{"id":83951,"date":"2021-02-22T17:09:59","date_gmt":"2021-02-22T15:09:59","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=83951"},"modified":"2021-02-21T12:25:07","modified_gmt":"2021-02-21T10:25:07","slug":"21-09-60","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=83951","title":{"rendered":"Makabryczne walentynki. &#8220;On to zrobi\u0142&#8221; i &#8220;tylko on m\u00f3g\u0142 to zrobi\u0107&#8221; dzieli cienka granica"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/bi.im-g.pl\/im\/b6\/89\/19\/z26776758V,Jenny-Agnes-Hedwig-Dorothea-Rohrbeck--zamordowana-.jpg\" width=\"100%\"><span style=\"color: #808080;\"><em>Jenny Agnes Hedwig Dorothea Rohrbeck, zamordowana dziedziczka rodowej fortuny \/ Pa\u0142ac w Kleppelsdorf na fotografii z 1921 r. (Fot. ze strony www.doris-baumert.de)<\/em><\/span><\/p>\n<hr>\n<h5 style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/wyborcza.pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img decoding=\"async\" class=\"center alignleft\" src=\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/wyborcza-ale.png\" alt=\"\" width=\"35%\"><\/a><span style=\"text-decoration: underline; color: #000080;\"><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"https:\/\/wyborcza.pl\/alehistoria\/7,121681,26774114,makabryczne-walentynki-on-to-zrobil-i-tylko-on-mogl-to.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Makabryczne walentynki. &#8220;On to zrobi\u0142&#8221; i &#8220;tylko on m\u00f3g\u0142 to zrobi\u0107&#8221; dzieli cienka granica<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Beata Maciejewska<\/strong><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\">\n<h4 style=\"text-align: center;\">Szesnastoletnia Dorothea, sierota i jedyna dziedziczka wielkiego maj\u0105tku, zosta\u0142a zastrzelona razem z m\u0142odsz\u0105 kuzynk\u0105. Sekcja zw\u0142ok wykaza\u0142a, \u017ce dwunastoletnia Ursula nie by\u0142a dziewic\u0105. Skazany za podw\u00f3jn\u0105 zbrodni\u0119 Peter Grupen nigdy nie przyzna\u0142 si\u0119 do winy.<\/h4>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Morderstwem ekscytowa\u0142a si\u0119 prasa w ca\u0142ej Europie. Co relacja z procesu, to zwrot akcji. Dwie dziewczynki zosta\u0142y zastrzelone w pa\u0142acu, \u017cona podejrzanego znik\u0142a, a on sam, zamkni\u0119ty w wi\u0119zieniu, zahipnotyzowa\u0142 stra\u017cnika i uciek\u0142 \u2013 starczy\u0142oby na kiepski serial. Ale to historia prawdziwa, zacz\u0119\u0142a si\u0119 14 lutego 1921 r. na Dolnym \u015al\u0105sku.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>R jak Rohrbeck<\/strong><\/h4>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Do barokowego pa\u0142acu we Wleniu (przed wojn\u0105 L\u00e4hn) ko\u0142o Jeleniej G\u00f3ry prowadzi kuta brama z ozdobn\u0105 liter\u0105 R. Jak Rohrbeck. Wilhelm Rohrbeck, spekulant gruntami o artystycznej duszy, sprzeda\u0142 rodzinne gospodarstwo Tempelhof pod Berlinem i w 1894 r. kupi\u0142 maj\u0105tek Kleppelsdorf na Dolnym \u015al\u0105sku. Wyremontowa\u0142 pa\u0142ac, posadzi\u0142 w parku rzadkie drzewa (pasjonowa\u0142 si\u0119 dendrologi\u0105), a potem uzna\u0142, \u017ce w rezydencji pocznie si\u0119 r\u00f3d Rohrbeck\u00f3w. Wprawdzie bez herbu i arystokratycznego przyimka \u201evon\u201d, ale wystarczaj\u0105co wyz\u0142ocony, \u017ceby awansowa\u0107 do elity. Niestety, los napisa\u0142 inny scenariusz.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W 1904 r. Frau Hedwig Rohrbeck powi\u0142a c\u00f3rk\u0119 i zmar\u0142a w wyniku komplikacji poporodowych. Jenny Agnes Hedwig Dorothea zosta\u0142a sierot\u0105, wi\u0119c ojciec zatrudni\u0142 opiekunk\u0119, Berth\u0119 Zahn. Wdowiec drugi raz si\u0119 nie o\u017ceni\u0142, cho\u0107 te\u015bciowa pr\u00f3bowa\u0142a narai\u0107 mu swoj\u0105 drug\u0105 c\u00f3rk\u0119 Gertrud. Sierota macochy nie dosta\u0142a, a gdy mia\u0142a 10 lat, zosta\u0142a zupe\u0142nie sama, bo ojciec te\u017c umar\u0142. Panna Zahn dalej si\u0119 ni\u0105 opiekowa\u0142a, ale maj\u0105tek D\u00f6rthe \u2013 jak dziewczynk\u0119 nazywano \u2013 kusi\u0142, bogate biedactwo by\u0142o atrakcyjnym \u0142upem dla typ\u00f3w spod ciemnej gwiazdy. Jeden z nich wszed\u0142 do rodziny.