{"id":80663,"date":"2020-08-29T17:09:06","date_gmt":"2020-08-29T15:09:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=80663"},"modified":"2020-08-29T12:51:24","modified_gmt":"2020-08-29T10:51:24","slug":"06-05-54","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=80663","title":{"rendered":"Entliczek, pentliczek, czerwony stoliczek"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Entliczek, pentliczek, czerwony stoliczek<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Andrzej Koraszewski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

<\/p>\n

Marksizm<\/strong> wraca i chocia\u017c mo\u017ce si\u0119 to wydawa\u0107 dziwne, kusi swoimi nowymi szatami cesarza. Po trzydziestu latach od upadku muru berli\u0144skiego pojawi\u0142 si\u0119 ponownie na zachodnich uniwersytetach i w redakcjach, w parlamentach i w rz\u0105dowych gabinetach. Po upadku ZSRR, po odej\u015bciu Chin od centralnie sterowanej gospodarki i pa\u0144stwowej w\u0142asno\u015bci wszystkiego, wielu mia\u0142o wra\u017cenie, \u017ce s\u0105 \u015bwiadkami ostatecznego zwyci\u0119stwa liberalizmu. To zwyci\u0119stwo okaza\u0142o si\u0119 kr\u00f3tkotrwa\u0142e, a marksizm wraca nie na bagnetach zwyci\u0119skich armii, ale jako m\u0142odzie\u0144cza romantyczna t\u0119sknota do utopii \u015bwiata bez wad, \u015bwiata absolutnej wolno\u015bci i absolutnej sprawiedliwo\u015bci.<\/span><\/p>\n

Izraelski badacz, Yoram Hazony, w obszernym eseju pod tytu\u0142em The Challenge of Marxism<\/strong><\/span><\/a> analizuje mechanik\u0119 tego zjawiska, twierdz\u0105c, \u017ce liberalizm jest obecnie na przegranej pozycji, a wielu tradycyjnych libera\u0142\u00f3w sk\u0142ada bro\u0144 i przechodzi do szereg\u00f3w wroga. <\/span><\/p>\n

Wy\u0142ania si\u0119 nowa rzeczywisto\u015b\u0107, o kt\u00f3rej wiemy zaledwie tyle, \u017ce zamierza zburzy\u0107 stary \u015bwiat<\/strong>. Co w\u0142a\u015bciwie charakteryzuje ten nowy marksizm? Nie ma jednolitej teorii, nie stworzy\u0142 w\u0142asnej partii politycznej, przechwytuje stare ruchy, instytucje i organizacje. Pos\u0142uguje si\u0119 m\u0119tnym j\u0119zykiem i s\u0142abo zdefiniowanymi nazwami takimi jak \u201elewica\u201d, \u201epost\u0119powo\u015b\u0107\u201d, \u201espo\u0142eczna sprawiedliwo\u015b\u0107\u201d, \u201eantyrasizm\u201d, \u201eantyfaszyzm\u201d,\u201eBlack Life Matter\u201d, \u201eCritical Race Theory\u201d\u201d, \u201eIdentity Politics\u201d, \u201ePolitical Correctness\u201d, \u201eWokeness\u201d i tym podobne. Czy rzeczywi\u015bcie jest tak, jak twierdzi Yoram Hazony, \u017ce za tym wszystkim kryje si\u0119 po prostu unowocze\u015bniona wersja marksizmu? <\/strong>Wersja odarta ze starego s\u0142ownictwa, w kt\u00f3rej nie ma bur\u017cuazji, proletariatu, walki klas, fetyszyzmu towarowego. Ich \u017cargon jest dopasowany do dzisiejszej rzeczywisto\u015bci, ale cel jest ten sam \u2014 krytyka i d\u0105\u017cenie do obalenia systemu kapitalistycznego.   <\/span><\/p>\n

