{"id":80500,"date":"2020-08-21T17:09:16","date_gmt":"2020-08-21T15:09:16","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=80500"},"modified":"2020-08-21T07:34:48","modified_gmt":"2020-08-21T05:34:48","slug":"29-09-45","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=80500","title":{"rendered":"17 SIERPNIA. ROCZNICA URODZIN J\u00d3ZEFA WITTLINA"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>17 SIERPNIA. ROCZNICA URODZIN J\u00d3ZEFA WITTLINA <\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Przemys\u0142aw Batorski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

124 lata temu w Dmytrowie niedaleko Lwowa urodzi\u0142 si\u0119 J\u00f3zef Wittlin \u2013 prozaik, poeta, t\u0142umacz. Jego \u201eS\u00f3l ziemi\u201d jest uznawana za jedn\u0105 z najlepszych polskich powie\u015bci okresu mi\u0119dzywojennego.<\/strong><\/h4>\n

<\/p>\n

\u201e\u2013 Powiem panu co\u015b jeszcze. Ot\u00f3\u017c jest jedna bardzo dobra powie\u015b\u0107 polska, kt\u00f3r\u0105 uwa\u017cam za\u00a0arcydzie\u0142o i\u00a0jedn\u0105 z\u00a0najlepszych polskich powie\u015bci w\u00a0og\u00f3le. To\u00a0powie\u015b\u0107 J\u00f3zefa Wittlina \u201eS\u00f3l ziemi\u201d. Tak\u00a0si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce\u00a0nic o\u00a0niej dot\u0105d nie\u00a0napisa\u0142em. Niemcy powiedzieli, \u017ce\u00a0\u201eju\u017c co\u015b takiego mamy\u201d, my\u015bl\u0105c o\u00a0powie\u015bci J\u00f3zefa Rotha \u201eMarsz Radetzky\u2019ego\u201d. Na\u00a0marginesie: warto wiedzie\u0107, \u017ce\u00a0Wittlin i\u00a0Roth um\u00f3wili si\u0119 w\u00a0Wiedniu, \u017ceby\u00a0napisa\u0107 co\u015b o\u00a0starej Austrii, i\u00a0ka\u017cdy z\u00a0nich napisa\u0142 potem w\u0142a\u015bnie swoj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119\u201d \u2013\u00a0tak o\u00a0Wittlinie m\u00f3wi\u0142\u00a0Marcel Reich-Ranicki<\/a>[1]<\/a>.<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

M\u0142ody Joseph Roth,<\/strong> 1914 r. \/ Wikipedia\/Flickr\/Center for Jewish History, Nowy Jork<\/em><\/span><\/p>\n

J\u00f3zef Wittlin urodzi\u0142 si\u0119 17\u00a0sierpnia 1896 r.\u00a0w\u00a0zasymilowanej rodzinie \u017cydowskiej. Jego rodzicami byli Karol Wittlin i\u00a0El\u017cbieta z\u00a0Rosenfeld\u00f3w, dzier\u017cawcy maj\u0105tku we\u00a0wsi Dmytr\u00f3w niedaleko Lwowa. W\u00a01914 r., jeszcze jako ucze\u0144, zaci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 do\u00a0Legionu Wschodniego \u2013\u00a0polskiej formacji zbrojnej powo\u0142anej przez Austro-W\u0119gry, kt\u00f3ra zosta\u0142a jednak rozwi\u0105zana ju\u017c na\u00a0jesieni pierwszego roku wojny. Wittlin zda\u0142 matur\u0119 w\u00a0Wiedniu i\u00a0rozpocz\u0105\u0142 studia na\u00a0wydziale filozofii tamtejszego uniwersytetu, gdzie pozna\u0142 Josepha Rotha \u2013\u00a0z\u00a0kt\u00f3rym si\u0119 zaprzyja\u017ani\u0142 \u2013\u00a0a\u00a0tak\u017ce Rainera Mari\u0119 Rilkego i\u00a0Karla Krausa[2]<\/a>. W\u00a01916 r.\u00a0wraz z\u00a0Rothem do\u0142\u0105czy\u0142 do\u00a0armii austriackiej. Ukarany za\u00a0rozmawianie na\u00a0s\u0142u\u017cbie po\u00a0polsku, mia\u0142 by\u0107 skierowany na\u00a0front w\u0142oski, gdzie toczono ci\u0119\u017ckie walki pozycyjne nad biegn\u0105c\u0105 przez Alpy rzek\u0105 Socz\u0105 (Isonzo). Zachorowa\u0142 na\u00a0szkarlatyn\u0119, co\u00a0uniemo\u017cliwi\u0142o mu\u00a0udzia\u0142 w\u00a0walce \u2013\u00a0do\u00a0ko\u0144ca wojny s\u0142u\u017cy\u0142 jako t\u0142umacz w\u00a0obozie jenieckim. Po\u00a01918 r.\u00a0kontynuowa\u0142 studia filozoficzne we\u00a0Lwowie, zacz\u0105\u0142 te\u017c studiowa\u0107 filologi\u0119 polsk\u0105.<\/span><\/p>\n

