![\"\"](\"http:\/\/www.listyznaszegosadu.pl\/upload\/article\/bild\/8117\/877449\/should_Jews_count_as_ethnic_minority_s.png\")
<\/p>\n<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/z-naszego.jpg\")
<\/a>Wyja\u015bnienie Jidyszkajt\u2026 po arabsku!<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\nKilka niedawnych wydarze\u0144 raz jeszcze wysun\u0119\u0142o na pierwszy plan pytanie, kt\u00f3re zajmowa\u0142o ludzi od (co najmniej) dw\u00f3ch ostatnich stuleci: Kto jest \u017bydem? I kim (lub czym) s\u0105 \u017bydzi?<\/span><\/p>\n Pozw\u00f3lcie, \u017ce spr\u00f3buj\u0119 wydoby\u0107 istotne znaczenie tych poj\u0119\u0107.<\/span><\/p>\n Kr\u00f3lestwo kap\u0142an\u00f3w<\/strong><\/p>\n Kilka dni temu S\u0105d Najwy\u017cszy Izraela wyda\u0142\u00a0prze\u0142omow\u0105 decyzj\u0119<\/a>: nawr\u00f3ceni na judaizm (tak\u017ce \u201cszybk\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105\u201d, przez nieortodoksyjny proces nawr\u00f3cenia: reformowany lub konserwatywny\/Masorti) s\u0105 \u017bydami. Wydawa\u0142oby si\u0119 wi\u0119c, \u017ce \u017bydzi to wyznawcy judaizmu. W ko\u0144cu, to w\u0142a\u015bnie znaczy \u201enawr\u00f3cenie\u201d \u2013 zmiana wyznania. Jest tu jednak haczyk: dlaczego S\u0105d Najwy\u017cszy zabrn\u0105\u0142 w co\u015b, co wydaje si\u0119 kwesti\u0105 religijn\u0105, spraw\u0105 o kt\u00f3rej powinni debatowa\u0107 rabini? Poniewa\u017c w Izraelu s\u0105 prawne konsekwencje: \u017bydzi \u2013 nie obywatele Izraela, ale \u017bydzi, sk\u0105dkolwiek przychodz\u0105 \u2013 s\u0105 obj\u0119ci postanowieniami Prawa Powrotu: s\u0105 niemal automatycznie uprawnieni do osiedlenia si\u0119 w Izraelu i (je\u015bli tego chc\u0105) do izraelskiego obywatelstwa.<\/span><\/p>\n Co jednak religia ma wsp\u00f3lnego z prawem pobytu lub z obywatelstwem? Spr\u00f3buj wyja\u015bni\u0107 to cz\u0142owiekowi Zachodu a w najlepszym wypadku spojrzy na ciebie dziwie. Co doprowadza mnie do drugiego niedawnego wydarzenia.<\/span><\/p>\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 tej mniejszo\u015bci\u2026<\/strong><\/p>\n 1 marca 2021 roku w programie BBC o nazwie \u201cPolitics Live\u201d poproszono panel sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z czworga nie-\u017byd\u00f3w, by dyskutowali na temat tego, czy \u017byd\u00f3w nale\u017cy uwa\u017ca\u0107 za mniejszo\u015b\u0107 etniczn\u0105. Jedyny \u017byd, kt\u00f3ry bra\u0142 w tym udzia\u0142 (jako go\u015b\u0107) by\u0142 oburzony, \u017ce w og\u00f3le postawiono takie pytanie; r\u00f3wnie oburzona by\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107 brytyjskich \u017byd\u00f3w spo\u015br\u00f3d tych, kt\u00f3rzy s\u0142yszeli o tej \u201edebacie\u201d. Z drugiej strony, wielu nie-\u017byd\u00f3w (w\u0142\u0105cznie z nieszcz\u0119snym redaktorem program,\u00a0Robem