{"id":80207,"date":"2020-08-10T17:09:51","date_gmt":"2020-08-10T15:09:51","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=80207"},"modified":"2020-08-09T07:42:12","modified_gmt":"2020-08-09T05:42:12","slug":"16-09-51","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=80207","title":{"rendered":"Dyrektor Muzeum POLIN: mamy w Polsce do czynienia z antysemityzmem bez \u017byd\u00f3w (wywiad)"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Dyrektor Muzeum POLIN: mamy w Polsce do czynienia z antysemityzmem bez \u017byd\u00f3w (wywiad)<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Katarzyna Krzykowska<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Zygmunt St\u0119pi\u0144ski. 2014 r. Fot. PAP\/M. Obara<\/em><\/span><\/p>\n

Antysemityzm jest w Polsce czym\u015b zupe\u0142nie osobnym od tego, z czym mierz\u0105 si\u0119 \u017bydzi mieszkaj\u0105cy na Zachodzie. W Polsce mamy do czynienia z antysemityzmem bez \u017byd\u00f3w – powiedzia\u0142 PAP dyrektor Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich POLIN Zygmunt St\u0119pi\u0144ski. Trzeba co\u015b z tym zrobi\u0107 i my chcemy rozbroi\u0107 t\u0119 min\u0119 – podkre\u015bli\u0142.<\/strong><\/h4>\n

PAP:<\/strong> Co z dziedzictwa poprzedniego dyrektora POLIN, prof. Dariusza Stoli chcia\u0142by pan zachowa\u0107?<\/p>\n

Zygmunt St\u0119pi\u0144ski:<\/strong> Chcia\u0142bym ocali\u0107 wszystko. Gdy dyrektorem Muzeum POLIN by\u0142 prof. Dariusz Stola, to miejsce rozwin\u0119\u0142o si\u0119 zupe\u0142nie wyj\u0105tkowo. Nasz\u0105 dewiz\u0105 sta\u0142a si\u0119 otwarto\u015b\u0107 na r\u00f3\u017cne, nawet trudne do poruszania w dyskursie publicznym kwestie. Przyk\u0142adem tego jest wystawa czasowa “Obcy w domu. Wok\u00f3\u0142 Marca ’68”. Towarzyszy\u0142 jej ogromny, skokowy wzrost odwiedzaj\u0105cych na wystawie sta\u0142ej i innych ekspozycjach czasowych. Sam\u0105 wystaw\u0119 o Marcu ’68 zobaczy\u0142o 116 tys. zwiedzaj\u0105cych. Wystaw\u0119 sta\u0142\u0105 “1000 lat historii \u017byd\u00f3w polskich” co roku odwiedza\u0142o oko\u0142o 500 tys. ludzi. Dzi\u0119ki profesorowi Stoli rozwin\u0119\u0142o si\u0119 tak\u017ce kilka znacz\u0105cych projekt\u00f3w, na przyk\u0142ad Global Education Outreach Program (GEOP), kt\u00f3rego misj\u0105 jest promowanie studi\u00f3w nad histori\u0105 i kultur\u0105 \u017byd\u00f3w polskich na arenie mi\u0119dzynarodowej poprzez wspieranie bada\u0144 i wymiany naukowej. Program realizujemy dzi\u0119ki naszym darczy\u0144com ze Stan\u00f3w Zjednoczonych.<\/span><\/p>\n