W 1920 r.\u00a0opublikowa\u0142 tom poezji\u00a0Hymny<\/em>, w\u00a01924 r.\u00a0\u2013\u00a0t\u0142umaczenie\u00a0Odysei<\/em>, nad kt\u00f3rym prac\u0119 rozpocz\u0105\u0142 w\u00a0wojennym lazarecie. Zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z\u00a0warszawskim \u015brodowiskiem literackim, \u201eSkamandrem\u201d i\u00a0\u201eWiadomo\u015bciami Literackimi\u201d, du\u017co podr\u00f3\u017cowa\u0142 po\u00a0Europie. Jego utwory z\u00a0tych czas\u00f3w maj\u0105 wymow\u0119 antywojenn\u0105. Publikowa\u0142 jednak niewiele, czasami zabiera\u0142 g\u0142os w\u00a0sprawach politycznych, m.in. protestuj\u0105c po\u00a0rozpocz\u0119ciu procesu brzeskiego[3]<\/a><\/span>.<\/p>\n

Por\u00f3wnanie Wittlina do\u00a0Josepha Rotha nie powinno dziwi\u0107 \u2013\u00a0podobnie jak autor\u00a0Marszu Radetzky\u2019ego<\/em>, napisa\u0142 znakomit\u0105 powie\u015b\u0107 o\u00a0zmierzchu Austro-W\u0119gier i\u00a0pocz\u0105tku I\u00a0wojny \u015bwiatowej,\u00a0S\u00f3l ziemi<\/em>\u00a0z\u00a01935 r.[4]<\/a>. Tak jak przek\u0142ad\u00a0Odysei<\/em>, powie\u015b\u0107 by\u0142a doskonale przyj\u0119ta w\u00a0Polsce, a\u00a0jeszcze przed 1939 r.\u00a0zosta\u0142a przet\u0142umaczona na\u00a013\u00a0j\u0119zyk\u00f3w. Nale\u017cy do\u00a0szeregu powstaj\u0105cych w\u00a0okresie mi\u0119dzywojennym wybitnych powie\u015bci po\u015bwi\u0119conych ko\u0144cowi cesarsko-kr\u00f3lewskiej monarchii i\u00a0upadkowi starej Europy. Jednak by\u0107 mo\u017ce ze\u00a0wzgl\u0119du na\u00a0niedoko\u0144czenie \u2013\u00a0mia\u0142a stanowi\u0107 pierwsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 trylogii,\u00a0Powie\u015bci o\u00a0cierpliwym piechurze<\/em>; kolejne cz\u0119\u015bci mia\u0142y nosi\u0107 tytu\u0142y\u00a0Zdrowa \u015bmier\u0107<\/em>\u00a0i\u00a0Dziura w\u00a0niebie<\/em>\u00a0\u2013\u00a0nie wybrzmiewa tak silnie w\u00a0Soli ziemi\u00a0<\/em>przeczucie kolejnej wojny, nie widzimy te\u017c w\u00a0niej walk na\u00a0froncie. Raczej \u2013\u00a0jak to\u00a0uj\u0105\u0142 Alfred D\u00f6blin \u2013\u00a0\u201etrwa wojna, kt\u00f3ra si\u0119 sko\u0144czy, bez ustalenia, kto jej tak naprawd\u0119 chcia\u0142, a\u00a0ludzie s\u0105\u00a0powo\u0142ywani i\u00a0maltretowani przez urz\u0119dy, ludzie, kt\u00f3rzy s\u0105\u00a0dok\u0142adnie tacy sami, jak wszyscy: ca\u0142kowicie pozbawieni heroizmu, zupe\u0142nie wyniszczeni, niespokojni: oburzeni, wystraszeni, w\u00a0wielu prywatnych powi\u0105zaniach. Tak, istniej\u0105 tylko prywatne powi\u0105zania i\u00a0wszyscy s\u0105\u00a0osobami prywatnymi, kt\u00f3re b\u0142\u0105dz\u0105 jako masa i\u00a0pojawiaj\u0105 si\u0119 jako \u00abarmia\u00bb\u201d[5]<\/a>.<\/span><\/p>\n