Karol Marks sprowadza\u0142 ca\u0142\u0105 histori\u0119 do walki klas, do konfliktu mi\u0119dzy wyzyskuj\u0105cymi i wyzyskiwanymi, mi\u0119dzy uciskanymi i uciskaj\u0105cymi. Prosta dychotomia, w kt\u00f3rej pa\u0144stwo i jego prawa stoj\u0105 na stra\u017cy wyzyskiwaczy. System wyzysku podtrzymuje fa\u0142szywa \u015bwiadomo\u015b\u0107, kt\u00f3ra zamazuje rzeczywisto\u015b\u0107 podzia\u0142u na wyzyskuj\u0105cych i wyzyskiwanych. Post\u0119p, z\u0142agodzenie po\u0142o\u017cenia wyzyskiwanych dokonuje si\u0119 zawsze na drodze rewolucyjnej, a\u017c w ko\u0144cu uciskani i wyzyskiwani przejmuj\u0105 w\u0142adz\u0119 nad pa\u0144stwem.  <\/span><\/p>\n

Nie trzeba wielkiej przenikliwo\u015bci, \u017ceby dostrzec naiwno\u015b\u0107 za\u0142o\u017cenia, \u017ce obalenie w\u0142adzy wyzyskiwaczy zako\u0144czy wszelk\u0105 opresj\u0119 i przyniesie powszechne braterstwo i uczciwo\u015b\u0107 we wzajemnych relacjach. <\/strong>Na etapie mobilizowania si\u0142 rewolucyjnych wa\u017cna jest prosta dychotomia i przekonanie, \u017ce trzeba obali\u0107 w\u0142adz\u0119 uprzywilejowanych wyzyskiwaczy.<\/span><\/p>\n

Atrakcyjno\u015b\u0107 marksizmu wynika z faktu, \u017ce w ka\u017cdym spo\u0142ecze\u0144stwie ludzie maj\u0105 poczucie krzywdy, bezradno\u015bci i wyzysku, wi\u0119c ten uproszczony obraz zar\u00f3wno historii, jak i obecnej rzeczywisto\u015bci trafia na podatny grunt.<\/strong><\/span><\/p>\n

Liberalizm z jego centralnymi warto\u015bciami takimi jak wolno\u015b\u0107, r\u00f3wno\u015b\u0107 wobec prawa, kompromis i d\u0105\u017cenie do spo\u0142ecznego konsensusu okazuje si\u0119 niewystarczaj\u0105cy.<\/span><\/p>\n

Marksowska obserwacja jest o tyle prawdziwa, \u017ce w ka\u017cdym spo\u0142ecze\u0144stwie istniej\u0105 wyzyskuj\u0105cy, kt\u00f3rzy organizuj\u0105 si\u0119, zabiegaj\u0105 o powi\u0119kszenie swoich wp\u0142yw\u00f3w i dominacji na scenie politycznej. Hazony zauwa\u017ca r\u00f3wnie\u017c, i\u017c Marks mia\u0142 racj\u0119 twierdz\u0105c, \u017ce dominuj\u0105ce grupy nie tylko wp\u0142ywaj\u0105 na kszta\u0142t praw i polityk\u0119 rz\u0105d\u00f3w, ale staraj\u0105 si\u0119 przekonywa\u0107, \u017ce te prawa i ta polityka jest racjonalna, sprawiedliwa i gwarantuj\u0105ca wolno\u015b\u0107. R\u00f3\u017cne formy ograniczenia wolno\u015bci i wyzysku s\u0105 zamazywane.<\/span><\/p>\n

W ka\u017cdym spo\u0142ecze\u0144stwie s\u0105 du\u017ce grupy ludzi maj\u0105cych poczucie, \u017ce s\u0105 wyzyskiwani i \u017ce ich prawa s\u0105 ograniczane. Co wi\u0119cej, to poczucie zazwyczaj nie jest ca\u0142kiem bezpodstawne. Niezale\u017cnie jednak od tego, jak uzasadnione s\u0105 te odczucia, powoduj\u0105 one, \u017ce ludzie s\u0105 podatni  na marksistowsk\u0105 wizj\u0119 \u015bwiata.          <\/span><\/p>\n

