{"id":82840,"date":"2020-12-20T17:09:53","date_gmt":"2020-12-20T15:09:53","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=82840"},"modified":"2020-12-20T17:00:55","modified_gmt":"2020-12-20T15:00:55","slug":"27-09-57","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=82840","title":{"rendered":"Elon Musk: Sprzedaj\u0119 wszystko i lec\u0119 na Marsa"},"content":{"rendered":"

Podczas wizyty w Berlinie Elon Musk zapowiedzia\u0142, \u017ce produkowane tam auta Tesli b\u0119d\u0105 w Niemczech zaprojektowane lepiej ni\u017c w USA. (Patrick Pleul \/ AP)<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Elon Musk: Sprzedaj\u0119 wszystko i lec\u0119 na Marsa<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Mathias D\u00f6pfner<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

“Lubi\u0119 czu\u0107, \u017ce \u017cyj\u0119” – m\u00f3wi szef Tesli. To prawdopodobnie najwi\u0119kszy wizjoner wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata. Dzi\u0119ki SpaceX chce polecie\u0107 na Marsa, a za pomoc\u0105 Neuralinku ulepszy\u0107 ludzki m\u00f3zg. Ju\u017c pozbywa si\u0119 maj\u0105tku i sypia w swoich fabrykach<\/h4>\n

W wizji Muska w niedalekiej przysz\u0142o\u015bci flotylla statk\u00f3w Starship firmy SpaceX b\u0119dzie odlatywa\u0142a na Marsa co 26 miesi\u0119cy, kiedy Ziemia i Czerwona Planeta znajd\u0105 si\u0119 w sprzyjaj\u0105cym wzajemnym po\u0142o\u017ceniu. To ma pozwoli\u0107 na stworzenie milionowej kolonii na Marsie.<\/span><\/p>\n

Ale na pocz\u0105tku Starship i Super Heavy zarabia\u0142yby, wynosz\u0105c komercyjne satelity na ziemsk\u0105 orbit\u0119. Niedawno te\u017c agencja NASA przyzna\u0142a SpaceX 135 mln dol. na rozw\u00f3j projektu Starship w ramach przygotowa\u0144 do l\u0105dowania na Ksi\u0119\u017cycu (kontrakty od NASA dosta\u0142y te\u017c konkurencyjne projekty firm Blue Origin oraz Dynetics).<\/span><\/p>\n

Pochodz\u0105cy z RPA 49-letni przedsi\u0119biorca wzbogaci\u0142 si\u0119 na internetowym boomie, tworz\u0105c i sprzedaj\u0105c za 1,5 mld dol. system p\u0142atno\u015bci online PayPal. Z tych pieni\u0119dzy finansowa\u0142 kolejne swoje pomys\u0142y, m.in. Tesl\u0119 produkuj\u0105c\u0105 auta elektryczne, a tak\u017ce konstelacj\u0119 satelit\u00f3w Starlink, kt\u00f3re maj\u0105 dostarczy\u0107 szybki internet w ka\u017cdy zak\u0105tek kuli ziemskiej.<\/span><\/p>\n

Starship i maj\u0105ca go wynosi\u0107 w kosmos rakieta Super Heavy maj\u0105 by\u0107 wielokrotnego u\u017cytku, tj. po zako\u0144czeniu swoich misji b\u0119d\u0105 powraca\u0107 na Ziemi\u0119. Docelowo rakieta i statek maj\u0105 wynosi\u0107 w kosmos \u0142adunek a\u017c 100 ton. Ma mierzy\u0107 50 metr\u00f3w, b\u0119dzie mia\u0142 fotele dla 100 pasa\u017cer\u00f3w i w\u0142asne silniki, dzi\u0119ki kt\u00f3rym wyl\u0105duje na Ksi\u0119\u017cycu czy na Marsie, a potem z nich powr\u00f3ci.<\/span><\/p>\n

\u00d3smy prototyp w \u015brod\u0119 zamieni\u0142 si\u0119 w kul\u0119 ognia po zako\u0144czeniu testowego lotu w po\u0142udniowym Teksasie. Statek udanie wystartowa\u0142, wzni\u00f3s\u0142 si\u0119 na 12,5 km, przekr\u0119ci\u0142 si\u0119, przez pewien czas lecia\u0142 poziomo niczym wielkie cygaro, a potem zacz\u0105\u0142 pionowo opada\u0107. Precyzyjnie zbli\u017cy\u0142 si\u0119 do miejsca l\u0105dowania, ale zbyt niskie ci\u015bnienie w zbiornikach zasilaj\u0105cych silniki spowodowa\u0142o to, \u017ce obni\u017ca\u0142 si\u0119 za szybko. Za\u0142o\u017cyciel SpaceX uzna\u0142 \u015brodowy siedmiominutowy lot testowy za sukces. “Marsie, nadchodzimy!” – napisa\u0142 na Twitterze.<\/span><\/p>\n

***<\/span><\/h3>\n

Wolfgang Sch\u00e4uble, sprytny niemiecki polityk, powiedzia\u0142: \u201eJe\u015bli w naszej ustawie zasadniczej znajduje si\u0119 w og\u00f3le jaka\u015b bezwzgl\u0119dna warto\u015b\u0107, to jest to godno\u015b\u0107 cz\u0142owieka. Ale ona nie wyklucza konieczno\u015bci \u015bmierci\u201d.<\/span><\/strong><\/p>\n

\u2013 Ka\u017cdy musi umrze\u0107, nie zaprzeczam.<\/span><\/p>\n

Ka\u017cdy, ale niekoniecznie z powodu koronawirusa. Jak b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142a sytuacja latem przysz\u0142ego roku? Czy szczepionka jest rozwi\u0105zaniem?<\/span><\/strong><\/p>\n

\u2013 B\u0119dziemy mie\u0107 tyle szczepionek, \u017ce nie b\u0119dziemy wiedzie\u0107, co z nimi pocz\u0105\u0107. Rozw\u00f3j technologii szczepionek ma teraz turbodo\u0142adowanie, za\u015b szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105ce s\u0105 te oparte na mRNA, poniewa\u017c mog\u0105 by\u0107 tak\u017ce potencjalnym lekarstwem na raka. My\u015bl\u0119 przy tym o pracy BioNTechu, CureVacu, Moderny. mRNA to przysz\u0142o\u015b\u0107 medycyny. Za pomoc\u0105 mRNA mo\u017cna w zasadzie wyleczy\u0107 wszystko. Jest jak program komputerowy, niemal jak syntetyczny wirus. I mo\u017cna je tak zaprogramowa\u0107, \u017ceby robi\u0142o wszystko, co chcemy. Mo\u017cna by si\u0119 nawet przemieni\u0107 w motyla.<\/span><\/p>\n

Ta technologia b\u0119dzie bod\u017acem dla gospodarki?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Tak, te firmy dostan\u0105 mas\u0119 pieni\u0119dzy. S\u0142usznie \u2013 niesamowicie poprawi\u0142y technologi\u0119.<\/span><\/p>\n

Sze\u015b\u0107 lat temu zapyta\u0142em szefa du\u017cej niemieckiej firmy z bran\u017cy motoryzacyjnej: \u201eCzy Musk pana nie niepokoi?\u201d. Odpar\u0142: \u201eNie, ten zwariowany pomys\u0142 z autami na baterie to nie jest na masowy rynek. A poza tym ci ludzie i tak nie wiedz\u0105, jak buduje si\u0119 pi\u0119kne auta\u201d.<\/strong><\/span><\/p>\n

\"GigafabrykaGigafabryka Tesli w Niemczech\u00a0Patrick Pleul \/ AP<\/em><\/span><\/p>\n

\u2013 Interesuj\u0105ca uwaga. Z pewno\u015bci\u0105 musimy si\u0119 poprawi\u0107.<\/span><\/p>\n