G\u0142\u00f3wnym bohaterem\u00a0Soli ziemi<\/em>\u00a0jest Piotr Niewiadomski, tragarz, a\u00a0potem dr\u00f3\u017cnik kolejowy na\u00a0granicy dw\u00f3ch imperi\u00f3w: austro-w\u0119gierskiego i\u00a0rosyjskiego. Piotr nie zna\u0142 ojca, kt\u00f3ry podobno by\u0142 Polakiem; matka by\u0142a Hucu\u0142k\u0105. Analfabeta, nie potrafi odczyta\u0107 odezwy Franciszka J\u00f3zefa, og\u0142aszaj\u0105cej pocz\u0105tek wojny. Na\u00a0stacji kolejowej wiesza j\u0105\u00a0do\u00a0g\u00f3ry nogami. Dopiero gdy jego b\u0142\u0105d naprawia naczelnik stacji, mieszka\u0144cy mog\u0105 si\u0119 przekona\u0107, o\u00a0czym napisa\u0142 do\u00a0nich stary monarcha:<\/span><\/p>\n

Ko\u0142omyja na Huculszczy\u017anie, 1938 r. \/ Polona<\/em><\/span><\/p>\n

\u201eW\u00f3wczas ludzie, zebrani w\u00a0poczekalni, zacz\u0119li g\u0142o\u015bno sylabizowa\u0107 s\u0142owa manifestu do\u00a0kochanych lud\u00f3w. Najpierw pojedynczo w\u00a0miar\u0119 umiej\u0119tno\u015bci czytania, p\u00f3\u017aniej ch\u00f3ralnie wesp\u00f3\u0142 z\u00a0analfabetami. Powtarzali ka\u017cde s\u0142owo jak litani\u0119 w\u00a0ko\u015bciele. Wiara w\u00a0cesarza Franciszka J\u00f3zefa jednoczy\u0142a na\u00a0tych dalekich ziemiach \u2013\u00a0rzymskich katolik\u00f3w i\u00a0greckich katolik\u00f3w, Ormian i\u00a0\u017byd\u00f3w \u2013\u00a0w\u00a0jeden wsp\u00f3lny i\u00a0powszechny Ko\u015bci\u00f3\u0142. Piotr bezwiednie zdj\u0105\u0142 czapk\u0119 i\u00a0z\u00a0otwartymi ustami s\u0142ucha\u0142 uroczystej skargi cesarza. (\u2026) Stylem biblijnym, hieratycznym i\u00a0rzewnym skar\u017cy\u0142 si\u0119 cesarz w\u00a0swym pi\u015bmie na\u00a0z\u0142ych i\u00a0przewrotnych Serb\u00f3w, i\u017c\u00a0nie daj\u0105 mu\u00a0w\u00a0spokoju doczeka\u0107 \u015bmierci, jeno zmuszaj\u0105 do\u00a0wyci\u0105gni\u0119cia or\u0119\u017ca.<\/span><\/p>\n

\u2013 Co\u00a0to\u00a0jest or\u0119\u017c? \u2013\u00a0my\u015bla\u0142 Piotr. \u2013\u00a0Musi to\u00a0by\u0107 du\u017cy sk\u0142adany n\u00f3\u017c ze\u00a0srebra. Najja\u015bniejszy Pan nosi go\u00a0w\u00a0kieszeni i\u00a0wyci\u0105ga na\u00a0wypadek wojny\u201d[6]<\/a>.<\/span><\/p>\n

Piotr, jeden z\u00a0ludzi \u201eniepi\u015bmiennych i\u00a0ubogich duchem\u201d[7]<\/a>, nabywa przekonania, \u017ce\u00a0Franciszek J\u00f3zef powo\u0142uje do\u00a0wojska jego osobi\u015bcie i\u00a0\u017c\u0105da od\u00a0niego po\u015bwi\u0119cenia za\u00a0Austri\u0119.<\/span><\/p>\n