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Jak zahipnotyzowa\u0107 ofiar\u0119<\/strong><\/h4>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Nazywa\u0142 si\u0119 Peter Grupen, mia\u0142 26 lat. Inwalida wojenny, pod Verdun straci\u0142 lew\u0105 r\u0119k\u0119. Ale i tak dzia\u0142a\u0142 hipnotyzuj\u0105co na kobiety.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W przeno\u015bni i dos\u0142ownie, hipnoza by\u0142a w\u00f3wczas bardzo modna, wyk\u0142adano j\u0105 na uniwersytetach medycznych, praktykowano na salonach, seanse hipnozy i czytania w my\u015blach ekscytowa\u0142y elit\u0119, a media hipnotyzer\u00f3w by\u0142y po\u017c\u0105danymi dla glamour girls<i>.&nbsp;<\/i>Grupen podobno mia\u0142 talent w tej dziedzinie.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Kaza\u0142 nazywa\u0107 si\u0119 architektem, cho\u0107 pracowa\u0142 tylko jako pomocnik murarza, a potem za\u0142o\u017cy\u0142 w\u0142asn\u0105 firm\u0119 budowlan\u0105. Ambitny i twardy.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Zd\u0105\u017cy\u0142 si\u0119 dwukrotnie zar\u0119czy\u0107 i zerwa\u0107 zar\u0119czyny, za trzecim razem si\u0119 o\u017ceni\u0142. Jego wybrank\u0105 zosta\u0142a Gertrud Schade, ciotka Dorothei, przyrodnia siostra jej matki. Poznali si\u0119 dzi\u0119ki anonsowi matrymonialnemu w gazecie.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Grupen spo\u0142ecznie awansowa\u0142, Gertrud pochodzi\u0142a przecie\u017c z bankierskiej rodziny. Wprawdzie 13 lat starsza, wdowa po aptekarzu (m\u0105\u017c zgin\u0105\u0142 na polowaniu), z tr\u00f3jk\u0105 dzieci (dwie c\u00f3rki urodzi\u0142a, trzecia by\u0142a przysposobiona), ale by\u0142a \u0142adna, elegancka, mia\u0142a pieni\u0105dze.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">M\u0142ody m\u0105\u017c szybko po\u0142o\u017cy\u0142 na nich r\u0119k\u0119, Gertrud da\u0142a mu pe\u0142ne plenipotencje, co mo\u017cna zrozumie\u0107. Ale owin\u0105\u0142 sobie wok\u00f3\u0142 palca tak\u017ce te\u015bciow\u0105, 75-letni\u0105 August\u0119 Eckhardt, co ju\u017c trudniej poj\u0105\u0107.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Pieni\u0105dze zacz\u0119\u0142y si\u0119 jednak ko\u0144czy\u0107 \u2013 czasy by\u0142y trudne, m\u0142odziutka Republika Weimarska walczy\u0142a ze skutkami wojny, rozkr\u0119ca\u0142a si\u0119 hiperinflacja \u2013 wi\u0119c Grupen zacz\u0105\u0142 rozgl\u0105da\u0107 si\u0119 za jakim\u015b interesem.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">A poniewa\u017c ma\u0142\u017ce\u0144stwo da\u0142o mu wst\u0119p do pa\u0142acu Kleppelsdorf, zainteresowa\u0142 si\u0119 maj\u0105tkiem m\u0142odziutkiej siostrzenicy \u017cony. Oraz sam\u0105 Dorothe\u0105.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Zakusy na Dorothee<\/strong><\/h4>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Twierdzi\u0142, \u017ce jest wolny, bo \u017cona znik\u0142a we wrze\u015bniu 1920 r., po dziesi\u0119ciu miesi\u0105cach ma\u0142\u017ce\u0144stwa! Porzuci\u0142a go, wyjecha\u0142a do Ameryki, co podobno zawsze by\u0142o jej marzeniem.<\/span><\/p>\n<blockquote class=\"art_blockquote\">\n<p style=\"text-align: left;\"><strong>Rozpowiada\u0142, \u017ce nie by\u0142 w stanie zaspokoi\u0107 jej erotycznych potrzeb, pogodzi\u0142 si\u0119 wi\u0119c z porzuceniem. Zosta\u0142 sam z tr\u00f3jk\u0105 cudzych dzieci i te\u015bciow\u0105.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">\u017byczliwi mu m\u00f3wili, \u017ceby je zostawi\u0142. \u017be nie ma \u017cadnych zobowi\u0105za\u0144. Ale Grupen \u2013 jak powtarza\u0142 \u2013 nie chcia\u0142 ich opu\u015bci\u0107, przywi\u0105za\u0142 si\u0119 do nowej rodziny.