{"id":81971,"date":"2020-11-26T17:09:09","date_gmt":"2020-11-26T15:09:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=81971"},"modified":"2020-11-20T12:19:29","modified_gmt":"2020-11-20T10:19:29","slug":"12-09-43","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=81971","title":{"rendered":"Genderowe problemy"},"content":{"rendered":"

Do worka zatytu\u0142owanego Ideologia gender wrzuca si\u0119 w Polsce nie tylko homoseksualizm, ale i stosowanie antykoncepcji czy nawet prawo do aborcji. Rabin Tyson Herberger opisuje te \u201epal\u0105ce” polskie problemy z perspektywy ortodoksji religii \u017cydowskiej. \/ Fot. Pixabay<\/em><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>Genderowe problemy<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

TYSON HERBERGER<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

GENDER<\/em> W POLSCE STA\u0141O SI\u0118 OSTATNIO DO\u015a\u0106 WA\u017bNYM ZAGADNIENIEM, MINOWANO JE NAWET S\u0141OWEM 2013 ROKU. JEST PRZYCZYN\u0104 O\u017bYWIONEJ MEDIALNEJ DYSKUSJI. KWESTIE, KT\u00d3RE WRZUCA SI\u0118 DO WORKA ZATYTU\u0141OWANEGO GENDER<\/em>, S\u0104 OD WIEK\u00d3W PRZEDMIOTEM DEBAT W JUDAIZMIE. PRZYJRZYJMY SI\u0118 NIEKT\u00d3RYM Z NICH.<\/span><\/p>\n

ANTYKONCEPCJA<\/strong><\/h4>\n

Judaizm jest prorodzinn\u0105 religi\u0105. B\u0105d\u017acie p\u0142odni<\/em> \u2013 to jeden z pierwszych nakaz\u00f3w skierowanych przez Boga do Adama i Ewy (Be-reszit 1:28) i nasza religia patrzy na wezwanie do posiadania dzieci nie tylko w kontek\u015bcie pierwszych rodzic\u00f3w, lecz jako aktualne zobowi\u0105zanie dla nas.<\/span><\/p>\n

Jednak zrozumia\u0142e jest, \u017ce nie ka\u017cdy jest gotowy do rodzicielstwa w danym momencie. Ju\u017c w Talmudzie (Jewamot 12b) toczy si\u0119 dyskusja o antykoncepcji. Tak, przed pi\u0119tnastoma wiekami w u\u017cyciu by\u0142y ju\u017c podstawowe formy antykoncepcji, co wi\u0119cej, w pewnych przypadkach judaizm nie tylko pozwala nam stosowa\u0107 antykoncepcj\u0119, ale nawet do tego zach\u0119ca.<\/span><\/p>\n

Kiedy ze wzgl\u0119d\u00f3w zdrowotnych nie jest wskazane, aby kobieta zasz\u0142a w ci\u0105\u017c\u0119, b\u0105d\u017a w og\u00f3le posiada\u0142a dzieci, antykoncepcja nie tylko mo\u017ce, ale i powinna by\u0107 stosowana. Talmud wskazuje na pierwsze miesi\u0105ce po urodzeniu dziecka oraz na okres karmienia piersi\u0105 jako na dwa potencjalne momenty, w kt\u00f3rych antykoncepcja powinna by\u0107 dopuszczona, a w pewnych przypadkach wskazana.<\/span><\/p>\n

Przypominaj\u0105c sobie biblijn\u0105 opowie\u015b\u0107 o Onanie (Be-reszit 38:9-10), judaizm nieprzychylnie spogl\u0105da na wylewanie nasienia, dlatego te\u017c niekt\u00f3re formy antykoncepcji (g\u0142\u00f3wnie prezerwatywy) s\u0105 zasadniczo dla \u017byd\u00f3w zabronione. Jednak\u017ce formy antykoncepcji dopochwowej, tabletki antykoncepcyjne dla kobiet, oraz inne temu podobne formy s\u0105 dopuszczane.<\/span><\/p>\n

