{"id":81439,"date":"2020-10-23T17:09:56","date_gmt":"2020-10-23T15:09:56","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=81439"},"modified":"2020-10-15T12:32:55","modified_gmt":"2020-10-15T10:32:55","slug":"15-09-54","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=81439","title":{"rendered":"Jak Hagia Sofia sta\u0142a si\u0119 zak\u0142adnikiem polityki neoosmanizmu"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Jak Hagia Sofia sta\u0142a si\u0119 zak\u0142adnikiem polityki neoosmanizmu<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

AGATA SKOWRON-NALBORCZYK<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Hagia Sofia. Fot. Engin Akyurt \/ Pixabay<\/em><\/span><\/p>\n

Decyzja tureckiego s\u0105du o przekszta\u0142ceniu Hagii Sofii w meczet tak naprawd\u0119 s\u0142u\u017cy podkre\u015blaniu wierno\u015bci rz\u0105dz\u0105cych wobec mitycznej osma\u0144skiej przesz\u0142o\u015bci i podtrzymuje pewien rodzaj turecko-muzu\u0142ma\u0144skiego nacjonalizmu, maj\u0105cego na celu odwr\u00f3cenie procesu sekularyzacji pa\u0144stwa tureckiego.<\/h4>\n

.<\/p>\n

\u017b\u0105danie przekszta\u0142cenia Hagii Sofii w miejsce kultu by\u0142o sta\u0142ym elementem programu religijnej i nacjonalistycznej prawicy, na razie s\u0142abej i pozbawionej wp\u0142ywu. Dopiero powstanie AKP oraz przyj\u0119cie przez ni\u0105 ostrzejszego i konfrontacyjnego kursu sprawi\u0142o, \u017ce pojawi\u0142a si\u0119 mo\u017cliwo\u015b\u0107, aby Hagia Sofia zdecydowanie wesz\u0142a do debaty publicznej jako temat demonstracji i kampanii, a w ko\u0144cu przedmiot dzia\u0142a\u0144 s\u0105dowych. S\u0142u\u017cy\u0142a ona tak\u017ce jako element dyskursu mi\u0119dzynarodowego i tak np. gdy w 2015 r. papie\u017c Franciszek nazwa\u0142 rze\u017a Ormian ludob\u00f3jstwem (twierdzenia takie s\u0105 zakazane w Turcji i wypowiadanie ich grozi wi\u0119zieniem), mufti Ankary stwierdzi\u0142, \u017ce takie wypowiedzi papie\u017ca przyspiesz\u0105 zamian\u0119 Hagii Sofii w meczet.<\/span><\/p>\n

Obserwatorzy sceny politycznej Turcji podkre\u015blaj\u0105, \u017ce lipcowa decyzja Dan\u0131\u015ftay<\/em> [najwy\u017cszy s\u0105d administracyjny Turcji] nie tylko w spos\u00f3b b\u0142\u0119dny zosta\u0142a oparta na pozornej wierno\u015bci zasadom XV\u2011wiecznej fundacji, ale te\u017c tak naprawd\u0119 s\u0142u\u017cy podkre\u015blaniu wierno\u015bci rz\u0105dz\u0105cych wobec mitycznej osma\u0144skiej przesz\u0142o\u015bci i podtrzymuje pewien rodzaj turecko-muzu\u0142ma\u0144skiego nacjonalizmu, kt\u00f3ry za jeden z cel\u00f3w ma odwr\u00f3cenie procesu sekularyzacji pa\u0144stwa tureckiego, b\u0119d\u0105cego wynikiem kl\u0119ski w czasie I wojny \u015bwiatowej i nacisku zwyci\u0119skich mocarstw europejskich. Nie bez znaczenia jest tak\u017ce s\u0142abn\u0105ce poparcie dla rz\u0105dz\u0105cej partii AKP i prezydenta Erdo\u011fana, kt\u00f3re znalaz\u0142o wyraz m.in. w utracie stanowiska burmistrza miasta sto\u0142ecznego Stambu\u0142u na rzecz polityka partii opozycyjnej.<\/span><\/p>\n

