{"id":81129,"date":"2020-09-23T17:09:46","date_gmt":"2020-09-23T15:09:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=81129"},"modified":"2020-09-23T16:10:43","modified_gmt":"2020-09-23T14:10:43","slug":"29-09-46","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=81129","title":{"rendered":"\u201eMoje \u017cycie jest kl\u0119sk\u0105\u201d"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>\u201eMoje \u017cycie jest kl\u0119sk\u0105\u201d<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Andrzej Koraszewski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

<\/p>\n

Dzi\u015b mija [14.09.2020]<\/b><\/span> 20 rocznica \u015bmierci Jerzego Giedroycia. Niekt\u00f3rzy nazywali go Ksi\u0119ciem, dla wielu z nas to by\u0142 po prostu Redaktor. Tak, Redaktor z du\u017cej litery. On sam uwa\u017ca\u0142, \u017ce prawdziwy redaktor nie powinien zajmowa\u0107 si\u0119 pisaniem swoich artyku\u0142\u00f3w, \u017ce jego rol\u0105 jest szukanie dobrych pi\u00f3r, inspirowanie, tworzenie linii pisma, kt\u00f3re nie powinno mie\u0107 znamion partyjno\u015bci. Przeciwnie, winno by\u0107 forum starcia idei, \u0142\u0105czy\u0107 sprawy polityczne z gospodark\u0105 i szeroko poj\u0119t\u0105 kultur\u0105.<\/span><\/p>\n

Dla polskich pisarzy, kt\u00f3rzy\u00a0znale\u017ali si\u0119 na\u00a0emigracji by\u0142 zbawieniem. Pozwala\u0142 istnie\u0107, dociera\u0107 do\u00a0kraju. Stworzy\u0142 miejsce, w\u00a0kt\u00f3rym\u00a0najlepsza literatura emigracyjna mia\u0142a swoje centrum.<\/span><\/p>\n

Mam wra\u017cenie, \u017ce\u00a0chocia\u017c uwa\u017ca\u0142 literatur\u0119 za\u00a0rzecz nies\u0142ychanie wa\u017cn\u0105, by\u0142 g\u0142\u00f3wnie pa\u0144stwowcem, cz\u0142owiekiem wiecznie szukaj\u0105cym idei wolnej, m\u0105drze rz\u0105dzonej, demokratycznej Polski. Mo\u017ce w\u0142a\u015bnie dlatego pod\u00a0koniec \u017cycia, w\u00a0dziesi\u0119\u0107 lat po\u00a0upadku komunizmu, powtarza\u0142 cz\u0119sto, \u017ce\u00a0jego \u017cycie jest kl\u0119sk\u0105.<\/span><\/p>\n

Ka\u017cde \u017cycie jest kl\u0119sk\u0105. Leszek Ko\u0142akowski pod\u00a0koniec \u017cycia powtarza\u0142, \u017ce\u00a0\u017cycie jest pora\u017ck\u0105. Mam jednak wra\u017cenie, \u017ce\u00a0poczucie kl\u0119ski Jerzego Giedroycia mia\u0142o znacznie mniej filozoficzny charakter. By\u0142o zwi\u0105zane z\u00a0Polsk\u0105, t\u0105 Polsk\u0105, kt\u00f3ra\u00a0by\u0142a zn\u00f3w niepodleg\u0142a i\u00a0zn\u00f3w wsi\u0105ka\u0142a w\u00a0gombrowiczowskie samoupupienie.<\/span><\/p>\n

Giedroyc patrzy\u0142 na\u00a0Polsk\u0119 z\u00a0perspektywy \u015bwiata i\u00a0wola\u0142 t\u0142umi\u0107 pami\u0119\u0107 ni\u017c rozgrzebywa\u0107 urazy. Nie\u00a0chodzi\u0142o tu oczywi\u015bcie o\u00a0amnezj\u0119, a\u00a0o\u00a0wyciszenie emocji i\u00a0zdolno\u015b\u0107 patrzenia w\u00a0przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n

Magdalena Grochowska w\u00a0doskona\u0142ej ksi\u0105\u017cce o\u00a0Jerzym Giedroyciu przypomina jego uwag\u0119 o\u00a0wysiedlaniach Niemc\u00f3w z\u00a0Polski po\u00a0wojnie:<\/span><\/p>\n