Powsta\u0142 tak\u017ce wieloletni plan wystaw czasowych, kt\u00f3ry konsekwentnie realizujemy. Mamy \u015bwietne wyniki w dzia\u0142aniach edukacyjnych – tylko w 2019 r. przeprowadzili\u015bmy 1341 warsztat\u00f3w z oferty edukacyjnej dla szk\u00f3\u0142, w kt\u00f3rych uczestniczy\u0142o blisko 30 tys. uczni\u00f3w z ca\u0142ej Polski. Na samej wystawie czasowej “W Polsce kr\u00f3la Maciusia. 100-lecie odzyskania niepodleg\u0142o\u015bci” zorganizowali\u015bmy warsztaty dla prawie 10 tys. uczni\u00f3w i uczennic. Wspieramy r\u00f3wnie\u017c m\u0142odzie\u017c i grupy szkolne z teren\u00f3w defaworyzowanych, w kt\u00f3rych wyst\u0119puj\u0105 podstawowe ograniczenia w dost\u0119pie do instytucji kultury. Prowadzimy tak\u017ce lekcje w szko\u0142ach przyszpitalnych, w domach dziecka, w miejscach, kt\u00f3rymi do tej pory muzea si\u0119 nie interesowa\u0142y, a dla nas one s\u0105 niezwykle wa\u017cne. Od 2014 roku Muzeum POLIN wsp\u00f3\u0142pracuje z Komend\u0105 G\u0142\u00f3wn\u0105 Policji. Wraz z partnerami (m.in. Gmin\u0105 Wyznaniow\u0105 \u017bydowsk\u0105), ekspertami z dziedziny edukacji antydyskryminacyjnej oraz specjalistami z policji realizujemy rozbudowany program dedykowany policjantom i policjantkom. O jego unikatowo\u015bci decyduje g\u0142\u0119bokie zakorzenienie w wystawie sta\u0142ej muzeum i historii \u017byd\u00f3w w Polsce. Przeszkolili\u015bmy ju\u017c prawie 1000 os\u00f3b z policji, w wyk\u0142adach i zaj\u0119ciach prowadzonych w ca\u0142ej Polsce wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 ponad 3500 s\u0142uchaczy, do u\u017cytkownik\u00f3w trafi\u0142o 6 tys. broszur.<\/span><\/p>\n

PAP:<\/strong> Jak postrzega pan swoj\u0105 rol\u0119 jako dyrektora Muzeum POLIN?<\/p>\n

Z.S.:<\/strong> Mam g\u0142\u0119bokie poczucie konieczno\u015bci kontynuowania rozpocz\u0119tej przez profesora Stol\u0119 misji tego miejsca, polegaj\u0105cej na przywracaniu i ochronie pami\u0119ci o polskich \u017bydach, przyczyniaj\u0105c si\u0119 do budowania wzajemnego zrozumienia i szacunku mi\u0119dzy Polakami i \u017bydami. Muzeum POLIN jest jednym z najwa\u017cniejszych polskich muze\u00f3w historycznych, a jego znaczenie wykracza daleko poza granice Polski. Nasza dzia\u0142alno\u015b\u0107 spotyka si\u0119 z du\u017cym uznaniem zar\u00f3wno w Polsce, jak i za granic\u0105, o czym \u015bwiadcz\u0105 liczne nagrody – od tytu\u0142u Europejskiego Muzeum Roku, przyznanego nam w 2016 roku, po niedawne bran\u017cowe, marketingowe nagrody Effie.<\/span><\/p>\n

Na r\u0119ce ministra kultury i dziedzictwa narodowego musia\u0142em z\u0142o\u017cy\u0107 wyczerpuj\u0105cy materia\u0142, w kt\u00f3rym opisa\u0142em, jak b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142 m\u00f3j plan na najbli\u017csze trzy lata. Za\u0142o\u017cy\u0142em wzrost frekwencji w\u015br\u00f3d os\u00f3b odwiedzaj\u0105cych muzeum i nasze wystawy, organizacj\u0119 dw\u00f3ch czasowych wystaw rocznie, efektywn\u0105 realizacj\u0119 projektu “\u017bydowskie Dziedzictwo Kulturowe” z funduszy norweskich, czyli najwi\u0119kszego w Europie, je\u015bli nie na \u015bwiecie, programu edukacyjnego dotycz\u0105cego historii, tradycji i kultury \u017cydowskiej, i rozw\u00f3j akcji spo\u0142eczno-edukacyjnej \u017bonkile.<\/span><\/p>\n

Plan z\u0142o\u017cy\u0142em pod koniec lutego, od 1 marca zacz\u0105\u0142em pe\u0142ni\u0107 funkcj\u0119 dyrektora, a 12 marca musia\u0142em zamkn\u0105\u0107 muzeum dla zwiedzaj\u0105cych z powodu zagro\u017cenia epidemicznego. Wszystkie plany wzi\u0119\u0142y w \u0142eb. Stracili\u015bmy przych\u00f3d ze sprzeda\u017cy bilet\u00f3w na wystaw\u0119 sta\u0142\u0105 i wystawy czasowe, a tak\u017ce z wynajmu pomieszcze\u0144. Je\u017celi ta sytuacja utrzyma si\u0119 do ko\u0144ca roku, to musz\u0119 si\u0119 liczy\u0107 z tym, \u017ce do ko\u0144ca roku poniesiemy wielomilionow\u0105 strat\u0119.<\/span><\/p>\n