Niekt\u00f3rzy rabini zach\u0119caj\u0105 m\u0142ode ma\u0142\u017ce\u0144stwa, aby poczeka\u0142y rok b\u0105d\u017a dwa, zanim zdecyduj\u0105 si\u0119 na dziecko. To daje im odpowiednio du\u017co czasu do uczenia si\u0119 wsp\u00f3lnego partnerskiego \u017cycia. W przeciwnym razie 20 b\u0105d\u017a 30 lat p\u00f3\u017aniej, gdy doros\u0142e dzieci opuszcz\u0105 ju\u017c dom rodzinny, para musia\u0142aby nauczy\u0107 si\u0119 czego\u015b, czego nigdy wcze\u015bniej nie do\u015bwiadczy\u0142a: \u017cycia tylko we dw\u00f3jk\u0119. Pierwsze lata s\u0105 zazwyczaj wype\u0142nione r\u00f3\u017cnymi wyzwaniami wynikaj\u0105cymi ze wsp\u00f3\u0142dzielenia \u017cycia z drug\u0105 osob\u0105, dlatego rozwi\u0105zanie (przynajmniej niekt\u00f3rych) z tych problem\u00f3w, zanim pojawi\u0105 si\u0119 dzieci, mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do zbudowania bardziej stabilnego domu dla potomk\u00f3w oraz szcz\u0119\u015bliwszej relacji mi\u0119dzy rodzicami.<\/span><\/p>\n

Zdrowie jest podstawowym powodem, dla kt\u00f3rego judaizm dopuszcza antykoncepcj\u0119. Je\u017celi jednak przyjrze\u0107 si\u0119 temu dok\u0142adniej, pytanie o zdrowie jest r\u00f3wnie\u017c pytaniem o zdrowie psychiczne. O bycie szcz\u0119\u015bliwym. O tworzenie stabilnego oraz szcz\u0119\u015bliwego domu. Jak mo\u017cna wi\u0119c sobie wyobrazi\u0107, jest wiele powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych para mo\u017ce czu\u0107, \u017ce antykoncepcja jest w ich przypadku wskazana (s\u0105 zbyt starzy na rodzicielstwo, chc\u0105 uko\u0144czy\u0107 najpierw swoj\u0105 edukacj\u0119, czuj\u0105 si\u0119 zbyt m\u0142odzi na posiadanie dzieci, etc). Wielu rabin\u00f3w reprezentuj\u0105cych nowoczesn\u0105 ortodoksj\u0119 (modern orthodox<\/em>) uwa\u017ca, \u017ce decyzja o stosowaniu antykoncepcji powinna by\u0107 dyskutowana i podejmowana przez dan\u0105 par\u0119, podczas gdy nieco bardziej prawicowe grupy twierdz\u0105, \u017ce taka decyzja powinna by\u0107 poprzedzona rozmow\u0105 z rabinem.<\/span><\/p>\n

\n

Interesuj\u0105cy jest fakt, \u017ce rabini cz\u0119sto zach\u0119caj\u0105 kobiety, kt\u00f3re przygotowuj\u0105 si\u0119 do wyj\u015bcia za m\u0105\u017c, do za\u017cywania tabletek antykoncepcyjnych w celu unormowania swojego cyklu miesi\u0119cznego przed noc\u0105 po\u015blubn\u0105.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c wskaza\u0107 wa\u017cne sytuacje, kiedy prezerwatywy s\u0105 nie tylko dopuszczone, ale nawet nakazane. Je\u017celi czyje\u015b \u017cycie jest w niebezpiecze\u0144stwie, staramy si\u0119 zrobi\u0107 prawie wszystko, aby to \u017cycie uchroni\u0107. Choroby przenoszone drog\u0105 p\u0142ciow\u0105 mog\u0105 zabi\u0107. Je\u017celi partner jest chory na AIDS, b\u0105d\u017a na inne choroby, kt\u00f3rymi mo\u017cna si\u0119 zarazi\u0107 poprzez stosunek seksualny, wtedy nale\u017cy zawsze u\u017cywa\u0107 kondom\u00f3w.<\/span><\/p>\n

\n

Judaizm absolutnie nie zach\u0119ca do sypiania z lud\u017ami, kt\u00f3rych si\u0119 nie zna, je\u017celi jednak taka sytuacja si\u0119 zdarza, powinno zastosowa\u0107 si\u0119 prezerwatyw\u0119, aby uchroni\u0107 si\u0119 przed potencjalnymi chorobami.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