Burley<\/a>\u2019em) uzna\u0142o ca\u0142y problem za k\u0142opotliwy. Przecie\u017c \u017bydzi (przynajmniej w ich oczach) s\u0105 bia\u0142osk\u00f3rzy; ich oczy nie s\u0105 sko\u015bne, jak u Azjat\u00f3w. Jakim cudem mog\u0105 wi\u0119c by\u0107 \u201cetniczn\u0105 mniejszo\u015bci\u0105\u201d? A nawet zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce maj\u0105 inne pochodzenie etniczne mimo podobie\u0144stwa do bia\u0142ych Brytyjczyk\u00f3w we wszystkim poza trudnymi do rozpoznania szczeg\u00f3\u0142ami, jak to mo\u017cliwe, \u017ce kto\u015b \u201cnawraca\u201c si\u0119 na bycie \u017bydem wyrokiem religijnego zgromadzenia? Czy mo\u017cna \u201cnawr\u00f3ci\u0107\u201d si\u0119 na bycie czarnym, br\u0105zowym lub Azjat\u0105?<\/span><\/p>\n Socjopatyczna polityczna socjologia\u00a0<\/strong><\/p>\n Zaledwie kilka dni wcze\u015bniej profesor z Bristol University, wyk\u0142adaj\u0105cy socjologi\u0119 polityczn\u0105,\u00a0wyg\u0142osi\u0142 tyrad\u0119<\/a>\u00a0przeciwko Stowarzyszeniu \u017byd\u00f3w na tym uniwersytecie, oskar\u017caj\u0105c ich o to, \u017ce s\u0105 \u201cpolitycznymi pionkami agresywnego, rasistowskiego, obcego re\u017cimu, kt\u00f3ry przeprowadza czystk\u0119 etniczn\u0105”. Kraju znanego jako Izrael, \u201c\u017cydowskie pa\u0144stwo\u201d. To oburzy\u0142o student\u00f3w wraz z olbrzymi\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 brytyjskich \u017byd\u00f3w. Kt\u00f3rzy \u2013 tak \u2013 s\u0105 \u201cbrytyjscy\u201d, ale s\u0105 tak\u017ce \u017bydami; tak, ich ojczyzn\u0105 jest Wielka Brytania, wobec kt\u00f3rej s\u0105 nadzwyczaj lojalni, chocia\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich naprawd\u0119 lubi \u201c\u017cydowskie pa\u0144stwo\u201d. Dezorientuj\u0105ce? Poczekajcie, to nie jest wszystko!<\/span><\/p>\n Przyjd\u017a, przeklnij mnie, Jakubie\u2026<\/strong><\/p>\n \u017bydowski komik ciesz\u0105cy si\u0119 og\u00f3lnokrajow\u0105 s\u0142aw\u0105 (przez \u201ckrajow\u0105\u201d rozumiem Wielk\u0105 Brytani\u0119, ale g\u0142\u00f3wniejest s\u0142ynny w\u015br\u00f3d brytyjskich \u017byd\u00f3w) w\u0142a\u015bnie opublikowa\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 ze skargami na anty\u017cydowski rasizm, obejmuj\u0105cy r\u00f3wnie\u017c tych, kt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce nie chodzi im o \u017byd\u00f3w i \u017ce tak naprawd\u0119 nienawidz\u0105 tylko \u017cydowskiego pa\u0144stwa. No c\u00f3\u017c, aby nieco wyja\u015bni\u0107 spraw\u0119, ten \u017cydowski komik zadeklarowa\u0142 w swojej ksi\u0105\u017cce, \u017ce \u017cydowskie pa\u0144stwo obchodzi go tyle, co zesz\u0142oroczny \u015bnieg! Nawet powt\u00f3rzy\u0142 s\u0142owa tych, na kt\u00f3rych w\u0142a\u015bnie si\u0119 skar\u017cy\u0142, pisz\u0105c: \u201eFuck Israel!