{"id":81576,"date":"2020-10-22T17:09:32","date_gmt":"2020-10-22T15:09:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=81576"},"modified":"2020-10-21T14:03:36","modified_gmt":"2020-10-21T12:03:36","slug":"22-09-52","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=81576","title":{"rendered":"Szminkowanie \u015bwini."},"content":{"rendered":"

W\u0142adys\u0142aw Studnicki (Fot. NAC)<\/em><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>Szminkowanie \u015bwini.Piotr Zychowicz rehabilituje antysemit\u0119 W\u0142adys\u0142awa Studnickiego<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Adam Leszczy\u0144ski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Piotr Zychowicz pr\u00f3buje zrehabilitowa\u0107 posta\u0107 W\u0142adys\u0142awa Studnickiego – germanofila i antysemity, polityka tak skrajnego, \u017ce nawet nazi\u015bci uznali go za wariata. Rezultaty tej rehabilitacji s\u0105 nieprzekonuj\u0105ce.<\/h4>\n

.<\/p>\n

Bohaterem (i to w sensie dos\u0142ownym, a wi\u0119c postaci\u0105 pozytywn\u0105) licz\u0105cej 600 stron ksi\u0105\u017cki Zychowicza jest W\u0142adys\u0142aw Studnicki (1867-1953), polityk skrajnej prawicy, antysemita i germanofil, pos\u0105dzany przez lata o kolaboracj\u0119 (do tej kwestii jeszcze wr\u00f3cimy). Studnicki by\u0142 obsesyjnym antykomunist\u0105 i wrogiem Rosji, politykiem uwa\u017canym nawet przez wsp\u00f3\u0142czesnych za marginalnego szale\u0144ca. Przed wojn\u0105 by\u0142a to posta\u0107 rangi Boles\u0142awa Tejkowskiego czy Janusza Korwin-Mikkego w III RP \u2013 cz\u0142owiek znany i jako\u015b w polityce aktywny, co\u015b pisa\u0142 i co\u015b publikowa\u0142, ale nikt tego nie traktowa\u0142 szczeg\u00f3lnie powa\u017cnie. Studnicki \u2013 ca\u0142e szcz\u0119\u015bcie \u2013 przez ca\u0142e \u017cycie by\u0142 pozbawiony realnego wp\u0142ywu na cokolwiek. Przy ca\u0142ym szale\u0144stwie i skrajno\u015bci pogl\u0105d\u00f3w by\u0142a to jednak posta\u0107 ciekawa i barwna.<\/span><\/p>\n

T\u0119 barwno\u015b\u0107 umia\u0142 wydoby\u0107 i pokaza\u0107 Zychowicz, publicysta prawicowy, ale nieunikaj\u0105cy naruszania rozmaitych tabu, kt\u00f3re prawica dzisiaj otacza nabo\u017cn\u0105 czci\u0105. Napisa\u0142 np. ksi\u0105\u017ck\u0119 o tym, \u017ce powstanie warszawskie by\u0142o politycznym i moralnym b\u0142\u0119dem (a w\u0142a\u015bciwie ob\u0142\u0119dem, st\u0105d jej tytu\u0142 \u201eOb\u0142\u0119d ’44\u201d). Ta nieprzesadnie kontrowersyjna teza \u2013 nawet tw\u00f3rcy Muzeum Powstania Warszawskiego nie byli w stanie ukry\u0107, \u017ce powstanie by\u0142o wielk\u0105 kl\u0119sk\u0105 i nie osi\u0105gn\u0119\u0142o zak\u0142adanych politycznych cel\u00f3w, czyli zainstalowania w Warszawie rz\u0105du z Londynu przed wej\u015bciem Sowiet\u00f3w \u2013 zyska\u0142a Zychowiczowi nieco na wyrost opini\u0119 g\u0142osiciela prawd niewygodnych i obrazoburczych.<\/span><\/p>\n