HOMOSEKSUALIZM<\/strong><\/h4>\n

Ka\u017cdy \u017byd bez \u017cadnych wyj\u0105tk\u00f3w powinien by\u0107 akceptowany w spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej. Seksualno\u015b\u0107, podobnie jak pogl\u0105dy polityczne, sytuacja finansowa, wiek, czy zdrowie nie s\u0105 tu kwesti\u0105 dyskusyjn\u0105. Tora zabrania pewnych akt\u00f3w homoseksualnych (Wa-jikra 18:22), ale jeste\u015bmy r\u00f3wnie\u017c zobowi\u0105zani do nie oceniania negatywnie czyn\u00f3w innych ludzi.<\/span><\/p>\n

\n

M\u00f3j nauczyciel, rabin Shlomo Riskin uwa\u017ca, \u017ce m\u0119\u017cczy\u017ani i kobiety \u017cyj\u0105cy w zwi\u0105zkach jednop\u0142ciowych powinni mie\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 adopcji, by\u0107 akceptowanymi we wsp\u00f3lnotach bez wy\u0142\u0105czenia ich spo\u015br\u00f3d obrz\u0119d\u00f3w religijnych, tak samo powinno si\u0119 traktowa\u0107 ich dzieci.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Wa\u017cnym jest, aby pami\u0119ta\u0107, \u017ce Tora nigdy nie wypowiada si\u0119 przeciwko homoseksualistom. Popiera zwi\u0105zki heteroseksualne jako norm\u0119, st\u0105d m\u00f3wi, \u017ce dw\u00f3ch m\u0119\u017cczyzn nie powinno robi\u0107 pewnych rzeczy (Wa-jikra 18:22). Pewne akty seksualne s\u0105 zabronione. Za\u015b sama ch\u0119\u0107 dokonania takich akt\u00f3w zabroniona nie jest. Ludzie nie ponosz\u0105 odpowiedzialno\u015bci za pragnienia, kt\u00f3re si\u0119 w nich budz\u0105. Warto te\u017c przypomnie\u0107, \u017ce r\u00f3wnie\u017c heteroseksualny seks jest poddany pewnym regu\u0142om \u2013 tak\u017ce ma\u0142\u017ce\u0144stwa we w\u0142asnych domach powinny stosowa\u0107 si\u0119 w tej kwestii do nakaz\u00f3w Tory.<\/span><\/p>\n

Stosunki seksualne lesbijek nie s\u0105 bezpo\u015brednio om\u00f3wione w Torze. Jednak\u017ce Midrasz (Sifra Aharej Mot 8:8-9) wyja\u015bnia, \u017ce Tora (Wa-jikra 18:3) zabrania pewnych lesbijskich akt\u00f3w seksualnych.<\/span><\/p>\n

Nale\u017cy te\u017c wspomnie\u0107, \u017ce Tora jednoznacznie nie rozgranicza ludzi na heteroseksualnych b\u0105d\u017a homoseksualnych, raczej skupia si\u0119 na uczynkach indywidualnych os\u00f3b. Kwestia, czy Tora uznaje samo poj\u0119cie homoseksualizmu czy te\u017c nie, stanowi osobny temat. Niekt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105, \u017ce oznacza to, \u017ce ka\u017cdy jest w swej naturze biseksualny, inni za\u015b, \u017ce wszyscy jeste\u015bmy heteroseksualni maj\u0105c czasami pragnienie bycia z osob\u0105 tej samej p\u0142ci. By\u0107 mo\u017ce spo\u0142eczno\u015b\u0107 Izraela trzy i p\u00f3\u0142 tysi\u0105ca lat temu, gdy otrzyma\u0142a Tor\u0119 na Synaju, by\u0142a zbudowana na nieco innym konstrukcie seksualno\u015bci. Jakkolwiek by tego nie interpretowa\u0107, Tora na pewno uznaje, \u017ce przynajmniej niekt\u00f3rzy ludzie maj\u0105 czasami takie pragnienia.<\/span><\/p>\n