\u201d Co samo w sobie wywo\u0142a\u0142o gniew tych brytyjskich \u017byd\u00f3w (olbrzymiej wi\u0119kszo\u015bci,\u00a0wed\u0142ug sonda\u017cy opinii publicznej<\/a>), kt\u00f3rych bardzo obchodzi \u017cydowskie pa\u0144stwo; do tego stopnia, \u017ce uwa\u017caj\u0105 ten kraj za niezb\u0119dny filar ich \u017cydowskiej to\u017csamo\u015bci\u2026<\/span><\/a><\/p>\n David Baddiel<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n Ich w\u0142asny kraj<\/strong><\/p>\n M\u00f3wi\u0119 o niedawnych wydarzeniach. Prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c jednak, to nie jest nowe: Tora m\u00f3wi o \u201cAm Jisrael\u201d \u2013 Narodzie Izraela. \u201eA wi\u0119c \u201cnar\u00f3d\u201d, grupa etniczna. Tak, ale biada Narodowi Izraela, gdyby mia\u0142 czci\u0107 innego Boga\u2026 Wi\u0119c jednak religia?<\/span><\/p>\n Oko\u0142o roku 1650, niejaki\u00a0Manasseh ben Israel<\/a> pisa\u0142 ociekaj\u0105ce s\u0142odycz\u0105 listy do Lorda Protektora Olivera Cromwella, prosz\u0105c go, by anulowa\u0142 zakaz i pozwoli\u0142 ponownie \u017bydom na zamieszkanie na Wyspach Brytyjskich. Manasseh, sefardyjski \u017byd, urodzi\u0142 si\u0119 jako Manoel Dias Soeiro, potomek rodziny \u201cMarranos\u201d (\u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy zostali zmuszeni do nawr\u00f3cenia si\u0119 na chrze\u015bcija\u0144stwo, ale potajemnie trzymali si\u0119 judaizmu). Po ucieczce z rodzinnej Portugalii (by unikn\u0105\u0107 Inkwizycji), rodzina znalaz\u0142a schronienie w Amsterdamie, gdzie w owych czasach mogli jawnie praktykowa\u0107 swoj\u0105 religi\u0119 i pr\u00f3bowali pom\u00f3c innym wygnanym \u017bydom. Niemniej, kiedy Manasseh, apeluj\u0105c do ludzkich uczu\u0107 Cromwella, opisa\u0142 \u017byd\u00f3w jako \u201cwygnanych z w\u0142asnego kraju\u201d, napisa\u0142 wyra\u017anie, \u017ce nie chodzi mu o Portugali\u0119 lub Hiszpani\u0119, ale o Ziemi\u0119 Izraela; ziemia, do kt\u00f3rej ci \u017bydzi t\u0119sknili, nie by\u0142a t\u0105, kt\u00f3r\u0105 musieli opu\u015bci\u0107 zaledwie kilka lat wcze\u015bniej, ale t\u0105, kt\u00f3r\u0105 stracili wiele stuleci przed narodzeniem Manasseha \u2026 Dziwne, prawda? No c\u00f3\u017c, bardzo prosz\u0119 \u2013 trzeci wymiar \u017cydowskiej to\u017csamo\u015bci: nie tylko narodowo\u015b\u0107 i religia, ale dziwaczna t\u0119sknota do kraju kiedy\u015b straconego.<\/span><\/p>\n Dlaczego jednak wci\u0105gn\u0105\u0142em w to wszystko starego Manasseha ben Israela? No c\u00f3\u017c, to on by\u0142 g\u0142\u00f3wnym architektem \u201cpowrotu\u201d \u017byd\u00f3w do Anglii, jakie\u015b cztery stulecia po wygnaniu ich w 1290 roku. Mo\u017cna nawet nazwa\u0107 go za\u0142o\u017cycielem nowoczesnej spo\u0142eczno\u015bci brytyjskich \u017byd\u00f3w\u2026<\/span><\/p>\n Nie jest tak, \u017ce \u017bydzi nie eksperymentowali ze swoj\u0105 to\u017csamo\u015bci\u0105. W XIX-wiecznych Niemczech pewni \u017bydzi za\u0142o\u017cyli Ruch Reformowany, kt\u00f3ry pocz\u0105tkowo stara\u0142 si\u0119 pozby\u0107 etniczno\u015bci, zachowuj\u0105c element wiary. Ci \u017bydzi og\u0142osili siebie \u201cNiemcami wyznania moj\u017ceszowego<\/a><\/strong><\/span>\u201d. \u201eIch krajem\u201d by\u0142y zdecydowanie Niemcy i \u017caden inny kraj.