Nie znaczy to oczywi\u015bcie, \u017ce libera\u0142owie nie reaguj\u0105 na krytyk\u0119 spo\u0142eczn\u0105. <\/strong>Nieustannie podejmuje si\u0119 r\u00f3\u017cne dzia\u0142ania maj\u0105ce rozwi\u0105za\u0107 lub z\u0142agodzi\u0107 r\u00f3\u017cne problemy. Na przyk\u0142ad w Stanach Zjednoczonych US Civil Rights Act <\/em>z 1964 r., zakazywa\u0142 dyskryminacji  rasowej, religijnej, etnicznej i p\u0142ciowej. To by\u0142 ogromny post\u0119p, ale \u017cycie ma tendencj\u0119 do wracania cichcem w stare koleiny, podobnie jest z akcj\u0105 afirmatywn\u0105, kt\u00f3ra nie przynios\u0142a spodziewanych rezultat\u00f3w (a niekt\u00f3rzy dowodz\u0105, \u017ce mia\u0142a wi\u0119cej skutk\u00f3w negatywnych ni\u017c pozytywnych). Te wysi\u0142ki nie stworzy\u0142y i nie mog\u0142y stworzy\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa bezklasowego, w kt\u00f3rym zanika walka o dominacj\u0119.        <\/span><\/p>\n

Po stu pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu latach liberalizm nadal nie znalaz\u0142 metody pozwalaj\u0105cej na stawienie czo\u0142a marksizmowi. <\/strong><\/span><\/p>\n

Przypominanie o tym, \u017ce ta wizja hierarchicznego, dwubiegunowego podzia\u0142u jest uproszczeniem granicz\u0105cym z absurdem, zwolennik\u00f3w rewolucji nie przekonuje. W dowolnym spo\u0142ecze\u0144stwie bez trudu mo\u017cemy wskaza\u0107 na wyzysk i ograniczaj\u0105c\u0105 dominacj\u0119, ale relacje s\u0105 z\u0142o\u017cone, zale\u017cno\u015bci wielostronne, a wzajemne zyski z tych relacji mog\u0105 by\u0107 bardzo istotne dla obu (czy raczej wielu) stron.<\/span><\/p>\n

Marksizm nie bierze pod uwag\u0119 koszt\u00f3w rewolucji \u2013 towarzysz\u0105cej jej zazwyczaj wojny domowej, ofiar w ludziach, zniszczenia mo\u017cliwo\u015bci produkcyjnych, chaosu i prawdopodobie\u0144stwa obcej interwencji (a wreszcie wy\u0142onienia si\u0119 nowej klasy dominuj\u0105cej z mniejsz\u0105 zdolno\u015bci\u0105 organizacji \u017cycia spo\u0142ecznego). <\/span>Nacisk na redukowanie mo\u017cliwo\u015bci wyzysku wydaje si\u0119 po stokro\u0107 rozs\u0105dniejszy, ale jest zdecydowanie mniej romantyczny.        <\/span>    <\/strong><\/p>\n

Marksistowska wizja \u015bwiata nie obejmuje wizji tego, co dalej po zdobyciu w\u0142adzy. Wydaje si\u0119 jej towarzyszy\u0107 proste za\u0142o\u017cenie, \u017ce po obaleniu klasy wyzyskiwaczy wszelki wyzysk zaniknie. Nikt nie pyta, jak te\u017c marksi\u015bci zamierzaj\u0105 zlikwidowa\u0107 wszelkie antagonizmy. Tu widzimy sam fundament utopii \u2013 nie b\u0119dzie  (dotychczasowych) wyzyskiwaczy, nie b\u0119dzie ucisku ani wyzysku. Rewolucyjne masy s\u0105 mobilizowane do zniszczenia tego, co maj\u0105, pustymi obietnicami. Na temat tego, jak osi\u0105gn\u0105\u0107 to ca\u0142kowite zniesienie wyzysku i ucisku, nie ma odpowiedzi ani w dzie\u0142ach Marksa, ani w dzie\u0142ach jego nast\u0119pc\u00f3w, ani (tym bardziej) w praktyce dotychczasowych rewolucji marksistowskich. Po zwyci\u0119stwie rewolucji pojawia si\u0119 natychmiast nowa klasa lub grupa dominuj\u0105ca w aparacie w\u0142adzy i wyzyskuj\u0105ca inne grupy spo\u0142eczne. <\/strong>Mieszka\u0144com Rosji, Chin, Kuby czy Wenezueli nie trzeba tego nawet t\u0142umaczy\u0107.   <\/span><\/p>\n

