{"id":83386,"date":"2021-02-20T17:09:32","date_gmt":"2021-02-20T15:09:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=83386"},"modified":"2021-02-14T15:31:13","modified_gmt":"2021-02-14T13:31:13","slug":"23-09-57","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=83386","title":{"rendered":"Nowy rok: lepszy czy mniej z\u0142y?"},"content":{"rendered":"

(Zdj\u0119cie: iStock)<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Nowy rok: lepszy czy mniej z\u0142y?<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Amir Taheri
\n<\/strong>T\u0142umaczenie: Ma\u0142gorzata Koraszewska<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Kiedy zaczyna si\u0119 rok 2021, przypomina mi si\u0119 wiersz perskiego poety, Masuda Saad Salmana, o nadziei, \u017ce nowy rok nie b\u0119dzie przypomina\u0142 starego.<\/span><\/p>\n

Oczywi\u015bcie Masud wyra\u017ca\u0142 t\u0119 nadziej\u0119 z fortecy Nay, gdzie \u2013 po wypadni\u0119ciu z \u0142ask na dworze lokalnego despoty \u2013 by\u0142 od roku uwi\u0119ziony i gdzie mia\u0142 pozostawa\u0107 na reszt\u0119 \u017cycia. Op\u0142akiwa\u0142 fakt, \u017ce sobota by\u0142a jak pi\u0105tek, a kwiecie\u0144 jak maj, i jego przydzia\u0142 \u015bwiat\u0142a s\u0142onecznego ogranicza\u0142 si\u0119 do bladego promyka z dziury w dachu jego celi. Innymi s\u0142owy, by\u0142o mu gorzej ni\u017c wielu z nas w roku, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie sko\u0144czy\u0142 si\u0119.<\/span><\/p>\n

Zajmijmy si\u0119 jednak prowokacj\u0105: czy rok 2020 nie mia\u0142 \u017cadnych pozytywnych stron?<\/span><\/p>\n

S\u0105dz\u0119, \u017ce mia\u0142.<\/span><\/p>\n

Na pocz\u0105tek, u\u015bwiadomi\u0142 wi\u0119kszo\u015bci z nas, \u017ce jako istoty ludzkie wszyscy siedzimy w tej samej, przeciekaj\u0105cej \u0142odzi. Pandemia by\u0142a jak po\u017coga, kt\u00f3ra przekracza granice i mo\u017ce dotkn\u0105\u0107 ka\u017cdego, wielkiego i ma\u0142ego, bogatego i biednego, m\u0142odego i starego. Stary bana\u0142 o motylu machaj\u0105cym skrzyd\u0142ami w Amazonii, kt\u00f3ry wp\u0142ywa na planet\u0119 jako ca\u0142o\u015b\u0107, zawsze by\u0142 tylko zgrabn\u0105 abstrakcj\u0105. Jednak fakt, \u017ce wirus wyskakuj\u0105cy ze zwierzaka na chi\u0144skim targu m\u00f3g\u0142 zaw\u0119drowa\u0107 na ca\u0142y \u015bwiat, jest rzeczywisto\u015bci\u0105, jakiej wszyscy do\u015bwiadczyli\u015bmy na r\u00f3\u017cne sposoby.<\/span><\/p>\n

Tak wi\u0119c, ci, kt\u00f3rzy twierdz\u0105 \u017ce to jest koniec globalizacji, odkrywaj\u0105, \u017ce jeszcze niczego nie widzieli z tego przekl\u0119tego systemu.<\/span><\/p>\n

Oczywi\u015bcie \u015bwiat nie powr\u00f3ci do stanu z 2019 roku, jak gdyby rok 2020 nigdy si\u0119 nie zdarzy\u0142. Tak samo jak po Czarnej \u015amierci w Europie lub inwazji Mongo\u0142\u00f3w na du\u017ce obszary Europy i Azji sprawy nigdy nie powr\u00f3ci\u0142y po prostu do swojej poprzedniej postaci, i tym razem powr\u00f3t do rajskiego scenariusza wydaje si\u0119 co najmniej niepewny.<\/span><\/p>\n

