{"id":80639,"date":"2020-08-30T17:09:43","date_gmt":"2020-08-30T15:09:43","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=80639"},"modified":"2020-08-29T12:51:53","modified_gmt":"2020-08-29T10:51:53","slug":"05-09-53","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=80639","title":{"rendered":"27 SIERPNIA 1946. POCZ\u0104TEK PROCESU AMONA GOETHA, KOMENDANTA KL PLASZOW"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>27 SIERPNIA 1946. POCZ\u0104TEK PROCESU AMONA GOETHA, KOMENDANTA KL PLASZOW<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Przemys\u0142aw Batorski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

74 lata w Krakowie rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 proces nazistowskiego zbrodniarza, Austriaka Amona G\u00f6tha. By\u0142y komendant obozu koncentracyjnego w P\u0142aszowie sta\u0142 si\u0119 pierwsz\u0105 osob\u0105 skazan\u0105 za zbrodnie ludob\u00f3jstwa.<\/strong><\/h4>\n

Amon G\u00f6th, 1945 r. \/ Wikipedia<\/em><\/span><\/p>\n

Amon G\u00f6th urodzi\u0142 si\u0119 w 1908 r. w Wiedniu w rodzinie zamo\u017cnych dorobkiewicz\u00f3w \u2013 jego rodzice wzbogacili si\u0119 na handlu ksi\u0105\u017ckami. Tak jak ojciec i dziadek, otrzyma\u0142 imi\u0119 staro\u017cytnego egipskiego boga Amona, b\u00f3stwa si\u0142y stw\u00f3rczej wprawiaj\u0105cej \u015bwiat w ruch. Studiowa\u0142 rolnictwo, rodzice starali si\u0119 przyuczy\u0107 go do pracy w firmie, ale m\u0142ody G\u00f6th interesowa\u0142 si\u0119 raczej walk\u0105 z \u201ewielk\u0105 \u017cydowsk\u0105 zaraz\u0105\u201d[1]<\/a>. Wst\u0105pi\u0142 do narodowosocjalistycznej m\u0142odzie\u017c\u00f3wki w Austrii, a na pocz\u0105tku lat 30. do austriackich oddzia\u0142\u00f3w NSDAP i SS, w kt\u00f3rych szeregach bra\u0142 udzia\u0142 w aktach terrorystycznych.<\/span><\/p>\n

Po wybuchu wojny i zaj\u0119ciu przez Wehrmacht zachodniej i centralnej Polski zajmowa\u0142 si\u0119 sprowadzaniem folksdojcz\u00f3w na osiedlenie w poszerzonych granicach Rzeszy. Od lata 1942 r. nale\u017ca\u0142 do sztabu Odilo Globocnika \u2013 genera\u0142a SS kieruj\u0105cego Akcj\u0105 Reinhardt, czyli ludob\u00f3jstwem mieszkaj\u0105cych w Polsce \u017byd\u00f3w[2]<\/a>. G\u00f6th zajmowa\u0142 si\u0119 prawdopodobnie rozbudow\u0105 oboz\u00f3w zag\u0142ady w Be\u0142\u017ccu i Sobiborze[3]<\/a>, w kt\u00f3rych zamordowano \u0142\u0105cznie nawet ok. 700 tys. \u017byd\u00f3w. 11 lutego 1943 r. otrzyma\u0142 nominacj\u0119 na komendanta KL Plaszow, obozu pracy za\u0142o\u017conego na terenie krakowskiej dzielnicy Podg\u00f3rze w grudniu 1942 r.<\/span>
\n\"Medium<\/a>Ob\u00f3z pracy i ob\u00f3z koncentracyjny w P\u0142aszowie, widoczny plac apelowy i barak. 1943 lub 1944 r. \/ IPN<\/span><\/em><\/p>\n