\n

\u017b\u0105danie przekszta\u0142cenia Hagii Sofii w miejsce kultu by\u0142o sta\u0142ym elementem programu religijnej i nacjonalistycznej prawicy<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Inni zauwa\u017caj\u0105, \u017ce ca\u0142y przebieg tej sprawy zosta\u0142 starannie wyre\u017cyserowany i umiej\u0119tnie przeprowadzono gr\u0119 na spo\u0142ecznych emocjach. Ju\u017c 10 lipca 2020 r. zorganizowano na otwartych przestrzeniach otaczaj\u0105cych Hagi\u0119 Sofi\u0119 niespokojne oczekiwanie t\u0142um\u00f3w na decyzj\u0119 Dan\u0131\u015ftay<\/em>, co utrwala\u0142o przekonanie, \u017ce tureckie spo\u0142ecze\u0144stwo do\u015bwiadcza podzia\u0142u nie do pogodzenia \u2013 z jednej strony na \u201eantymuzu\u0142ma\u0144sk\u0105\u201d elit\u0119, a z drugiej na \u201epobo\u017cny lud\u201d, kt\u00f3remu odm\u00f3wiono praw. W tej perspektywie przes\u0142anie Erdo\u011fana przynosi obietnic\u0119, \u017ce nar\u00f3d turecki b\u0119dzie czu\u0142 si\u0119 suwerenny i zostanie mu przywr\u00f3cona duma z przesz\u0142o\u015bci, kt\u00f3rej pono\u0107 odmawia\u0142a mu ideologia kemalistyczna (wprowadzona przez Kemala Pasz\u0119 Atat\u00fcrka), oparta m.in. na \u015bwiecko\u015bci pa\u0144stwa i republikanizmie. Wewn\u0119trzna polityka podkr\u0119cania emocji uzupe\u0142niana jest przez ukazywanie zagranicznego zaanga\u017cowania Turcji jako dowodu na jej regionaln\u0105 si\u0142\u0119 i znaczenie, cho\u0107 to zaanga\u017cowanie przysparza jej wrog\u00f3w, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych s\u0105 nie tylko Grecja czy Cypr, ale tak\u017ce Egipt i Izrael.<\/span><\/p>\n

Przywr\u00f3cenie Hagii Sofii funkcji meczetu po\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 cieniem tak\u017ce na ju\u017c nie najlepszych stosunkach rosyjsko-tureckich (m.in. w wyniku zestrzelenia przez wojsko tureckie na pograniczu syryjsko-tureckim rosyjskiego my\u015bliwca Su\u201124 w 2015 r.). Rosja zapowiedzia\u0142a nawet wybudowanie miniatury Hagii Sofii w syryjskiej prowincji Hama, nadanie jej tej samej nazwy i podarowanie jej prawos\u0142awnemu patriarsze. Przedsi\u0119wzi\u0119cie to ma poparcie re\u017cimu Baszara al \u2011Asada, gdy\u017c \u2013 jak zapowiada Rosja \u2013 \u015bwiadczy\u0107 ma o tym, \u017ce Syria, w przeciwie\u0144stwie do Turcji, jest pa\u0144stwem tolerancyjnym i otwartym na r\u00f3\u017cne wyznania.<\/span><\/p>\n

Fragmenty tekstu, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 w najnowszym numerze kwartalnika \u201eWi\u0119\u017a\u201d<\/a>, jesie\u0144 2020<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

<\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jak Hagia Sofia sta\u0142a si\u0119 zak\u0142adnikiem polityki neoosmanizmu AGATA SKOWRON-NALBORCZYK Hagia Sofia. Fot. Engin Akyurt \/ Pixabay Decyzja tureckiego s\u0105du o przekszta\u0142ceniu Hagii Sofii w meczet tak naprawd\u0119 s\u0142u\u017cy podkre\u015blaniu wierno\u015bci rz\u0105dz\u0105cych wobec mitycznej osma\u0144skiej przesz\u0142o\u015bci i podtrzymuje pewien rodzaj turecko-muzu\u0142ma\u0144skiego nacjonalizmu, maj\u0105cego na celu odwr\u00f3cenie procesu sekularyzacji pa\u0144stwa tureckiego. . \u017b\u0105danie przekszta\u0142cenia Hagii Sofii w miejsce kultu by\u0142o […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/81439"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=81439"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/81439\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":101315,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/81439\/revisions\/101315"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=81439"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=81439"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=81439"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}