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Te\u015bciowa go uwielbia\u0142a. C\u00f3rka, wyje\u017cd\u017caj\u0105c do Ameryki, wys\u0142a\u0142a pono\u0107 matce list, w kt\u00f3rym prosi\u0142a, \u017ceby nie obarcza\u0107 win\u0105 Petera i \u017ce pomo\u017ce on w opiece nad wnuczkami.<\/span><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/bi.im-g.pl\/im\/b7\/89\/19\/z26776759Q,Peter-Grupen-i-jego-zona-Gertrud-Schade--ktora-zag.jpg\" width=\"100%\"><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #808080;\"><em>Peter Grupen i jego \u017cona Gertrud Schade, kt\u00f3ra zagin\u0119\u0142a bez wie\u015bci Fot. ze strony www.doris-baumert.de<\/em><\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Got\u00f3w by\u0142by te\u017c pom\u00f3c zarz\u0105dza\u0107 maj\u0105tkiem pannie Rohrbeck, bo widzia\u0142, \u017ce jej prawni opiekunowie \u017ale sobie radz\u0105. Gdyby wi\u0119c tak Dorothea chcia\u0142a zosta\u0107 jego \u017con\u0105, by\u0142by szcz\u0119\u015bliwy.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ale Dorothea nie chcia\u0142a. Ba, zacz\u0119\u0142a opowiada\u0107 znajomym, \u017ce si\u0119 go boi. \u017be Grupen chce j\u0105 zabi\u0107.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Musia\u0142a go jednak go\u015bci\u0107 w pa\u0142acu. Nie mia\u0142a wyj\u015bcia, bo 8 lutego 1921 r. zjawi\u0142 si\u0119 z babci\u0105 Dorothei oraz jej kuzynkami \u2013 dwunastoletni\u0105 Ursul\u0105 i dziewi\u0119cioletni\u0105 Irmgard. W rodzinnym orszaku znalaz\u0142a si\u0119 tak\u017ce gospodyni i niania, panna Marie Mohr, zatrudniona dwa miesi\u0105ce wcze\u015bniej. Nikt nie wiedzia\u0142, \u017ce jest kochank\u0105 Grupena (obiecywa\u0142 jej ma\u0142\u017ce\u0144stwo), a Ursula zostanie uznana za jego seksualn\u0105 ofiar\u0119.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Zbrodnia w walentynki przed obiadem<\/strong><\/h4>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">14 lutego, w poniedzia\u0142kowe po\u0142udnie, w pokoju na pi\u0119trze babcia Augusta robi\u0142a na drutach, Irmgard bawi\u0142a si\u0119 z ojczymem i pann\u0105 Mohr. Dorothea i Ursula posz\u0142y rano na poczt\u0119 do Wlenia, ale ju\u017c wr\u00f3ci\u0142y. Rodzina czeka\u0142a na obiad. Gdy podano do sto\u0142u, pokoj\u00f3wka posz\u0142a poszuka\u0107 Dorothei i Ursuli, kt\u00f3re by\u0142y na parterze. Po chwili wszyscy us\u0142yszeli jej krzyk: \u201ePanienki nie \u017cyj\u0105!\u201d. I zbiegli na d\u00f3\u0142.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Le\u017ca\u0142y w ma\u0142ym pokoju z dwoma \u0142\u00f3\u017ckami. Dorothea ju\u017c nie \u017cy\u0142a, Ursula jeszcze oddycha\u0142a, siedzia\u0142a w k\u0105cie z przestrzelon\u0105 g\u0142ow\u0105. Obok niej le\u017ca\u0142 rewolwer Browning kaliber 6,35 mm, a z kieszeni sukienki wystawa\u0142 list:<\/span><\/p>\n<blockquote class=\"art_blockquote\"><p><strong>\u201eDroga babciu, mia\u0142a\u015b tyle zmartwie\u0144 i problem\u00f3w z Dorothe\u0105. Chcia\u0142am ci pom\u00f3c, wybacz mi. Twoja Ursula\u201d.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Dziewczynka zmar\u0142a dwie godziny p\u00f3\u017aniej. Nie odzyska\u0142a przytomno\u015bci.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Nast\u0119pnego dnia w dzienniku \u201eSchlesische Zeitung\u201d (redakcja mie\u015bci\u0142a si\u0119 we Wroc\u0142awiu) ukaza\u0142 si\u0119 kr\u00f3tki tekst, \u017ce w\u0142a\u015bcicielka dworu Kleppelsdorf Dorothea Rohrbeck \u201ezosta\u0142a rzekomo zabita trzema strza\u0142ami przez swoj\u0105 dwunastoletni\u0105 krewn\u0105. Domniemana sprawczyni zastrzeli\u0142a si\u0119\u201d.