Yoram Hazony zastanawia si\u0119 nad pytaniem, czy liberalizm i marksizm to przeciwie\u0144stwa, czy te\u017c liberalizm przeciera drog\u0119 marksizmowi? Zdaniem izraelskiego autora liberalizm uwalnia jednostk\u0119 od zniewolenia przez pa\u0144stwo, za\u015b marksizm d\u0105\u017cy do powszechnego zniewolenia pr\u00f3buj\u0105c zmieni\u0107 natur\u0119 \u017cycia spo\u0142ecznego, liberalizm mo\u017ce by\u0107 jednak pomostem dla marksizmu.<\/strong> Hazony jest zdecydowanym klasycznym konserwatyst\u0105 i ku mojemu zdumieniu przywo\u0142uje w tym miejscu ksi\u0105\u017ck\u0119 Ryszarda Legutki \u2014 The Demon in Democracy: Totalitarian Temptations in Free Societies<\/strong><\/span><\/a><\/em> (2016). Jest to wydana w Polsce cztery lata wcze\u015bniej ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3rej polski tytu\u0142 brzmia\u0142: Triumf cz\u0142owieka pospolitego<\/a>. <\/em><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

W tym miejscu polski czytelnik mo\u017ce mie\u0107 problem, poniewa\u017c Legutko to akurat odpychaj\u0105ca posta\u0107 z odra\u017caj\u0105cymi pogl\u0105dami.<\/strong> Przywo\u0142ywanie w tym miejscu tego Lenina pisowskiej kleptokracji mo\u017ce zak\u0142\u00f3ca\u0107 odbi\u00f3r niezwykle ciekawego eseju, pami\u0119tajmy jednak, \u017ce Hazony patrzy g\u0142\u00f3wnie na Stany Zjednoczone i Europ\u0119 Zachodnia, a jego wiedza o Polsce jest prawdopodobnie zbyt s\u0142aba, \u017ceby m\u00f3g\u0142 zrozumie\u0107 przewrotn\u0105 obron\u0119 totalitaryzmu przez polskiego filozofa-polityka. Nie wiem, czy ten cytat zosta\u0142 usuni\u0119ty z angielskiego wydania, ale w polskiej wersji Legutko nie ukrywa swojego stosunku do demokracji pisz\u0105c m.in.:<\/span><\/p>\n

\n

Tocqueville wprost por\u00f3wna\u0142 cz\u0142owieka demokratycznego do dziecka, sto lat p\u00f3\u017aniej za\u015b Ortega pisa\u0142 o mentalno\u015bci niezno\u015bnego bachora, jak\u0105 wytworzy\u0142y nowe czasy. Jest paradoksem, \u017ce okres rozwoju cywilizacyjnego i technologicznego, w kt\u00f3rym umys\u0142y ludzkie popisa\u0142y si\u0119 wielk\u0105 sprawno\u015bci\u0105 i odkrywczo\u015bci\u0105, pchn\u0105\u0142 tak\u017ce wielk\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 rodzaju ludzkiego w stron\u0119 przeciwn\u0105, czyli ku zdziecinnieniu.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Trudno oprze\u0107 si\u0119 wra\u017ceniu, \u017ce ten wielbiciel Platona na wp\u00f3\u0142 otwarcie zgadza si\u0119 z powiedzeniem Gabriela Lauba, \u017ce \u201ew\u0142adza wychodzi z ludu i  nigdy do  niego nie wraca\u201d. Legutko szanuje demokratyczne instytucje tylko i wy\u0142\u0105cznie jako po\u017cyteczny mechanizm pozwalaj\u0105cy na ich zniszczenie.<\/span><\/p>\n

Wr\u00f3\u0107my jednak do argumentacji Yorama Hazony\u2019ego, kt\u00f3ry stwierdza, \u017ce warto\u015bci liberalizmu s\u0105 nazbyt abstrakcyjne i oparte na rozumie, kt\u00f3ry lubi wszystko do\u015b\u0107 dowolnie interpretowa\u0107.<\/span><\/p>\n

