{"id":80987,"date":"2020-09-22T17:09:37","date_gmt":"2020-09-22T15:09:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=80987"},"modified":"2020-09-14T17:07:59","modified_gmt":"2020-09-14T15:07:59","slug":"22-09-50","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=80987","title":{"rendered":"CHAIM GURI, Po\u017cegnanie Jehudy Amichaja w Izraelu"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>CHAIM GURI, Po\u017cegnanie Jehudy Amichaja w Izraelu<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

CHAIM GURI
<\/strong>t\u0142umachenie: Irit Amiel<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Chaim Guri, 2016. Domena publiczna<\/em><\/span><\/p>\n

CHAIM GURI
Po\u017cegnanie Jehudy Amichaja w Izraelu*<\/strong><\/p>\n

Jehuda Amichaj urodzi\u0142 si\u0119 w W\u00fcrzburgu i wraz z rodzin\u0105 przyby\u0142 do Eretz Izrael w latach trzydziestych, kiedy nazi\u015bci doszli do w\u0142adzy w Niemczech. Wychowa\u0142 si\u0119 w religijnej rodzinie \u017cydowskiej. Mimo \u017ce nie pozosta\u0142 religijny, posiada\u0142 bogaty baga\u017c prze\u017cy\u0107 wynikaj\u0105cych z tej to\u017csamo\u015bci. Urodzony w Niemczech wyr\u00f3s\u0142 tak\u017ce poniek\u0105d w kulturze niemieckiej. Jako \u017co\u0142nierz w Armii Brytyjskiej przyswoi\u0142 sobie angielski jako j\u0119zyk literacki i jego muza poetycka m\u00f3wi\u0142a w tym j\u0119zyku. W\u0142a\u015bnie to skrzy\u017cowanie kultury \u017cydowsko-europejskiej, lokalno-hebrajskiej i eretz-izraelskiej oraz otwarto\u015b\u0107 na inne j\u0119zyki dochodzi wyra\u017anie do g\u0142osu w jego poezji.<\/span><\/p>\n

Rok 1948 by\u0142 u nas rodzajem \u201eroz\u0142amu syryjsko-afryka\u0144skiego\u201d, fale ocalonych z Zag\u0142ady, nowych emigrant\u00f3w ze Wschodu i Zachodu zalewaj\u0105 kraj. Zmienia si\u0119 klimat duchowy. Przemiany spo\u0142eczne, polityczne i kulturalne odwzorowywane s\u0105: przez nowe pokolenie literackie. Ci ju\u017c pisz\u0105 inaczej. W tej nowej grupie poet\u00f3w s\u0105 Jehuda Amichaj, Natan Zach, Dalia Rabikowicz, Dawid Awidan, Arie Sivan, Mosze Dor, Uri Bernstein, Israel Pinkas, Mosze ben Szaul i inni. W tej barwnej grupie wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 Jehuda Amichaj jako wybitny i s\u0142ynny poeta. Jest inny po\u015br\u00f3d jemu podobnych.<\/span>

Pami\u0119tam jego pierwsze strofy:<\/span><\/p>\n

patrz\u0119 na Ciebie jak wyjmujesz co\u015b z lod\u00f3wki,<\/strong><\/em>
ca\u0142a o\u015bwietlona jej \u015bwiat\u0142em jak z innego \u015bwiata.<\/strong><\/em><\/p>\n

Poczu\u0142em dreszcz i pomy\u015bla\u0142em: oto nowy etap poezji. Alterman o\u015bwietli\u0142by chyba t\u0119 kobiet\u0119 \u015bwiat\u0142em \u015bwiecy, ja \u2014 \u015bwiat\u0142em ogniska, a on \u2014 blaskiem elektryczno\u015bci lod\u00f3wki. Takie by\u0142o moje pierwsze spotkanie z jego poezj\u0105. Ona by\u0142a jakby inna w j\u0119zyku, inna w rytmie i w zaskakuj\u0105cej metaforyce. Pisz\u0105c jeszcze wiersze rymowane, rytmiczne oraz sonety, zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 ju\u017c Amichaj w kierunku bia\u0142ego wiersza, w kierunku j\u0119zyka codziennego, kolokwialnego. Przedstawi\u0142 nowe stosunki miedzy sacrum<\/em> a profanum<\/em>. Cz\u0119sto porzuca\u0142 tryb poetycki, uroczysty i tworzy\u0142 wiersz-opowiadanie. Pisa\u0142 o swoim ojcu, matce, \u017conie, swoich synach i c\u00f3rkach, o przyjacio\u0142ach i uczniach, \u017cywych i martwych. Pisa\u0142 poezj\u0119 osobist\u0105, nieomal autobiograficzn\u0105. Opisywa\u0142 geografi\u0119 swoich mi\u0142o\u015bci i wojen.<\/span><\/p>\n