Dzi\u015b Tesla jest warta 536 mld dol., dwa razy wi\u0119cej ni\u017c Volkswagen, Daimler i BMW \u0142\u0105cznie. Herbert Diess powiedzia\u0142 p\u00f3\u0142\u017cartem, \u017ce Tesla mog\u0142aby w\u0142a\u015bciwie przej\u0105\u0107 Volkswagena\u2026<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Prawdopodobnie pozostaniemy raczej przy naszym podej\u015bciu robienia wszystkiego samodzielnie, ale mogliby\u015bmy zleci\u0107 produkcj\u0119 niekt\u00f3rych naszych technologii takim firmom jak BMW. Jeste\u015bmy tak pragmatyczni, jak to tylko mo\u017cliwe \u2013 naszym celem jest przyspieszenie rozpowszechniania zr\u00f3wnowa\u017conej energii. Nie chodzi nam o izolowanie si\u0119 od innych. Udost\u0119pnimy innym sie\u0107 Supercharger, zaoferujemy licencjonowanie autopilot\u00f3w. Mogliby\u015bmy porozmawia\u0107 o technice autonomicznej jazdy czy o bateriach. Tak, chcemy licencjonowa\u0107 technologi\u0119, \u017ceby pomaga\u0107 innym firmom post\u0119powa\u0107 dobrze.<\/span><\/p>\n

Tradycyjne przej\u0119cia nie s\u0105 strategi\u0105 Tesli?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 S\u0105 trudne, bo ka\u017cde przedsi\u0119biorstwo ma swoj\u0105 kultur\u0119. Je\u015bli jaka\u015b firma powie nam: \u201eJeste\u015bmy zainteresowani fuzj\u0105 z Tesl\u0105\u201d \u2013 mo\u017cna by to wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119. Ale nie chcemy wrogich przej\u0119\u0107.<\/span><\/p>\n

Czy sze\u015b\u0107 lat temu spotyka\u0142 si\u0119 pan z arogancj\u0105 w bran\u017cy?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Owszem. Nie wzi\u0119li\u015bmy tego osobi\u015bcie. To rutynowa reakcja, kiedy w bran\u017cy pojawia si\u0119 nowa technologia. Pr\u00f3bowali\u015bmy wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z Daimlerem i Toyot\u0105, ale na ko\u0144cu ich entuzjazm nie by\u0142 wystarczaj\u0105co du\u017cy, zako\u0144czyli\u015bmy to partnerstwo i zostali\u015bmy przy budowaniu w\u0142asnych aut. My\u015bl\u0119 jednak, \u017ce og\u00f3lnie co\u015b si\u0119 zmieni\u0142o: dzi\u015b ludzie ju\u017c chc\u0105 zr\u00f3wnowa\u017conego transportu i aut elektrycznych. \u017bycz\u0105 sobie czystej energii i to nastawienie ma tak\u017ce co\u015b wsp\u00f3lnego z wiekiem. Im m\u0142odsi s\u0105 ludzie, tym ch\u0119tniej troszcz\u0105 si\u0119 o \u015brodowisko. A potem si\u0119 starzej\u0105 i podejmuj\u0105 decyzje konsumenckie by\u0107 mo\u017ce inne ni\u017c ich rodzice. To normalna kolej rzeczy.<\/span><\/p>\n

Na \u015bwiecie je\u017adzi ok. 2 mld aut osobowych i ci\u0119\u017car\u00f3wek i ta liczba ro\u015bnie. Chcieliby\u015bmy wymienia\u0107 co roku 1 proc. globalnej floty, czyli 20 mln pojazd\u00f3w rocznie.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

To oznacza, \u017ce aktualna warto\u015b\u0107 rynkowa Tesli jest uzasadniona, ale kiedy\u015b sam pan powiedzia\u0142, \u017ce jest za wysoka. Dlaczego?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 To by\u0142o nawet w momencie, w kt\u00f3rym wycena by\u0142a o wiele ni\u017csza ni\u017c dzi\u015b, wynosi\u0142a 800 dol. Rynek akcji jest jak osoba maniakalno-depresyjna, kt\u00f3ra wci\u0105\u017c m\u00f3wi, ile jest warta twoja firma. Jej warto\u015b\u0107 nie zmienia si\u0119 za\u015b z dnia na dzie\u0144. Czy uwa\u017cam, \u017ce Tesla ma spore szanse by\u0107 w przysz\u0142o\u015bci tyle warta? By\u0107 mo\u017ce wi\u0119cej. Ale to zale\u017cy od tego, czy ludzie wierz\u0105, \u017ce faktycznie dojdziemy do 20 mln pojazd\u00f3w rocznie. Wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 przysz\u0142o\u015bci Tesli s\u0105 baterie s\u0142oneczne i stacjonarne.<\/span><\/p>\n

Czy konkurenci maj\u0105 jeszcze w og\u00f3le szans\u0119, czy jest dla nich za p\u00f3\u017ano?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Za p\u00f3\u017ano? Sk\u0105d\u017ce. S\u0105dz\u0119 jednak, \u017ce g\u0142\u00f3wnym rywalem Tesli b\u0119dzie firma, kt\u00f3ra ju\u017c zosta\u0142a za\u0142o\u017cona gdzie\u015b w Chinach. Tamtejszy rynek jest ekstremalny, Chi\u0144czycy maj\u0105 know-how i ci\u0119\u017cko pracuj\u0105. Oraz: dzi\u015b ju\u017c 90 proc. du\u017cych firm z bran\u017cy samochodowej m\u00f3wi, \u017ce przeprowadzi przestawienie si\u0119 na technologi\u0119 elektryczn\u0105 mo\u017cliwie jak najszybciej.<\/span><\/p>\n

A co z autonomiczn\u0105 jazd\u0105? Kilka lat temu m\u00f3wi\u0142 pan: \u201eNie interesuje mnie termin, kiedy autonomiczne auta zostan\u0105 dopuszczone do ruchu. Interesuje mnie moment, w kt\u00f3rym zabroni si\u0119 ludziom prowadzi\u0107 auta\u201d. Kto\u015b stwierdzi\u0142, \u017ce to si\u0119 nigdy nie wydarzy, bo nikt nie ma ochoty na bierne siedzenie w aucie. Pana odpowied\u017a brzmia\u0142a: \u201eSto lat temu nikt te\u017c nie m\u00f3g\u0142 sobie wyobrazi\u0107 jazdy wind\u0105 bez windziarza\u201d.<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Chcia\u0142bym wyrazi\u0107 si\u0119 jasno: nie usi\u0142uj\u0119 nikomu odbiera\u0107 kierownicy. Przepowiada\u0142em tylko, co si\u0119 wydarzy \u2013 a mianowicie, \u017ce autonomiczna jazda stanie si\u0119 bezpieczniejsza ni\u017c kierowanie pojazdem przez cz\u0142owieka.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Powiedzia\u0142bym: dziesi\u0119\u0107 razy bezpieczniejsza. To oznacza, \u017ce nie b\u0119dzie ju\u017c tak prosto prowadzi\u0107 w\u0142asnego auta. B\u0119d\u0105 wy\u017csze standardy. Obecnie zdanie prawa jazdy jest stosunkowo proste, bo ludzie musz\u0105 po prostu przejecha\u0107 z punktu A do punktu B. Ale z r\u00f3\u017cnych przyczyn powoduj\u0105 wypadki: bo s\u0105 pijani, co\u015b ich rozproszy albo pisz\u0105 SMS-y za kierownic\u0105. Kiedy autonomiczna jazda b\u0119dzie dziesi\u0119\u0107 razy pewniejsza, samodzielne prowadzenie stanie si\u0119 znacznie surowiej regulowane.<\/span><\/p>\n

Kiedy b\u0119dzie mo\u017cliwy pi\u0105ty poziom, czyli ca\u0142kowicie autonomiczna jazda? I jak to wygl\u0105da z poziomem czwartym, na kt\u00f3rym kombinacja ludzkiej i autonomicznej jazdy mog\u0142aby by\u0107 nawet bardziej niebezpieczna, ni\u017c gdyby prowadzi\u0142a tylko maszyna?<\/span><\/strong><\/p>\n