\u201eStara Austria, kt\u00f3r\u0105 ukazuje Wittlin w\u00a0Soli ziemi<\/em>, nie jest ju\u017c wi\u0119cej m\u0142od\u0105 Chimer\u0105, kusz\u0105c\u0105 Sfinksa, ale Chimer\u0105 sklerotyczn\u0105, agonizuj\u0105c\u0105, popchni\u0119t\u0105 na\u00a0obc\u0105 jej geniuszowi drog\u0119 czyn\u00f3w wojennych, maj\u0105c\u0105 w\u0142a\u015bnie pogr\u0105\u017cy\u0107 swe ludy w\u00a0otch\u0142ani niedoli, zbli\u017caj\u0105c\u0105 si\u0119 nieuchronnie do\u00a0katastrofy\u201d[8]<\/a>\u00a0\u2013\u00a0napisa\u0142 o\u00a0powie\u015bci Jerzy Stempowski. Najwi\u0119ksze wra\u017cenie robi chyba scena pocz\u0105tkowa \u2013\u00a0zebranie wiede\u0144skiego rz\u0105du, kiedy zniedo\u0142\u0119\u017cnia\u0142emu monarsze podaje si\u0119 dokument og\u0142oszenia wojny:<\/span><\/p>\n

\u201eCesarz k\u0142ad\u0142 sw\u00f3j podpis, na\u00a0kt\u00f3ry tak d\u0142ugo czekali ministrowie. Atoli po\u00a0napisaniu wyrazu \u00abFranciszek\u00bb nie sta\u0142o ju\u017c pi\u00f3ru p\u0142ynnego tchu, atrament si\u0119 wyczerpa\u0142. Po\u00a0raz wt\u00f3ry cesarz si\u0119gn\u0105\u0142 do\u00a0ka\u0142amarza i\u00a0dr\u017c\u0105cym pi\u00f3rem zadrasn\u0105\u0142 si\u0119 leciutko w\u00a0du\u017cy palec lewej r\u0119ki. Z\u00a0palca trysn\u0119\u0142a malutka kropla krwi. By\u0142a czerwona. Nikt nie zauwa\u017cy\u0142 tego zadra\u015bni\u0119cia, cesarz szybko obtar\u0142 palec i\u00a0jednym mocnym poci\u0105gni\u0119ciem dopisa\u0142: \u00abJ\u00f3zef\u00bb. Atrament by\u0142 niebieski.<\/span><\/p>\n

Hrabia Berchtold przej\u0105\u0142 pismo. Nazajutrz przet\u0142umaczono je\u00a0na\u00a0wszystkie j\u0119zyki monarchii. Wisia\u0142o wydrukowane na\u00a0wszystkich rogach miast, miasteczek i\u00a0wsi i\u00a0zaczyna\u0142o si\u0119 od\u00a0s\u0142\u00f3w: \u00abDo moich lud\u00f3w\u2026\u00bb Analfabetom odczytali manifest gminni dobosze.<\/span><\/p>\n

Cesarz podni\u00f3s\u0142 si\u0119 z\u00a0pomoc\u0105 adiutant\u00f3w. Nikomu w\u00a0s\u0142u\u017cbie r\u0119ki nie podawa\u0142. Tym razem jednak u\u015bcisn\u0105\u0142 d\u0142o\u0144 prezesa ministr\u00f3w. Na\u00a0progu odwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 raz jeszcze i\u00a0rzek\u0142 nie wiadomo do\u00a0kogo:<\/span><\/p>\n

\u2013 O\u00a0ile si\u0119 nie myl\u0119\u2026 b\u0119dzie si\u0119 la\u0142a krew\u201d[9]<\/a>.<\/span><\/p>\n

W 1939 r.\u00a0Wittlin przedosta\u0142 si\u0119 z\u00a0rodzin\u0105 do\u00a0Francji, nast\u0119pnie do\u00a0Portugalii i\u00a0USA. Podczas wojny napisa\u0142 wiersze\u00a0\u017bydom w\u00a0Polsce<\/em>\u00a0oraz\u00a0Na s\u0105dny dzie\u0144 \u017cydowski\u00a0<\/em>roku 1942\/5703<\/em>, kt\u00f3re wesz\u0142y do\u00a0kanonu literatury Holokaustu. W\u00a0pierwszym z\u00a0nich pisa\u0142:<\/span><\/p>\n