I cho\u0107 by\u0142a to poezja niemal osobista, to jednak odnosi\u0142a si\u0119 jednocze\u015bnie i do izraelsko\u015bci, i do uniwersalno\u015bci. Wiersz m\u00f3wi wprawdzie o nim samym, ale zwraca si\u0119 do wszystkich. Wiersz tworzy si\u0119 u niego w procesie pisania i ani gatunek wiersza ani jego rytm nie s\u0105 z g\u00f3ry ustalone. Amichaj pozwala s\u0142owu wydosta\u0107 si\u0119 z magicznego strumienia rytmicznego i ukaza\u0107 si\u0119 samotnie albo w bliskim kontakcie z s\u0105siednimi s\u0142owami.<\/span><\/p>\n

W ci\u0105gu d\u0142ugich lat Amichaj pisa\u0142 poezj\u0119 niezwykle barwn\u0105, zawieraj\u0105c\u0105 ca\u0142e \u017cycie, detale detali rze\u017abi\u0105c posta\u0107 opowiadaj\u0105c\u0105 o czasie i losie. B\u0119d\u0105c bardzo izraelskim, a mo\u017ce nawet dzi\u0119ki temu, wybi\u0142 si\u0119 na mi\u0119dzynarodowym horyzoncie wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci. B\u0119d\u0105c wybitnym lirykiem, tworzy\u0142 poezj\u0119 epick\u0105 \u2014 narracyjn\u0105, a jednocze\u015bnie nie stroni\u0142 od aktualnych problem\u00f3w, zajmuj\u0105c odwa\u017cne stanowisko w fundamentalnych kwestiach spo\u0142ecze\u0144stwa oraz kraju, w kt\u00f3rym \u017cy\u0142 i tworzy\u0142. Nie odkrywam niczego nowego, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce Jehuda Amichaj nale\u017cy do najwi\u0119kszych poet\u00f3w hebrajskich w ci\u0105gu ostatnich pokole\u0144.<\/span><\/p>\n

CHAIM GURI
t\u0142um. Irit Amiel<\/em><\/strong><\/p>\n

\n

CHAIM GURI<\/strong> ur. 1923, zm. 2018. Poeta i prozaik izraelski.<\/em><\/span><\/p>\n

\n

IRIT AMIEL<\/strong> ur. 1931 w Cz\u0119stochowie. Od 1947 mieszka w Izraelu. W Polsce opublikowa\u0142a ksi\u0105\u017ck\u0119 Osmaleni, nominowan\u0105 do Nagrody NIKE, 2000.<\/strong><\/em><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
ani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
Twoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
<\/em>webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

CHAIM GURI, Po\u017cegnanie Jehudy Amichaja w Izraelu CHAIM GURIt\u0142umachenie: Irit Amiel Chaim Guri, 2016. Domena publiczna CHAIM GURIPo\u017cegnanie Jehudy Amichaja w Izraelu* Jehuda Amichaj urodzi\u0142 si\u0119 w W\u00fcrzburgu i wraz z rodzin\u0105 przyby\u0142 do Eretz Izrael w latach trzydziestych, kiedy nazi\u015bci doszli do w\u0142adzy w Niemczech. Wychowa\u0142 si\u0119 w religijnej rodzinie \u017cydowskiej. Mimo \u017ce nie […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/80987"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=80987"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/80987\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":80997,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/80987\/revisions\/80997"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=80987"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=80987"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=80987"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}