Te katastrofy, wywo\u0142ane przez wirusy lub najazdy armii, doprowadzi\u0142y do wielkich zmian w wielu aspektach ludzkiego \u017cycia. Czarna \u015amier\u0107 pokaza\u0142a, \u017ce wszystkie ko\u015bcio\u0142y i ksi\u0105\u017cki modlitewne by\u0142y bezradne w obliczu niekontrolowanej zarazy i \u017ce tylko nauka mia\u0142a szans\u0119 j\u0105 powstrzyma\u0107. Spustoszenia spowodowane przez mongolskie hordy ujawni\u0142y podstawow\u0105 s\u0142abo\u015b\u0107 rozpadaj\u0105cych si\u0119 imperi\u00f3w, kt\u00f3re zosta\u0142y zast\u0105pione przez pa\u0144stwa narodowe, ostatecznie wy\u0142aniaj\u0105ce si\u0119 z Traktat\u00f3w Westfalskich.<\/span><\/p>\n

Z czasem te dwie katastrofy utorowa\u0142y drog\u0119 dla tego, co sta\u0142o si\u0119 O\u015bwieceniem, nowym sposobem interpretowania \u015bwiata, kt\u00f3ry powoli, ale pewnie zast\u0119powa\u0142 stary spos\u00f3b dostarczany przez ko\u015bci\u00f3\u0142 i imperium.<\/span><\/p>\n

Przechodz\u0105c do tera\u017aniejszo\u015bci mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce rok 2020 postawi\u0142 znak zapytania przy wielu naszych pewnikach. Jednym bardzo podwa\u017conym pewnikiem jest ten o post\u0119pie opartym na micie nieko\u0144cz\u0105cego si\u0119 wzrostu lub inaczej m\u00f3wi\u0105c, mo\u017cliwo\u015bci posiadania zawsze naszego ciastka i zjadania go.<\/span><\/p>\n

Obsesj\u0119, \u017ce wi\u0119cej zawsze znaczy lepiej, zakwestionowa\u0142a koncepcja, \u017ce bardziej po\u017c\u0105dane mo\u017ce by\u0107 mniej, ale lepiej.<\/span><\/p>\n

Inn\u0105 nadszarpni\u0119t\u0105 pewno\u015bci\u0105 jest to, \u017ce rz\u0105dy, niezale\u017cnie od ich ideologii, s\u0105 cz\u0119sto raczej cz\u0119\u015bci\u0105 problemu ni\u017c kluczowym sk\u0142adnikiem rozwi\u0105zania. Nawet za\u017carci or\u0119downicy has\u0142a “mniej rz\u0105du oznacza lepsze zarz\u0105dzanie” przyklaskuj\u0105 decyzji niemal wszystkich kraj\u00f3w, by drukowa\u0107 pieni\u0105dze bez zwa\u017cania na jutro, jako “na czasie i m\u0105drej”. Po trzydziestu latach oddawania czci przed o\u0142tarzem oszcz\u0119dno\u015bci, zaprasza si\u0119 nas teraz do przywi\u0105zania kawa\u0142ka materia\u0142u do magicznego drzewa pieni\u0119dzy i nawr\u00f3cenia si\u0119 na to, co nazywaj\u0105 “now\u0105 doktryn\u0105 monetarn\u0105”.<\/span><\/p>\n

Niemniej, nasze reakcje na katastrof\u0119 2020 roku ujawniaj\u0105 pewne niezmienne cechy ludzkiego zachowania, kiedy mamy do czynienia z katastrofami. Tutaj rzymski historyk, Pliniusz M\u0142odszy, mo\u017ce da\u0107 nam kilka wskaz\u00f3wek. Pisz\u0105c histori\u0119 wybuchu Wezuwiusza w 79 roku p.n.e., kt\u00f3ra kosztowa\u0142a \u017cycie jego adopcyjnego ojca, podzieli\u0142 reakcje ludzi na kilka kategorii.<\/span><\/p>\n

Pierwsz\u0105 byli ci, kt\u00f3rzy uciekali przed katastrof\u0105, pr\u00f3buj\u0105c biec szybciej ni\u017c lawa, kt\u00f3ra jednak okazywa\u0142a si\u0119 szybsza od nich. Nast\u0119pni byli ci, kt\u00f3rzy biegli ku katastrofie w nadziei uratowania swoich bli\u017anich. Potem byli ci, kt\u00f3rzy wskakiwali do pierwszej z brzegu \u0142odzi, \u017ceby uciec tak daleko od obszaru katastrofy, jak to mo\u017cliwe, nie wiedz\u0105c, \u017ce dopadn\u0105 ich fale wywo\u0142ane tragedi\u0105. Wreszcie inni przychodzili zewsz\u0105d, w\u0142\u0105cznie z wieloma z bardzo daleka, \u017ceby rabowa\u0107 opuszczone domy i sklepy, sprzedawa\u0107 oszuka\u0144cze \u015brodki zaradcze i zarabia\u0107 krocie na ludzkim nieszcz\u0119\u015bciu.<\/span><\/p>\n