Te warto\u015bci to przede wszystkim wolno\u015b\u0107, r\u00f3wno\u015b\u0107 i sprawiedliwo\u015b\u0107. Je\u015bli jednak wszyscy ludzie s\u0105 wolni i r\u00f3wni, to dlaczego nie ka\u017cdy, kto ma na to ochot\u0119, mo\u017ce sobie zamieszka\u0107 w Stanach Zjednoczonych? Je\u015bli ludzie s\u0105 wolni i r\u00f3wni, to dlaczego nie ka\u017cdy, kto ma na to ochot\u0119, mo\u017ce studiowa\u0107 na Princeton University? Je\u015bli ludzie s\u0105 wolni i r\u00f3wni, to dlaczego nie ka\u017cdy, kto czuje si\u0119 kobiet\u0105, mo\u017ce startowa\u0107 w zawodach sportowych jako kobieta?<\/span><\/p>\n

Te pytania mog\u0105 si\u0119 wydawa\u0107 absurdalne, gdyby nie fakt, \u017ce takie pytania nagle sta\u0142y si\u0119 gor\u0105cymi pytaniami w ameryka\u0144skiej i w europejskiej polityce.  <\/strong>                  <\/span><\/p>\n

Okazuje si\u0119, \u017ce rozum nie prowadzi wszystkich do tego samego wniosku na temat tego, co mamy rozumie\u0107 przez wolno\u015b\u0107 i r\u00f3wno\u015b\u0107. Tu Hazony wchodzi w g\u0142\u0119bok\u0105 kolein\u0119 klasycznego konserwatyzmu i obwinia O\u015bwiecenie o odrzucenie wszelkiej tradycji, a poniewa\u017c w ka\u017cdym spo\u0142ecze\u0144stwie b\u0119d\u0105 ludzie czuj\u0105cy si\u0119 w jakim\u015b aspekcie zniewoleni, wi\u0119c otwiera to drog\u0119 do zapotrzebowania na ideologi\u0119 zburzenia wszystkiego.<\/span><\/p>\n

To rozumowanie ma jednak zasadnicz\u0105 wad\u0119. Rewizja tradycji nie oznacza ca\u0142kowitego odrzucenia wszelkiej tradycji, my\u015bl prawna, my\u015bl etyczna, nauka to dziedziny, kt\u00f3re s\u0105 i musz\u0105 by\u0107 kontynuacj\u0105 opart\u0105 na ustawicznej rewizji. <\/strong>Konserwaty\u015bci maj\u0105 tendencj\u0119 mylenia odrzucenia tradycjonalizmu jako ideologii i krytycznej kontynuacji b\u0119d\u0105cej nierewolucyjn\u0105 drog\u0105 post\u0119pu. (Wielu konserwatyst\u00f3w zgadza si\u0119 z Wolterem, \u017ce religia jest bzdur\u0105, ale jest potrzebna, bo inaczej s\u0142u\u017cba b\u0119dzie krad\u0142a srebra sto\u0142owe).          <\/span><\/p>\n

Hazony pisze o ta\u0144cu liberalizmu z marksizmem<\/span><\/p>\n

\u2013 liberalizm zak\u0142ada, \u017ce rozumienie wolno\u015bci i r\u00f3wno\u015bci musi polega\u0107 na rozumie, a nie na tradycji i z abstrakcyjnej koncepcji wolno\u015bci i r\u00f3wno\u015bci wyprowadza prawa cz\u0142owieka;<\/span>
\n\u2013 marksi\u015bci opieraj\u0105 racje rozumu na poj\u0119ciach zniewolenia i nier\u00f3wno\u015bci w spo\u0142ecze\u0144stwie i \u017c\u0105daj\u0105 nowych praw;<\/span>
\n\u2013 libera\u0142owie akceptuj\u0105 fakt, \u017ce r\u00f3\u017cne formy zniewolenia i nier\u00f3wno\u015bci s\u0105 faktem i akceptuj\u0105 \u017c\u0105dania marksist\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Ta gra powtarza si\u0119 w niesko\u0144czono\u015b\u0107, a\u017c dochodzi do absurdu.        <\/span><\/p>\n

