{"id":82704,"date":"2020-12-16T17:09:31","date_gmt":"2020-12-16T15:09:31","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=82704"},"modified":"2020-12-15T08:21:13","modified_gmt":"2020-12-15T06:21:13","slug":"21-09-58","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=82704","title":{"rendered":"Czy Teheran buduje “kuchni\u0119 diab\u0142a”?"},"content":{"rendered":"

Na zdj\u0119ciu: Plakat upami\u0119tniaj\u0105cy zabitego ira\u0144skiego naukowca nuklearnego Mohsena Fachrizadeha, w Teheranie, 30 listopada 2020 r. (Zdj\u0119cie: Atta Kenare\/AFP via Getty Images)<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Czy Teheran buduje “kuchni\u0119 diab\u0142a”?<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Amir Taheri<\/strong><\/span><\/p>\n


\n<\/strong><\/strong>T\u0142umaczenie: Ma\u0142gorzata Koraszewska<\/strong><\/p>\n

\n

Odda\u0107 to uderzenie, czy nie odda\u0107?<\/span><\/p>\n

To jest pytanie kt\u00f3re od niemal tygodnia rozpala debat\u0119 w rz\u0105dz\u0105cych kr\u0119gach chomeinist\u00f3w w Teheranie. Debat\u0119 wywo\u0142a\u0142o zabicie Mohsena Fachrizadeha, zagadkowej postaci z najwy\u017cszych szereg\u00f3w mrocznego establishmentu Teheranu.<\/span><\/p>\n

Mimo powodzi nekrolog\u00f3w i relacji o tym wydarzeniu, nie jest ca\u0142kiem jasne, kim by\u0142 Fachrizadeh i co robi\u0142.<\/span><\/p>\n

Oficjalna narracja zacz\u0119\u0142a od przedstawiania go jako postaci wojskowej. Powiedziano nam, \u017ce by\u0142 genera\u0142em brygady i nosi\u0142 ten tytu\u0142 jako wiceminister obrony. Potem Minister Obrony, genera\u0142 brygady Amir Hatami, przemawia\u0142 tak, jakby ledwie zna\u0142 Fachrizadeha, cho\u0107 wychwala\u0142 go za niewymienione “olbrzymie zas\u0142ugi”. Nast\u0119pnie narracja skr\u0119ci\u0142a na przedstawianie Fachrizadeha jako nuklearnego naukowca, a wi\u0119c ofiar\u0119 wroga “kt\u00f3ry pragnie spowolni\u0107 post\u0119p Iranu w pokojowym zastosowaniu nauki j\u0105drowej”.<\/span><\/p>\n

Innymi s\u0142owy, Fachrizadeh do\u0142\u0105czy\u0142 do rosn\u0105cej listy ira\u0144skich naukowc\u00f3w nuklearnych zabitych przez nieznanych napastnik\u00f3w w ci\u0105gu ostatnich 10 lat. Wtedy jednak Ali Akbar Salehi, cz\u0142owiek, kt\u00f3ry stoi na czele Organizacji Energii Atomowej Iran (IEAO), wyja\u015bni\u0142, \u017ce Fachrizadeh pracowa\u0142 nad r\u00f3wnoleg\u0142ym projektem, niezwi\u0105zanym z g\u0142\u00f3wnym programem nuklearnym. Jeszcze bardziej intryguje to, \u017ce Salehi ujawni\u0142, i\u017c praca Fachrizadeha by\u0142a zwi\u0105zana z “obron\u0105 nuklearn\u0105”, a wi\u0119c mia\u0142a militarny aspekt. Nast\u0119pnie przysz\u0142a kolej na genera\u0142a dywizji Husseina Salamiego, szefa Korpusu Stra\u017cnik\u00f3w Rewolucji (IRGC), kt\u00f3ry doda\u0142 swoja warstw\u0119 tajemniczo\u015bci przez chwalenie “kluczowej roli”, jak\u0105 Fachrizadeh odgrywa\u0142 w projekcie rakietowym Republiki Islamskiej. To jednak nie by\u0142o wszystko. Islamski rzecznik Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Chatibzadeh, do\u0142o\u017cy\u0142 w\u0142asn\u0105 warstw\u0119 przez twierdzenie, \u017ce Fachrizadeh by\u0142 cz\u0142onkiem ira\u0144skiego zespo\u0142u negocjuj\u0105cego nies\u0142awne JCPOA (“nuklearn\u0105 umow\u0119” Obamy i \u00f3wczesnego sekretarza stanu, Johna Kerry’ego).<\/span><\/p>\n

Wreszcie, mo\u017ce zdaj\u0105c sobie spraw\u0119 z tego \u017ce ta posta\u0107, przedstawiana jako “m\u0119czennik”, mo\u017ce nie wywo\u0142ywa\u0107 po\u017c\u0105danego poziomu sympatii, propagandy\u015bci re\u017cimu zacz\u0119li przedstawia\u0107 Fachrizadeha jako uczonego, poet\u0119, filozofa i przewodnika moralnego. Upublicznili tak\u017ce ta\u015bm\u0119 wideo, na kt\u00f3rej przedstawia on wszechstronny plan pokonania COVID-19 i wyleczenia z niego chorych.<\/span><\/p>\n