W roku, kt\u00f3ry si\u0119 w\u0142a\u015bnie sko\u0144czy\u0142, widzieli\u015bmy podobne reakcje na ca\u0142ym \u015bwiecie. Byli tacy, kt\u00f3rzy pr\u00f3bowali uciec, ale choroba ich dopad\u0142a. Byli tacy, kt\u00f3rzy biegli z powrotem, by pom\u00f3c innym, nawet kosztem ryzyka w\u0142asnego \u017cycia. Setki milion\u00f3w zbiednia\u0142o, podczas gdy nieliczni wzbogacili si\u0119.<\/span><\/p>\n

W sferze politycznej spos\u00f3b, w jaki r\u00f3\u017cne rz\u0105dy radzi\u0142y sobie z pandemi\u0105, z pewno\u015bci\u0105 wp\u0142ynie na ich pozycj\u0119 w oczach opinii publicznej w kraju i za granic\u0105. W sumie, \u017cadnemu rz\u0105dowi nie uda\u0142o si\u0119 poprawnie oceni\u0107 zjawiska, o kt\u00f3rym praktycznie nic nie wiedzieli.<\/span><\/p>\n

I we wszystkich niemal wypadkach to, co rz\u0105d robi\u0142 lub czego nie robi\u0142, nie okaza\u0142o si\u0119 mie\u0107 wi\u0119kszego efektu na zmian\u0119 przebiegu pandemii. Rz\u0105dy radzi\u0142y sobie lepiej lub gorzej z ekonomicznymi i spo\u0142ecznymi skutkami pandemii.<\/span><\/p>\n

Dodatkow\u0105 wa\u017cn\u0105 cech\u0105 kryzysu mo\u017ce by\u0107 potwierdzenie, \u017ce kapitalizm jest najpewniejszym sposobem radzenia sobie z katastrofami uderzaj\u0105cymi w nas jak grom z jasnego nieba. Olbrzymia ilo\u015b\u0107 dost\u0119pnego kapita\u0142u z historycznie niskim oprocentowaniem, \u017ceby nie wspomnie\u0107 o rezerwach \u017cywno\u015bci na niespotykanie wysokich poziomach i dos\u0142ownie niewyczerpanego potencja\u0142u produkcyjnego na ca\u0142ym globie, dostarczy\u0142y wielu krajom tarczy przeciwko potencjalnie fatalnym szokom ekonomicznym i spo\u0142ecznym.<\/span><\/p>\n

W nowym roku popyt st\u0142umiony pandemi\u0105 prawdopodobnie dostarczy wyrzutni do gwa\u0142townego wzrostu globalnej dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej z naciskiem na znacz\u0105c\u0105 relokalizacj\u0119 wielu krajowych przemys\u0142\u00f3w i us\u0142ug. Innymi s\u0142owy, kiedy uderzy\u0142e\u015b w dno, mo\u017cesz tylko i\u015b\u0107 do g\u00f3ry.<\/span><\/p>\n

W\u0142a\u015bnie zako\u0144czony rok nauczy\u0142 nas, by nie traktowa\u0107 spraw jako oczywisto\u015bci i ceni\u0107 nawet najbardziej przyziemne rado\u015bci, na jakie pozwala nam \u017cycie, takie jak spacer w parku bez kaga\u0144ca, kt\u00f3ry nas dusi.<\/span><\/p>\n

Jednak, je\u015bli 2020 mia\u0142 jak\u0105\u015b pozytywn\u0105 cech\u0119, to mo\u017ce ni\u0105 by\u0107 po\u017cyteczna lekcja, jakiej nas nauczy\u0142, by ani nie popada\u0107 w rozpacz, ani nie zak\u0142ada\u0107, \u017ce jutro b\u0119dzie takie samo jak dzi\u015b.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

(Zdj\u0119cie: iStock) Nowy rok: lepszy czy mniej z\u0142y? Amir Taheri T\u0142umaczenie: Ma\u0142gorzata Koraszewska Kiedy zaczyna si\u0119 rok 2021, przypomina mi si\u0119 wiersz perskiego poety, Masuda Saad Salmana, o nadziei, \u017ce nowy rok nie b\u0119dzie przypomina\u0142 starego. Oczywi\u015bcie Masud wyra\u017ca\u0142 t\u0119 nadziej\u0119 z fortecy Nay, gdzie \u2013 po wypadni\u0119ciu z \u0142ask na dworze lokalnego despoty \u2013 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/83386"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=83386"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/83386\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":83469,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/83386\/revisions\/83469"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=83386"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=83386"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=83386"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}