PAP:<\/strong> Jak zamierzacie wyj\u015b\u0107 z tego kryzysu?<\/p>\n

Z.S.:<\/strong> Jeszcze przed decyzj\u0105 o zamkni\u0119ciu muzeum powo\u0142a\u0142em zesp\u00f3\u0142 kryzysowy. Przeprogramowali\u015bmy nasz\u0105 standardow\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 na t\u0119 w wydaniu online – tak powsta\u0142 cykl spotka\u0144, lekcji dla szk\u00f3\u0142, wyk\u0142ad\u00f3w online “Muzeum POLIN w Twoim domu”, zorganizowali\u015bmy g\u0142\u00f3wnie w internecie obchody 77. rocznicy powstania w getcie warszawskim i akcj\u0119 \u017bonkile. Przez te trudne tygodnie nasi sympatycy byli z nami, co pokazuj\u0105 statystyki naszych wirtualnych spotka\u0144. Pod koniec czerwca otworzyli\u015bmy wystaw\u0119 czasow\u0105 “Tu Muran\u00f3w”, zachowuj\u0105c wszystkie \u015brodki bezpiecze\u0144stwa. W nieca\u0142y miesi\u0105c zobaczy\u0142o j\u0105 prawie 4 tys. ludzi. Pracujemy te\u017c nad zupe\u0142nie nowym programem – pozyskiwania dodatkowych \u015brodk\u00f3w od organizator\u00f3w muzeum, od dawnych darczy\u0144c\u00f3w, dzi\u0119ki kt\u00f3rym mog\u0142a powsta\u0107 wystawa sta\u0142a. Ale sytuacja na ca\u0142ym \u015bwiecie jest fatalna, a wi\u0119c nadal czekamy.<\/span><\/p>\n

Natychmiast po zamkni\u0119ciu muzeum przeprowadzili\u015bmy radykalne ci\u0119cia wszystkich koszt\u00f3w i dzi\u0119ki temu uzyskali\u015bmy znacz\u0105c\u0105 oszcz\u0119dno\u015b\u0107. W najbli\u017cszych latach nie b\u0119dziemy organizowali dw\u00f3ch wystaw czasowych rocznie, tylko jedn\u0105, bo to jest jedno z naszych dro\u017cszych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107. Poza tym ograniczyli\u015bmy koszty wszystkich um\u00f3w outsourcingowych.<\/span><\/p>\n

PAP:<\/strong> Kiedy zostanie otwarta wystawa sta\u0142a w Muzeum POLIN?<\/p>\n

Z.S.:<\/strong> Chcieliby\u015bmy otworzy\u0107 nasz\u0105 wystaw\u0119 w niedalekiej przysz\u0142o\u015bci, ale wci\u0105\u017c analizujemy sytuacj\u0119, przede wszystkim pod k\u0105tem ekonomicznym. Niestety, tracimy teraz najlepszy okres – lato. Musimy jednak zapewni\u0107 bezpieczne zwiedzanie wystawy sta\u0142ej w ramach nowego re\u017cimu sanitarnego. Jest na niej wiele urz\u0105dze\u0144 interaktywnych, np. ekrany dotykowe, klawiatury, kt\u00f3re trzeba by by\u0142o dezynfekowa\u0107 po ka\u017cdym dotkni\u0119ciu. To wszystko dodatkowe koszty. Robimy jednak co w naszej mocy, by t\u0119 dat\u0119 poda\u0107 jak najszybciej.<\/span><\/p>\n

PAP:<\/strong> Otrzymali\u015bcie pomoc od za\u0142o\u017cycieli muzeum – MKiDN, S\u017bIH i miasta sto\u0142ecznego Warszawy?<\/p>\n