Pierwszego dnia po obj\u0119ciu w\u0142adzy powiedzia\u0142 do wi\u0119\u017ani\u00f3w: \u201eNazywam si\u0119 G\u00f6th, dla was jestem Bogiem, \u017cycie i \u015bmier\u0107 wasza jest w moich r\u0119kach. Zg\u0142adzenie pi\u0119ciuset os\u00f3b to dla mnie fraszka. Pami\u0119tajcie o tym!\u201d. 5 marca 1943 r. przeprowadzi\u0142 pierwszy pokazowy mord \u2013 na oczach obozu kaza\u0142 wych\u0142osta\u0107 i powiesi\u0107 dwie dziewczynki, Reg\u0119 Teichmann-Salz i Eric\u0119 Weitz, kt\u00f3re zosta\u0142y schwytane po ucieczce z obozu do getta. Tydzie\u0144 p\u00f3\u017aniej, w dniach 13\u201314 marca 1943 r., pokierowa\u0142 akcj\u0105 likwidacyjn\u0105 getta krakowskiego<\/a>,<\/strong><\/span> podczas kt\u00f3rej na ulicach miasta zamordowano ok. 1\u20132 tysi\u0119cy \u017byd\u00f3w, a kolejne tysi\u0105ce trafi\u0142y bezpo\u015brednio lub przez P\u0142asz\u00f3w do obozu zag\u0142ady Auschwitz.<\/span><\/p>\n

Ob\u00f3z KL Plaszow, za\u0142o\u017cony na terenie dw\u00f3ch \u017cydowskich cmentarzy, stopniowo si\u0119 rozrasta\u0142: na pocz\u0105tku przebywa\u0142o w nim ok. 2 tysi\u0119cy \u017byd\u00f3w, pod koniec funkcjonowania liczy\u0142 ok. 25 tysi\u0119cy wi\u0119\u017ani\u00f3w, w tym ok. 6 tysi\u0119cy Polak\u00f3w[4]<\/a>. Wi\u0119\u017aniowie i wi\u0119\u017aniarki pracowali w kamienio\u0142omach i warsztatach produkcyjnych. Podczas wojny przez KL Plaszow przewin\u0119\u0142o si\u0119 ok. 150 tysi\u0119cy os\u00f3b. G\u00f6th urz\u0119dowa\u0142 w \u201eSzarym Domu\u201d, pe\u0142ni\u0105cym zarazem funkcj\u0119 obozowego karceru i katowni SS. Oddawa\u0142 stamt\u0105d strza\u0142y do wi\u0119\u017ani\u00f3w \u2013 podczas swojego pobytu w P\u0142aszowie zabi\u0142 osobi\u015bcie nawet kilkaset os\u00f3b. Mietek Pemper, wi\u0119zie\u0144, kt\u00f3ry pracowa\u0142 w biurze G\u00f6tha jako t\u0142umacz i stenotypista, zapami\u0119ta\u0142: <\/span><\/p>\n

\"Medium<\/a><\/p>\n

Mietek Pemper, podanie o dow\u00f3d osobisty, 1938 r. \/ <\/em><\/span>Wikipedia<\/em><\/p>\n

\u201eGdy dyktuje, patrzy w zamontowane za oknem zewn\u0119trzne lustro, dzi\u0119ki kt\u00f3remu mo\u017ce obserwowa\u0107 podw\u00f3rko przed swoim barakiem. Nagle zrywa si\u0119, chwyta za jedn\u0105 ze strzelb wisz\u0105cych na \u015bcianie i szybko otwiera okno. S\u0142ysz\u0119 kilka strza\u0142\u00f3w, po chwili ju\u017c tylko krzyki. Trudno si\u0119 oprze\u0107 wra\u017ceniu, jak gdyby to telefon przerwa\u0142 komendantowi dyktowanie. G\u00f6th wraca do biurka i pyta: \u00abNa czym to stan\u0105\u0142em?\u00bb\u201d[5]<\/a>.<\/span><\/p>\n

G\u00f6th mieszka\u0142 w \u201eCzerwonym Domu\u201d, przedwojennej siedzibie \u017cydowskiego Towarzystwa Ochrony Zdrowia, pomagaj\u0105cego dzieciom zagro\u017conymi gru\u017alic\u0105. Wej\u015bcie do tego budynku kaza\u0142 wybrukowa\u0107 \u017cydowskimi nagrobkami. Jako komendant obozu, G\u00f6th prowadzi\u0142 wystawne \u017cycie, zmuszaj\u0105c wi\u0119\u017ani\u00f3w do niewolniczej pracy w swojej willi: utrzymywa\u0142 s\u0142u\u017c\u0105cych, stajennych, kucharki, masa\u017cyst\u0119, cukiernika. Wielokrotnie organizowa\u0142 libacje dla lokalnych przyw\u00f3dc\u00f3w SS, kt\u00f3rych przekupywa\u0142, by unikn\u0105\u0107 wys\u0142ania na front[6]<\/a>.<\/span><\/p>\n