Piotr Zychowicz bawi\u0142 si\u0119 doskonale<\/strong><\/h4>\n

Mog\u0119 sobie zatem wyobrazi\u0107, \u017ce bawi\u0142 si\u0119 doskonale, pisz\u0105c ksi\u0105\u017ck\u0119 o Studnickim. Wydoby\u0142 ze wzgl\u0119dnego zapomnienia posta\u0107 marginaln\u0105; wybiela\u0142 j\u0105 i pucowa\u0142 jej \u017cyciorys intensywnie na kilkuset stronicach, pr\u00f3buj\u0105c zdj\u0105\u0107 ze Studnickiego opini\u0119 kolaboranta i \u017cydo\u017cercy. Wreszcie stawia\u0142 pytanie, czy Polsce nie by\u0142oby lepiej, gdyby posz\u0142a z Hitlerem na Moskw\u0119 w roku 1939 r. Wysz\u0142o ciekawe i ambitne \u0107wiczenie w obcowaniu ze \u017ar\u00f3d\u0142ami, ale te\u017c Studnicki nie poddaje si\u0119 \u0142atwo takiej upi\u0119kszaj\u0105cej obr\u00f3bce. Zabiegi Zychowicza nad Studnickim przypominaj\u0105 a\u017c nadto cz\u0119sto szminkowanie \u015bwini. Mo\u017ce i co\u015b daj\u0105, ale spod spodu ca\u0142y czas wygl\u0105da co\u015b niezbyt pi\u0119knego.<\/span><\/p>\n

Nie da si\u0119 przy tym odm\u00f3wi\u0107 Studnickiemu ani osobistej odwagi, ani bezinteresowno\u015bci \u2013 tyle Zychowiczowi uda\u0142o si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107.<\/span><\/p>\n

\n

Wida\u0107 w tej postaci co\u015b ze szlacheckiej fantazji, uporu i pieniactwa \u2013 konsekwencji w realizowaniu najbardziej szalonych i utopijnych zamierze\u0144.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

By\u0142 staropolskim orygina\u0142em w starym stylu. Czasami zachowywa\u0142 si\u0119 jak zupe\u0142ny wariat, id\u0105c do Gestapo i sk\u0142adaj\u0105c memoria\u0142y Hitlerowi z ksi\u0119\u017cycowymi propozycjami politycznymi (Niemcy te\u017c go tak traktowali \u2013 jak wariata, zamykaj\u0105c od czasu do czasu, ale ostatecznie zostawiaj\u0105c przy \u017cyciu).<\/span><\/p>\n

W II RP pogl\u0105dy Studnickiego skazywa\u0142y go na marginalizacj\u0119. \u00d3wczesny ob\u00f3z narodowy \u2013 stara endecja zgrupowana wok\u00f3\u0142 Romana Dmowskiego \u2013 by\u0142 w\u015bciekle antyniemiecki. Dla lidera Narodowej Demokracji Niemcy by\u0142y g\u0142\u00f3wnym zewn\u0119trznym cywilizacyjnym wrogiem Polski, a wewn\u0119trznym byli \u017bydzi. W latach rewolucji 1905-07 Dmowski pr\u00f3bowa\u0142 wynegocjowa\u0107 z Rosjanami autonomi\u0119 Kr\u00f3lestwa w zamian za lojaln\u0105 (wobec caratu) pomoc w zwalczaniu polskich socjalist\u00f3w. U tych ludzi germanofil Studnicki nie mia\u0142 czego szuka\u0107. M\u0142oda polska prawica, nasi m\u0142odzi faszy\u015bci, mog\u0142a podziwia\u0107 Hitlera za to, co zrobi\u0142 z demokracj\u0105 w Niemczech oraz z w\u0142asnymi \u017bydami i socjalistami, ale Niemcom nie ufa\u0142a. Studnicki pozostawa\u0142 wi\u0119c wolnym elektronem, publicyst\u0105 tworz\u0105cym fantastyczne koncepcje sojuszu polsko-niemieckiego, kt\u00f3re mia\u0142y w\u00f3wczas mniej wi\u0119cej takie szanse na wej\u015bcie w \u017cycie jak dzi\u015b teorie podatkowe Janusza Korwin-Mikkego. Czyli \u017cadne.<\/span><\/p>\n