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ta informacja by\u0142a ju\u017c nieaktualna. \u015aledczy pow\u0105tpiewali \u2013 po ogl\u0119dzinach zw\u0142ok \u2013 w morderstwo po\u0142\u0105czone z samob\u00f3jstwem. Ursula nie mog\u0142a si\u0119 zabi\u0107. Gdyby odda\u0142a strza\u0142 z tak bliskiej odleg\u0142o\u015bci, powinna mie\u0107 spalone brwi. Poza tym bro\u0144 zosta\u0142a po oddaniu strza\u0142\u00f3w zabezpieczona.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Pistolet nale\u017ca\u0142 do Grupena, kt\u00f3ry zosta\u0142 zatrzymany, cho\u0107 m\u00f3wi\u0142, \u017ce jest niewinny. Broni\u0142a go te\u015bciowa, twierdz\u0105c, \u017ce by\u0142 z ni\u0105 w pokoju na pi\u0119trze. O\u015bwiadczy\u0142a r\u00f3wnie\u017c, \u017ce rozpoznaje charakter pisma wnuczki, list napisa\u0142a Ursula.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Rodzinne sekrety zacz\u0119\u0142y si\u0119 jednak wylewa\u0107, sekcja zw\u0142ok Ursuli wykaza\u0142a, \u017ce nie by\u0142a dziewic\u0105, co wi\u0119cej, podejrzewano, \u017ce by\u0142a chora na ki\u0142\u0119 i leczona rt\u0119ci\u0105. W pa\u0142acu szeptano: sta\u0142a si\u0119 \u201eseksualn\u0105 niewolnic\u0105\u201d Grupena, robi\u0142a wszystko, co chcia\u0142. By\u0142a smutna, p\u0142aczliwa, cierpia\u0142a na \u201emelancholi\u0119\u201d, czyli&nbsp;<a style=\"color: #000080;\" href=\"http:\/\/wyborcza.pl\/TylkoZdrowie\/7,137474,23996105,jak-sie-leczy-depresje.html#anchorLink\">depresj\u0119<\/a>.<\/span><\/p>\n<blockquote class=\"art_blockquote\"><p><strong>Prokurator nie wyklucza\u0142, \u017ce Grupen hipnoz\u0105 sk\u0142oni\u0142 Ursul\u0119 do morderstwa.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">We Wleniu wrza\u0142o, ludzie zacz\u0119li si\u0119 gromadzi\u0107 pod pa\u0142acem, grozili \u015bmierci\u0105 mordercy \u201epanienki\u201d, omal nie zlinczowali Grupena, gdy \u015bledczy przewozili go do wi\u0119zienia w Jeleniej G\u00f3rze.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ale byli te\u017c tacy, kt\u00f3rzy wierzyli m\u0142odemu \u201earchitektowi\u201d, bohaterowi wojennemu. Policja i s\u0105dy nie mia\u0142y dobrej opinii, pomy\u0142ki s\u0105dowe bulwersowa\u0142y opini\u0119 publiczn\u0105.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Zapowiada\u0142 si\u0119 trudny proces poszlakowy.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>W bia\u0142ej sukni do trumny<\/strong><\/h4>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Dziewczyny zosta\u0142y pochowane we Wleniu. Ursula w sobot\u0119, 19 lutego, a w poniedzia\u0142ek \u2013 Dorothea.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ten drugi pogrzeb zgromadzi\u0142 t\u0142umy, kt\u00f3re chcia\u0142y zobaczy\u0107 \u201eliebe D\u00f6rthe\u201d w d\u0119bowej trumnie, \u201ew bia\u0142ej jedwabnej sukience, o kt\u00f3rej zawsze marzy\u0142a, gdyby mia\u0142a by\u0107 pann\u0105 m\u0142od\u0105; wygl\u0105da\u0142a, jakby spokojnie spa\u0142a\u201d \u2013 relacjonowa\u0142o lokalne \u201eDer Bote aus dem Riesengebirge\u201d.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Dziennikarze naliczyli ok. 800 os\u00f3b, podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce ludzie odprowadzili na miejsce wiecznego spoczynku dobre, radosne dziecko. Dorothea mia\u0142a urod\u0119 i maj\u0105tek, w perspektywie szcz\u0119\u015bliwe \u017cycie, ale morderca je zniszczy\u0142.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Na rodzin\u0119 Dorothei zwali\u0142a si\u0119 kolejna tragedia, jej wujek otrzyma\u0142 w czasie pogrzebu tragiczn\u0105 wiadomo\u015b\u0107, \u017ce jego 29-letni syn, oficer, pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo. Prasa pisa\u0142a, \u017ce wr\u00f3ci\u0142 z frontu z traum\u0105. O Grupenie te\u017c spekulowano, \u017ce wojna i kalectwo zgruchota\u0142y jego kr\u0119gos\u0142up moralny. Trzy lata po podpisaniu pokoju ludzie wci\u0105\u017c odczuwali skutki \u015bwiatowego konfliktu.