\u2013 B\u0119dzie niebezpieczna faza przej\u015bciowa, w kt\u00f3rej autonomiczna jazda b\u0119dzie ju\u017c si\u0119 mie\u0107 ca\u0142kiem nie\u017ale, w kt\u00f3rej ludzie b\u0119d\u0105 si\u0119 czuli odrobin\u0119 zbyt komfortowo i nie b\u0119d\u0105 ju\u017c tak uwa\u017cni. To dzia\u0142a dobrze w 99,9 proc. przypadk\u00f3w, ale raz na 1 tys. przypadk\u00f3w nie dzia\u0142a. Potrzebujemy sze\u015bciu dziewi\u0105tek, czyli niezawodno\u015bci na poziomie 99,9999 proc. Jestem przekonany, \u017ce Tesla osi\u0105gnie pi\u0105ty poziom w przysz\u0142ym roku.<\/span><\/p>\n

\"SpaceX<\/a>SpaceX wystrzeli\u0142 w kosmos rakiet\u0119 Falcon Heavy. Elon Musk: To nasza najtrudniejsza misja<\/span>\u00a0Fot. John Raoux \/ AP Photo<\/em><\/span><\/div>\n

To nie oznacza, \u017ce to b\u0119dzie dozwolone<\/span>.<\/strong><\/p>\n

\u2013 Nie mam \u017cadnego wp\u0142ywu na procesy homologacji. Sam teraz je\u017cd\u017c\u0119 wersj\u0105 alfa nowego, ca\u0142kowicie autonomicznego oprogramowania dla Tesli i najcz\u0119\u015bciej przeje\u017cd\u017cam ekstremalnie wymagaj\u0105cy odcinek ze skrzy\u017cowaniami i w\u0105skimi ulicami bez dotykania ani jednego elementu steruj\u0105cego. Ca\u0142\u0105 drog\u0119 do pracy i z powrotem.<\/span><\/p>\n

Jak wygl\u0105da por\u00f3wnanie warunk\u00f3w homologacji w USA, Europie i Chinach?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 W Stanach p\u00f3jdzie do\u015b\u0107 szybko, np. w Kalifornii. Podobnie w takich krajach jak Norwegia. Najwi\u0119ksze trudno\u015bci mamy w Unii Europejskiej. To wielkie wyzwanie. Odpowiedzialna za t\u0119 spraw\u0119 komisja zbiera si\u0119 tylko raz na p\u00f3\u0142 roku, a porz\u0105dek obrad jest ustalany sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy wcze\u015bniej. Mo\u017cna powiedzie\u0107: gdzie kucharek sze\u015b\u0107, tam nie ma co je\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n

Robicie du\u017ce post\u0119py, je\u015bli chodzi o \u017cywotno\u015b\u0107 baterii, ale do tego potrzebne s\u0105 surowce: lit, mied\u017a i kobalt.<\/span><\/p>\n

\u2013 Naszym najwi\u0119kszym wyzwaniem jest pozyskiwanie niklu.<\/span><\/p>\n

Te pierwiastki s\u0105 stosunkowo rzadkie, pochodz\u0105 z kraj\u00f3w, kt\u00f3re najcz\u0119\u015bciej nie s\u0105 demokratyczne. Niekt\u00f3re s\u0105 wydobywane przez dzieci w strasznych warunkach. Jak radzicie sobie z faktem, \u017ce z jednej strony przyczyniacie si\u0119 do rozwi\u0105za\u0144 ratuj\u0105cych planet\u0119, a z drugiej \u2013 do wzmacniania re\u017cim\u00f3w?<\/span><\/p>\n

\u2013 Publikujemy raporty o zr\u00f3wnowa\u017conym rozwoju. Na wszystkich dostawc\u00f3w nalegamy, aby surowce by\u0142y pozyskiwane w spos\u00f3b etyczny, i jest to \u015bci\u015ble kontrolowane przez odpowiedzialne za to organizacje. W \u017cadnej z naszych firm wydobywczych nie dochodzi do pracy dzieci. A gdyby jednak tak si\u0119 sta\u0142o, natychmiast podejmiemy odpowiednie kroki. Abstrahuj\u0105c od tego, kobalt jest gospodarczo wa\u017cnym surowcem dla Kongo. Ludzie tam s\u0105 zdani na to \u017ar\u00f3d\u0142o dochod\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Pomijaj\u0105c kwesti\u0119 etyczn\u0105, martwi si\u0119 pan, \u017ce pewnego dnia dojdzie do niedoboru, \u017ce nie b\u0119dzie ju\u017c wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci surowc\u00f3w do dyspozycji?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Jestem pewien, \u017ce w skorupie ziemskiej znajduje si\u0119 wystarczaj\u0105ca ilo\u015b\u0107 surowc\u00f3w na elektropojazdy.<\/span><\/p>\n

Odwiedzi\u0142em dzi\u015b rano fabryk\u0119 Tesli w Gr\u00fcnheide i by\u0142em pod wra\u017ceniem. Projekt zapowiedzia\u0142 pan w listopadzie ubieg\u0142ego roku, prace budowlane rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 w czerwcu i maj\u0105 si\u0119 zako\u0144czy\u0107 w lipcu 2021 r. Najpierw 12 tys. pracownik\u00f3w, potencjalnie 40 tys., kiedy ca\u0142o\u015b\u0107 b\u0119dzie gotowa. Bud\u017cet oscyluje wok\u00f3\u0142 1,1 mld euro.<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Ale niestety przekroczymy bud\u017cet\u2026<\/span><\/p>\n

Na pocieszenie: filharmonia nad \u0141ab\u0105 w Hamburgu mia\u0142a pocz\u0105tkowo kosztowa\u0107 77 mln euro. Zosta\u0142a uko\u0144czona dziesi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej, ni\u017c zak\u0142adano, za 866 mln euro. Nowe berli\u0144skie lotnisko powinno by\u0142o by\u0107 gotowe w 2011 r., zosta\u0142o otwarte dopiero kilka tygodni temu. Pocz\u0105tkowy bud\u017cet wynosi\u0142 oko\u0142o 1,7 mld euro. Na ko\u0144cu by\u0142o to 7,3 mld euro.<\/span><\/p>\n

\u2013 Wow! Mam jednak nadziej\u0119, \u017ce to nam si\u0119 nie przydarzy.<\/span><\/p>\n

Mo\u017cna jednak ju\u017c teraz postrzega\u0107 Gr\u00fcnheide jako prowokacj\u0119 dla najbardziej presti\u017cowych projekt\u00f3w budowlanych Niemiec. Na czym polega tajemnica waszego tempa?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Osobi\u015bcie inwestuj\u0119 du\u017co czasu w przedzieranie si\u0119 przez proces przyznawania zezwole\u0144. My\u015bl\u0119, \u017ce kto\u015b, kto ma co\u015b do powiedzenia na wysokim szczeblu, powinien skontrolowa\u0107 regulacje w Niemczech. Z praktycznego i politycznego punktu widzenia by\u0142oby wa\u017cne, aby istnia\u0142 jaki\u015b rodzaj komitetu do spraw wykre\u015blania przepis\u00f3w albo organizacja, kt\u00f3ra zajmowa\u0142aby si\u0119 ocen\u0105 regulacji i mog\u0142aby okre\u015bla\u0107, \u017ce niekt\u00f3re nie powinny by\u0107 d\u0142u\u017cej stosowane lub zosta\u0107 zmienione. To by si\u0119 przyda\u0142o w Europie.<\/span><\/p>\n

Niekt\u00f3re z tych przepis\u00f3w powsta\u0142y 30 albo 40 lat temu. Mo\u017ce wci\u0105\u017c s\u0105 dobre, mo\u017ce nie s\u0105. A kiedy nikt nie zwraca na to uwagi, co roku mamy jeszcze wi\u0119cej przepis\u00f3w i ustaw. I kiedy\u015b nie b\u0119dzie wolno zrobi\u0107 ju\u017c niczego.<\/span><\/p>\n