<\/span><\/p>\n Tak\u017ce w XIX wieku, ale na wsch\u00f3d od Niemiec (na Litwie, w Polsce i Rosji) inna grupa \u017byd\u00f3w za\u0142o\u017cy\u0142a \u015bwiecki ruch \u017cydowski, Bund. Bundyst\u00f3w nie interesowa\u0142a religia, ale jako\u015b wyobra\u017cali sobie \u017cydowsko\u015b\u0107 jako rodzaj kulturowej etniczno\u015bci w socjalistycznym\u00a0braterstwie lud\u00f3w<\/a>.<\/span><\/p>\n \u017badnej z tych grup nie powiod\u0142o si\u0119 jednak dobrze. Reformowani \u017bydzi mogli uwa\u017ca\u0107 siebie za \u201eNiemc\u00f3w wyznania moj\u017ceszowego\u201d; ale \u201eprawdziwi Niemcy\u201d nadal uwa\u017cali ich za\u2026 \u017byd\u00f3w i mordowali ich obok ich ortodoksyjnych braci.<\/span><\/p>\n Je\u015bli chodzi o Bundyst\u00f3w, \u017cyli oni jak socjali\u015bci, ale umierali jako \u017bydzi: ci, kt\u00f3rzy unikn\u0119li Szoah, spotkali sw\u00f3j gorzki los podczas czystek Stalina. Tylko gar\u015b\u0107 prze\u017cy\u0142a, a i to kosztem sprzedania duszy diab\u0142u: stali si\u0119 nies\u0142awn\u0105 \u201cJewsekcj\u0105\u201d, male\u0144k\u0105 grup\u0105 \u017cydowskich wykonawc\u00f3w woli Stalina.<\/span><\/p>\n Cho\u0107 Reformowani wybrali religi\u0119, a Bundy\u015bci kulturow\u0105 etniczno\u015b\u0107, jedni i drudzy odrzucili trzeci aspekt \u2013 \u201cw\u0142asny kraj\u201d. Istnia\u0142 jednak trzeci ruch, kt\u00f3ry zacz\u0105\u0142 si\u0119 (a przynajmniej wtedy uzyska\u0142 nazw\u0119 i s\u0142aw\u0119) w XIX wieku: syjoni\u015bci. Podobnie jak Bundy\u015bci pocz\u0105tkowo syjoni\u015bci nie interesowali si\u0119 religi\u0105; odmiennie od zar\u00f3wno Bundyst\u00f3w, jak Reformowanych naprawd\u0119 interesowa\u0142 ich tylko “w\u0142asny kraj”. Jest to ironi\u0105, bior\u0105c pod uwag\u0119 fakt, \u017ce dzi\u015b z grubsza po\u0142owa tego kraju sk\u0142ada si\u0119 z religijnych lub \u201ctradycyjnych\u201d \u017byd\u00f3w jedna pi\u0105ta z nie-\u017byd\u00f3w, a reszta to \u017bydzi, kt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105 o wielkim znaczeniu bliskich zwi\u0105zk\u00f3w z Diaspor\u0105. I b\u0105d\u017a tu m\u0105dry!<\/span><\/p>\n Traduttore, traditore<\/em><\/strong>: t\u0142umaczenie to\u017csamo\u015bci<\/strong><\/p>\n Oto troch\u0119 wi\u0119cej syjonistycznej ironii: uwa\u017cam, \u017ce najpowa\u017cniejszy wk\u0142ad w zrozumienie tych poj\u0119\u0107 (\u017bydzi, \u017cydowsko\u015b\u0107, \u017cydowska to\u017csamo\u015b\u0107) w\u0142a\u015bnie da\u0142 nam\u2026 Arab.