\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 rabin\u00f3w z nurtu nowoczesnej ortodoksji widzi seksualno\u015b\u0107 jako podstawowy element cz\u0142owiecze\u0144stwa, s\u0105 wi\u0119c przekonani, \u017ce jest niew\u0142a\u015bciwym u\u017cywanie terapii jako pr\u00f3by zmiany seksualno\u015bci.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Dodaj\u0105 te\u017c, \u017ce homoseksuali\u015bci, kt\u00f3rzy nie maj\u0105 poci\u0105gu do innej p\u0142ci, nie powinni zawiera\u0107 zwi\u0105zk\u00f3w ma\u0142\u017ce\u0144skich z przedstawicielem p\u0142ci przeciwnej. Jeste\u015bmy winni sobie, jak r\u00f3wnie\u017c swoim potencjalnym heteroseksualnym partnerom, by potwierdza\u0107 sob\u0105 pragnienia swoje i swoich partner\u00f3w. Nie za\u015b wchodzi\u0107 w heteroseksualn\u0105 relacj\u0119 pr\u00f3buj\u0105c czy udaj\u0105c bycie heteroseksualnymi.<\/span><\/p>\n

ABORCJA<\/strong><\/h4>\n

W idealnym \u015bwiecie nie by\u0142oby aborcji w og\u00f3le. Jednak\u017ce w takim nie \u017cyjemy.<\/span><\/p>\n

Czasami \u017cycie matki spodziewaj\u0105cej si\u0119 dziecka jest w niebezpiecze\u0144stwie. Stanowisko judaizmu w tej sytuacji jest jasne. Nale\u017cy zrobi\u0107 wszystko, \u017ceby uratowa\u0107 \u017cycie matki, nawet je\u017celi oznacza to utrat\u0119 dziecka. Usuni\u0119cie ci\u0105\u017cy w takiej sytuacji jest nie tylko akceptowalne, ale i konieczne. Niekt\u00f3rzy rabini r\u00f3wnie\u017c pozwalaj\u0105 na to, gdy w gr\u0119 wchodzi zdrowie psychiczne kobiety, jednak\u017ce jest to do\u015b\u0107 nowa kwestia, kt\u00f3ra wymaga pog\u0142\u0119bionej dyskusji.<\/span><\/p>\n

Dzi\u0119ki nowoczesnej technologii medycznej mo\u017cemy \u0142atwo oceni\u0107, \u017ce p\u0142\u00f3d nie jest zdrowy i dziecko, kt\u00f3re si\u0119 z niego narodzi, b\u0119dzie chore. To bardzo dyskusyjna kwestia. Wielu, a by\u0107 mo\u017ce i wi\u0119kszo\u015b\u0107 rabin\u00f3w zezwoli\u0142aby na aborcj\u0119, szczeg\u00f3lnie, gdy taka sytuacja ma miejsce do 40 dni po zap\u0142odnieniu. Je\u017celi dana choroba jest \u015bmiertelna (jak na przyk\u0142ad choroba Taya Sachsa), niekt\u00f3rzy rabini pozwalaj\u0105 na aborcj\u0119 nawet do ko\u0144ca drugiego trymestru.<\/span><\/p>\n

Jak wida\u0107 powy\u017cej, judaizm nie uznaje p\u0142odu za cz\u0142owieka.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Jest on za\u015b potencjalnym cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry jest uznawany za cz\u0119\u015b\u0107 matki (Talmud Babilo\u0144ski, Nida 44b, Talmud Babilo\u0144ski, Hulin 58a). W gruncie rzeczy przez pierwszych 40 dni po zap\u0142odnieniu p\u0142\u00f3d jest uznawany za p\u0142yn (Talmud Babilo\u0144ski, Jewamot 69b), po tym okresie otrzymuje status p\u0142odu. Dopiero po urodzeniu w tradycyjnej literaturze dziecko nazywane jest neszama<\/em> (hebr. \u201adusza\u2019). Za\u015b dopiero w 30 dni po urodzeniu jest w pe\u0142ni osob\u0105 (Talmud powo\u0142uje si\u0119 tutaj na werset z Ksi\u0119gi Liczb 18:16).<\/span><\/p>\n