Z.S.:<\/strong> Miasto zwi\u0119kszy\u0142o dotacj\u0119 o milion z\u0142otych, taki sam krok zrobi\u0142 minister kultury. To ogromne wsparcie, za kt\u00f3re jeste\u015bmy bardzo zobowi\u0105zani, ale nawet przy wszystkich oszcz\u0119dno\u015bciach, te 2 mln z\u0142 stanowi\u0105 jedn\u0105 czwart\u0105 straty, jak\u0105 ponie\u015bli\u015bmy. Mam jednak nadziej\u0119, \u017ce sytuacja b\u0119dzie si\u0119 stopniowo poprawia\u0142a. Na szcz\u0119\u015bcie mamy fundusze norweskie, przeznaczone na dzia\u0142alno\u015b\u0107 edukacyjn\u0105. Dzi\u0119ki tym \u015brodkom mamy zabezpieczone finansowanie na cztery lata ogromnej cz\u0119\u015bci tego, co robi muzeum. To nie jest tylko edukacja, ale i programy towarzysz\u0105ce wystawom czasowym.<\/span><\/p>\n

PAP:<\/strong> Z jakich wzorc\u00f3w chcia\u0142by pan korzysta\u0107, kszta\u0142tuj\u0105c opowie\u015b\u0107 o Muzeum POLIN? Czy ta opowie\u015b\u0107 wymaga innego roz\u0142o\u017cenia akcent\u00f3w?<\/p>\n

Z.S.:<\/strong> Historia polskich \u017byd\u00f3w, w\u0142\u0105czaj\u0105c w to relacje polsko-\u017cydowskie, jest bardzo trudna. Brakuje otwarto\u015bci do rozmowy na ten temat. Mamy heros\u00f3w – Sprawiedliwych, ale i wydarzenia, kt\u00f3re przez jednych historyk\u00f3w s\u0105 badane i opisywane, a przez innych w ca\u0142o\u015bci kwestionowane. Je\u017celi nie uznamy, \u017ce tylko szczero\u015b\u0107 i prawda mog\u0105 nas uwolni\u0107 od demon\u00f3w przesz\u0142o\u015bci, nie wykonamy kroku naprz\u00f3d. Niestety, mam wra\u017cenie, \u017ce ostatnio ta polsko-\u017cydowska debata nie idzie w dobrym kierunku. Dlatego w Muzeum POLIN anga\u017cuj\u0105co, z pasj\u0105 i wiarygodnie opowiadamy o zwyczajach, kulturze, religii i patriotyzmie polskich \u017byd\u00f3w, poniewa\u017c byli oni, s\u0105 i b\u0119d\u0105 immanentn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 wielokulturowej i wielonarodowej Rzeczpospolitej: wsp\u00f3lnego domu ludzi wielu wyzna\u0144, pogl\u0105d\u00f3w, tradycji i obyczaju.<\/span><\/p>\n

PAP:<\/strong> Muzeum POLIN mog\u0142oby by\u0107 miejscem spotka\u0144 r\u00f3\u017cnych punkt\u00f3w widzenia?<\/p>\n

Z.S.:<\/strong> To jest mo\u017cliwe. Wielokrotnie pr\u00f3bowali\u015bmy, jeszcze za czas\u00f3w prof. Stoli, organizowa\u0107 spotkania na tematy trudne, konfliktuj\u0105ce. B\u0119dziemy pr\u00f3bowali dalej, bo trzeba zrobi\u0107 wszystko, \u017ceby taki dialog budowa\u0107.<\/span><\/p>\n

PAP:<\/strong> W marcu zapowiada\u0142 pan, \u017ce w grudniu planujecie otwarcie dw\u00f3ch nowych galerii na wystawie sta\u0142ej – galerii Dziedzictwo, po\u015bwi\u0119conej wk\u0142adowi \u017byd\u00f3w polskich w rozw\u00f3j \u015bwiatowej cywilizacji oraz drugiej, po\u015bwi\u0119conej diasporze \u017byd\u00f3w polskich. Czy te plany s\u0105 aktualne?<\/p>\n

Z.S.:<\/strong> S\u0105 aktualne, ale zmieni\u0142 si\u0119 harmonogram. Galeri\u0119 Dziedzictwo otworzymy w grudniu. To b\u0119dzie bardzo wa\u017cne wydarzenie – chcemy pokaza\u0107, jaki by\u0142 i jest wk\u0142ad \u017byd\u00f3w polskich w \u015bwiatow\u0105 cywilizacj\u0119. On jest ogromny i dotyczy wszystkich dziedzin nauki, kultury, muzyki, literatury, praw cz\u0142owieka, praw kobiet, filmu.<\/span><\/p>\n