Wiedzia\u0142 pan to, ale mimo wszystko zdecydowa\u0142 si\u0119 budowa\u0107 pod Berlinem. Czy jak\u0105\u015b rol\u0119 odegra\u0142a my\u015bl: \u201eUdaj\u0119 si\u0119 do kraju wielkich graczy przemys\u0142u motoryzacyjnego\u201d, czy chodzi\u0142o tylko o dost\u0119p do najlepszych specjalist\u00f3w i atrakcyjn\u0105 lokalizacj\u0119?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Dla Tesli wa\u017cna jest obecno\u015b\u0107 w Europie z nasz\u0105 produkcj\u0105 i rozwojem. Produkowanie aut w Kalifornii, \u017ceby potem wysy\u0142a\u0107 je przez p\u00f3\u0142 \u015bwiata, nie jest sensowne ani ekologiczne.<\/span><\/p>\n

Monachium te\u017c by\u0142oby dobrym wyborem, ale to jest terytorium BMW: Bawarskich Zak\u0142ad\u00f3w Silnikowych. A my jeste\u015bmy w Prusach \u2013 to mi si\u0119 podoba, jestem fanem historii. Ceni\u0119 sobie Fryderyka Wielkiego.<\/span><\/p>\n

100 lat temu Berlin by\u0142 centrum kreatywnej gospodarki i przemys\u0142u. I nocnego \u017cycia. Chce pan to przywr\u00f3ci\u0107?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Wci\u0105\u017c najlepsze kluby s\u0105 w Berlinie.<\/span><\/p>\n

Mo\u017ce pan sobie wyobrazi\u0107 \u017cycie tutaj?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Ju\u017c przekszta\u0142ci\u0142em si\u0119 w cz\u0119\u015bciowego w\u0142\u00f3cz\u0119g\u0119. I na pewno b\u0119d\u0119 sp\u0119dza\u0142 w Berlinie du\u017co czasu. Na razie sypiam w fabryce, w jednej z sal konferencyjnych.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Powiedzia\u0142 pan, \u017ce w\u0142asno\u015b\u0107 tylko obci\u0105\u017ca. I zacz\u0105\u0142 pan sprzedawa\u0107 swoje nieruchomo\u015bci.<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Dom w Los Angeles sprzeda\u0142em dwa miesi\u0105ce temu jakiemu\u015b facetowi z Chin. Sprzeda\u0142em te\u017c dom po drugiej stronie ulicy, kt\u00f3ry wcze\u015bniej nale\u017ca\u0142 do Gene\u2019a Wildera i jest przez to na wskro\u015b ukszta\u0142towany przez jego osobowo\u015b\u0107. Odda\u0142em go znacznie poni\u017cej warto\u015bci rynkowej jego siostrze\u0144cowi, kt\u00f3ry tam dorasta\u0142. A teraz jeste\u015bmy w trakcie sprzeda\u017cy innych moich dom\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Dlaczego? Jest pan drugi, je\u015bli chodzi o najbogatsze osoby na \u015bwiecie\u2026<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Nie b\u0119d\u0119 mia\u0142 prawie \u017cadnej w\u0142asno\u015bci o du\u017cej warto\u015bci, nie licz\u0105c udzia\u0142\u00f3w w firmie. Kiedy praca jest intensywna, nie opuszczam fabryki, laboratorium czy biura. Potrzebuj\u0119 domu tylko wtedy, kiedy s\u0105 ze mn\u0105 moje dzieci, wi\u0119c go wynajmuj\u0119.<\/span><\/p>\n

A zatem bez aut, nieruchomo\u015bci i \u017cadnych innych rzeczy, kt\u00f3re zwykle gromadz\u0105 zamo\u017cni ludzie. My\u015bli pan, \u017ce to czyni wolnym cz\u0142owiekiem?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Naprawd\u0119 tak uwa\u017cam. Nie chc\u0119 posiada\u0107 niczego poza akcjami Tesli i SpaceX. To one s\u0105 moim ca\u0142ym bogactwem. Je\u015bli Tesla i SpaceX zbankrutuj\u0105, ja te\u017c zbankrutuj\u0119. Na 100 proc. Uwa\u017cam za wa\u017cne, aby ludzko\u015b\u0107 przekszta\u0142ci\u0142a si\u0119 w kosmiczn\u0105 cywilizacj\u0119, w gatunek \u017cyj\u0105cy na wielu planetach. Zbudowanie miasta na Marsie b\u0119dzie wymaga\u0142o du\u017cych nak\u0142ad\u00f3w. Chcia\u0142bym by\u0107 w stanie przyczyni\u0107 si\u0119 do tego tak bardzo, jak to tylko mo\u017cliwe. A to oznacza po prostu du\u017cy kapita\u0142.<\/span><\/p>\n

To \u017cyciowy cel?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Tak. Nie chodzi o osobist\u0105 konsumpcj\u0119. Ludzie mnie zaatakuj\u0105 i b\u0119d\u0105 m\u00f3wi\u0107: \u201eOch tak, on i tak dysponuje tymi wszystkimi rzeczami\u201d. Okej, prawda jest taka, \u017ce ju\u017c ich nie mam.<\/span><\/p>\n

Jest co\u015b, co ogranicza wolno\u015b\u0107 i mimo to wydaje si\u0119 najwi\u0119kszym priorytetem: dzieci. Pan ma ich sz\u00f3stk\u0119.<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Si\u00f3dme w drodze.<\/span><\/p>\n

Dlaczego zach\u0119ca pan innych do posiadania dzieci?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Moi przyjaciele wci\u0105\u017c m\u00f3wi\u0105: \u201eO Bo\u017ce, zn\u00f3w gl\u0119dzi o dzieciach i o tym, \u017ce wszyscy powinni\u015bmy je mie\u0107\u201d. Wielu z nich nie ma \u017cadnego lub ma tylko jedno. Zastanawiam si\u0119, jak mamy utrzyma\u0107 przy \u017cyciu ludzko\u015b\u0107, je\u015bli nie b\u0119dziemy mie\u0107 dzieci. Jest tyle kraj\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 ujemny wska\u017anik urodze\u0144. Tego problemu nie da si\u0119 rozwi\u0105za\u0107 tylko przez imigracj\u0119. Je\u015bli w og\u00f3le wierzymy w ludzko\u015b\u0107, musimy zadba\u0107 o to, \u017ceby w przysz\u0142o\u015bci \u017cycie ludzkie istnia\u0142o na Ziemi, ale to si\u0119 samo nie zrobi.<\/span><\/p>\n

Wielu argumentuje, \u017ce \u015bwiat jest przeludniony. To nieprawda. Podpieraj\u0105 si\u0119 przy tym w\u0142asnymi wra\u017ceniami, bo mieszkaj\u0105 w jakim\u015b mie\u015bcie o du\u017cej g\u0119sto\u015bci zaludnienia. Prawie nic na Ziemi nie przypomina jednak przeludnionego miasta.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

By\u0142 pan kiedy\u015b na wsi albo obserwowa\u0142 z samolotu, jak wygl\u0105da Ziemia? Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce upu\u015bcimy kul\u0119 armatni\u0105. Jak du\u017ce jest prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce kogo\u015b trafi? Mniej wi\u0119cej 0 proc.<\/span><\/p>\n

M\u00f3j przyjaciel zdecydowa\u0142 si\u0119 na bezdzietno\u015b\u0107, bo jego dzieci\u0144stwo by\u0142o nieszcz\u0119\u015bliwe \u2013 tak jak pa\u0144skie. Pan jednak dochodzi do zupe\u0142nie przeciwstawnego wniosku.<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Moje dzieci\u0144stwo by\u0142o straszne. M\u00f3j dom i szko\u0142a by\u0142y prawdziwym piek\u0142em. Ale ja po prostu lubi\u0119 dzieci. I pr\u00f3buj\u0119 dawa\u0107 dobry przyk\u0142ad.<\/span><\/p>\n

Trzeba wiedzie\u0107, \u017ce RPA to bardzo brutalne miejsce. Przemoc jest tam normalna. I nie m\u00f3wi\u0119 tylko o werbalnej. Kiedy\u015b zosta\u0142em pobity prawie na \u015bmier\u0107. By\u0142em blisko. Odratowali mnie w szpitalu.<\/span><\/p>\n

