{"id":82359,"date":"2020-12-03T17:09:36","date_gmt":"2020-12-03T15:09:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=82359"},"modified":"2020-11-26T14:54:32","modified_gmt":"2020-11-26T12:54:32","slug":"03-09-57","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=82359","title":{"rendered":"Co otrzymujemy w zamian? [komentarz do parszy Truma]"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Co otrzymujemy w zamian? [komentarz do parszy Truma]<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

RABIN JONATHAN SACKS
\n<\/strong>T\u0142umaczenie: Jolanta R\u00f3\u017cy\u0142o<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Bar micwa w domu prezydenta Nawona dla dzieci osieroconych w wyniku wojny\/ HERMAN CHANANIA (GPO)<\/em><\/span><\/p>\n

PARSZA TRUMA 29 LUTEGO 2020\/ 4 ADAR 5780<\/strong><\/h4>\n

\u201eI o\u015bwiadczy\u0142 Wiekuisty Moj\u017ceszowi i rzek\u0142: Powiedz synom Israela, aby zebrali Mi danin\u0119; od ka\u017cdego cz\u0142owieka, kt\u00f3rego pobudzi serce jego, przyjmiecie danin\u0119 Moj\u0119\u201d (Szemot 25:1-2).<\/strong><\/p>\n

Parsza Truma opisuje punkt zwrotny w relacjach Izraelit\u00f3w z Bogiem. Rzekomo nowy mia\u0142 by\u0107 tylko wytw\u00f3r pracy ich r\u0105k \u2013 Przybytek, przeno\u015bny dom, kt\u00f3ry podczas w\u0119dr\u00f3wki przez pustyni\u0119 zamieszkiwa\u0142a Bo\u017ca Obecno\u015b\u0107. Mo\u017cna jednak wnioskowa\u0107, \u017ce wa\u017cniejszy od samego produktu, by\u0142 proces tworzenia, podsumowany s\u0142owem, od kt\u00f3rego pochodzi tytu\u0142 tej parszy \u2013 Truma, czyli dar, ofiara. Uczy ona nas czego\u015b niezwykle wa\u017cnego \u2013 dawanie jest aktem pe\u0142nym godno\u015bci.<\/span><\/p>\n

Dotychczas Izraelici tylko otrzymywali. W\u0142a\u015bciwie wszystko zosta\u0142o im dane przez Boga. On ich wyzwoli\u0142, przeprowadzi\u0142 przez pustyni\u0119 i utorowa\u0142 drog\u0119 przez morze. Kiedy byli g\u0142odni, nakarmi\u0142 ich. Gdy byli spragnieni, da\u0142 im wod\u0119. Wy\u0142\u0105czaj\u0105c mo\u017ce bitw\u0119 z Amalekitami, Izraelici prawie niczego nie osi\u0105gn\u0119li samodzielnie.<\/span><\/p>\n

Cho\u0107 na poziomie fizycznym by\u0142o to dla nich cudownym wyzwoleniem, nie nios\u0142o pozytywnych skutk\u00f3w psychicznych. Izraelici stali si\u0119 zale\u017cni, nieodpowiedzialni, niedojrzali i oczekiwali pomocy. Tora odnotowuje ich ci\u0105g\u0142e narzekania. Czytaj\u0105c te s\u0142owa odnosimy wra\u017cenie, \u017ce byli d\u0105\u015bliwymi, k\u0142\u00f3tliwymi i niewdzi\u0119cznymi lud\u017ami.<\/span><\/p>\n