Czy Fachrizadeh by\u0142, czy nie by\u0142 uczonym, naukowcem, \u017co\u0142nierzem, dyplomat\u0105, filozofem i przewodnikiem moralnym, innymi s\u0142owami, cz\u0142owiekiem renesansu, nie wiemy i mo\u017ce nigdy si\u0119 nie dowiemy. Dwie sprawy s\u0105 jednak jasne.<\/span><\/p>\n

Pierwsza: Fachrizadeh by\u0142 cz\u0142onkiem wewn\u0119trznego kr\u0119gu “Najwy\u017cszego Przewodnika”, ajatollaha Alego Chameneiego, kt\u00f3ry stworzy\u0142 paraleln\u0105 struktur\u0119 rz\u0105dow\u0105, rzeczywi\u015bcie dzier\u017c\u0105c\u0105 w\u0142adz\u0119, podczas gdy “wybrani” prezydenci i ich ministrowie tworz\u0105 fasad\u0119, za kt\u00f3r\u0105 znajduje si\u0119 prawdziwa w\u0142adza. W szeregu dziedzin “specjalnego zainteresowania” Chamenei polega niemal wy\u0142\u0105cznie na starannie, osobi\u015bcie wybranych i wypr\u00f3bowanych wsp\u00f3\u0142pracownikach. I tak, na przyk\u0142ad, je\u015bli chodzi o stosunki z Rosj\u0105, polega na by\u0142ym ministrze spraw zagranicznych, Ali-Akbarze Welajatim. Do stosunk\u00f3w z Chinami Chamenei wybra\u0142 by\u0142ego spikera islamskiego Mad\u017clisu, Alego Ardeshir Larid\u017caniego. Stosunkami z arabskimi s\u0105siadami i Afganistanem zajmowa\u0142 si\u0119 nie\u017cyj\u0105cy ju\u017c genera\u0142 Kasem Solejmani. (Nie jest jasne, czy nast\u0119pca Solejmaniego, genera\u0142 brygady Esmail Kaani odziedziczy\u0142 tak\u017ce t\u0119 funkcj\u0119.) Wydaje si\u0119, \u017ce stosunkami z Turcj\u0105 i Pakistanem zajmuje si\u0119 genera\u0142 dywizji Muhammad Bakeri, szef sztabu islamskich si\u0142 zbrojnych. Wydaje si\u0119 wi\u0119c, \u017ce podczas gdy Salehi i inni kierowali cywilnymi aspektami programu nuklearnego, Fachrizadeh organizowa\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 militarn\u0105.<\/span><\/p>\n

Je\u015bli ta interpretacja jest poprawna, drug\u0105 spraw\u0105, kt\u00f3ra staje si\u0119 jasna, jest to, \u017ce Islamska Republika zawsze mia\u0142a paralelny militarny program nuklearny, utrzymywany w tajemnicy nawet przed w\u0142asnym oficjalnym rz\u0105dem. Saleh m\u00f3wi, \u017ce nie wiedzia\u0142 wiele o tym, co robi\u0142 Fachrizadeh, poniewa\u017c tego, co robi\u0142, “nie mo\u017cna by\u0142o upubliczni\u0107, nawet w artyku\u0142ach naukowych”.<\/span><\/p>\n

To niekoniecznie musi znaczy\u0107, \u017ce Islamska Republika buduje w tajemnicy bomb\u0119. Nie mamy sposobu na zweryfikowanie tego. Mo\u017cemy jednak wskaza\u0107, \u017ce paralelny projekt m\u00f3g\u0142 mie\u0107 ograniczony cel zapewnienia post\u0119pu ku progowi – punktowi, w kt\u00f3rym kraj ma wszystkie naukowe i przemys\u0142owe \u015brodki do zbudowania bomby, ale powstrzymuje si\u0119 przed jej wyprodukowaniem.<\/span><\/p>\n

To jest jak zbudowanie kuchni i dostarczenie wszystkich sk\u0142adnik\u00f3w potrzebnych do ugotowania zupy, ale czekanie z gotowaniem do czasu, kiedy chcesz zaprosi\u0107 go\u015bci na obiad.<\/span><\/p>\n

Taki scenariusz mo\u017ce tak\u017ce rozwia\u0107 cz\u0119\u015bciowo tajemnice otaczaj\u0105ce dziwaczny program pocisk\u00f3w balistycznych Republiki Islamskiej. Na przyk\u0142ad, dlaczego ktokolwiek mia\u0142by wydawa\u0107 olbrzymie sumy pieni\u0119dzy i czyni\u0107 ogromne wysi\u0142ki, by budowa\u0107 pociski dalekiego zasi\u0119gu zdolne do przenoszenia nie wi\u0119cej ni\u017c 75 kilogram\u00f3w klasycznych materia\u0142\u00f3w wybuchowych, kt\u00f3re spowoduj\u0105 niewielkie szkody jakiemukolwiek celowi? Jednak ten plan zaczyna mie\u0107 sens, je\u015bli \u0142adunkiem jest g\u0142owica j\u0105drowa. Dlatego Fachrizadeha przedstawiaj\u0105 jako cz\u0142owieka, kt\u00f3ry odgrywa\u0142 kluczow\u0105 rol\u0119 zar\u00f3wno w projekcie nuklearnym, jak projekcie pocisk\u00f3w balistycznych.<\/span><\/p>\n