Druga galeria, opowiadaj\u0105ca o losach diaspory \u017cydowskiej, b\u0119dzie otwarta dopiero za ponad rok – w grudniu 2021 roku. Prace s\u0105 zaawansowane. Zorganizowali\u015bmy mi\u0119dzy innymi mi\u0119dzynarodowy konkurs filmowy na przygotowanie film\u00f3w obrazuj\u0105cych wsp\u00f3\u0142czesne spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskie \u017cyj\u0105ce w Ameryce Po\u0142udniowej, Ameryce P\u00f3\u0142nocnej, Australii i Nowej Zelandii, Europie, Izraelu, Polsce lub Republice Po\u0142udniowej Afryki. To historie o tym, co ci ludzie ze sob\u0105 zabrali, jak si\u0119 odbudowali po przyje\u017adzie do kraj\u00f3w, kt\u00f3re wybrali jako miejsce osiedlenia. Ta galeria b\u0119dzie domkni\u0119ciem wystawy sta\u0142ej.<\/span><\/p>\n

PAP:<\/strong> M\u00f3wi\u0142 pan o pomy\u015ble na program po\u015bwi\u0119cony zwalczaniu antysemityzmu. Do kogo by\u0142by skierowany i na czym mia\u0142by polega\u0107?<\/p>\n

Z.S.:<\/strong> Kiedy opowiada\u0142em o tym programie w marcu, nie wiedzia\u0142em jeszcze, jak zako\u0144cz\u0105 si\u0119 nasze starania o finansowanie tego grantu. Niestety, nasze pr\u00f3by pozyskania \u015brodk\u00f3w – a chodzi o powa\u017cne sumy, na razie nie przynios\u0142y efekt\u00f3w.<\/span><\/p>\n

poleci\u0142: Leon Rozenbaum<\/strong><\/em><\/span>
\n<\/p>\n

PAP:<\/strong> Mimo wszystko chcecie go kontynuowa\u0107?<\/p>\n

Z.S.:<\/strong> Chcemy go kontynuowa\u0107 z Wydzia\u0142em Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego, Centrum Bada\u0144 nad Uprzedzeniami, z “Otwart\u0105 Rzeczpospolit\u0105” i kampani\u0105 “HejtStop”. Jeste\u015bmy w trakcie prac nad u\u0142o\u017ceniem programu. Antysemityzm jest w Polsce czym\u015b zupe\u0142nie innym od tego, z czym mierz\u0105 si\u0119 \u017bydzi mieszkaj\u0105cy w Stanach Zjednoczonych, we Francji czy w wielu innych krajach. Mamy w Polsce do czynienia z antysemityzmem bez \u017byd\u00f3w. Oczywi\u015bcie – sam, b\u0119d\u0105c \u017bydem – nie m\u00f3wi\u0119, \u017ce w Polsce nie ma spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej. Ale jest nas niewielu, a \u017bydzi po prostu nie s\u0105 potrzebni do tego, \u017ceby\u015bmy nadal mierzyli si\u0119 z demonami antysemityzmu, bo on w naszej przestrzeni publicznej niestety ma si\u0119 ca\u0142kiem dobrze. S\u0105 rozmaite obrzydliwe wydarzenia – spalenie kuk\u0142y \u017byda, bezczeszczenie pomnik\u00f3w pami\u0119ci, niszczenie zak\u0142ad\u00f3w i ludzi, anga\u017cuj\u0105cych si\u0119 w projekty wspierania historii o \u017bydach. Na przyk\u0142ad w zesz\u0142ym roku zniszczony zosta\u0142 prywatny zak\u0142ad kamieniarski w W\u0105wolnicy. W przestrzeni publicznej co jaki\u015b czas te\u017c pojawia si\u0119 figura chciwego \u017byda, kt\u00f3ry stale knuje, aby zamachn\u0105\u0107 si\u0119 na jaki\u015b mityczny maj\u0105tek. To s\u0105 zjawiska, kt\u00f3re niepokoj\u0105. Chcemy o tym rozmawia\u0107 i stworzy\u0107 program, kt\u00f3ry adresowany do nauczycieli i szk\u00f3\u0142, nast\u0119pnie do policji. Bardzo nam zale\u017cy, \u017ceby do grona instytucji nas wspieraj\u0105cych do\u0142\u0105czy\u0142y instytucje pa\u0144stwowe, chcemy te\u017c aktywnie wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z Episkopatem, mamy zreszt\u0105 na tym polu pozytywne do\u015bwiadczenia.<\/span><\/p>\n