Argumentacja zdeklarowanego konserwatysty, gloryfikuj\u0105cego tradycj\u0119 jako warto\u015b\u0107 w sobie i dla siebie, mo\u017ce irytowa\u0107, ale warto si\u0119 jej uwa\u017cnie przyjrze\u0107. Hazony uwa\u017ca, \u017ce grzechem pierworodnym O\u015bwiecenia by\u0142a nadmierna wiara w racjonalizm. Taniec liberalizmu z marksizmem jest tu zaledwie produktem ubocznym. Liberalizm czerpie z tradycji, ale przekonuje, \u017ce opiera si\u0119 g\u0142\u00f3wnie, je\u015bli nie wy\u0142\u0105cznie na rozumie. D\u0105\u017cy do zagwarantowania wolno\u015bci i r\u00f3wno\u015bci, ale jest ograniczony ludzk\u0105 natur\u0105, ust\u0119puje wobec id\u0105cych coraz dalej \u017c\u0105da\u0144 marksizmu, ale te ust\u0119pstwa id\u0105 tylko w jedn\u0105 stron\u0119.    <\/span><\/p>\n

Nie jestem pewien, czy to luki w wiedzy, czy ideologiczny zapa\u0142, ale historia opowiada nam co innego. Ju\u017c w samych pocz\u0105tkach marksistowskich i niemarksistowskich ruch\u00f3w socjalistycznych w Anglii widzimy konflikt mi\u0119dzy d\u0105\u017ceniem do zmian na drodze parlamentarnej i na drodze rewolucyjnej. <\/strong>Sp\u00f3r Plechanow-Kautsky pokazuje reakcje rewolucyjnego ruchu na narodziny socjaldemokracji. Bli\u017cej naszych czas\u00f3w widzieli\u015bmy jak brytyjska \u201enowa lewica\u201d podj\u0119\u0142a pr\u00f3b\u0119 pogodzenia my\u015bli lewicowej z thatcheryzmem. Skandynawska socjaldemokracja d\u0142ugo \u017cy\u0142a w symbiozie z systemem kapitalistycznym rezygnuj\u0105c z d\u0105\u017cenia do ca\u0142kowitego zburzenia systemu kapitalistycznego, szukaj\u0105c mo\u017cliwo\u015bci jego cywilizowania metod\u0105 pr\u00f3b i b\u0142\u0119d\u00f3w i rozumiej\u0105c, \u017ce \u015brodki na popraw\u0119 po\u0142o\u017cenia pracownik\u00f3w najemnych wypracowuje g\u0142\u00f3wnie prywatny kapita\u0142. Prawd\u0105 jest natomiast, \u017ce parlamentarna lewica istotnie jest zawsze pod naciskiem \u201erewolucyjnego skrzyd\u0142a\u201d, ale si\u0142a tego nacisku jest zmienna. Obecnie widzimy jego nasilenie si\u0119, co sk\u0142oni\u0142o Hazony\u2019ego do nieuprawnionego skr\u00f3tu my\u015blowego.                <\/span><\/p>\n

Dlaczego liberalne spo\u0142ecze\u0144stwa owocuj\u0105 gwa\u0142townymi zwrotami w kierunku ruch\u00f3w marksistowskich, a nie umacnianiem si\u0119 wiary w liberalizm \u2013 pyta Hazony. Odpowiada na to pytanie stwierdzaj\u0105c, \u017ce libera\u0142owie s\u0105 przekonani, \u017ce ich warto\u015bci oparte s\u0105 na rozumie i w zwi\u0105zku z tym traktuj\u0105 je jako oczywiste, przy r\u00f3wnoczesnym poszanowaniu odziedziczonych norm i reali\u00f3w otaczaj\u0105cego nas \u015bwiata. Marksi\u015bci natomiast s\u0105 w pe\u0142ni \u015bwiadomi swojego celu, kt\u00f3rym jest d\u0105\u017cenie do zniszczenia intelektualnej  i kulturowej tradycji podtrzymuj\u0105cej liberalizm. <\/span><\/p>\n

