ca\u0142 sobie Roosevelta jako cz\u0142owieka, kt\u00f3ry wszystko mo\u017ce. Gdy wychodzi\u0142 od niego ty\u0142em jak od cesarza czy od kr\u00f3la, potkn\u0105\u0142 si\u0119 i prawie przewr\u00f3ci\u0142.<\/span><\/p>\n

Ale odni\u00f3s\u0142 te\u017c wra\u017cenie, \u017ce Roosevelt nie bardzo potrafi si\u0119 skoncentrowa\u0107 i wys\u0142uchanie kwestii d\u0142u\u017cszej ni\u017c trzy minuty sprawia mu trudno\u015bci. Przerywa\u0142 i zadawa\u0142 pytania uzupe\u0142niaj\u0105ce. Potem wszed\u0142 w og\u00f3lnikowe deklaracje: \u017ce Ameryka jest przyjacielem Polski i \u017ce nie zapomni o Polakach. W drodze powrotnej Ciechanowski stwierdzi\u0142 gorzko, \u017ce chocia\u017c Roosevelt du\u017co m\u00f3wi\u0142, to nie powiedzia\u0142 zbyt wiele. Rozentuzjazmowany Karski uwa\u017ca\u0142, \u017ce wizyta przyniesie wiele dobrego dla Polak\u00f3w i \u017byd\u00f3w. Tak si\u0119 nie sta\u0142o.<\/span><\/p>\n

\"Jan<\/a>Jan Karski podczas uroczysto\u015bci z okazji 50. rocznicy pogromu kieleckiego przed kamienic\u0105, przy kt\u00f3rej zamordowano 4 lipca 1946 roku 37 \u017byd\u00f3w. Lipiec 1996 roku<\/span> Fot. S\u0142awomir Kami\u0144ski \/ Agencja Gazeta<\/span><\/em><\/span><\/p>\n

Misja nieudana, misja nieuko\u0144czona \u2013 tak si\u0119 dzi\u015b m\u00f3wi o dzia\u0142aniach Karskiego.<\/strong><\/h4>\n

\u2013 Te has\u0142a s\u0105 nieprawdziwe. Misj\u0105 Karskiego by\u0142o przekazanie konkretnej wiedzy konkretnym ludziom, by na jej podstawie podj\u0119li decyzje. Co z ni\u0105 zrobili Franklin Roosevelt czy Anthony Eden, brytyjski minister spraw zagranicznych, oraz jego szef Winston Churchill to ju\u017c inna kwestia. Nie mo\u017cna obarcza\u0107 Karskiego win\u0105 za ich decyzje czy ich brak. O misji Karskiego cz\u0119sto rytualnie m\u00f3wi si\u0119, \u017ce dotyczy\u0142a tragicznej sytuacji \u017byd\u00f3w, pomijaj\u0105c dyskretnym milczeniem jej cel zasadniczy. Przede wszystkim chodzi\u0142o o rzeteln\u0105 prezentacj\u0119 projektu Pa\u0144stwa Podziemnego jako unikalnego, dobrze zorganizowanego i ciesz\u0105cego si\u0119 poparciem spo\u0142ecze\u0144stwa okupowanej Polski. Moskwa robi\u0142a wszystko, aby Londyn i Waszyngton my\u015bla\u0142y inaczej, bo tak naprawd\u0119 przysz\u0142o\u015bci\u0105 dla Polski s\u0105 PPR i Gwardia Ludowa. Prezentacja Pa\u0144stwa Podziemnego by\u0142a g\u0142\u00f3wnym celem misji Karskiego i w tym odni\u00f3s\u0142 sukces.<\/span><\/p>\n

Jaki by\u0142 tego skutek?<\/strong><\/h4>\n

\u2013 Pod wp\u0142ywem raportu Karskiego zosta\u0142a przyznana pomoc ameryka\u0144ska w wysoko\u015bci 12 mln dol. z przeznaczeniem przede wszystkim dla Armii Krajowej. To by\u0142o powa\u017cne wsparcie.<\/span><\/p>\n

Jednak dla sprawy \u017cydowskiej alianci zrobili niewiele lub zgo\u0142a nic.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Trzeba te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce pod koniec lipca 1943 r. eksterminacja by\u0142a zaawansowana, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017byd\u00f3w zosta\u0142a wymordowana. By\u0142a koncepcja, by wykupywa\u0107 \u017byd\u00f3w masowo z oboz\u00f3w albo by wystawi\u0107 paszporty pa\u0144stw neutralnych in blanco. By\u0142y koncepcje stosowania odwetu zbiorowego na Niemcach przez aliant\u00f3w czy bombardowania tor\u00f3w kolejowych do KL Auschwitz. By\u0142y r\u00f3\u017cne pomys\u0142y, ale albo sp\u00f3\u017anione, albo nierealne. G\u0142\u00f3wna fala ju\u017c przesz\u0142a.<\/span><\/p>\n