<\/span><\/p>\n Musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce nigdy przedtem nie s\u0142ysza\u0142em nazwiska Hussein Aboubakr Mansour. Przedstawia on siebie na Twitterze jako<\/span><\/p>\n “Mi\u0142uj\u0105cy wolno\u015b\u0107 egipski dysydent i ameryka\u0144ski obywatel\u201d.<\/em><\/span><\/p>\n Tak\u017ce na Twitterze napisa\u0142 2 marca 2021 roku:<\/span><\/p>\n “Nie jestem \u017bydem ale chc\u0119 dorzuci\u0107 moje trzy grosze do kwestii \u017cydowskiej to\u017csamo\u015bci, o kt\u00f3r\u0105 k\u0142\u00f3ci si\u0119 obecnie wielu ludzi. Czy to jest rasa? Religia? Pochodzenie etniczne? Czy mo\u017cemy powiedzie\u0107 arabski \u017byd? Widz\u0119 wielu ludzi, kt\u00f3rzy k\u0142\u00f3c\u0105 si\u0119 bez znajomo\u015bci tematu lub pokory, by powiedzie\u0107 \u201enw\u201d [nie wiem]. Judaizm jest unikatow\u0105, bliskowschodni\u0105 struktur\u0105. Nowoczesne zachodnie j\u0119zyki po prostu nie maj\u0105 analitycznych narz\u0119dzi, wystarczaj\u0105cych do wyja\u015bnienia go. Judaizm nigdy nie b\u0119dzie wygodnie pasowa\u0142 do poj\u0119\u0107 wyra\u017canych angielskimi s\u0142owami \u201creligia, rasa, cywilizacja itd.\u201d. To jest moja opinia.\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n I jest to r\u00f3wnie\u017c bardzo bystra, wnikliwa opinia! J\u0119zyki (s\u0142owa, zdania, werbalne opisy) s\u0105 zwierciad\u0142ami, kt\u00f3re odbijaj\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107; ale, podobnie jak ka\u017cde niedoskona\u0142e zwierciad\u0142o, j\u0119zyk mo\u017ce tak\u017ce wypacza\u0107, daj\u0105c niepoprawny, fa\u0142szywy obraz. Wsp\u00f3\u0142czesne zachodnie j\u0119zyki rozwin\u0119\u0142y si\u0119 do wyra\u017cania wsp\u00f3\u0142czesnych zachodnich poj\u0119\u0107, postaw i rzeczywisto\u015bci; dlaczego oczekujemy, \u017ce poprawnie opisz\u0105 wielowiekowe, bliskowschodnie \u00a0osobliwo\u015bci?<\/span><\/p>\n Nawet w szeroko poj\u0119tej rodzinie \u201czachodnich\u201d (tj. europejskich) j\u0119zyk\u00f3w s\u0105 znaczne r\u00f3\u017cnice. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi, dla kt\u00f3rych angielski jest j\u0119zykiem ojczystym, zrozumie s\u0142owo \u201cnationality<\/em>\u201d jako co\u015b bardzo podobnego do \u201eobywatelstwa\u201d.\u00a0 M\u00f3wi\u0105cy po francusku prawdopodobnie tak samo rozumiej\u0105 s\u0142owo \u201enationalit\u00e9<\/em>\u201d. Ale, na przyk\u0142ad, po rosyjsku (i w innych j\u0119zykach Europy Wschodniej) \u201enacjonalnost<\/em>\u201d (\u043d\u0430\u0446\u0438\u043e\u043d\u0430\u043b\u044c\u043d\u043e\u0441\u0442\u044c) powinna poprawie by\u0107 t\u0142umaczona na \u201eto\u017csamo\u015b\u0107 etniczna\u201d. Jest to fundamentalnie inne poj\u0119cie od poj\u0119cia \u201cobywatelstwa\u201d \u2013 po rosyjsku \u201cgra\u017cdanstwo<\/em>\u201d (\u0433\u0440\u0430\u0436\u0434\u0430\u043d\u0441\u0442\u0432\u043e). Zapytany o jego \u201cnacjonalnost<\/em>\u201d (zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce chce odpowiedzie\u0107 szczerze) \u017byd \u017cyj\u0105cy w Rosji odpowie \u201e\u017cydowska\u201d zamiast \u201erosyjska. Oczywi\u015bcie powie, \u017ce jego \u201cgra\u017cdanstwo<\/em>\u201d jest \u201crosyjskie\u201d Pierwsze odnosi si\u0119 do \u201cplemiennej\u201d to\u017csamo\u015bci; to drugie do prawnego statusu.<\/span><\/p>\n Chocia\u017c w ostatnich czasach niemieckie poj\u0119cia \u201cNationalit\u00e4t<\/em>\u201d i \u201cStaatsb\u00fcrgerschaft<\/em>\u201d (obywatelstwo) cz\u0119sto u\u017cywano zamiennie, podobnie jak ich odpowiedniki po angielsku i francusku, wielu ludzi, kt\u00f3rych j\u0119zykiem ojczystym jest niemiecki, dostrzega r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy nimi: poprawne angielskie t\u0142umaczenie pierwszego brzmi, moim zdaniem, \u201epochodzenie narodowe\u201d, co odnosi si\u0119 albo to pochodzenia etnicznego (\u201eplemienna\u201d to\u017csamo\u015b\u0107), albo, cz\u0119\u015bciej, do kraju urodzenia \u2013 niezale\u017cnie od obecnego obywatelstwa.<\/span><\/p>\n Wracaj\u0105c do angielskiego: poj\u0119cia \u201crasa\u201c i \u201cetniczno\u015b\u0107\u201d s\u0105 niejasne i niezbyt dobrze rozumiane \u2013 jak wspomniany powy\u017cej program BBC pokaza\u0142 nawi\u0105zk\u0105.<\/span><\/p>\n Takie s\u0142owa zmieniaj\u0105 znaczenie z up\u0142ywem czasu: sto lat temu \u201crasa\u201d by\u0142aby rozumiana jako lud lub to\u017csamo\u015b\u0107 etniczna. Brytyjscy \u017bydzi (i \u017bydzi og\u00f3lnie) zdecydowanie byli uwa\u017cani za \u201cras\u0119\u201d; nie w\u0142\u0105czano by ich do \u201cbrytyjskiej rasy\u201d. Dzisiaj jednak poj\u0119cie \u201crasy\u201d najcz\u0119\u015bciej odnosi si\u0119 do wyra\u017anych cech fizycznych takich jak kolor sk\u00f3ry lub kszta\u0142t oczu.<\/span><\/p>\n Tak\u017ce tutaj sprawy nie s\u0105 kryszta\u0142owo jasne. Ludzie pochodz\u0105cy z indyjskiego subkontynentu maj\u0105 ciemniejszy kolor sk\u00f3ry (ale nie tak ciemny, jak \u201eczarni\u201d ludzie) jak r\u00f3wnie\u017c pewne specyficzne fizyczne cechy. Jednak w dzisiejszych czasach rzadko kiedy m\u00f3wi si\u0119 o nich jako o odr\u0119bnej \u201erasie\u201d.<\/span><\/p>\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi Zachodu widzi dzisiaj \u017byd\u00f3w w\u0142a\u015bnie jako (do\u015b\u0107 dziwaczn\u0105) odmian\u0119 \u201cbia\u0142ych ludzi\u201d; nie za\u015b \u201cras\u0119\u201d. Niemniej ci sami ludzie nazw\u0105 antysemityzm lub islamofobi\u0119 \u201cformami rasizmu\u201d, mimo faktu, \u017ce ani \u017bydzi, ani muzu\u0142manie nie s\u0105 uwa\u017cani za \u201erasy\u201d. Uda\u0142o mi si\u0119 ca\u0142kowicie pomiesza\u0107 wam w g\u0142owach? Poczekajcie, mam wi\u0119cej w zanadrzu!