Yoran Hazony przyznaje, \u017ce jeszcze niedawno wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w wolnych spo\u0142ecze\u0144stw by\u0142a \u015bwiadoma tego, \u017ce marksizm jest niekompatybilny z demokracj\u0105. Dzi\u015b jednak widzimy jak liberalne instytucje zachodu s\u0105 przejmowane przez  dziwnych \u201eantyrasist\u00f3w\u201d, \u201eprzebudzonych\u201d, ob\u0142\u0105kanych postmodernist\u00f3w.   <\/span><\/p>\n

\n

Pod demokratycznymi rz\u0105dami naznaczone przemoc\u0105 starcia mi\u0119dzy rywalizuj\u0105cymi klasami i grupami zosta\u0142y zatrzymane i zast\u0105pione przez pokojow\u0105 rywalizacj\u0119 mi\u0119dzy partiami politycznymi. Nie oznacza to, \u017ce walka o dominacj\u0119 mi\u0119dzy grupami dotar\u0142a do kresu. Nie oznacza to r\u00f3wnie\u017c, \u017ce sko\u0144czy\u0142a si\u0119 niesprawiedliwo\u015b\u0107 i ucisk. Oznacza to tylko, \u017ce zamiast rozwi\u0105zywania spor\u00f3w przez rozlew krwi, r\u00f3\u017cne grupy, kt\u00f3re sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na spo\u0142ecze\u0144stwo, tworz\u0105 partie polityczne, kt\u00f3re pr\u00f3buj\u0105 zdoby\u0107 w\u0142adz\u0119 w procesie regularnie powtarzanych wybor\u00f3w. W takim systemie partia otrzymuje w\u0142adz\u0119 na okre\u015blony czas, a jej rywale wiedz\u0105, \u017ce b\u0119d\u0105 mogli przej\u0105\u0107 w\u0142adz\u0119, je\u015bli zdo\u0142aj\u0105 wygra\u0107 w kolejnych wyborach. Oznacza to mo\u017cliwo\u015b\u0107 przej\u0119cia w\u0142adzy i rz\u0105dzenia krajem bez zabijania i destrukcji, co sk\u0142ania wszystkie strony do od\u0142o\u017cenia broni i wej\u015bcia w parlamentarn\u0105 polityk\u0119.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Warunkiem tego systemu jest istnienie wi\u0119cej ni\u017c jednej partii i powszechne uznaniem, \u017ce ka\u017cda partia polityczna mo\u017ce stara\u0107 si\u0119 o zdobycie w\u0142adzy i ma prawo rz\u0105dzi\u0107 po wygraniu wybor\u00f3w.<\/span><\/p>\n

To uznanie legalno\u015bci d\u0105\u017cenia do obj\u0119cia w\u0142adzy przez politycznych konkurent\u00f3w jest odrzucane przez marksizm, krytyka zmienia si\u0119 w nag\u0105 \u017c\u0105dz\u0119 zniszczenia.<\/strong> Tradycyjna koncepcja konstytucyjnego \u0142adu jest odrzucana. Legitymacja do sprawowania w\u0142adzy nie p\u0142ynie ju\u017c z wybor\u00f3w, a z wyobra\u017ce\u0144 o tym, kto jest uci\u015bniony. Odmienne pogl\u0105dy przestaj\u0105 by\u0107 uprawnione.     <\/span><\/p>\n

Latem 2020 roku ten zwrot ujawnia\u0142 si\u0119 w ca\u0142ej pe\u0142ni. W Stanach Zjednoczonych zyska\u0142 wystarczaj\u0105c\u0105 si\u0142\u0119, by za\u017c\u0105da\u0107 od libera\u0142\u00f3w podporz\u0105dkowania si\u0119. Instytucje, kt\u00f3re dotychczas by\u0142y liberalne, uzna\u0142y, \u017ce liberalny punkt widzenia przesta\u0142 by\u0107 akceptowalny. W redakcjach takich jak \u201eNew York Times\u201d zacz\u0119\u0142y si\u0119 zwolnienia i rezygnacje liberalnych dziennikarzy, nazwisko Woodrowa Wilsona zosta\u0142o usuni\u0119te z budynk\u00f3w Princeton University. Te zwolnienia i zmiany nazw s\u0105 ekwiwalentem podniesienia flagi marksizmu nad uniwersytetami, redakcjami, korporacjami, jako znak, \u017ce stary liberalizm zosta\u0142 odwo\u0142any.                  <\/span><\/p>\n