Co mo\u017ce dziwi\u0107, aborcja nie jest bezpo\u015brednio omawiana w Torze. Tematycznie najbli\u017cej tej kwestii jest nieumy\u015blna aborcja. W Szemot czytamy: \u201eJe\u015bli m\u0119\u017cczy\u017ani b\u0119d\u0105 si\u0119 bi\u0107 i kt\u00f3ry\u015b [z nich] uderzy [przypadkiem] ci\u0119\u017carn\u0105 kobiet\u0119, tak \u017ce poroni, a nie b\u0119dzie nieszcz\u0119\u015bcia [\u015bmierci kobiety], ma by\u0107 ukarany wed\u0142ug tego, co wyznaczy m\u0105\u017c kobiety, i zap\u0142aci wed\u0142ug [orzeczenia] s\u0119dzi\u00f3w\u201d (Szemot 21:22 Tora Pardes Lauder).<\/span><\/p>\n

\n

Rozumiemy wi\u0119c z tego wersu, \u017ce osoba, kt\u00f3ra dokona\u0142a aborcji, nie ponosi odpowiedzialno\u015bci za morderstwo, jednak\u017ce czyn aborcji nie jest czym\u015b dobrym.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

UCZESTNICTWO W RYTUA\u0141ACH<\/strong><\/h4>\n

Tradycyjnie kobiety nie praktykowa\u0142y judaizmu w taki sam spos\u00f3b, jak czynili to m\u0119\u017cczy\u017ani. Zgodnie z halach\u0105 kobiety s\u0105 zwolnione z wykonywania tzw. pozytywnych micwot zwi\u0105zanych z czasem \u2013 \u05de\u05e6\u05d5\u05ea \u05e2\u05e9\u05d4 \u05e9\u05d4\u05d6\u05de\u05df \u05d2\u05e8\u05de\u05d0 (micwot ase sze-ha-zman grama<\/em>), okre\u015blonych w Talmudzie Babilo\u0144skim w traktacie Kiduszin 29, na kt\u00f3re sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 Sukot, tefilin, talit, Szema, i kilka innych przykaza\u0144. Poza tym prawo \u017cydowskie tradycyjnie nie liczy kobiet do minjanu (i cho\u0107 by\u0142o to w tradycji nieraz dyskutowane, to jednak ortodoksyjne spo\u0142eczno\u015bci wci\u0105\u017c pod\u0105\u017caj\u0105 tym tropem).<\/span><\/p>\n

Jednak\u017ce bycie zwolnionym z obowi\u0105zku jest czym\u015b zasadniczo r\u00f3\u017cnym ni\u017c bycie niedopuszczonym. W zwi\u0105zku z tym Rabejnu Tam (XII wiek, Francja) jasno formu\u0142uje, \u017ce kobiety mog\u0105 wype\u0142nia\u0107 pozytywne micwy zwi\u0105zane z czasem, co do wykonywania kt\u00f3rych nie s\u0105 zobligowane.<\/span><\/p>\n

Podaje si\u0119 wiele aspekt\u00f3w odr\u00f3\u017cniaj\u0105cych kobiety od m\u0119\u017cczyzn. Niekt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105, \u017ce kobiety s\u0105 zwolnione z pewnych micwot, aby mog\u0142y opiekowa\u0107 si\u0119 dzie\u0107mi, kt\u00f3re w danym momencie mog\u0105 ich potrzebowa\u0107. Inni za\u015b twierdz\u0105, \u017ce kobiety s\u0105 na wy\u017cszym poziomie duchowym i dlatego potrzebuj\u0105 mniej micwot, aby utrzyma\u0107 si\u0119 w pobo\u017cno\u015bci. S\u0105 i tacy, kt\u00f3rzy nie zapominaj\u0105, \u017ce kilka tysi\u0119cy lat temu og\u00f3lna sytuacja spo\u0142eczna, w jakiej znajdowa\u0142y si\u0119 kobiety, odbiega\u0142a diametralnie od wsp\u00f3\u0142czesnej.<\/span><\/p>\n