Komendant P\u0142aszowa otoczy\u0142 si\u0119 grup\u0105 okrutnych esesman\u00f3w, takich jak Leonhard John, Franz Gr\u00fcn, Edmund Zdrojewski, Albert Hujar, Willi Eckert i Willi St\u00e4ubl, kt\u00f3rzy mordowali wi\u0119\u017ani\u00f3w dla sadystycznej przyjemno\u015bci i na ka\u017cdy kaprys G\u00f6tha[7]<\/a>. Za spraw\u0105 tych ludzi w obozie panowa\u0142 terror, wszystkim wi\u0119\u017aniom w ka\u017cdej chwili grozi\u0142a \u015bmier\u0107. Najmniejsze op\u00f3\u017anienia w pracy grozi\u0142o strza\u0142em w ty\u0142 g\u0142owy. Za ka\u017cd\u0105 pojedyncz\u0105 pr\u00f3b\u0119 ucieczki G\u00f6th kara\u0142 \u015bmierci\u0105 10 os\u00f3b. Za przewinienie jednej osoby do celi \u015bmierci trafia\u0142a ca\u0142a jej rodzina. Zwyczajem komendanta by\u0142o zabijanie po kilku wi\u0119\u017ani\u00f3w podczas przechadzki po obozie.<\/span><\/p>\n

Z rozkazu lub za przyzwoleniem G\u00f6tha przeprowadzano masowe egzekucje podczas \u015bwi\u0105t \u017cydowskich, rozstrzeliwano przywiezione do P\u0142aszowa osoby starsze i chore, g\u0142odzono, torturowano i wykorzystywano seksualnie wi\u0119\u017ani\u00f3w i wi\u0119\u017aniarki obozu. \u201eDzienna racja \u017cywno\u015bci wynosi\u0142a 200 gram chleba, 150 gram sera, wodnist\u0105 zup\u0119 i 300 gram substytutu kawy\u201d[8]<\/a>. Ob\u00f3z sta\u0142 si\u0119 prywatn\u0105 tyrani\u0105 przemocy G\u00f6tha.<\/span><\/p>\n

\"Medium<\/a>Wi\u0119\u017aniarki przechodz\u0105 przez bram\u0119 obozu KL Plaszow \/ IPN<\/em><\/span><\/p>\n

Nastoletni Natek Szlamowitzsch \u201e[p]ewnego dnia pracowa\u0142 w willi komendanta, podczas gdy inni znajduj\u0105cy si\u0119 w pobli\u017cu robotnicy byli zaj\u0119ci noszeniem cegie\u0142. Nagle w\u015br\u00f3d nich pojawi\u0142 si\u0119 G\u00f6th, kt\u00f3ry poszczu\u0142 swym psem jednego z nich. Ten wydany na pastw\u0119 atakuj\u0105cej bestii nieszcz\u0119\u015bnik zosta\u0142 dos\u0142ownie rozszarpany na strz\u0119py przez rozjuszone zwierz\u0119. Gdy G\u00f6th po up\u0142ywie kilku minut zawo\u0142a\u0142 psa, pogryziony m\u0119\u017cczyzna \u017cy\u0142 jeszcze, co by\u0142o komendantowi nawet na r\u0119k\u0119. Wyda\u0142 pozosta\u0142ym robotnikom rozkaz, aby maszerowali ko\u0142o umieraj\u0105cego i dobrze zapami\u0119tali sobie widok poszarpanego na kawa\u0142ki i zakrwawionego cia\u0142a. Jednocze\u015bnie skomentowa\u0142 sytuacj\u0119 nast\u0119puj\u0105cymi s\u0142owami: \u00abModlicie si\u0119 do swojego Boga [Gott<\/em>], ale On nie mo\u017ce wam pom\u00f3c. Tymczasem ja, G\u00f6th, mog\u0119 was wszystkich sprz\u0105tn\u0105\u0107 w jednej chwili\u00bb\u201d[9]<\/a>.<\/span><\/p>\n