Zdaniem Hazony\u2019ego, zacz\u0119\u0142o si\u0119 to wraz z wyborem prezydenta Donalda Trumpa. Jednak wielu ludzi w Ameryce jest dzi\u015b przekonanych, \u017ce ta odmowa uznania legalno\u015bci nie jest skierowana przeciw Trumpowi osobi\u015bcie, \u017ce przekonanie, i\u017c odej\u015bcie Trumpa b\u0119dzie oznacza\u0142o powr\u00f3t do normalno\u015bci, jest dla jednych \u015bwiadomym k\u0142amstwem, a dla innych z\u0142udzeniem.      <\/span><\/p>\n

Wraz z przej\u0119ciem przez marksist\u00f3w liberalnych instytucji rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 nowa faza historii Ameryki, a w konsekwencji r\u00f3wnie\u017c historii pozosta\u0142ych kraj\u00f3w demokratycznych.<\/span><\/p>\n

Yoram Hazony jest przekonany, \u017ce nie ma ju\u017c odwrotu i \u017ce rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 walka o zmian\u0119 ca\u0142ego systemu politycznego. Wielu libera\u0142\u00f3w jest dzi\u015b rozdartych. Wielu jest przekonanych, \u017ce nadal jest alternatywa i \u017ce ta antyliberalna fala zwi\u0105zana jest tylko z obecnym prezydentem. Hazony jest przekonany, \u017ce to nie jest prawd\u0105, \u017ce Ameryka znalaz\u0142a si\u0119 w punkcie, w kt\u00f3rym istniej\u0105ce jeszcze kilka lat temu opcje przesta\u0142y istnie\u0107. Libera\u0142owie maj\u0105 ju\u017c tylko dwie mo\u017cliwo\u015bci \u2014 pisze w ostatnich zdaniach swojego eseju Hazony \u2014 albo poddadz\u0105 si\u0119 marksistowskiej fali pomagaj\u0105c w ostatecznym zniszczeniu ameryka\u0144skiej demokracji, albo wejd\u0105 w sojusz na rzecz demokracji z konserwatystami.<\/span><\/p>\n

Wydaje si\u0119 to zbyt proste, co do mnie obawiam si\u0119, \u017ce sojusz na rzecz liberalnej demokracji musi uwzgl\u0119dnia\u0107 fakt, \u017ce radykalizm jest po obu stronach i wzajemnie si\u0119 nap\u0119dza. Dzi\u015b widzimy coraz wi\u0119cej g\u0142os\u00f3w ludzi ze \u015bwiata akademickiego szukaj\u0105cych drogi do tego, aby uniwersytet by\u0142 ponownie miejscem nauczania, debaty i rozwijania nauki, a nie miejscem politycznej indoktrynacji i agitacji, widzimy r\u00f3wnie\u017c jak na scenie politycznej coraz cz\u0119\u015bciej w obronie warto\u015bci liberalnych wyst\u0119puj\u0105 imigranci, kt\u00f3rzy sami udzieli z dyktatur, widzimy czasem polityk\u00f3w z lewej i z prawej buntuj\u0105cych si\u0119 przeciw niszczeniu konstytucyjnego \u0142adu.<\/span><\/p>\n

Czy mo\u017cna mie\u0107 nadziej\u0119 na powstanie silnego i skutecznego sojuszu umiarkowanych?<\/strong> Chwilowo sytuacja w krajach demokratycznych nie sk\u0142ania do optymizmu. Trudno si\u0119 czepia\u0107 pojedynczych g\u0142os\u00f3w rozs\u0105dku. Warto je jednak zauwa\u017ca\u0107. Ot, chocia\u017cby sprzed kilku dni wyst\u0105pienie demokratycznego reprezentanta z Tennessy, Johna Deberry:<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n