Czy mieli jednak wyb\u00f3r? Nie mogli sami przebrn\u0105\u0107 przez morze, ani znale\u017a\u0107 na pustyni po\u017cywienia i wody. Jedyn\u0105 skuteczn\u0105 metod\u0105 okaza\u0142y si\u0119 skargi. Izraelici \u017calili si\u0119 Moj\u017ceszowi, ten zwraca\u0142 si\u0119 do Boga, a On czyni\u0142 cuda. Z punktu widzenia Izraelit\u00f3w narzekanie by\u0142o wi\u0119c dobrym sposobem rozwi\u0105zywania problem\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Teraz B\u00f3g daje im co\u015b zupe\u0142nie innego. Ma to zwi\u0105zek ze sfer\u0105 psychologiczn\u0105, z moralno\u015bci\u0105 i duchowo\u015bci\u0105. Ofiaruje im mo\u017cliwo\u015b\u0107 dawania.<\/span><\/p>\n

Jedno z moich wspomnie\u0144, wci\u0105\u017c widocznych przez mg\u0142\u0119 zapomnianych chwil, pochodzi z dzieci\u0144stwa, kiedy mia\u0142em mo\u017ce sze\u015b\u0107 czy siedem lat. B\u00f3g pob\u0142ogos\u0142awi\u0142 mnie bardzo troskliwymi i opieku\u0144czymi rodzicami. Sami nie dostali od \u017cycia wiele, dlatego postanowili, \u017ce my \u2013 ich czterej synowie \u2013 powinni\u015bmy mie\u0107 okazj\u0119 robi\u0107 to, co im nigdy nie by\u0142o dane. M\u00f3j nie\u017cyj\u0105cy ju\u017c, b\u0142ogos\u0142awionej pami\u0119ci ojciec, by\u0142 niezwykle dumny ze mnie \u2013 swojego pierworodnego syna.<\/span><\/p>\n

Bardzo mi zale\u017ca\u0142o, \u017ceby odpowiednio okaza\u0107 mu swoj\u0105 wdzi\u0119czno\u015b\u0107. Ale co mog\u0142em mu da\u0107? Wszystko, co mia\u0142em, otrzyma\u0142em od rodzic\u00f3w. Nasz zwi\u0105zek by\u0142 nier\u00f3wny.<\/span><\/p>\n

Pewnego dnia znalaz\u0142em w sklepie plastikow\u0105 atrap\u0119 srebrnego pucharu. Na dole widnia\u0142a tabliczka z napisem: \u201eDla najlepszego ojca na \u015bwiecie\u201d. Dzi\u015b, po wielu latach, wzdrygam si\u0119 na my\u015bl o tym trofeum. To by\u0142a tania, banalna, niemal\u017ce absurdalna rzecz. Nigdy jednak nie zapomn\u0119 reakcji ojca, kiedy wr\u0119czy\u0142em mu puchar.<\/span><\/p>\n

Nie pami\u0119tam, co powiedzia\u0142, ani nawet czy si\u0119 u\u015bmiechn\u0105\u0142. Pami\u0119tam jednak, \u017ce postawi\u0142 trofeum na stoliku obok \u0142\u00f3\u017cka, gdzie sta\u0142o przez wszystkie lata, kt\u00f3re sp\u0119dzi\u0142em w domu.<\/span><\/p>\n

Ojciec nie tylko da\u0142 mi mo\u017cliwo\u015b\u0107, abym co\u015b mu podarowa\u0142, ale pokaza\u0142, jak by\u0142o to dla niego wa\u017cne. Tym aktem podarowa\u0142 mi godno\u015b\u0107. Dzi\u0119ki niemu zrozumia\u0142em, \u017ce mog\u0119 obdarowa\u0107 nawet kogo\u015b, kto sam da\u0142 mi ju\u017c tak wiele.<\/span><\/p>\n

W \u017cydowskim prawie istnieje dziwny zapis, kt\u00f3ry uciele\u015bnia t\u0119 ide\u0119. M\u00f3wi on, \u017ce nawet cz\u0142owiek biedny, kt\u00f3ry \u017cyje z cedaki (ja\u0142mu\u017cny), zobowi\u0105zany jest sam j\u0105 dawa\u0107 (Rambam, Miszne Tora, Hilchot matnot anijim 7:5). Z pocz\u0105tku wydaje si\u0119 to nie mie\u0107 sensu. Czy zasada nie powinna g\u0142osi\u0107, \u017ce ten, kto ma wi\u0119cej ni\u017c potrzebuje, powinien odda\u0107 cz\u0119\u015bc temu, kto ma za ma\u0142o, aby wy\u017cy\u0107? Osoba uzale\u017cniona od cedaki z definicji nie posiada wi\u0119cej ni\u017c potrzebuje.<\/span><\/p>\n