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Dorothea nie zazna\u0142a spokoju nawet po \u015bmierci. Kilka dni po pogrzebie kto\u015b otworzy\u0142 gr\u00f3b, wybi\u0142 dziur\u0119 w trumnie, zdar\u0142 z cia\u0142a zmar\u0142ej jedwabn\u0105 sukni\u0119 i szarf\u0119, odci\u0105\u0142 kosztown\u0105 koronk\u0119 od halki, wyrwa\u0142 spod g\u0142owy poduszk\u0119. Policyjny pies zgubi\u0142 trop.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ale dziennikarze z tropu nie schodzili. Zaledwie 10 dni po morderstwie czytelnicy \u201eNorddeutsche Nachrichten\u201d dowiedzieli si\u0119, \u017ce \u015bledztwo ma ustali\u0107, czy Grupen sam zastrzeli\u0142 dziewczynki (jak twierdzono, by\u0142 znakomitym strzelcem), czy te\u017c wykorzystuj\u0105c hipnoz\u0119, zmusi\u0142 do tego czynu Ursul\u0119.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Przeczytali r\u00f3wnie\u017c, \u017ce chcia\u0142 otru\u0107 te\u015bciow\u0105, daj\u0105c jej zatruty koniak. Na szcz\u0119\u015bcie Frau Eckhardt nie otwar\u0142a butelki i unikn\u0119\u0142a \u015bmierci.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Wed\u0142ug autora artyku\u0142u maj\u0105tek Dorothei powinna odziedziczy\u0107 najpierw \u017cona Grupena i jego te\u015bciowa. A gdyby im si\u0119 co\u015b sta\u0142o, spadek przechodzi\u0142 na dzieci oraz ich ojczyma.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Prosz\u0119 wsta\u0107, noblista idzie<\/strong><\/h4>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Proces zacz\u0105\u0142 si\u0119 5 grudnia 1921 r. w Jeleniej G\u00f3rze i przez trzy tygodnie przykuwa\u0142 uwag\u0119 opinii publicznej. Wymiar sprawiedliwo\u015bci wyst\u0105pi\u0142 w celebryckim sk\u0142adzie.<\/span><\/p>\n<blockquote class=\"art_blockquote\"><p><strong>Jednym z \u0142awnik\u00f3w by\u0142 noblista Gerhart Hauptmann (dramaturg i powie\u015bciopisarz z pobliskiego Agnetendorf, dzi\u015b Jagni\u0105tkowo), a obrony Grupena podj\u0105\u0142 si\u0119 m.in. dr Bruno Ablass, wieloletni pose\u0142 do Reichstagu, wsp\u00f3\u0142autor konstytucji weimarskiej.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">A poza tym przewodnicz\u0105cy Rady Miejskiej w Jeleniej G\u00f3rze. Publiczno\u015b\u0107 by\u0142a rozgrzana do czerwono\u015bci.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Wezwano 100 \u015bwiadk\u00f3w, kilkunastu bieg\u0142ych, w tym takie s\u0142awy jak prof. Albert Moll z Berlina, jeden z tw\u00f3rc\u00f3w nowoczesnej seksuologii, badacz hipnozy.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Oskar\u017cony robi\u0142 dobre wra\u017cenie, \u201eNorddeutsche Nachrichten\u201d przedstawi\u0142 go jako architekta, zaznaczy\u0142, \u017ce zosta\u0142 odznaczony \u017belaznym Krzy\u017cem. Zadbany wysoki blondyn, z w\u0105sami, w jasnym garniturze, bardzo opanowany. Twierdzi\u0142, \u017ce nie wychodzi\u0142 z pokoju na g\u00f3rze a\u017c do momentu, gdy us\u0142ysza\u0142 krzyk pokoj\u00f3wki.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Gdy zbieg\u0142 na d\u00f3\u0142, podni\u00f3s\u0142 pistolet i prawdopodobnie machinalnie go zabezpieczy\u0142, tak jak go uczyli w wojsku, \u017ceby nikomu nic si\u0119 nie sta\u0142o.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Nigdy nie o\u015bwiadczy\u0142 si\u0119 Dorothei. Na niejawnym posiedzeniu zaprzeczy\u0142, \u017ce utrzymywa\u0142 stosunki seksualne z Ursul\u0105, za to podkre\u015bla\u0142, \u017ce mia\u0142a napady melancholii.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ale prokurator udowadnia\u0142, \u017ce to uwodziciel (proponowa\u0142 ma\u0142\u017ce\u0144stwo nawet pannie Zahn, opiekunce Dorothei, i sugerowa\u0142, \u017ce 75-letni\u0105 te\u015bciow\u0105 te\u017c bierze pod uwag\u0119), k\u0142amca, manipulator.<\/span><\/p>\n<blockquote class=\"art_blockquote\"><p><strong>Potrzebowa\u0142 pieni\u0119dzy. Po znikni\u0119ciu \u017cony odda\u0142 do lombardu jej futro i p\u0142aszcz przeciwdeszczowy, sprzeda\u0142 papiery warto\u015bciowe i srebra.