\"Warszawa,<\/a>Warszawa, ulica Lubelska, rok 2014. Ods\u0142oni\u0119cie muralu Jana Karskiego<\/span> Fot. Przemek Wierzchowski \/ Agencja Gazeta<\/em><\/span><\/p>\n

Jak wtedy wygl\u0105da\u0142 stosunek \u017byd\u00f3w ameryka\u0144skich do Holocaustu?<\/strong><\/h4>\n

\u2013 Karski wiedzia\u0142, \u017ce mog\u0105 by\u0107 sk\u0142\u00f3ceni podobnie jak Polacy, ale zaskoczy\u0142o go, \u017ce s\u0105 a\u017c tak zantagonizowani. W USA dzia\u0142ali syjoni\u015bci rewizjoni\u015bci, na czele z Zeewem \u017baboty\u0144skim, tw\u00f3rc\u0105 Bejtaru, prawicowej m\u0142odzie\u017c\u00f3wki \u017cydowskiej, kt\u00f3ry zmar\u0142 na zawa\u0142 serca w 1940 r.; jego misj\u0119 kontynuowa\u0142 Hillel Kook, znany jako Peter Bergson. Ca\u0142a jego grupa stara\u0142a si\u0119 mobilizowa\u0107 do pomocy \u017bydom, organizuj\u0105c ogromne przedsi\u0119wzi\u0119cia masowe \u2013 wiece, a nawet musicale, kt\u00f3re ogl\u0105da\u0142o po kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy os\u00f3b.<\/span><\/p>\n

Krytykowali \u015awiatowy Kongres \u017byd\u00f3w za to, \u017ce stoj\u0105cy na jego czele rabin Wise stara si\u0119 nie denerwowa\u0107 Roosevelta spraw\u0105 \u017cydowsk\u0105. Obawia\u0142 si\u0119, \u017ce mo\u017ce to spowodowa\u0107 fal\u0119 antysemityzmu w Ameryce \u2013 jakoby \u017bydzi popychali USA do wojny, by bi\u0142y si\u0119 za nich.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 syjonist\u00f3w og\u00f3lnych, czyli o pogl\u0105dach takich jak Chaima Weizmanna, kt\u00f3rzy p\u00f3\u017aniej mieli najwi\u0119kszy wk\u0142ad w budow\u0119 niepodleg\u0142ego Izraela, uwa\u017ca\u0142a, \u017ce nie ma co si\u0119 awanturowa\u0107 o ten ratunek, a nawet w pewnych okoliczno\u015bciach taka danina krwi mo\u017ce si\u0119 przys\u0142u\u017cy\u0107 sprawie wykreowania pa\u0144stwa \u017cydowskiego. Syjoni\u015bci rewizjoni\u015bci uwa\u017cali, \u017ce to nieludzkie. Nawo\u0142ywali do natychmiastowej pomocy. Z powodu tego konfliktu przez wiele powojennych lat nie udawa\u0142o si\u0119 sprowadzi\u0107 cia\u0142a \u017baboty\u0144skiego z Nowego Jorku.<\/span><\/p>\n

\"Maj<\/a>Maj 2000, \u0141\u00f3d\u017a, Jan Karski na \u0142aweczce Tuwima przy Piotrkowskiej <\/span> FOT. TOMASZ STA\u0143CZAK\/AGENCJA GAZETA<\/em><\/span><\/p>\n

Dzi\u015b w Tel Awiwie jest ulica jego imienia.<\/strong><\/h4>\n

\u2013 Owszem, ale po ilu latach… Karski od pocz\u0105tku podziela\u0142 stanowisko syjonist\u00f3w rewizjonist\u00f3w. \u017baboty\u0144skiego zna\u0142 sprzed wojny. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce potrzebna jest natychmiastowa akcja. Ca\u0142\u0105 dusz\u0105 by\u0142 za tym, \u017ceby co\u015b zrobi\u0107. Niestety stanowisko oficjalne by\u0142o takie, \u017ce najwi\u0119ksz\u0105 pomoc\u0105 dla \u017byd\u00f3w b\u0119dzie szybkie wygranie wojny, a wtedy rozliczy si\u0119 Niemc\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Karski by\u0142 got\u00f3w wr\u00f3ci\u0107 do Polski w 1945 r.?<\/strong><\/h4>\n

\u2013 Gdyby tak mu poleci\u0142 Miko\u0142ajczyk, to zapewne tak. Wtedy sko\u0144czy\u0142by pewnie \u2013 jak wielu \u2013 w wi\u0119zieniach albo uciek\u0142 z ekip\u0105 przyw\u00f3dcy PSL. Ale ludzie, kt\u00f3rzy decydowali o jego przysz\u0142o\u015bci, mieli wi\u0119cej realizmu i wiedzieli, \u017ce to by si\u0119 nie mog\u0142o dobrze sko\u0144czy\u0107. Sowieci chodzili za nim jeszcze w Londynie. Prawie zabili jego kumpla, my\u015bl\u0105c, \u017ce to Karski, a miesi\u0119cznik \u201eSoviet Russia Today\u201d napisa\u0142 o nim paszkwil.<\/span><\/p>\n