Szczeg\u00f3lnie znany sta\u0142 si\u0119 epizod z maja 1944 r., kiedy odes\u0142a\u0142 na \u015bmier\u0107 w Auschwitz 1500 os\u00f3b \u201enieprzydatnych\u201d, w tym prawie wszystkie pozostaj\u0105ce w obozie ma\u0142e dzieci:<\/span><\/p>\n

\u201eRankiem 14 V 1944 r. SS-mani wyci\u0105gali dzieci z bloku i \u0142adowali na auta ci\u0119\u017carowe. Wystraszone i zap\u0142akane wo\u0142a\u0142y rozpaczliwie matki o pomoc, nie pozwolono jednak nikomu podej\u015b\u0107, bici pa\u0142kami rodzice musieli siedzie\u0107 na placu apelowym. Dzieci \u017cegnaj\u0105c swoich najbli\u017cszych wymachiwa\u0142y r\u0105czkami, a g\u0142o\u015bniki gra\u0142y: \u00abMutti kauf mir ein Pferdchen\u00bb [Mamusiu, kup mi konika].\u201d<\/span><\/p>\n

W\u0142adze SS niech\u0119tnie patrzy\u0142y jednak na przyw\u0142aszczanie sobie przez G\u00f6tha zrabowanego \u017bydom mienia \u2013 krad\u0142 w olbrzymich ilo\u015bciach futra, meble i klejnoty, dzi\u0119ki zaw\u0142aszczonym bogactwom utrzymywa\u0142 trzy luksusowe samochody[10]<\/a>. 13 wrze\u015bnia 1944 r. komendant P\u0142aszowa zosta\u0142 pozbawiony funkcji i aresztowany pod zarzutami korupcji, jednak niebawem wyszed\u0142 na wolno\u015b\u0107 za kaucj\u0105. Nie zd\u0105\u017cy\u0142 stan\u0105\u0107 przed s\u0105dem SS. 4 maja 1945 roku aresztowali go w sanatorium Bad T\u00f6lz w Bawarii funkcjonariusze ameryka\u0144skiego kontrwywiadu wojskowego[11]<\/a>. Na pocz\u0105tku Amerykanie podejrzewali G\u00f6tha o zbrodnie pope\u0142nione w Dachau, z kt\u00f3rymi nie mia\u0142 nic wsp\u00f3lnego \u2013 jednak do\u015b\u0107 szybko zorientowali si\u0119, \u017ce pojmany m\u0119\u017cczyzna by\u0142 wysokim funkcjonariuszem SS w Polsce[12]<\/a>. Aby zdoby\u0107 o nim informacje, wiosn\u0105 1946 r. opublikowali w niemieckich gazetach list\u0119 oskar\u017conych o zbrodnie w Dachau z nazwiskiem G\u00f6tha.<\/span><\/p>\n

\u201eRezultat przer\u00f3s\u0142 naj\u015bmielsze oczekiwania ameryka\u0144skich oficer\u00f3w \u015bledczych. Z samego tylko Displaced Persons Center 7 w Deggendorfie zg\u0142osi\u0142o si\u0119 dwudziestu \u015bwiadk\u00f3w\u201d[13]<\/a>. By\u0142 w\u015br\u00f3d nich Natek Szmalowitsch, kt\u00f3ry zapami\u0119ta\u0142, jak G\u00f6th szczu\u0142 wi\u0119\u017ania psem. W maju 1946 r. G\u00f6th wraz z innymi zbrodniarzami hitlerowskimi zosta\u0142 wydany Polsce i po przewiezieniu do Krakowa postawiony przed Najwy\u017cszym Trybuna\u0142em Narodowym.<\/span><\/p>\n

Publiczny proces rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 27 sierpnia 1946 r. i przyci\u0105gn\u0105\u0142 du\u017ce zainteresowanie mieszka\u0144c\u00f3w Krakowa \u2013 obawiano si\u0119 linczu na zbrodniarzu w sytuacji, gdyby dosta\u0142 si\u0119 w r\u0119ce t\u0142umu. Zarzuty, kt\u00f3re postawiono G\u00f6thowi, dotyczy\u0142y \u201ezbrodni obrazy cz\u0142owiecze\u0144stwa, czyli zbrodni ludob\u00f3jstwa\u201d i szczeg\u00f3\u0142owo odnosi\u0142y si\u0119 do zamordowania oko\u0142o 8 tysi\u0119cy os\u00f3b w obozie w P\u0142aszowie oraz zg\u0142adzenia kolejnych kilku tysi\u0119cy podczas likwidacji gett w Krakowie i Tarnowie (wrzesie\u0144 1943 r.) oraz obozu w Szebniach, a tak\u017ce zrabowania skarb\u00f3w pomordowanych o warto\u015bci kilku milion\u00f3w z\u0142otych[14]<\/a>. Zbrodniarz twierdzi\u0142, \u017ce wi\u0119\u017aniowie P\u0142aszowa umierali bez jego wiedzy, ich mienie zosta\u0142o przez niego kupione, a jako \u017co\u0142nierz musia\u0142 wykonywa\u0107 rozkazy prze\u0142o\u017conych.<\/span><\/p>\n