To dla pana motywacja, by zrobi\u0107 ze \u015bwiata lepsze miejsce?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Ju\u017c jako ma\u0142e dziecko by\u0142em zainteresowany \u015bwiatem. Czyta\u0142em du\u017co ksi\u0105\u017cek. W\u0142a\u015bciwie ka\u017cd\u0105, kt\u00f3ra wpad\u0142a mi w r\u0119ce, przede wszystkim science fiction i fantasy. Gra\u0142em w gr\u0119 fabularn\u0105 \u201eDungeons and Dragons\u201d, by\u0142em nerdem i czyta\u0142em podr\u0119cznik o potworach w t\u0119 i we w t\u0119. Je\u015bli mia\u0142o si\u0119 trudne dzieci\u0144stwo, mo\u017cna na to zareagowa\u0107 na dwa sposoby. Pierwszy to rewan\u017c na \u015bwiecie i bycie tak samo pod\u0142ym dla ludzi, jak oni byli dla ciebie. Wol\u0119 ten drugi.<\/span><\/p>\n

Jacy\u015b autorzy byli szczeg\u00f3lnie wa\u017cni?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Czytanie Nietzschego by\u0142o w\u0142a\u015bciwie troch\u0119 przygn\u0119biaj\u0105ce. I Schopenhauera. Z pewno\u015bci\u0105 nie jest to warte polecenia 13-latkowi.<\/span><\/p>\n

Ale potem przeczyta\u0142em \u201eAutostopem przez galaktyk\u0119\u201d, filozoficzn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 w formie komedii. Unaoczni\u0142a mi, \u017ce wszech\u015bwiat zna odpowied\u017a i \u017ce trudna cz\u0119\u015b\u0107 zadania polega na stawianiu odpowiednich pyta\u0144. M\u00f3j wniosek brzmia\u0142: im bardziej poszerzamy zasi\u0119g i rozmiary naszej \u015bwiadomo\u015bci i uwagi, tym bardziej b\u0119dziemy w stanie stawia\u0107 pytania do czekaj\u0105cej na nas odpowiedzi, kt\u00f3r\u0105 jest wszech\u015bwiat. To jest, my\u015bl\u0119, w\u0142a\u015bciwe podej\u015bcie, aby zrozumie\u0107, o co chodzi we wszech\u015bwiecie, dlaczego tutaj jeste\u015bmy. Po\u015bwi\u0119\u0107 jedn\u0105 sekund\u0119 i zapytaj, jaki jest sens \u017cycia. W jaki spos\u00f3b si\u0119 tu znale\u017ali\u015bmy? Dok\u0105d to zmierza? Nie wszystkim wystarcza religia.<\/span><\/p>\n

To mi przypomina, jak kiedy\u015b siedzieli\u015bmy p\u00f3\u017anym wieczorem w Poczdamie i zapyta\u0142em pana o sens \u017cycia. Odpowied\u017a brzmia\u0142a: \u201ePrawdopodobnie to ten pyszny francuski ser\u201d.<\/span><\/strong><\/p>\n

\u2013 Chodzi o to, \u017ceby czu\u0107 \u017cycie. Zmys\u0142owe doznania, kt\u00f3re ma do zaoferowania. Nie wolno za bardzo zda\u0107 si\u0119 na ch\u0142odn\u0105 kalkulacj\u0119 kory m\u00f3zgowej. Musimy odczuwa\u0107 \u017cycie bezpo\u015brednio w uk\u0142adzie limbicznym. A potem po\u015bwi\u0119ci\u0107 chwil\u0119, \u017ceby doceni\u0107 wiele dobrych rzeczy w \u017cyciu.<\/span><\/p>\n

\u015amiech jest znakiem, \u017ce cywilizacja znajduje si\u0119 na dobrej drodze.<\/span><\/p>\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki zabrania\u0142 \u015bmiechu podczas mszy.<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Powa\u017cnie? To wcale nie jest \u015bmieszne.<\/span><\/p>\n

Dyktator\u00f3w i totalitarne, autorytarne postaci poznaje si\u0119 po braku poczucia humoru.<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Napoleon mia\u0142 poczucie humoru.<\/span><\/p>\n

Nie jestem pewien, czy by\u0142 mi\u0142ym cz\u0142owiekiem.<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Nikt nie jest doskona\u0142y. Ale tak szczerze: gdyby mo\u017cna by\u0142o spotka\u0107 osob\u0119 z przesz\u0142o\u015bci, Napoleon by\u0142by moim wyborem.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Powiedzia\u0142 pan kiedy\u015b, \u017ce boi si\u0119 przebywa\u0107 sam w domu.<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Cz\u0142owiek to istota spo\u0142eczna. Kiedy jest si\u0119 naprawd\u0119 samemu, nie mo\u017cna si\u0119 z nikim komunikowa\u0107 i ma si\u0119 tylko ksi\u0105\u017cki, wtedy \u0142atwo o szale\u0144stwo. To pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego izolacja w wi\u0119zieniu uchodzi za szczeg\u00f3lnie surow\u0105 kar\u0119.<\/p>\n

Kt\u00f3ry z pa\u0144skich du\u017cych projekt\u00f3w \u2013 od SpaceX po Neuralink, The Boring Company i Tesl\u0119 \u2013 jest dla pana najwa\u017cniejszy?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Priorytetem jest sztuczna inteligencja. Wraz z pojawieniem si\u0119 sztucznej inteligencji musimy jednak by\u0107 bardzo ostro\u017cni. Chodzi o to, kto jej u\u017cywa, kto j\u0105 kontroluje, czy jest u\u017cywana w najlepszym interesie ludzi.<\/span><\/p>\n

Na d\u0142ug\u0105 met\u0119 pytanie brzmi: czy maszyny b\u0119d\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 ludzko\u015bci, czy te\u017c zrobi\u0105 z ludzi niewolnik\u00f3w?<\/strong><\/p>\n

\u2013 Kiedy patrz\u0119 na ludzi ze smartfonami, pytam ju\u017c teraz: kto jest tutaj czyim panem?<\/span><\/p>\n

Kto\u015b ju\u017c dawno temu powiedzia\u0142: \u201eMasz telefon kom\u00f3rkowy? Jeste\u015b dost\u0119pny o ka\u017cdej porze? A wi\u0119c nale\u017cysz do kasty poddanych\u201d.<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Z ka\u017cd\u0105 interakcj\u0105 z technologi\u0105 niejako szkolimy cyfrowego ducha grupowego. Czy sztuczna inteligencja s\u0142u\u017cy ludzko\u015bci, czy jest odwrotnie? Raczej to symbioza. To znaczy, \u017ce mo\u017cna tylko mie\u0107 nadziej\u0119, \u017ce to symbioza, na kt\u00f3rej korzystaj\u0105 obie strony, cyfrowa i biologiczna inteligencja.<\/span><\/p>\n

Kiedy osi\u0105gniemy moment \u201etechnologicznej osobliwo\u015bci\u201d? Podchwytuj\u0105c ide\u0119 Raya Kurzweila: kiedy zostanie osi\u0105gni\u0119ty punkt krytyczny?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 To raczej nie potrwa ju\u017c d\u0142ugo.<\/span><\/p>\n

Wtedy pojawi si\u0119 problem sterowania sztuczn\u0105 inteligencj\u0105. Czy znajdzie si\u0119 w r\u0119kach bardzo niewielu pot\u0119\u017cnych graczy? Czy pewnego dnia mo\u017ce wpa\u015b\u0107 w niepowo\u0142ane r\u0119ce?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Wa\u017cne, aby mie\u0107 pewien rodzaj nadzoru nad sterowaniem sztuczn\u0105 inteligencj\u0105. Wszyscy si\u0119 zgadzamy, \u017ce zawsze powinien istnie\u0107 organ nadzorczy, je\u015bli co\u015b mo\u017ce si\u0119 sta\u0107 ryzykiem dla og\u00f3\u0142u. Istniej\u0105 organy nadzorcze do spraw lotnictwa, \u017cywno\u015bci, lek\u00f3w itd. To w du\u017cej mierze bezdyskusyjne. Tak samo powinni\u015bmy stworzy\u0107 organy nadzorcze, kt\u00f3re zapewni\u0105 dzia\u0142anie sztucznej inteligencji w s\u0142u\u017cbie publicznego dobra.<\/span><\/p>\n