PRENUMERATA<\/strong><\/span>
\n<\/a>Cedaka nie zak\u0142ada jednak zaspokajanie wy\u0142\u0105cznie potrzeb cielesnych, ale r\u00f3wnie\u017c popraw\u0119 sytuacji psychicznej. Otrzymywanie cedaki, zgodnie z jedn\u0105 z najistotniejszych my\u015bli judaizmu, jest z natury upokarzaj\u0105ce. W modlitwie Birkat ha-mazon recytujemy: \u201ePanie, Bo\u017ce nasz, nie pozw\u00f3l nam polega\u0107 na darach i po\u017cyczkach, lecz tylko na Twojej otwartej, \u015bwi\u0119tej i hojnej d\u0142oni, aby\u015bmy nie cierpieli wstydu ani upokorzenia na wieki wiek\u00f3w\u201d.<\/span><\/p>\n

Wida\u0107 to r\u00f3wnie\u017c w wielu zasadach zwi\u0105zanych z cedak\u0105, na przyk\u0142ad m\u00f3wi\u0105cych o tym, \u017ce darczy\u0144ca nie powinien wiedzie\u0107, kogo obdarowuje, i odwrotnie. Wed\u0142ug Majmonidesa najwy\u017cszym poziomem cedaki jest \u201epom\u00f3c wsp\u00f3\u0142bratu, podarowa\u0107 mu co\u015b lub da\u0107 po\u017cyczk\u0119, wej\u015b\u0107 z nim w sp\u00f3\u0142k\u0119 lub znale\u017a\u0107 prac\u0119, zanim stanie na nogi na tyle, aby nie musia\u0142 prosi\u0107 ju\u017c nikogo [o wsparcie]\u201d (Rambam, Miszne Tora, Hilchot matnot anijim 10:7). Nie jest to ja\u0142mu\u017cna w przyj\u0119tym rozumieniu. Dlaczego wi\u0119c nazywana jest najwy\u017csz\u0105 form\u0105 cedaki? Poniewa\u017c polega na oddawaniu drugiemu cz\u0142owiekowi jego godno\u015bci.<\/span><\/p>\n

Cz\u0142owiek uzale\u017cniony od ja\u0142mu\u017cny ma pewne cielesne potrzeby, kt\u00f3re powinny by\u0107 zaspokojone przez innych ludzi lub przez spo\u0142eczno\u015b\u0107. Jednak opr\u00f3cz fizycznych, istniej\u0105 te\u017c potrzeby psychologiczne. Dlatego prawo ka\u017ce potrzebuj\u0105cym r\u00f3wnie\u017c obdarowywa\u0107 innych. Dawanie przywraca godno\u015b\u0107, kt\u00f3rej nikt nie powinien by\u0107 pozbawiony.<\/span><\/p>\n

Ca\u0142y opis budowy Miszkanu jest naprawd\u0119 dziwny. W mowie po\u015bwi\u0119conej \u015awi\u0105tyni Jerozolimskiej kr\u00f3l Salomon powiedzia\u0142: \u201eAzaliby rzeczywi\u015bcie mia\u0142 B\u00f3g na ziemi zamieszka\u0107? Oto niebiosa i niebiosa niebios nie mog\u0105 CI\u0119 ogarn\u0105\u0107, a c\u00f3\u017c dopiero ten przybytek, kt\u00f3rym zbudowa\u0142\u201d (1 Ks. Kr\u00f3lewska 8:27). Je\u015bli Salomon wyda\u0142 taki os\u0105d \u015awi\u0105tyni w ca\u0142ej jej okaza\u0142o\u015bci, co mo\u017cemy powiedzie\u0107 o Miszkanie \u2013 male\u0144kiej, przeno\u015bnej kapliczce zbudowanej z belek i zas\u0142on, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna by\u0142o rozmontowywa\u0107 i sk\u0142ada\u0107 na nowo. Jak m\u00f3g\u0142 by\u0107 on domem Boga, kt\u00f3ry stworzy\u0142 wszech\u015bwiat, niszczy\u0142 imperia, czyni\u0142 cuda, a Jego obecno\u015b\u0107 by\u0142a niemal\u017ce nie do zniesienia w swej intensywno\u015bci?<\/span><\/p>\n