Dowody przeciw G\u00f6thowi by\u0142y jednak przyt\u0142aczaj\u0105ce i 5 wrze\u015bnia zbrodniarz zosta\u0142 skazany na \u015bmier\u0107. S\u0105d uzna\u0142 go winnym tego, \u017ce \u201ejako cz\u0142onek NSDAP na terenie Austrii i Rzeszy Niemieckiej od 1932 roku oraz jako cz\u0142onek Waffen SS od 5 III 1940 do 13 IX 1944 na terenie Rzeczypospolitej Polskiej bra\u0142 udzia\u0142 w zwi\u0105zku zbrodniczym, jakim by\u0142a ta partia, kt\u00f3ra pod wodz\u0105 Adolfa Hitlera wytkn\u0119\u0142a sobie jako cel w drodze gwa\u0142tu prowadzenia wojen napastniczych i za pomoc\u0105 innych przest\u0119pstw \u2013 w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych wybitn\u0105 rol\u0119 odgrywa\u0142o ludob\u00f3jstwo Polak\u00f3w i \u017byd\u00f3w \u2013 zdobycie w\u0142adztwa nad \u015bwiatem i zaprowadzenie ustroju narodowosocjalistycznego, przy czym oskar\u017cony Amon G\u00f6th osobi\u015bcie zarz\u0105dza\u0142 pozbawienie wolno\u015bci, dr\u0119czenie i eksterminacj\u0119 jednostek i ca\u0142ych grup ludno\u015bci, jak r\u00f3wnie\u017c w\u0142asnor\u0119cznie zabija\u0142, kaleczy\u0142 i dr\u0119czy\u0142 wi\u0119ksz\u0105, liczbowo nie daj\u0105c\u0105 si\u0119 oznaczy\u0107, ilo\u015b\u0107 os\u00f3b, tak \u017byd\u00f3w jak i Polak\u00f3w oraz obywateli innych narodowo\u015bci\u201d[15]<\/a>. Zwraca uwag\u0119 szczeg\u00f3lnie kategoria \u201eludob\u00f3jstwa\u201d, okre\u015blenie masowej zbrodni przeciw grupie narodowej lub etnicznej, wprowadzone w 1944 r. przez polskiego prawnika pochodzenia \u017cydowskiego, Rafa\u0142a Lemkina.<\/span><\/p>\n

Wyrok przez powieszenie wykonano w wi\u0119zieniu Montelupich 13 wrze\u015bnia 1946 r. By\u0142o to jeszcze przed zako\u0144czeniem proces\u00f3w norymberskich, co sprawia, \u017ce Amon G\u00f6th by\u0142 pierwsz\u0105 osob\u0105 skazan\u0105 na zbrodnie ludob\u00f3jstwa. Jego zw\u0142oki zosta\u0142y spalone, a prochy wysypane do Wis\u0142y. W latach 1947\u20131949 w Polsce s\u0105dzono jeszcze 18 cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi KL Plaszow, spo\u015br\u00f3d kt\u00f3rych 4 otrzyma\u0142o wyroki \u015bmierci, a 12 d\u0142ugoletnie wi\u0119zienie. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 esesman\u00f3w z KL Plaszow unikn\u0119\u0142a jednak jakiejkolwiek kary. Nie odzyskano te\u017c zagrabionych przez G\u00f6tha skarb\u00f3w zamordowanych \u017byd\u00f3w[16]<\/a>.<\/span><\/p>\n