Czy to prawda, \u017ce powo\u0142a\u0142 pan do \u017cycia projekt Neuralink tak\u017ce po to, aby poszerza\u0107 mo\u017cliwo\u015bci ludzkiego m\u00f3zgu?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Pewnie! Powiedzia\u0142em kiedy\u015b \u017cartem, \u017ce motto firmy brzmi: \u201eJe\u015bli nie mo\u017cesz pokona\u0107, do\u0142\u0105cz si\u0119\u201d. Je\u015bli jeste\u015bmy realistami, wiemy, \u017ce nie b\u0119dziemy w stanie dor\u00f3wna\u0107 sztucznej inteligencji. Ale satysfakcjonuj\u0105ca symbioza le\u017cy w zakresie mo\u017cliwo\u015bci. Na drodze do takiej symbiozy b\u0119dziemy mogli leczy\u0107 liczne choroby, kt\u00f3re bior\u0105 si\u0119 z uszkodze\u0144 m\u00f3zgu, wrodzonych wad czy wieku. Udar, epilepsja, kliniczna depresja \u2013 te rzeczy dadz\u0105 si\u0119 w ko\u0144cu naprawi\u0107.<\/span><\/p>\n

Czy teoretycznie mo\u017cliwe jest czytanie my\u015bli? Chcia\u0142by pan, \u017ceby kto\u015b m\u00f3g\u0142 czyta\u0107 pa\u0144skie?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Sfera prywatna b\u0119dzie wci\u0105\u017c istnie\u0107. Pierwsze mo\u017cliwo\u015bci zastosowania Neuralinku przez wiele lat b\u0119d\u0105 s\u0142u\u017cy\u0142y wy\u0142\u0105cznie do rozwi\u0105zywania problem\u00f3w medycznych. Pierwszym zastosowaniem, kt\u00f3re rozwa\u017camy, jest pomoc ca\u0142kowicie sparali\u017cowanym w sterowaniu i u\u017cywaniu komputera czy telefonu.<\/span><\/p>\n

A co z wyobra\u017ceniem, \u017ce j\u0119zyk mo\u017ce znikn\u0105\u0107 albo przynajmniej straci\u0107 swoje znaczenie? Jak daleko mo\u017ce to zaj\u015b\u0107? I jak szybko mog\u0142yby powsta\u0107 maszyny, kt\u00f3re zast\u0105pi\u0105 j\u0119zyk?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Musimy wyra\u017anie rozr\u00f3\u017cni\u0107 pomi\u0119dzy tym, co jest d\u0142ugofalowo mo\u017cliwe, a tym, co jest prawdopodobne w najbli\u017cszej przysz\u0142o\u015bci. Kr\u00f3tkotrwa\u0142e zastosowania interfejsu pomi\u0119dzy maszyn\u0105 a m\u00f3zgiem najpierw rozwi\u0105zuj\u0105 tylko podstawowe problemy, kt\u00f3re s\u0105 wywo\u0142ywane przez urazy m\u00f3zgu i kr\u0119gos\u0142upa, ale kiedy urz\u0105dzenia s\u0105 bardziej zaawansowane, teoretycznie mo\u017cna by na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 umo\u017cliwi\u0107 wzajemn\u0105 wymian\u0119 my\u015bli.<\/span><\/p>\n

Czyli istniej\u0105 trzy priorytety: pierwszy, \u017ce musimy wzmacnia\u0107 i poszerza\u0107 mo\u017cliwo\u015bci ludzkiej inteligencji; drugi, \u017ce potrzebujemy dobrego kierowania, aby zapewni\u0107, by taka superinteligencja nie dosta\u0142a si\u0119 w r\u0119ce niewielu; trzeci, \u017ce potrzebujemy elastycznej, sprawnej, czyli szybszej formy regulacji?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Pe\u0142na zgoda.<\/span><\/p>\n

Jak\u0105 rol\u0119 w tym kontek\u015bcie graj\u0105 Chiny? Maj\u0105 zupe\u0142nie inne warto\u015bci ni\u017c Zach\u00f3d. Tylko to, co s\u0142u\u017cy dobru partii, jest tak naprawd\u0119 wspierane. W\u0105tpliwo\u015bci natury etycznej, demokracja czy wolno\u015b\u0107 i prawa cz\u0142owieka nie graj\u0105 przy tym \u017cadnej roli. Czy ostatecznie regulacja nie jest narz\u0119dziem, kt\u00f3re dyskryminuje Zach\u00f3d i faworyzuje Chiny, bo te nie podzielaj\u0105 naszych standard\u00f3w?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Z mojego do\u015bwiadczenia wynika, \u017ce chi\u0144ski rz\u0105d jest otwarty na ludzi. W ka\u017cdym razie kiedy spotykam si\u0119 z chi\u0144skimi urz\u0119dnikami, okazuj\u0105 si\u0119 bardzo uwa\u017cni w sprawie dobra publicznego. System jednopartyjny, ale by\u0107 mo\u017ce reaguje si\u0119 tam na opini\u0119 publiczn\u0105 w nawet bardziej wra\u017cliwy spos\u00f3b, ni\u017c znam to z USA.<\/span><\/p>\n

Tu chcia\u0142bym mocno si\u0119 sprzeciwi\u0107. Chiny nie troszcz\u0105 si\u0119 na powa\u017cnie o prawa cz\u0142owieka, wolno\u015b\u0107 i o jednostk\u0119. Czy widzi pan szans\u0119, \u017ce zachodnie demokracje mog\u0105 wygra\u0107 wy\u015bcig z Chinami?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Google i jego DeepMind s\u0105 na p\u0142aszczy\u017anie sztucznej inteligencji wiod\u0105cymi na \u015bwiecie przedsi\u0119biorstwami. Nie wiem nawet, kto jest tu\u017c za nimi. Chi\u0144czycy bardzo si\u0119 staraj\u0105. Mo\u017ce robi\u0105 post\u0119py, ale nie zbli\u017caj\u0105 si\u0119 do DeepMindu.<\/span><\/p>\n

Zobaczymy. Czy nowy ameryka\u0144ski rz\u0105d zasadniczo zmieni polityk\u0119 wobec Chin?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Niekt\u00f3re rzeczy, kt\u00f3re zrobi\u0142 Trump, na pewno by\u0142y sensowne. My\u015bl\u0119 np. o jego obstawaniu przy r\u00f3wnowadze ce\u0142. Niekoniecznie zgadza\u0142em si\u0119 ze wszystkimi metodami, ale z zamys\u0142em si\u0119 zgadzam: musimy walczy\u0107 o niskie i symetryczne c\u0142a. Tak powinni\u015bmy robi\u0107 na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/span><\/p>\n

Czy w wy\u015bcigu o sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 demokracje zostan\u0105 os\u0142abione, czy te\u017c sztuczna inteligencja mog\u0142aby wzmocni\u0107 demokracj\u0119?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Mo\u017ce sprawia\u0107 wra\u017cenie, \u017ce wzmacnia demokracj\u0119. Ale musimy by\u0107 ostro\u017cni, demokracja nie jest doskona\u0142a.<\/span><\/p>\n

Tylko re\u017cimy totalitarne mog\u0105 by\u0107 doskona\u0142e w swojej formie, demokracje nigdy nie s\u0105.<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Churchill mia\u0142 powiedzie\u0107, \u017ce demokracja jest najgorsz\u0105 form\u0105 rz\u0105d\u00f3w z wyj\u0105tkiem wszystkich innych. Nie polemizuj\u0119 z Churchillem.<\/span><\/p>\n