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Zastawi\u0142 te\u017c bi\u017cuteri\u0119 te\u015bciowej. W wiecz\u00f3r po zbrodni powiedzia\u0142 Frau Eckhardt: \u201eCzy wiesz, \u017ce jeste\u015b teraz dziedziczk\u0105 Kleppelsdorfu?\u201d.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Kto kogo zahipnotyzowa\u0142<\/strong><\/h4>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W czasie procesu Grupen wpatrywa\u0142 si\u0119 w przewodnicz\u0105cego sk\u0142adu s\u0119dziowskiego. \u015awiadkowie m\u00f3wili, \u017ce mia\u0142 \u201eoczy jak sztylety\u201d, jego wzrok przyci\u0105ga\u0142 i zmusza\u0142 do pos\u0142usze\u0144stwa, bra\u0142 udzia\u0142 w seansach spirytystycznych. S\u0105d powo\u0142a\u0142 nawet bieg\u0142ego od hipnozy, \u017ceby rozstrzygn\u0105\u0107, czy zeznania \u015bwiadk\u00f3w nie zosta\u0142y przez oskar\u017conego zmanipulowane. Ale gdyby tak by\u0142o, Grupen nie zosta\u0142by pozbawiony alibi.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Te\u015bciowa, kt\u00f3ra na pocz\u0105tku si\u0119 upiera\u0142a, \u017ce ca\u0142y czas by\u0142 z ni\u0105 w pokoju, stwierdzi\u0142a, \u017ce m\u00f3g\u0142 wyj\u015b\u0107 na kilka minut. Tym bardziej \u017ce troch\u0119 si\u0119 zdrzemn\u0119\u0142a. Siostra Ursuli, 9-letnia Irmgard, te\u017c zezna\u0142a, \u017ce ojczym (\u201eby\u0142 dobry, ale czasem nas bi\u0142\u201d) opu\u015bci\u0142 na chwil\u0119 pok\u00f3j. Kaza\u0142 dziewczynce wyrzuci\u0107 sk\u00f3rk\u0119 od jab\u0142ka do toalety i poszed\u0142 za ni\u0105. Irmgard nie wiedzia\u0142a, gdzie si\u0119 podzia\u0142.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">\u015awiadkowie zmienili zeznania, gdy eksperci dowiedli, \u017ce zbrodni mo\u017cna by\u0142o dokona\u0107 w nieca\u0142\u0105 minut\u0119, wliczaj\u0105c w to wyj\u015bcie z pokoju i powr\u00f3t. Wcze\u015bniej wydawa\u0142o im si\u0119, \u017ce Grupen musia\u0142by znikn\u0105\u0107 na co najmniej kilkadziesi\u0105t minut, wi\u0119c dali mu alibi.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Obro\u0144cy podwa\u017cali ustalenia \u015bledczych dotycz\u0105ce czasu potrzebnego do dokonania zbrodni. 58 sekund? Niemo\u017cliwe. Grupen musia\u0142 si\u0119 liczy\u0107, \u017ce wchodz\u0105c do pokoju lub wychodz\u0105c z niego, natknie si\u0119 na kogo\u015b. Podkre\u015blali, \u017ce nie mia\u0142 motywu, bo i tak nie dziedziczy\u0142by po Frau Eckhardt! Wskazywali, \u017ce dow\u00f3d winy zosta\u0142 w du\u017cej mierze oparty na zeznaniach dziecka i te\u015bciowej oskar\u017conego zmienionych pod przysi\u0119g\u0105. O t\u0119 zmian\u0119 oskar\u017cali bieg\u0142ego od hipnozy, kt\u00f3ry mia\u0142 im to zasugerowa\u0107.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">I przekonywali, \u017ce najbardziej zahipnotyzowana zosta\u0142a opinia publiczna, kt\u00f3ra ju\u017c wyda\u0142a wyrok. Gazety przes\u0105dzi\u0142y o winie Grupena, zanim \u0142awnicy og\u0142osili werdykt.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"art_sub_title\"><strong>Winny czy niewinny<\/strong><\/h4>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Troch\u0119 przesadzali, prasa pisa\u0142a o w\u0105tpliwo\u015bciach. Paul Schlesinger, specjalny sprawozdawca \u201eVossische Zeitung\u201d, podkre\u015bla\u0142, \u017ce proces by\u0142 poszlakowy, by\u0107 mo\u017ce wi\u0119c wersja o morderstwie i samob\u00f3jstwie Ursuli jest prawdziwa. Pr\u00f3bowa\u0142 t\u0142umaczy\u0107 Grupena: ambitnego cz\u0142owieka z nizin spo\u0142ecznych, kt\u00f3ry chcia\u0142 awansowa\u0107 i wykolei\u0142 si\u0119 w tej w\u0119dr\u00f3wce do g\u00f3ry. Dorothea by\u0142a uosobieniem \u015bwiata, o kt\u00f3rym marzy\u0142. Nie mia\u0142a wprawdzie \u201evon\u201d przed nazwiskiem, ale by\u0142a pani\u0105 na zamku, weso\u0142\u0105 i pi\u0119kn\u0105. A Grupen by\u0142 proletariuszem i kalek\u0105, wi\u0119c znienawidzi\u0142 dziewczyn\u0119 i zarazi\u0142 t\u0105 nienawi\u015bci\u0105 Ursul\u0119.