Wr\u00f3\u0107my do pytania, kt\u00f3re rozpoczyna\u0142o ten artyku\u0142. Teheran w tych dniach pe\u0142en jest g\u0142os\u00f3w wzywaj\u0105cych do “odwetu” i “ukarania” odpowiedzialnych za m\u0119cze\u0144stwo Fachrizadeha. Gazeta “Kayhan”, o kt\u00f3rej wiadomo, \u017ce odzwierciedla pogl\u0105dy Chameneiego, wzywa nawet to ataku na pe\u0142n\u0105 skal\u0119 na izraelski port Hajfa, nalegaj\u0105c na upewnienie si\u0119, \u017ce bardzo wielu mieszka\u0144c\u00f3w zostanie zabitych. Inne g\u0142osy, szczeg\u00f3lnie “ch\u0142opc\u00f3w Nowego Jorku” skupionych wok\u00f3\u0142 prezydenta Hassana Rouhaniego, wzywa do pow\u015bci\u0105gliwo\u015bci, \u017ceby nie nara\u017ca\u0107 nadziei na wpuszczenie Amerykan\u00f3w w maliny podczas rozm\u00f3w z prezydentem-elektem Joe Bidenem. W rozmowach z prezydentem Barackiem Obam\u0105 Teheran by\u0142 przygotowany na oferowanie ust\u0119pstw po stronie cywilnej nuklearnego projektu, poniewa\u017c militarna strona projektu nie by\u0142a nawet wspomniana. Obama nie zwraca\u0142 r\u00f3wnie\u017c \u017cadnej uwagi na program rakietowy Teheranu.<\/span><\/p>\n

Mog\u0119 si\u0119 myli\u0107, ale zgaduj\u0119, \u017ce Teheran nie zrobi niczego, by cho\u0107 o jeden stopie\u0144 podnie\u015b\u0107 poziom napi\u0119\u0107 \u2013 co mog\u0142oby utrudni\u0107 sprzedanie Amerykanom innego zestawu kitu.<\/span><\/p>\n

Dwa fakty popieraj\u0105 ten pogl\u0105d.<\/span><\/p>\n

Po pierwsze, USA nie s\u0105 przedstawiane jako g\u0142\u00f3wny winowajca w zabiciu Fachrizadeha, jak to by\u0142o po likwidacji Solejmaniego. Niekt\u00f3re palce wskaza\u0142y na Izrael, po czym nast\u0105pi\u0142a obietnica odwetu. Mimo to kr\u0105\u017cy rywalizuj\u0105ca wersja oparta na twierdzeniu, \u017ce zbrodni mog\u0142y dokona\u0107 ira\u0144skie grupy opozycyjne, jak r\u00f3wnie\u017c wersja, \u017ce operacji nie przeprowadzili ludzie dzia\u0142aj\u0105cy na miejscu, ale wszystko dokona\u0142o si\u0119 przez zdalne kierowanie urz\u0105dzenia.<\/span><\/p>\n

Po drugie, Chamenei obieca\u0142 “ci\u0119\u017ck\u0105 zemst\u0119” za \u015bmier\u0107 Solejmaniego, ale tym razem nie przysi\u0105g\u0142 niczego poza “\u015bciganiem i ukaraniem” sprawc\u00f3w. K\u0142adzie nacisk na “kontynuacj\u0119” pracy Fachrizadeha.<\/span><\/p>\n

Innymi s\u0142owy, jak d\u0142ugo nie zatrzyma\u0142 si\u0119 nasz post\u0119p ku “progowi”, mo\u017cemy robi\u0107 dobr\u0105 min\u0119 do z\u0142ej gry i znie\u015b\u0107 m\u0119cze\u0144stwo Fachrizadeha.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na zdj\u0119ciu: Plakat upami\u0119tniaj\u0105cy zabitego ira\u0144skiego naukowca nuklearnego Mohsena Fachrizadeha, w Teheranie, 30 listopada 2020 r. (Zdj\u0119cie: Atta Kenare\/AFP via Getty Images) Czy Teheran buduje “kuchni\u0119 diab\u0142a”? Amir Taheri T\u0142umaczenie: Ma\u0142gorzata Koraszewska Odda\u0107 to uderzenie, czy nie odda\u0107? To jest pytanie kt\u00f3re od niemal tygodnia rozpala debat\u0119 w rz\u0105dz\u0105cych kr\u0119gach chomeinist\u00f3w w Teheranie. Debat\u0119 wywo\u0142a\u0142o […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/82704"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=82704"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/82704\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":82713,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/82704\/revisions\/82713"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=82704"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=82704"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=82704"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}