PAP:<\/strong> Czy nie obawia si\u0119 pan zarzut\u00f3w, \u017ce zbytnio anga\u017cujecie si\u0119 \u015bwiatopogl\u0105dowo?<\/p>\n

Z.S.:<\/strong> Nie, co to zreszt\u0105 znaczy? Gdyby taki program powsta\u0142 bez nas, z rado\u015bci\u0105 go powitaliby\u015bmy i wsp\u00f3\u0142pracowali przy jego realizacji, ale program nie powsta\u0142. Jestem w Muzeum od siedmiu lat, przedtem do\u015bwiadcza\u0142em wielokrotnie antysemityzmu jako \u017byd polski, i chc\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce nie chcemy ingerowa\u0107 w polityk\u0119, w \u017cycie lokalnych spo\u0142eczno\u015bci, w\u0142adz. Chcemy jedynie pokaza\u0107, jak wa\u017cna jest rozmowa na ten temat, jak wa\u017cna jest edukacja i \u017ce po prostu trzeba to robi\u0107. Mamy wiedz\u0119, do\u015bwiadczenie, \u015bwietnych edukator\u00f3w, kontakty z bardzo dobrymi instytucjami w Polsce i na \u015bwiecie, kt\u00f3re maj\u0105 w tej dziedzinie do\u015bwiadczenie. Chcemy pom\u00f3c rozbroi\u0107 t\u0119 min\u0119. Nie widz\u0119 w tym \u017cadnego, ponadnormatywnego zaanga\u017cowania \u015bwiatopogl\u0105dowego, wr\u0119cz przeciwnie: to wszystko jest wpisane w misj\u0119 muzeum. Po to m.in. powstali\u015bmy, po to polskie pa\u0144stwo, przypomn\u0119 – za spraw\u0105 decyzji polityk\u00f3w z wszystkich najwa\u017cniejszych opcji, wsp\u00f3lnie z partnerem spo\u0142ecznym – Stowarzyszeniem \u017bIH, powo\u0142a\u0142o do \u017cycia nasz\u0105 plac\u00f3wk\u0119. Dlatego b\u0119dziemy w realizacji naszego programu dalej wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z r\u00f3\u017cnymi \u015brodowiskami, oczywi\u015bcie tak\u017ce z polskimi w\u0142adzami.<\/span><\/p>\n

\n

Pod koniec lutego br. minister kultury i dziedzictwa narodowego Piotr Gli\u0144ski powo\u0142a\u0142 Zygmunta St\u0119pi\u0144skiego<\/strong> na stanowisko dyrektora Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich POLIN<\/strong> na trzyletni\u0105 kadencj\u0119 od 1 marca 2020 r. do 28 lutego 2023 r.<\/span><\/em><\/p>\n

St\u0119pi\u0144ski od lutego 2019 r. pe\u0142ni\u0142 obowi\u0105zki dyrektora tej plac\u00f3wki. W maju 2019 r. na dyrektora Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich POLIN zosta\u0142 zarekomendowany prof. Dariusz Stola. Ostatecznie dyrektora POLIN mianuje minister kultury i dziedzictwa narodowego, jednak prof. Piotr Gli\u0144ski nie powo\u0142a\u0142 go.<\/span><\/em><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dyrektor Muzeum POLIN: mamy w Polsce do czynienia z antysemityzmem bez \u017byd\u00f3w (wywiad) Katarzyna Krzykowska Zygmunt St\u0119pi\u0144ski. 2014 r. Fot. PAP\/M. Obara Antysemityzm jest w Polsce czym\u015b zupe\u0142nie osobnym od tego, z czym mierz\u0105 si\u0119 \u017bydzi mieszkaj\u0105cy na Zachodzie. W Polsce mamy do czynienia z antysemityzmem bez \u017byd\u00f3w – powiedzia\u0142 PAP dyrektor Muzeum Historii \u017byd\u00f3w […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/80207"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=80207"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/80207\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":80221,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/80207\/revisions\/80221"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=80207"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=80207"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=80207"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}