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Taka by\u0142a linia obrony Grupena, kt\u00f3ry m\u00f3wi\u0142, \u017ce Dorothea by\u0142a butna, arogancka, patrzy\u0142a na wszystkich z g\u00f3ry, \u017ale traktowa\u0142a jego pasierbic\u0119, uwa\u017ca\u0142a, \u017ce stoi wy\u017cej na drabinie spo\u0142ecznej. Ursula mog\u0142a j\u0105 znienawidzi\u0107 i zastrzeli\u0107.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">\u015aledczy ponownie wykluczyli tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107. Do dziewcz\u0105t strzela\u0142 kto\u015b do\u015bwiadczony, bro\u0144 le\u017ca\u0142a po lewej stronie Ursuli, a powinna po prawej, i by\u0142a zabezpieczona. Tak, list napisa\u0142a (i to kilka dni wcze\u015bniej, jak zezna\u0142a panna Mohr), ale nie by\u0142 on po\u017cegnaniem, tylko przeprosinami. Wykluczyli te\u017c, \u017ce zabi\u0142 kto\u015b z zewn\u0105trz. Morderca mieszka\u0142 w pa\u0142acu.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Tyle tylko, \u017ce granica mi\u0119dzy \u201eon to zrobi\u0142\u201d a \u201etylko on m\u00f3g\u0142 to zrobi\u0107\u201d by\u0142a bardzo cienka.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Bieg\u0142y pogr\u0105\u017ca &#8220;architekta&#8221;<\/strong><\/h4>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Proces pokaza\u0142 zmiany obyczajowe zachodz\u0105ce z ogromn\u0105 szybko\u015bci\u0105 po I wojnie \u015bwiatowej. Za zamkni\u0119tymi drzwiami, bez udzia\u0142u publiczno\u015bci, dyskutowano o seksualno\u015bci, przekroczeniu norm obyczajowych, przest\u0119pstwach przeciwko moralno\u015bci.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Prof. Moll, bieg\u0142y w tym procesie, pisa\u0142 p\u00f3\u017aniej o w\u0105tpliwo\u015bciach dotycz\u0105cych molestowania Ursuli. Dlaczego nikomu nie powiedzia\u0142a o swoich relacjach z ojczymem? I t\u0142umaczy\u0142, \u017ce je\u015bli ma\u0142a dziewczynka opowiada o takiej zbrodni po wielu miesi\u0105cach, a nawet latach, to nie znaczy, \u017ce k\u0142amie<b>.&nbsp;<\/b>Dzieci nie potrafi\u0105 powiedzie\u0107 o takiej krzywdzie, s\u0105 zawstydzone, uzale\u017cnione od krzywdziciela, sfera seksualno\u015bci jest dla nich wielk\u0105 tajemnic\u0105. Ursula nie m\u00f3wi\u0142a o tym, co zrobi\u0142 jej ojczym, tak jak nie m\u00f3wi\u0142o wiele innych dzieci. Zwraca\u0142 uwag\u0119, \u017ce Grupen potrafi\u0142 zdominowa\u0107 otoczenie, wi\u0119c m\u00f3g\u0142 uzale\u017cni\u0107 od siebie dwunastolatk\u0119.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Moll stan\u0105\u0142 tak\u017ce w obronie zaginionej \u017cony Grupena, z kt\u00f3rej obrona zrobi\u0142a kobiet\u0119 zdeprawowan\u0105, twierdz\u0105c, \u017ce m\u0105\u017c by\u0142 ofiar\u0105 jej rozwi\u0105z\u0142o\u015bci. I \u017ce na pewno wyjecha\u0142a do Ameryki, wi\u0119c akcja oskar\u017cyciela, \u017ceby przypisa\u0107 mu trzeci\u0105 zbrodni\u0119, jest chybiona.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Podkre\u015bla\u0142, \u017ce by\u0142a dobr\u0105 matk\u0105 (czego nie negowa\u0142 \u017caden ze \u015bwiadk\u00f3w), wi\u0119c nie porzuci\u0142aby dzieci. I \u017ce ani firmy \u017ceglugowe, ani policja ameryka\u0144ska nie potwierdzi\u0142y tej emigracji. Wy\u015bmia\u0142 te\u017c dow\u00f3d na seksualne rozpasanie pani Gertrud: zwierzy\u0142a si\u0119 kole\u017cance, \u017ce od czasu do czasu musi&nbsp;<a class=\"art_link\" style=\"color: #000080;\" href=\"https:\/\/wyborcza.pl\/alehistoria\/7,121681,23976114,masturbacja-gorsza-niz-gwalt.html\" rel=\"dofollow\">si\u0119 masturbowa\u0107<\/a>! \u201eMiliony kobiet robi\u0105 to samo i dopiero kole\u017canka Frau Schade u\u015bwiadomi\u0142a nam, \u017ce to \u00bbniemoralny\u00ab czyn\u201d.