Czy wyobra\u017ca\u0142by pan sobie Karskiego walcz\u0105cego w kraju z re\u017cimem promoskiewskim?<\/strong><\/h4>\n

\u2013 Bardziej jak organizuje zamach na Bieruta, a nie wychodzi z lasu i rozbija posterunek MO w jakiej\u015b wiosce.<\/span><\/p>\n

\"Pami\u0105tkowe<\/a>Pami\u0105tkowe monety upami\u0119tniaj\u0105ce Jana Karskiego <\/span> Fot. materia\u0142y prasowe<\/em><\/span><\/p>\n

Karski odbiega od propagandowego stereotypu bohatera.<\/strong><\/h4>\n

\u2013 Je\u017celi tak samo rozumiemy stereotyp, to istotnie nie by\u0142 to bohater od \u015bwitu do nocy my\u015bl\u0105cy nad tragicznym losem ojczyzny. By\u0142 pogodny, korzysta\u0142 z \u017cycia. Bywa\u0142 w lokalach w Warszawie, gdzie podczas okupacji kwit\u0142o \u017cycie towarzyskie, a w Pary\u017cu chodzi\u0142 ogl\u0105da\u0107 Edith Piaf i Josephine Baker. Stara\u0142 si\u0119 \u017cy\u0107 i nie zwariowa\u0107. Dlatego tak d\u0142ugo zwleka\u0142 ze zgod\u0105 na rozpocz\u0119cie prac nad swoj\u0105 biografi\u0105. By\u0142 absolutnie wolny od potrzeby autokreacji. Nawet wycofany. Nie wychodzi\u0142 z inicjatyw\u0105 i nie zabiega\u0142, by o nim m\u00f3wiono, a nawet gdy kto\u015b do niego przyszed\u0142, by\u0142 sceptyczny co do swej roli. Przy tym bardzo samotny.<\/span><\/p>\n

\n

Jan Karski<\/b> urodzi\u0142 si\u0119 w \u0141odzi w 1914 r. Uko\u0144czy\u0142 prawo i studium dyplomatyczne na Uniwersytecie Lwowskim. Pracowa\u0142 w dyplomacji. W czasie wojny zas\u0142yn\u0105\u0142 jako kurier przenosz\u0105cy informacje mi\u0119dzy polskim rz\u0105dem na uchod\u017astwie a strukturami Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego. Jako pierwszy Polak przekaza\u0142 \u015bwiatu szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 i naoczn\u0105 relacj\u0119 o eksterminacji \u017byd\u00f3w w gettach i obozach Zag\u0142ady. Jako antykomunista po wojnie pozosta\u0142 w Stanach Zjednoczonych. Od 1952 r. by\u0142 profesorem Uniwersytetu Georgetown w Waszyngtonie. W 1994 r. otrzyma\u0142 honorowe obywatelstwo Izraela. Cztery lata p\u00f3\u017aniej by\u0142 nominowany do Pokojowej Nagrody Nobla. Zmar\u0142 w 2000 r. W 2012 r. Barack Obama, prezydent USA, po\u015bmiertnie odznaczy\u0142 go Prezydenckim Medalem Wolno\u015bci – najwy\u017cszym ameryka\u0144skim odznaczeniem cywilnym. “Jego praca w s\u0142u\u017cbie Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego, kt\u00f3ra rozkwita\u0142a pod nosami nazist\u00f3w, zas\u0142uguje na znalezienie si\u0119 w \u015bwietle jupiter\u00f3w” – uwa\u017ca historyk Norman Davies.<\/i><\/span><\/p>\n

* Waldemar Piasecki<\/b> \u2013 dziennikarz i pisarz mieszkaj\u0105cy w Nowym Jorku, w ostatnich latach \u017cycia Jana Karskiego jego sekretarz. Jest autorem ksi\u0105\u017cek \u201eJan Karski. Jedno \u017cycie. Kompletna opowie\u015b\u0107 1914-1939. MADAGASKAR\u201d i \u201eJan Karski. Jedno \u017cycie. Kompletna opowie\u015b\u0107 1939-1945. INFERNO\u201d.<\/i><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pa\u0144stwo stoi wy\u017cej ni\u017c nar\u00f3d. 20 lat temu zmar\u0142 Jan Karski Igor Rakowski-K\u0142os Jan Karski (1914-2000) – pracownik MSZ, \u017co\u0142nierz kampanii wrze\u015bniowej, emisariusz Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego. Przekaza\u0142 na Zach\u00f3d informacje o terrorze hitlerowskim. Po wojnie wyk\u0142ada\u0142 nauki polityczne na Uniwersytecie Georgetown w Waszyngtonie. Sprawiedliwy w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata… (Fot. Archiwum) Jan Karski by\u0142 wolny od potrzeby […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/79566"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=79566"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/79566\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":79587,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/79566\/revisions\/79587"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=79566"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=79566"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=79566"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}