Przyjrzymy si\u0119 tylko jednemu zagadnieniu, kt\u00f3re ostatnio sta\u0142o si\u0119 do\u015b\u0107 popularne: kobiety zak\u0142adaj\u0105ce tefilin. Kilka tygodni temu \u015bwiat obieg\u0142a informacja, \u017ce w niekt\u00f3rych ortodoksyjnych ameryka\u0144skich szko\u0142ach pozwolono uczennicom zak\u0142ada\u0107 tefilin. Wynikn\u0119\u0142a z tego wielka dyskusja. Je\u017celi jednak spojrzymy na to zagadnienie z historycznego punktu widzenia, \u0142atwo zauwa\u017cymy, \u017ce nie jest to nic nowego.<\/span><\/p>\n

\n

Talmud m\u00f3wi, \u017ce Michal, \u017cona kr\u00f3la Dawida nosi\u0142a tefilin (Eruwin 96a). C\u00f3rki Rasziego r\u00f3wnie\u017c mog\u0142y nosi\u0107 tefilin. Ludmere Mojd (Dziewica z W\u0142odzimierza), XIX-wieczna niezwykle popularna polska przyw\u00f3dczyni chasydzka r\u00f3wnie\u017c nosi\u0142a tefilin.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

S\u0105 jeszcze inne przyk\u0142ady w \u017cydowskiej historii, jednak, jak mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107, pomys\u0142 ten nie jest nowy. Talmud prezentuje nawet opini\u0119, \u017ce kobiety s\u0105 zobligowane do noszenia tefilin (Eruwin 96b). I cho\u0107 judaizm nie pod\u0105\u017ca\u0142 nigdy t\u0105 drog\u0105, wa\u017cny jest fakt, \u017ce taka opinia zosta\u0142a zapisana w Talmudzie.<\/span><\/p>\n

Podobnie r\u00f3wnie\u017c kobiety mog\u0105 nosi\u0107 talit, kr\u0119ci\u0107 lulawem czy siedzie\u0107 w suce \u2013 o tych wszystkich rzeczach prawo \u017cydowskie m\u00f3wi, \u017ce kobiety nie musz\u0105 tego robi\u0107.<\/span><\/p>\n

Powszechne inicjatywy w ostatnich latach zmierzaj\u0105 do tego, aby uczyni\u0107 kobiet\u0119 bardziej siln\u0105. Pomi\u0119dzy m\u0119\u017cczyznami i kobietami zawsze b\u0119d\u0105 r\u00f3\u017cnice biologiczne, psychologiczne i duchowe. Ale tak, jak to wida\u0107 powy\u017cej, niekt\u00f3re r\u00f3\u017cnice w podej\u015bciu do rytua\u0142\u00f3w zosta\u0142y wyg\u0142adzone.<\/span><\/p>\n

PRZYW\u00d3DZTWO WSP\u00d3LNOTOWE<\/strong><\/h4>\n

W ci\u0105gu ostatnich czterdziestu lat judaizm przeszed\u0142 ogromn\u0105 przemian\u0119 w stron\u0119 kobiecego przyw\u00f3dztwa. Nurt ortodoksyjny nie zmienia\u0142 si\u0119 tak szybko, jak inne od\u0142amy, jednak nawet w \u015bwiecie ortodoksyjnym mo\u017cna obecnie wskaza\u0107 wsp\u00f3lnoty, kt\u00f3rym przewodz\u0105 kobiety, s\u0105 cz\u0142onkiniami rad b\u0105d\u017a nawet duchowymi przyw\u00f3dczyniami.<\/span><\/p>\n

\n

W\u0142a\u015bnie tak: duchowymi przyw\u00f3dczyniami. Kobiety, kt\u00f3re sprawuj\u0105 funkcj\u0119 rabinek w \u015bwiecie ortodoksyjnym zazwyczaj maj\u0105 inny tytu\u0142 \u2013 np. chochma czy maharat.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Jednak\u017ce przebieg ich studi\u00f3w oraz funkcje, kt\u00f3re pe\u0142ni\u0105 po ordynacji rabinackiej, s\u0105 zupe\u0142nie takie jak rabin\u00f3w. Istotnie rabin Yehoshua Reich m\u00f3wi, \u017ce kobiety, z kt\u00f3rym wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 w Midreszet Lindenbaum w Jerozolimie, musia\u0142y by\u0107 bardziej wykszta\u0142cone ni\u017c 90% studiuj\u0105cych tam m\u0119\u017cczyzn. Wiedz\u0105, \u017ce s\u0105 pierwszym pokoleniem kobiet w \u015bwiecie ortodoksyjnym, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 duchowie\u0144stwa. I nie mog\u0105 pozwoli\u0107 sobie na przeci\u0119tno\u015b\u0107, je\u017celi chc\u0105 uzyska\u0107 akceptacj\u0119 w bardziej prawicowych ortodoksyjnych \u015brodowiskach.<\/span><\/p>\n