Inny pi\u0119kny cytat pochodzi z \u201eCzarodziejskiej g\u00f3ry\u201d Manna. M\u00f3wi o tym, \u017ce czas jest darem od Boga, wr\u0119czonym cz\u0142owiekowi, aby ten go wykorzystywa\u0142 w imi\u0119 post\u0119pu ludzko\u015bci.<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Ja pr\u00f3buj\u0119 wykorzystywa\u0107 technologi\u0119, aby dobra przysz\u0142o\u015b\u0107 by\u0142a tak prawdopodobna, jak to tylko mo\u017cliwe. To znaczy, \u017ce najpierw musimy zagwarantowa\u0107 sobie, \u017ceby\u015bmy w og\u00f3le mieli przysz\u0142o\u015b\u0107. To tak\u017ce pow\u00f3d, dlaczego tak wa\u017cna jest zr\u00f3wnowa\u017cona energia. Ale cel nie powinien nam znika\u0107 z pola widzenia: mamy si\u0119 sta\u0107 kosmiczn\u0105 cywilizacj\u0105 i mi\u0119dzyplanetarnym gatunkiem. Chodzi o zabezpieczenie, \u017ceby\u015bmy w najgorszym scenariuszu, np. w przypadku globalnej wojny termoj\u0105drowej, podczas kt\u00f3rej by\u0107 mo\u017ce ca\u0142a cywilizacja na Ziemi zosta\u0142aby zniszczona, przynajmniej m\u00f3c egzystowa\u0107 gdzie\u015b indziej. Cywilizacja na Marsie mog\u0142aby nawet mie\u0107 stabilizuj\u0105cy wp\u0142yw na \u017cycie na Ziemi. \u017be \u015bwiadomo\u015b\u0107, jak\u0105 znamy, i \u017cycie, jakie znamy, ma szans\u0119 egzystowa\u0107 d\u0142u\u017cej ni\u017c jedna planeta.<\/span><\/p>\n

Okre\u015blenie \u201ein\u017cynier\u201d jest dla pana wyj\u0105tkowo wa\u017cne. Wa\u017cniejsze ni\u017c przedsi\u0119biorca, za\u0142o\u017cyciel czy CEO.<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Tak, bo najlepiej opisuje, czym si\u0119 zajmuj\u0119. Nauka odkrywa rzeczy, kt\u00f3re ju\u017c istniej\u0105 we wszech\u015bwiecie. Technologia natomiast oznacza tworzenie czego\u015b, czego do tej pory nie by\u0142o. Tworzenie czego\u015b, czego nie by\u0142o jeszcze nigdy we wszech\u015bwiecie, to co\u015b wspania\u0142ego.<\/span><\/p>\n

Wydaje si\u0119, \u017ce przez tego ducha i aspiracje jest ukszta\u0142towana Dolina Krzemowa.<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Ale, nawiasem m\u00f3wi\u0105c, chodzi nie tylko o to, aby tworzy\u0107 rozwi\u0105zania, kt\u00f3rych nie by\u0142o do tej pory, ale te\u017c o to, \u017ceby uczyni\u0107 nasze \u017cycie lepszym i ciekawszym.<\/span><\/p>\n

Niekt\u00f3rzy przedsi\u0119biorcy opuszczaj\u0105 Dolin\u0119 Krzemow\u0105, twierdz\u0105c, \u017ce z biegiem czasu sta\u0142a si\u0119 zbyt konwencjonalna, stronnicza politycznie, a gromadzone przez ni\u0105 dane ludzi s\u0105 wykorzystywane w bezwzgl\u0119dny spos\u00f3b. Na przyk\u0142ad Peter Thiel \u2013 dobrze go pan zna. Alex Karp sprowokowa\u0142 swoich koleg\u00f3w krytycznym listem, kt\u00f3ry napisa\u0142 z okazji wej\u015bcia Palantira na gie\u0142d\u0119.<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Widz\u0119 to tak: kiedy jaka\u015b dru\u017cyna sportowa zbyt d\u0142ugo wygrywa, staje si\u0119 arogancka i z czasem wierzy, \u017ce ma wieczne prawo do tytu\u0142u. Dok\u0142adnie ta arogancja prowadzi do tego, \u017ce kiedy\u015b w nieunikniony spos\u00f3b seria zwyci\u0119stw si\u0119 urywa. To zdarza si\u0119 dru\u017cynom, miejscom, miastom i krajom.<\/span><\/p>\n

W rodzinie trzyma si\u0119 ze wszystkimi i wspiera tak\u017ce najs\u0142abszych jej cz\u0142onk\u00f3w, w firmie trzeba si\u0119 rozstawa\u0107 z lud\u017ami, kt\u00f3rzy nie maj\u0105 wymaganych osi\u0105gni\u0119\u0107. Czy Dolina Krzemowa sta\u0142a si\u0119 rodzin\u0105?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Nie. Sp\u0119dzi\u0142em w Kalifornii wi\u0119cej ni\u017c po\u0142ow\u0119 \u017cycia. Obecnie wi\u0119kszo\u015b\u0107 czasu sp\u0119dzam w Austin w Teksasie, bo to tam budowana jest w\u0142a\u015bnie nasza ogromna fabryka. Poza tym w po\u0142udniowym Teksasie trwa nasz program kosmiczny \u2013 wszystko to sta\u0142o si\u0119 mniej lub bardziej przypadkowo. Najpierw zapyta\u0142em jednak m\u00f3j team: \u201eGdzie chcieliby\u015bcie sp\u0119dza\u0107 wasz czas? Gdzie mieszkaliby\u015bcie najch\u0119tniej? Dok\u0105d jeste\u015bcie gotowi si\u0119 przeprowadzi\u0107?\u201d, bo ostatecznie mamy mas\u0119 krytyczn\u0105 pracownik\u00f3w, kt\u00f3rzy musz\u0105 by\u0107 gotowi przenie\u015b\u0107 si\u0119 tam, gdzie budujemy nowe fabryki. Na szczycie listy znajdowa\u0142o si\u0119 Austin, wi\u0119c jest Austin.<\/span><\/p>\n

Co jest najwa\u017cniejszym wynalazkiem ludzko\u015bci?<\/span><\/p>\n

\u2013 J\u0119zyk. Plus pismo, bo wiedza i informacja mog\u0105 trwa\u0107 niezale\u017cnie od ich ludzkich no\u015bnik\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Z tego wynikaj\u0105 kolejne kroki milowe: druk, Gutenberg, publikacja. Wiedza jest publicznie dost\u0119pna, co jest r\u00f3wnoznaczne z demokratyzacj\u0105 wiedzy. Czwartym krokiem jest digitalizacja, kt\u00f3ra przyspiesza przep\u0142yw wiedzy i informacji.<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Natychmiastowa komunikacja cyfrowa na ca\u0142ym \u015bwiecie to tak, jakby ludzko\u015b\u0107 wykszta\u0142ci\u0142a globalny uk\u0142ad nerwowy.<\/span><\/p>\n

My\u015bla\u0142em, \u017ce in\u017cynier wspomnia\u0142by o kole.<\/span><\/strong><\/p>\n

\u2013 To nie ko\u0142o jest interesuj\u0105ce, ale dwa ko\u0142a z jedn\u0105 osi\u0105. To wspania\u0142y wynalazek, a wcale nie intuicyjny.<\/span><\/p>\n

Uznaje si\u0119 pana za jeden z najbardziej analitycznych i kreatywnych umys\u0142\u00f3w, jakie istniej\u0105. Czego pan nie rozumie?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Jest wiele rzeczy, o kt\u00f3rych naprawd\u0119 nie mam poj\u0119cia. Mo\u017ce dobrze rozumiem technologi\u0119, ale dok\u0105d zmierza ca\u0142a ludzko\u015b\u0107? Tu jestem niepewny. Czy poruszamy si\u0119 we w\u0142a\u015bciwym kierunku? Czy zajmujemy si\u0119 tylko sami sob\u0105?<\/span><\/p>\n

Fakt, \u017ce doszli\u015bmy do punktu, w kt\u00f3rym to, co osi\u0105gn\u0119li\u015bmy, przekracza nasze mo\u017cliwo\u015bci pojmowania. Dysponujemy jednocze\u015bnie kapitalnymi technologiami, ale czy naprawd\u0119 umiemy si\u0119 z nimi w\u0142a\u015bciwie obchodzi\u0107? Tak, \u017ceby\u015bmy nie zniszczyli si\u0119 sami? To b\u0119dzie papierkiem lakmusowym dla cywilizacji.<\/span><\/p>\n