My\u015bl\u0119, \u017ce na sw\u00f3j ziemski spos\u00f3b, postawienie przy \u0142\u00f3\u017cku mojego taniego trofeum, by\u0142o najhojniejsz\u0105 rzecz\u0105, jak\u0105 m\u00f3j ojciec kiedykolwiek dla mnie zrobi\u0142. Podobnie \u2013 lehawdil, czyli bez por\u00f3wnania \u2013 aktem paradoksalnej hojno\u015bci by\u0142o to, co B\u00f3g zrobi\u0142 dla Izraelit\u00f3w, kiedy pozwoli\u0142 im sk\u0142ada\u0107 ofiary i stworzy\u0107 tym samym niejako dom dla Bo\u017cej Obecno\u015bci.<\/span><\/p>\n

Wynika z tego niezwyk\u0142a lekcja o judaizmie. B\u00f3g chce, aby\u015bmy mieli godno\u015b\u0107. Nie jeste\u015bmy ska\u017ceni grzechem pierworodnym. Nie jeste\u015bmy niezdolni do czynienia dobra bez pomocy Bo\u017cej \u0142aski. Wiara to nie tylko uleg\u0142o\u015b\u0107. Jeste\u015bmy stworzeni na obraz Boga, jeste\u015bmy Jego dzie\u0107mi, ambasadorami, partnerami i wys\u0142annikami. B\u00f3g chce, aby\u015bmy r\u00f3wnie\u017c dawali. Chce \u017cy\u0107 w domu, kt\u00f3ry dla Niego zbudowali\u015bmy \u2013 jakkolwiek skromny by on nie by\u0142.<\/span><\/p>\n

Dowiadujemy si\u0119 tego z tytu\u0142u tej parszy. Truma zazwyczaj t\u0142umaczone jest jako \u201eofiara\u201d czy \u201edatek\u201d. S\u0142owo w rzeczywisto\u015bci oznacza jednak co\u015b, co unosimy. Paradoksem dawania jest to, \u017ce kiedy podnosimy co\u015b, aby to komu\u015b ofiarowa\u0107, unosi si\u0119 nasza dusza.<\/span><\/p>\n

Wierz\u0119, \u017ce wznie\u015b\u0107 mo\u017cemy si\u0119 nie poprzez branie, ale poprzez dawanie. Im wi\u0119cej z siebie dajemy, tym wi\u0119ksi jeste\u015bmy.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Co otrzymujemy w zamian? [komentarz do parszy Truma] RABIN JONATHAN SACKS T\u0142umaczenie: Jolanta R\u00f3\u017cy\u0142o Bar micwa w domu prezydenta Nawona dla dzieci osieroconych w wyniku wojny\/ HERMAN CHANANIA (GPO) PARSZA TRUMA 29 LUTEGO 2020\/ 4 ADAR 5780 \u201eI o\u015bwiadczy\u0142 Wiekuisty Moj\u017ceszowi i rzek\u0142: Powiedz synom Israela, aby zebrali Mi danin\u0119; od ka\u017cdego cz\u0142owieka, kt\u00f3rego pobudzi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/82359"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=82359"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/82359\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":82374,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/82359\/revisions\/82374"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=82359"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=82359"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=82359"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}