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>\u015amier\u0107 bez kata<\/strong><\/h4>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">20 grudnia s\u0105d w Jeleniej G\u00f3rze wyda\u0142 wyrok: dwukrotna kara \u015bmierci i 5 lat wi\u0119zienia za przest\u0119pstwo seksualne. Grupen ku zaskoczeniu obserwator\u00f3w o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce nie wniesie apelacji. Adwokaci jednak apelowali, a oskar\u017cony czeka\u0142.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Najpierw pr\u00f3bowa\u0142 pope\u0142ni\u0107 samob\u00f3jstwo, wieszaj\u0105c si\u0119, ale to udaremniono i przeniesiono go do wieloosobowej celi. Jego dwaj wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017aniowie mieli kr\u00f3tkie wyroki, a mimo to z nim uciekli. Przepi\u0142owali w nocy krat\u0119 i spu\u015bcili si\u0119 z drugiego pi\u0119tra na sznurze ze s\u0142omy. Gazety zwraca\u0142y uwag\u0119, \u017ce jednor\u0119ki inwalida wykaza\u0142 si\u0119 fenomenaln\u0105 sprawno\u015bci\u0105 fizyczn\u0105. Rano dwaj uciekinierzy wr\u00f3cili, twierdz\u0105c, \u017ce nie wiedz\u0105, dlaczego ulegli namowom Grupena. By\u0142 tak sugestywny, \u017ce nie mogli odm\u00f3wi\u0107.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Grupen te\u017c wr\u00f3ci\u0142, wieczorem. Jak oznajmi\u0142, chcia\u0142 pokaza\u0107, \u017ce mo\u017ce by\u0107 wolny, je\u015bli zechce. A wr\u00f3ci\u0142, \u017ceby udowodni\u0107 niewinno\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ale czeka\u0142a go niemi\u0142a niespodzianka. Apelacja zosta\u0142a odrzucona, a prokuratura wszcz\u0119\u0142a nast\u0119pne \u015bledztwo, dotycz\u0105ce zamordowania \u017cony. 2 marca 1922 r. Peter Grupen powiesi\u0142 si\u0119 w celi na szelkach. Jego obro\u0144ca, dr Ablass, do ko\u0144ca \u017cycia twierdzi\u0142, \u017ce by\u0142 niewinny.<\/span><\/p>\n<hr>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\"><i>Dokumenty procesowe i relacje prasowe mo\u017cna przeczyta\u0107&nbsp;<span style=\"text-decoration: underline;\"><strong><a class=\"art_link\" style=\"color: #808080; text-decoration: underline;\" href=\"http:\/\/www.doris-baumert.de\/Dokumente\/Kleppelsdorf_Schloss_Tragoedie_1921.htm\" rel=\"nofollow\">TUTAJ<\/a>.<\/strong><\/span><\/i><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\">\n<div id=\"content\" class=\"content-alignment\">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\" style=\"text-align: center;\">\n<p><em>Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion&#8217;68,<\/em><em><br \/>\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion&#8217;68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.<br \/>\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:<br \/>\n<\/em><span style=\"color: #000080;\"><strong><em><a style=\"color: #000080;\" href=\"mailto:webmaster@reunion68.com\"><span style=\"text-decoration: underline;\">webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<hr style=\"width: 100%;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jenny Agnes Hedwig Dorothea Rohrbeck, zamordowana dziedziczka rodowej fortuny \/ Pa\u0142ac w Kleppelsdorf na fotografii z 1921 r. (Fot. ze strony www.doris-baumert.de) Makabryczne walentynki. &#8220;On to zrobi\u0142&#8221; i &#8220;tylko on m\u00f3g\u0142 to zrobi\u0107&#8221; dzieli cienka granica Beata Maciejewska Szesnastoletnia Dorothea, sierota i jedyna dziedziczka wielkiego maj\u0105tku, zosta\u0142a zastrzelona razem z m\u0142odsz\u0105 kuzynk\u0105. Sekcja zw\u0142ok wykaza\u0142a, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/83951"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=83951"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/83951\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":84071,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/83951\/revisions\/84071"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=83951"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=83951"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=83951"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}