Problemem by\u0142o wysiedlanie Niemc\u00f3w robione bez\u00a0potrzeby w\u00a0spos\u00f3b nieludzki. Zapewne Niemcy bardzo okrutnie post\u0119powali wobec Polak\u00f3w, ale\u00a0nie\u00a0by\u0142o powodu, by\u00a0na\u015bladowa\u0107 ich pod\u00a0tym wzgl\u0119dem.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Kto wie, mo\u017ce powinni\u015bmy Go pami\u0119ta\u0107 przede wszystkim jako humanist\u0119, jako cz\u0142owieka, kt\u00f3ry\u00a0zawsze pami\u0119ta\u0142 o\u00a0drobnych wa\u017cnych sprawach, o\u00a0tym, \u017ce\u00a0kto\u015b mo\u017ce nie\u00a0mie\u0107 pieni\u0119dzy na\u00a0prze\u017cycie kolejnego miesi\u0105ca. W\u00a0dziesi\u0105tkach ksi\u0105\u017cek, kt\u00f3re o\u00a0nim napisano, jest sporo wzmianek o\u00a0tej\u00a0Jego sta\u0142ej pami\u0119ci komu\u00a0trzeba pom\u00f3c i\u00a0trosce, jak t\u0119 pomoc zorganizowa\u0107, \u017ceby\u00a0by\u0142a skuteczna. Ten Jego humanizm spoczywa\u0142 na\u00a0fundamencie spraw pozornie drobnych i\u00a0praktycznych, a\u00a0zwie\u0144czony by\u0142 ide\u0105 pa\u0144stwa trzymaj\u0105cego bezduszno\u015b\u0107 i\u00a0\u0142ajdactwo w\u00a0szachu.<\/span><\/p>\n

Od\u00a0chwili upadku komunizmu patrzy\u0142 z\u00a0przera\u017ceniem na\u00a0wyczyny Ko\u015bcio\u0142a i\u00a0z\u00a0obrzydzeniem na\u00a0pchaj\u0105cych si\u0119 do\u00a0w\u0142adzy i\u00a0obiecuj\u0105cych Ko\u015bcio\u0142owi wszystko za\u00a0ka\u017cde wsparcie.\u00a0Widzia\u0142 lepiej ni\u017c inni, jak politycy z\u00a0lewa i\u00a0z\u00a0prawa pr\u00f3buj\u0105 zdoby\u0107 rz\u0105d dusz przez\u00a0zakrysti\u0119.<\/strong><\/span><\/p>\n

Czy\u00a0mo\u017cna zmieni\u0107 polsk\u0105 dusz\u0119, zneutralizowa\u0107 trucizn\u0119 bzdurnej romantycznej literatury, pchn\u0105\u0107 w\u00a0kierunku humanizmu, rozs\u0105dnego budowania wsp\u00f3\u0142pracy z\u00a0innymi narodami, innego ni\u017c opartego na\u00a0kr\u00f3tkowzrocznym egoizmie pojmowania patriotyzmu i\u00a0dostrzeganiu interesu narodowego w\u00a0dobrostanie sk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 na\u00a0ten nar\u00f3d jednostek? Je\u015bli pod\u00a0koniec \u017cycia m\u00f3wi\u0142, \u017ce\u00a0jego \u017cycie jest kl\u0119sk\u0105, to\u00a0dlatego, \u017ce\u00a0cz\u0119\u015bciej zauwa\u017ca\u0142 cofanie si\u0119 zegara ni\u017c jaki\u015b post\u0119p w\u00a0tym kierunku.<\/span><\/p>\n

Na\u00a0d\u0142ugo, zanim polska opozycja dostrzeg\u0142a znaczenie Europejskiej Wsp\u00f3lnoty, \u201eKultura\u201d pr\u00f3bowa\u0142a pokazywa\u0107 donios\u0142o\u015b\u0107 budowania Europy na\u00a0pojednaniu, gospodarczej wsp\u00f3\u0142pracy i\u00a0obywatelskich swobodach.<\/span><\/p>\n

Czy\u00a0zauwa\u017cy\u0142, kiedy ta europejska solidarno\u015b\u0107 zacz\u0119\u0142a si\u0119 kruszy\u0107? Nie\u00a0wszystkie przesy\u0142ane teksty publikowa\u0142, ale\u00a0tylko\u00a0jeden raz odrzuci\u0142 m\u00f3j\u00a0artyku\u0142, pisz\u0105c bardzo stanowczo, \u017ce\u00a0si\u0119 ca\u0142kowicie ze\u00a0mn\u0105 nie\u00a0zgadza. Pisa\u0142em w\u00f3wczas, \u017ce\u00a0kraje EWG powinny chocia\u017cby symbolicznie wesprze\u0107 Niemcy w\u00a0procesie zjednoczenia RFN i\u00a0NRD. Do\u00a0dzi\u015b s\u0105dz\u0119, \u017ce\u00a0jednak to\u00a0ja mia\u0142em racj\u0119, \u017ce\u00a0po\u00a0latach budowania solidarno\u015bci, po\u00a0latach niemieckich inwestycji w\u00a0wyr\u00f3wnanie poziomu gospodarczego kraj\u00f3w Wsp\u00f3lnoty, l\u0119k przed\u00a0zjednoczeniem i\u00a0gniewna wr\u0119cz odmowa wsparcia ze\u00a0wsp\u00f3lnego bud\u017cetu zwiastowa\u0142a p\u0119kni\u0119cie rzeczywistej solidarno\u015bci i\u00a0powr\u00f3t do\u00a0wzajemnej podejrzliwo\u015bci. Gesty si\u0119 licz\u0105, czasem ich brak zostawia paskudn\u0105 zadr\u0119. Zjednoczenie Niemiec budzi\u0142o potwory \u2013 zmor\u0119 tak\u00a0niedawnej przesz\u0142o\u015bci, l\u0119k przed\u00a0zbyt silnymi Niemcami.<\/span><\/p>\n