Fontann\u0105 mleka trysn\u0119\u0142o spod kocich \u0142b\u00f3w Nowolipie,<\/span><\/p>\n

Z ceglanych mur\u00f3w niewoli przeczysta m\u0105ka si\u0119 sypie.<\/span><\/p>\n

Winn\u0105 macic\u0105 poros\u0142o Leszno jak stoki Karmelu,<\/span><\/p>\n

Marzeniem dusz\u0119 bezgrzeszn\u0105 upijasz, m\u00f3j przyjacielu,<\/span><\/p>\n

Ameryka\u0144skiej pomocy czekasz jak ongi Mesjasza.<\/span><\/p>\n

Na pr\u00f3\u017cno \u017cydowski tw\u00f3j lekarz widma zarazy przep\u0142asza.<\/span><\/p>\n

Brat-chrze\u015bcijanin tajemnie przyni\u00f3s\u0142 ci\u00a0kilo ziemniak\u00f3w,<\/span><\/p>\n

Trucizn\u0105 za\u017cy\u0142 gettowy tw\u00f3j burmistrz, Adam Czerniak\u00f3w,<\/span><\/p>\n

Na magistracie wieczno\u015bci prezydent Starzy\u0144ski go\u00a0wita\u0142.<\/span><\/p>\n

\u2013 Podaj mi\u00a0r\u0119k\u0119, bracie! \u2013\u00a0powiedzia\u0142 i\u00a0o\u00a0nic nie pyta\u0142. [10]<\/span><\/p>\n

Od 1952 r.\u00a0wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z\u00a0Radiem Wolna Europa. Poza\u00a0Hymnami<\/em>\u00a0i\u00a0Sol\u0105 ziemi<\/em>, do\u00a0jego najbardziej znanych utwor\u00f3w nale\u017cy esej\u00a0Orfeusz w\u00a0piekle XX\u00a0wieku<\/em>, wydany przez Instytut Literacki w\u00a0Pary\u017cu w\u00a01963 r.<\/span><\/p>\n

Jako \u017co\u0142nierz I\u00a0wojny \u015bwiatowej, autor\u00a0Soli ziemi<\/em>\u00a0\u2013\u00a0pisa\u0142 o\u00a0sobie Wittlin w\u00a0pos\u0142owiu do\u00a0powie\u015bci w\u00a01970 r.\u00a0\u2013\u00a0nie czu\u0142 \u201e\u017cadnej nienawi\u015bci do\u00a0\u00abwrog\u00f3w\u00bb, za\u00a0jakich kazano mu\u00a0uwa\u017ca\u0107 Rosjan, W\u0142och\u00f3w, Serb\u00f3w i\u00a0Rumun\u00f3w. Przeciwnie: w\u00a0czasie tej wojny zaprzyja\u017ani\u0142 si\u0119 z\u00a0rosyjskimi je\u0144cami, kt\u00f3rzy w\u00a0austriackich lazaretach pe\u0142nili, nieraz z\u00a0po\u015bwi\u0119ceniem, obowi\u0105zki piel\u0119gniarzy. Okazywali oni wiele serca rannym lub chorym \u00abnieprzyjacio\u0142om\u00bb. Z\u00a0wdzi\u0119czno\u015bci\u0105 wspominam czu\u0142\u0105 opiek\u0119, jak\u0105 otacza\u0142 mnie w\u00a0jednym ze\u00a0szpitali wojennych, w\u00a0baraku chor\u00f3b zaka\u017anych, m\u0142ody jeniec rosyjski imieniem Zacharko. Nazwiska tego cz\u0142owieka nigdy nie zna\u0142em, ale wci\u0105\u017c widz\u0119 jego dobr\u0105 twarz, twarz prostego, szczerego ch\u0142opa, jakby przeniesionego do\u00a0rzeczywisto\u015bci roku 1917 \u2013\u00a0z\u00a0ksi\u0105\u017cek Lwa To\u0142stoja\u201d[11]<\/a>.<\/span><\/p>\n

J\u00f3zef Wittlin zmar\u0142 w\u00a01976 r.\u00a0w\u00a0Nowym Jorku.<\/span><\/p>\n