Na t\u0119 chwil\u0119 liberalni ortodoksi akceptuj\u0105 rabinki, podczas gdy centrum i prawica s\u0105 nieco mniej na t\u0119 kwesti\u0119 otwarte. Jednak nawet tam kobiety s\u0105 akceptowane jako doradczynie w kwestiach halachy oraz jako adwokatki w s\u0105dach rabinicznych \u2013 por\u00f3wnuj\u0105c to z sytuacj\u0105 sprzed kilku dekad, nast\u0105pi\u0142a ogromna zmiana. Niekt\u00f3rzy s\u0105dz\u0105, \u017ce kwestia rabinek mo\u017ce doprowadzi\u0107 do roz\u0142amu mi\u0119dzy nowoczesn\u0105 ortodoksj\u0105 a ultraortodoksj\u0105 (hebr. charedi<\/em>), gdy\u017c coraz wi\u0119cej kobiet decyduje si\u0119 zosta\u0107 rabinkami.<\/span><\/p>\n

Warto te\u017c podkre\u015bli\u0107, \u017ce podobnie jak rabin, kt\u00f3ry jest kohenem, nie mo\u017ce p\u00f3j\u015b\u0107 na cmentarz, tak te\u017c rabinka jest ograniczona w uczestnictwie w rytua\u0142ach w taki spos\u00f3b, w jaki si\u0119 w nich ogranicza kobiety. Bycie rabinem nie zawsze oznacza przecie\u017c, \u017ce prowadzi si\u0119 modlitwy i czyta Tor\u0119.<\/span><\/p>\n

Kobiety r\u00f3wnie\u017c zacz\u0119\u0142y odgrywa\u0107 znaczn\u0105 rol\u0119 na \u015bwieckich stanowiskach kierowniczych, zdobywaj\u0105c prawo do zasiadania w radach synagogalnych czy s\u0142u\u017c\u0105c jako prezeski gmin \u017cydowskich.<\/span><\/p>\n

S\u0105 halachiczne argumenty towarzysz\u0105ce obu stronom w takich dyskusjach, jednak\u017ce na koniec chcia\u0142bym zaprezentowa\u0107 kr\u00f3tko argument wysuwany przez zwolennik\u00f3w kobiecego przyw\u00f3dztwa, kt\u00f3rzy g\u0142osz\u0105, \u017ce skoro staro\u017cytni Izraelici byli w stanie zaakceptowa\u0107 przyw\u00f3dztwo Debory (Ksi\u0119ga S\u0119dzi\u00f3w 4-5), nie ma \u017cadnego powodu, dla kt\u00f3rego nie powinni\u015bmy wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie zaakceptowa\u0107 kobiet jako naszych lider\u00f3w.<\/span><\/p>\n

\n

Z angielskiego prze\u0142o\u017cy\u0142 Micha\u0142 Bojanowski<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Do worka zatytu\u0142owanego Ideologia gender wrzuca si\u0119 w Polsce nie tylko homoseksualizm, ale i stosowanie antykoncepcji czy nawet prawo do aborcji. Rabin Tyson Herberger opisuje te \u201epal\u0105ce” polskie problemy z perspektywy ortodoksji religii \u017cydowskiej. \/ Fot. Pixabay Genderowe problemy TYSON HERBERGER GENDER W POLSCE STA\u0141O SI\u0118 OSTATNIO DO\u015a\u0106 WA\u017bNYM ZAGADNIENIEM, MINOWANO JE NAWET S\u0141OWEM 2013 ROKU. JEST […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/81971"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=81971"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/81971\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":82059,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/81971\/revisions\/82059"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=81971"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=81971"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=81971"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}