Ekwilibrysta Zychowicz<\/strong><\/h4>\n

Zychowiczowi nie udaje si\u0119 wybroni\u0107 Studnickiego przed zarzutem antysemityzmu. Po\u015bwi\u0119ca mu chwil\u0119 uwagi (mo\u017ce ze 20 stron na 600) w rozdziale ko\u0144cowym pod zabawnym tytu\u0142em \u201eKwestie sporne\u201d. Tytu\u0142 jest zabawny, poniewa\u017c antysemityzm Studnickiego by\u0142 bezsporny (i obsesyjny, co si\u0119 u nas cz\u0119sto zdarza\u0142o). Popiera\u0142, cho\u0107 z pewnymi zastrze\u017ceniami, powszechne w\u00f3wczas na prawicy i w kr\u0119gach rz\u0105dowych koncepcje zmuszenia polskich \u017byd\u00f3w do masowej emigracji.<\/span><\/p>\n

\n

Zychowicz dokonuje cud\u00f3w ekwilibrystyki, \u017ceby r\u00f3\u017cne szkaradne wypowiedzi Studnickiego na ten temat wyt\u0142umaczy\u0107.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

\u201e\u017badne ekscesy antysemickie ani wzmo\u017cone i systematycznie prowadzone bojkotowanie \u017byd\u00f3w w Polsce nie dokona wa\u017cnego dla naszego rozwoju i bytu procesu od\u017cydzenia Polski\u201d \u2013 pisa\u0142 np. Studnicki, co Zychowicz interpretuje jako apel o powstrzymanie si\u0119 od przemocy, a co w istocie stanowi tylko przyznanie, \u017ce te metody s\u0105 nieskuteczne.<\/span><\/p>\n

Snute przez Studnickiego koncepcje \u201eod\u017cydzenia Polski\u201d mog\u0105 budzi\u0107 tylko obrzydzenie. Zychowicz pr\u00f3buje go usprawiedliwia\u0107, pisz\u0105c, \u017ce podobne, r\u00f3wnie obrzydliwe pomys\u0142y mia\u0142 pod koniec lat 30. rz\u0105d RP (prawda) oraz \u017ce na emigracji zale\u017ca\u0142o tak\u017ce \u017bydom z prawicy syjonistycznej (te\u017c prawda). Nie czyni to ich jednak mniej obrzydliwymi, o czym Zychowicz ju\u017c nie napisa\u0142. \u201eOczywi\u015bcie nie jest to epizod z dziej\u00f3w II Rzeczypospolitej, z kt\u00f3rego powinni\u015bmy by\u0107 szczeg\u00f3lnie dumni\u201d \u2013 dodaje publicysta na koniec. Szminka nie pomog\u0142a. Spod tapety wyjrza\u0142 potw\u00f3r.<\/span><\/p>\n

Sprawa kolaboracji r\u00f3wnie\u017c nie wygl\u0105da dobrze. Studnicki pisywa\u0142 memoria\u0142y do najwy\u017cszych w\u0142adz nazistowskich, proponuj\u0105c m.in. powo\u0142anie marionetkowych w\u0142adz polskich oraz polskiego wojska, kt\u00f3re pomog\u0142oby w pokonaniu Sowiet\u00f3w. Zychowicz pr\u00f3buje to t\u0142umaczy\u0107 na r\u00f3\u017cne sposoby: a to tym, \u017ce Studnicki pr\u00f3bowa\u0142 ugra\u0107 swoje koncepcje polityczne; a to tym, \u017ce pomaga\u0142 r\u00f3\u017cnym ludziom, kt\u00f3rzy dzi\u0119ki jego wstawiennictwu wychodzili z kazamat\u00f3w Gestapo; a to pr\u00f3b\u0105 \u201eratowania pa\u0144stwa po pogromie\u201d, jak t\u0142umaczy\u0142 si\u0119 sam Studnicki po wojnie.<\/span><\/p>\n