Kiedy pierwszy cz\u0142owiek stanie na Marsie?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Prawdopodobnie za sze\u015b\u0107 lat, mo\u017cliwe, \u017ce cztery.<\/span><\/p>\n

Dlaczego chcia\u0142by pan by\u0107 pochowany na Marsie?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 My\u015bl\u0119, \u017ce to fajna wizja: urodzi\u0107 si\u0119 na Ziemi i umrze\u0107 na Marsie. Ale nie w trakcie l\u0105dowania.<\/span><\/p>\n

Projekt SpaceX to tylko urzeczywistnienie marzenia z dzieci\u0144stwa? Czy chodzi przede wszystkim o plan B, po to, \u017ceby umo\u017cliwi\u0107 ludziom \u017cycie w innym miejscu?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Planeta Mars nie jest planem B. Chodzi o \u017cycie, kt\u00f3re wykracza poza Uk\u0142ad S\u0142oneczny i si\u0119ga innych. Kiedy\u015b S\u0142o\u0144ce stanie si\u0119 wi\u0119ksze, a oceany wyparuj\u0105, dlatego lepiej zr\u00f3bmy co\u015b teraz. \u017be jeste\u015bmy w og\u00f3le do tego zdolni, jest wyj\u0105tkowe w licz\u0105cej 4,5 mld lat Ziemi.<\/span><\/p>\n

Jednak prawdopodobnie okienko czasowe jest niewielkie. Mam tu na my\u015bli nie koniec cywilizacji, ale bardziej to, \u017ce nasz post\u0119p nie jest wyryty w kamieniu. Mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107, \u017ce nasz poziom technologiczny si\u0119 obni\u017cy. \u017be zginiemy nie z hukiem, ale raczej z cichym j\u0119kiem, w d\u0142ugim regresie. Tak d\u0142ugo, jak jest jeszcze mo\u017cliwe, powinni\u015bmy dzia\u0142a\u0107.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Mars nie b\u0119dzie jednak \u2013 \u017ceby by\u0142o jasne \u2013 szczeg\u00f3lnie luksusowym kurortem.<\/span><\/p>\n

Na pocz\u0105tku b\u0119dzie troch\u0119 tak, jak Shackleton m\u00f3g\u0142by reklamowa\u0107 Antarktyd\u0119: to niebezpieczna, ryzykowna i d\u0142uga podr\u00f3\u017c. B\u0119dzie nieswojo, jedzenie nie b\u0119dzie dobre i b\u0119dzie mo\u017cna umrze\u0107. Ale to b\u0119dzie wielka przygoda i jedno z najbardziej ekscytuj\u0105cych wydarze\u0144, jakie kiedykolwiek mia\u0142y miejsce. O ile to prze\u017cyjemy.<\/span><\/p>\n

Tak wygl\u0105da\u0142aby mniej wi\u0119cej moja reklama misji na Marsa.<\/span><\/p>\n

Jakie s\u0105 najwa\u017cniejsze problemy, kt\u00f3re musz\u0105 zosta\u0107 rozwi\u0105zane, \u017ceby uczyni\u0107 z Marsa miejsce do \u017cycia?<\/span><\/strong><\/p>\n

\u2013 Na Marsie nie ma tlenu, jest CO2 i azot. Ale z biegiem czasu na Marsie by\u0142by mo\u017cliwy ten sam proces, kt\u00f3ry dokona\u0142 si\u0119 na Ziemi, z ro\u015blinami i ciek\u0142ymi oceanami. My\u015bl\u0119, \u017ce Mars musi zosta\u0107 ocieplony. Na pocz\u0105tku musieliby\u015bmy stworzy\u0107 podstawow\u0105 baz\u0119. Musimy by\u0107 w stanie uprawia\u0107 \u017cywno\u015b\u0107. B\u0119dziemy czerpa\u0107 wod\u0119 ze \u017ar\u00f3de\u0142, musimy wype\u0142nia\u0107 zbiorniki rakiet paliwem, bo musimy umie\u0107 odes\u0142a\u0107 je na Ziemi\u0119, \u017ceby przetransportowa\u0107 na Marsa wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 ludzi i da\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 powrotu tym, kt\u00f3rzy nie chc\u0105 zosta\u0107. Trzeba mie\u0107 odpowiedni\u0105 liczb\u0119 kolektor\u00f3w s\u0142onecznych, wytwarza\u0107 paliwo, produkowa\u0107 \u017cywno\u015b\u0107. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c: stworzy\u0107 podstawy, kt\u00f3re s\u0105 wymagane dla takiej misji.<\/span><\/p>\n

Najwa\u017cniejszy moment w \u017cyciu zawodowym?<\/strong><\/p>\n

\u2013 Z perspektywy SpaceX ogromnym wyzwaniem by\u0142o dostanie si\u0119 po raz pierwszy na orbit\u0119. Przedtem mieli\u015bmy trzy pora\u017cki. I, jak wiadomo, jestem g\u0142\u00f3wnym in\u017cynierem w SpaceX \u2013 to by\u0142a wi\u0119c przede wszystkim moja wina. Z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 zbankrutowaliby\u015bmy, gdyby czwarte podej\u015bcie tak\u017ce okaza\u0142o si\u0119 pora\u017ck\u0105. To, co czu\u0142em potem, by\u0142o nie czyst\u0105 rado\u015bci\u0105, ale po prostu du\u017c\u0105 ulg\u0105.<\/span><\/p>\n

Wierzy pan w Boga?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Jako dziecko wierzy\u0142em. M\u00f3j ojciec by\u0142 anglikaninem \u2013 zosta\u0142em wys\u0142any do szk\u00f3\u0142ki niedzielnej. Wsp\u00f3lnicy ojca w biurze in\u017cynieryjnym byli z kolei \u017bydami. Wys\u0142ano mnie wi\u0119c do \u017cydowskiego przedszkola\u2026 Z niekt\u00f3rymi zasadami ewangelicznymi zgadzam si\u0119 ca\u0142kowicie, np. z zasad\u0105, aby nadstawia\u0107 drugi policzek. Za wa\u017cn\u0105 uwa\u017cam umiej\u0119tno\u015b\u0107 przebaczania. To ma znacznie wi\u0119cej sensu ni\u017c \u017cycie wed\u0142ug zasady oko za oko. Ale czy my\u015bl\u0119, \u017ce wszystkie te historie zgadzaj\u0105 si\u0119 co do s\u0142owa? Raczej nie.<\/span><\/p>\n

Berlin to muzyka techno\u2026<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 To jeden z powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych tu rozmawiamy. Musimy koniecznie zorganizowa\u0107 rave party z okazji otwarcia Giga Berlin. Widz\u0119 to tak: popo\u0142udnie zaczniemy muzyk\u0105 przyjazn\u0105 dla rodzin. Zapraszamy wszystkich ludzi z okolicy, robimy piknik; potem, pod wiecz\u00f3r, wszystko idzie w kierunku hardcore\u2019u. I potem do \u015bwitu rave. Nie ma \u017cadnego powodu, \u017ceby\u015bmy mieli si\u0119 nudzi\u0107. Mo\u017ce by\u0107 fajnie, nawet chcemy, \u017ceby by\u0142o fajnie.<\/span><\/p>\n

\n

t\u0142um. Adriana Rozwadowska<\/strong><\/i><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em><\/a>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Podczas wizyty w Berlinie Elon Musk zapowiedzia\u0142, \u017ce produkowane tam auta Tesli b\u0119d\u0105 w Niemczech zaprojektowane lepiej ni\u017c w USA. (Patrick Pleul \/ AP) Elon Musk: Sprzedaj\u0119 wszystko i lec\u0119 na Marsa Mathias D\u00f6pfner “Lubi\u0119 czu\u0107, \u017ce \u017cyj\u0119” – m\u00f3wi szef Tesli. To prawdopodobnie najwi\u0119kszy wizjoner wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata. Dzi\u0119ki SpaceX chce polecie\u0107 na Marsa, a […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/82840"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=82840"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/82840\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":82857,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/82840\/revisions\/82857"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=82840"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=82840"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=82840"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}