\n

Przypisy:<\/u><\/strong><\/span><\/p>\n

[1]<\/a> Johannes Sachslehner, Kat z \u201eListy Schindlera\u201d. Zbrodnie Amona Leopolda G\u00f6tha<\/em>, t\u0142um. D. Salamon, Wydawnictwo Znak, Krak\u00f3w 2010, s. 26.<\/span><\/p>\n

[2]<\/a> Ryszard Kotarba, Niemiecki ob\u00f3z w P\u0142aszowie 1942\u20131945. Przewodnik historyczny<\/em>, Instytut Pami\u0119ci Narodowej \u2013 Komisja \u015acigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, Warszawa 2016, s. 35\u201336. Dalsze podstawowe informacje na temat G\u00f6tha podaj\u0119 za t\u0105 publikacj\u0105.<\/span><\/p>\n

[3]<\/a> Martyna Gr\u0105dzka, Proces \u201ekata z P\u0142aszowa\u201d<\/em>, Biuletyn IPN 8\u20139\/2011, https:\/\/pamiec.pl\/pa\/teksty\/artykuly\/14123,PROCES-KATA-Z-PLASZOWA-artykul-Martyny-Gradzkiej-z-numeru-8\u201392011-Biuletynu-IPN.html<\/a>, dost\u0119p 26.08.2020.<\/span><\/p>\n

[4]<\/a> Rafa\u0142 \u017bebrowski, P\u0142asz\u00f3w<\/em>, https:\/\/www.jhi.pl\/psj\/Plaszow<\/a>, dost\u0119p 26.08.2020.<\/span><\/p>\n

[5]<\/a> J. Sachslehner, dz. cyt., s. 98.<\/span><\/p>\n

[6]<\/a> M. Gr\u0105dzka, dz. cyt.<\/span><\/p>\n

[7]<\/a> J. Sachslehner, dz. cyt., s. 102\u2013106.<\/span><\/p>\n

[8]<\/a> Niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny Plaszow<\/em>, Wirtualny Sztetl, https:\/\/sztetl.org.pl\/pl\/miejscowosci\/p\/1585-podgorze-ob-dzielnica-krakowa\/116-miejsca-martyrologii\/49499-niemiecki-nazistowski-oboz-koncentracyjny-plaszow<\/a>, dost\u0119p 26.08.2020.<\/span><\/p>\n

[9]<\/a> J. Sachslehner, dz. cyt., s. 160.<\/span><\/p>\n

[10]<\/a> \u201eBy\u0142y to: sportowy kabriolet BMW, o\u015bmiocylindrowy ford oraz sze\u015bciocylindrowa limuzyna BMW\u201d. Tam\u017ce, s. 112.<\/span><\/p>\n

[11]<\/a> Tam\u017ce, s. 355.<\/span><\/p>\n

[12]<\/a> Tam\u017ce, s. 362.<\/span><\/p>\n

[13]<\/a> Tam\u017ce, s. 363\u2013364.<\/span><\/p>\n

[14]<\/a> Tam\u017ce, s. 366.<\/span><\/p>\n

[15]<\/a> \u015aciganie zbrodni nazistowskich w Polsce w latach 1939\u20132004<\/em>, https:\/\/ipn.gov.pl\/pl\/aktualnosci\/567,Sciganie-zbrodni-nazistowskich-w-Polsce-w-latach-1939\u20132004.html?search=3050374192<\/a>, dost\u0119p 24.08.2020.<\/span><\/p>\n

[16]<\/a> J. Sachslehner, dz. cyt., s. 373.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

27 SIERPNIA 1946. POCZ\u0104TEK PROCESU AMONA GOETHA, KOMENDANTA KL PLASZOW Przemys\u0142aw Batorski 74 lata w Krakowie rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 proces nazistowskiego zbrodniarza, Austriaka Amona G\u00f6tha. By\u0142y komendant obozu koncentracyjnego w P\u0142aszowie sta\u0142 si\u0119 pierwsz\u0105 osob\u0105 skazan\u0105 za zbrodnie ludob\u00f3jstwa. Amon G\u00f6th, 1945 r. \/ Wikipedia Amon G\u00f6th urodzi\u0142 si\u0119 w 1908 r. w Wiedniu w rodzinie zamo\u017cnych dorobkiewicz\u00f3w \u2013 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/80639"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=80639"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/80639\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":80651,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/80639\/revisions\/80651"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=80639"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=80639"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=80639"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}