\n

Przypisy:<\/u><\/span><\/strong><\/p>\n

[1]<\/a>\u00a0Marcel Reich-Ranicki,\u00a0Nobel nie jest dla najlepszych<\/em>, rozmow\u0119 przeprowadzi\u0142 Andrzej Stach,\u00a0https:\/\/www.tygodnikprzeglad.pl\/nobel-nie-jest-dla-najlepszych\/<\/a>,<\/strong><\/span> dost\u0119p 17.08.2020.<\/span><\/p>\n

[2]<\/a>\u00a0J\u00f3zef Wittlin<\/em>, Culture.pl,\u00a0https:\/\/culture.pl\/pl\/tworca\/jozef-wittlin<\/a>;<\/strong><\/span>\u00a0J\u00f3zef Wittlin<\/em>, Polski S\u0142ownik Judaistyczny,\u00a0https:\/\/www.jhi.pl\/psj\/Wittlin_Jozef<\/a>,<\/strong><\/span> dost\u0119p 17.08.2020.<\/span><\/p>\n

[3]<\/a>\u00a0J\u00f3zef Wittlin<\/em>, Culture.pl, dz. cyt.<\/span><\/p>\n

[4]<\/a>\u00a0Z\u00a0dat\u0105 wydania 1936 r.<\/span><\/p>\n

[5]<\/a>\u00a0Alfred D\u00f6blin,\u00a0Polski wojak Szwejk. O\u00a0powie\u015bci\u00a0<\/em>S\u00f3l ziemi\u00a0<\/em>J\u00f3zefa Wittlina<\/em>, t\u0142um. i\u00a0oprac. Monika Anna Noga, \u201eKonteksty Kultury\u201d 2017\/14, z.\u00a02,\u00a0s.\u00a0135\u2013136.<\/span><\/p>\n

[6]<\/a>\u00a0J\u00f3zef Wittlin,\u00a0S\u00f3l ziemi<\/em>, Pa\u0144stwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1995, s.\u00a043.<\/span><\/p>\n

[7]<\/a>\u00a0Tam\u017ce, s.\u00a050.<\/span><\/p>\n

[8]<\/a>\u00a0Jerzy Stempowski,\u00a0O \u201eSoli ziemi\u201d Wittlina<\/em>, w:\u00a0Magdalena Chabiera,\u00a0Jerzy Stempowski o\u00a0Soli ziemi J\u00f3zefa Wittlina<\/em>, \u201eColloquia Litteraria\u201d I\/2013, s.\u00a055.<\/span><\/p>\n

[9]<\/a>\u00a0J.\u00a0Wittlin,\u00a0S\u00f3l ziemi<\/em>, dz. cyt., s.\u00a014\u201315.<\/span><\/p>\n

[10] J.\u00a0Wittlin,\u00a0\u017bydom w\u00a0Polsce<\/em>\u00a0(fragment), w:\u00a0Izrael w\u00a0poezji polskiej. Antologia<\/em>, red. Jan Winczakiewicz, Instytut Literacki, Pary\u017c 1958, s.\u00a0244\u2013245.<\/span><\/p>\n

[11]<\/a>\u00a0J.\u00a0Wittlin,\u00a0S\u00f3l ziemi<\/em>, dz. cyt., s.\u00a0286\u2013287.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

17 SIERPNIA. ROCZNICA URODZIN J\u00d3ZEFA WITTLINA Przemys\u0142aw Batorski 124 lata temu w Dmytrowie niedaleko Lwowa urodzi\u0142 si\u0119 J\u00f3zef Wittlin \u2013 prozaik, poeta, t\u0142umacz. Jego \u201eS\u00f3l ziemi\u201d jest uznawana za jedn\u0105 z najlepszych polskich powie\u015bci okresu mi\u0119dzywojennego. \u201e\u2013 Powiem panu co\u015b jeszcze. Ot\u00f3\u017c jest jedna bardzo dobra powie\u015b\u0107 polska, kt\u00f3r\u0105 uwa\u017cam za\u00a0arcydzie\u0142o i\u00a0jedn\u0105 z\u00a0najlepszych polskich powie\u015bci […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/80500"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=80500"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/80500\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":80519,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/80500\/revisions\/80519"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=80500"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=80500"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=80500"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}