Jerzy Giedroyc, patrz\u0105c na\u00a0Polsk\u0119 w\u00a0ostatniej dekadzie swojego \u017cycia,\u00a0ba\u0142 si\u0119, \u017ce\u00a0wraca endecka paranoja wsparta przez\u00a0katolicki, nacjonalistyczny Ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/strong>\u00a0Patrzy\u0142 z\u00a0obrzydzeniem na\u00a0ko\u015bcielne rozbestwienie, na\u00a0te setki nowych ko\u015bcio\u0142\u00f3w, w\u00a0kraju n\u0119dznych p\u0142ac s\u0142u\u017cby zdrowia i\u00a0nauczycieli.<\/span><\/p>\n

Do\u00a0polskiej lewicy mia\u0142 pretensje o\u00a0to, \u017ce\u00a0jest \u015blepa, \u017ce\u00a0nie\u00a0walczy o\u00a0rozdzia\u0142 Ko\u015bcio\u0142a i\u00a0pa\u0144stwa, \u017ce\u00a0nie\u00a0rozumie swojej roli, do\u00a0dziennikarzy i\u00a0polityk\u00f3w o\u00a0to, \u017ce\u00a0robi\u0105 z\u00a0Ko\u015bcio\u0142a si\u0142\u0119, kt\u00f3ra\u00a0zwyci\u0119\u017cy\u0142a komunizm. Do\u00a0historyk\u00f3w, \u017ce\u00a0zn\u00f3w bawi\u0105 si\u0119 w\u00a0pisanie historii na\u00a0zam<\/span>\u00f3wienie w\u0142adz.<\/span><\/p>\n

Umieraj\u0105c mia\u0142 poczucie kl\u0119ski; kto wie, mo\u017ce wcze\u015bniej zbyt silnie wierzy\u0142 w\u00a0moc drukowanego s\u0142owa. Chcia\u0142 wierzy\u0107, \u017ce\u00a0uczciwa debata i\u00a0rzetelna informacja mog\u0105 cho\u0107 troch\u0119 zmieni\u0107 dusz\u0119 narodu.<\/span><\/p>\n

Pewnie nie\u00a0mog\u0105, ale\u00a0mog\u0105 tworzy\u0107 wzory dla kolejnych Don Kichot\u00f3w pr\u00f3buj\u0105cych ocali\u0107 przyzwoito\u015b\u0107 i\u00a0zdolno\u015b\u0107 trze\u017awego patrzenia na\u00a0\u015bwiat.<\/span><\/p>\n

To\u00a0wa\u017cne, bo niekt\u00f3re kl\u0119ski mog\u0105 by\u0107 sensem \u017cycia. By\u0107 mo\u017ce w\u00a0sprzyjaj\u0105cych okoliczno\u015bciach ta kl\u0119ska zn\u00f3w b\u0119dzie inspiracj\u0105.<\/span><\/strong><\/h4>\n
\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201eMoje \u017cycie jest kl\u0119sk\u0105\u201d Andrzej Koraszewski Dzi\u015b mija [14.09.2020] 20 rocznica \u015bmierci Jerzego Giedroycia. Niekt\u00f3rzy nazywali go Ksi\u0119ciem, dla wielu z nas to by\u0142 po prostu Redaktor. Tak, Redaktor z du\u017cej litery. On sam uwa\u017ca\u0142, \u017ce prawdziwy redaktor nie powinien zajmowa\u0107 si\u0119 pisaniem swoich artyku\u0142\u00f3w, \u017ce jego rol\u0105 jest szukanie dobrych pi\u00f3r, inspirowanie, tworzenie linii […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/81129"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=81129"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/81129\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":81138,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/81129\/revisions\/81138"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=81129"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=81129"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=81129"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}