Studnicki – kolaborant nieudany<\/strong><\/h4>\n

Zychowicz przekonuje, \u017ce Studnickiego oburza\u0142y okrucie\u0144stwa niemieckie. Mo\u017ce i oburza\u0142y, ale wsp\u00f3\u0142prac\u0119 jednak proponowa\u0142 Niemcom przez lata. Polska opinia publiczna uzna\u0142a go za kolaboranta, kt\u00f3ry formalnej wsp\u00f3\u0142pracy nie podj\u0105\u0142 tylko dlatego, \u017ce okupant nie by\u0142 ni\u0105 zainteresowany. Tego r\u00f3wnie\u017c nie udaje si\u0119 Zychowiczowi z tej biografii wymaza\u0107, chocia\u017c na r\u00f3\u017cne kreatywne sposoby stara si\u0119 przedstawi\u0107 decyzje Studnickiego w jak najlepszym \u015bwietle.<\/span><\/p>\n

Czy to jest w porz\u0105dku wobec czytelnika? My\u015bl\u0119, \u017ce tak: dyskusja o przesz\u0142o\u015bci powinna by\u0107 jak najbardziej zr\u00f3\u017cnicowana. Historia jest za cz\u0119sto \u2013 jak napisa\u0142a wybitna teoretyczka metodologii historii prof. Ewa Doma\u0144ska \u2013 \u201edyscyplin\u0105 policyjn\u0105\u201d: wykorzystuje si\u0119 j\u0105 do tego, aby wszyscy o przesz\u0142o\u015bci my\u015bleli to samo w ten sam spos\u00f3b. R\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 i prowokacja maj\u0105 ogromne zalety \u2013 zmuszaj\u0105 ludzi do my\u015blenia. Pomnika nikt Studnickiemu nie postawi, ale by\u0142a to posta\u0107 arcyciekawa. Mo\u017cna j\u0105 potraktowa\u0107 \u017c\u00f3\u0142ci\u0105, mo\u017cna szmink\u0105, jak zrobi\u0142 to Zychowicz. Jego ksi\u0105\u017ck\u0119 warto jednak czyta\u0107 uwa\u017cnie \u2013 \u017ceby nie da\u0107 si\u0119 autorowi nabra\u0107 i nie uwierzy\u0107, \u017ce Studnicki by\u0142 m\u0119\u017cem stanu. Nie by\u0142. By\u0142 klasycznym polskim politycznym wariatem.<\/span><\/p>\n

Dr hab. Adam Leszczy\u0144ski \u2013 socjolog i historyk, profesor Uniwersytetu SWPS, dziennikarz OKO.press. W listopadzie 2020 r. uka\u017ce si\u0119 jego \u201eLudowa historia Polski\u201d<\/span><\/p>\n

Piotr Zychowicz, “Germanofil”, <\/i><\/b>Rebis<\/i><\/p>\n

Piotr Zychowicz, ‘Germanofil’, Rebis<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W\u0142adys\u0142aw Studnicki (Fot. NAC) Szminkowanie \u015bwini.Piotr Zychowicz rehabilituje antysemit\u0119 W\u0142adys\u0142awa Studnickiego Adam Leszczy\u0144ski Piotr Zychowicz pr\u00f3buje zrehabilitowa\u0107 posta\u0107 W\u0142adys\u0142awa Studnickiego – germanofila i antysemity, polityka tak skrajnego, \u017ce nawet nazi\u015bci uznali go za wariata. Rezultaty tej rehabilitacji s\u0105 nieprzekonuj\u0105ce. . Bohaterem (i to w sensie dos\u0142ownym, a wi\u0119c postaci\u0105 pozytywn\u0105) licz\u0105cej 600 stron ksi\u0105\u017cki Zychowicza […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/81576"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=81576"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/81576\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":81703,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/81576\/revisions\/81703"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=81576"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=81576"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=81576"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}