<\/span><\/p>\n A co z \u201cto\u017csamo\u015bci\u0105 etniczn\u0105\u201d? Co to w\u0142a\u015bciwie znaczy? \u017bydzi (kt\u00f3rzy s\u0105 w wielu r\u00f3\u017cnych odcieniach i wygl\u0105dach) cz\u0119sto b\u0119d\u0105 m\u00f3wi\u0107 o sobie jako o grupie etnicznej lub, jak to czyni Tora, jako o \u201enarodzie\u201d. S\u0105 jednak r\u00f3wnie\u017c cz\u0119\u015bci\u0105 licznych \u201cnarod\u00f3w\u201d.<\/span><\/p>\n Zapytani mimochodem o swoj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107, wielu (mo\u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107?) brytyjskich \u017byd\u00f3w odpowie, \u017ce s\u0105 \u201eBrytyjczykami\u201d. Kilka razy, kiedy dyskutowa\u0142em o tym z przyjaci\u00f3\u0142mi i znajomymi, komentowa\u0142em, \u017ce zazwyczaj nie m\u00f3wi\u0105, \u017ce s\u0105 \u201eAnglikami\u201d. Na og\u00f3\u0142 reaguj\u0105:\u00a0 \u201cTo jest to samo\u201d i po chwili, \u201cPewnie, jestem Anglikiem\u201d. Oczywi\u015bcie jednak, cho\u0107 \u201cBrytyjczyk\u201d i \u201cAnglik\u201d mo\u017ce znaczy\u0107 to samo dla cz\u0142onka dominuj\u0105cej wi\u0119kszo\u015bci, bardzo w\u0105tpi\u0119, by Szkot lub Walijczyk w ten spos\u00f3b widzia\u0142 spraw\u0119!<\/span><\/p>\n Ani ten typ to\u017csamo\u015bci nie jest przyj\u0119ty w ca\u0142ym \u017cydowskim \u015bwiecie. Na przyk\u0142ad, m\u00f3wiono mi, \u017ce w Szwecji o \u017bydzie, kt\u00f3ry zawiera \u015blub z nie-\u017byd\u00f3wk\u0105, m\u00f3wi si\u0119, \u017ce \u201eo\u017ceni\u0142 si\u0119 z \u00a0Szwedk\u0105\u201d mimo faktu, \u017ce sam \u017byd jest dumnym posiadaczem szwedzkiego paszportu. Dobrze pami\u0119tam podobn\u0105 postaw\u0119 z czas\u00f3w mojej m\u0142odo\u015bci w Europie Wschodniej.<\/span><\/p>\n Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, nie jest to wy\u0142\u0105cznie \u017cydowskie zjawisko: etniczny Fin urodzony w Szwecji w rodzinie \u017cyj\u0105cej tam od wielu pokole\u0144, cz\u0119sto powie, \u017ce jest \u201cze Szwecji\u201d \u2013 zamiast powiedzenia \u201cjestem Szwedem\u201d; cz\u0142onkowie etnicznych mniejszo\u015bci w\u0119gierskich najcz\u0119\u015bciej m\u00f3wi\u0105, \u017ce s\u0105 \u201ez Rumunii\u201d lub \u201eze S\u0142owacji\u201d; arabscy Izraelczycy cz\u0119sto okre\u015blaj\u0105 siebie jako \u201earabscy (lub palesty\u0144scy) obywatele Izraela\u201d zamiast \u201eIzraelczycy\u201d.<\/span><\/p>\n Sprawy zmieniaj\u0105 si\u0119, kiedy przesuwamy si\u0119 po kontinuum czasowo-przestrzennym. Kiedy\u015b Zach\u00f3d definiowa\u0142 si\u0119 jako \u201cchrze\u015bcija\u0144stwo\u201d \u2013 przydomek, kt\u00f3ry wi\u0105za\u0142 razem religijn\u0105, terytorialn\u0105 i kulturow\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107. Mia\u0142o to w pewnym sensie odpowiedni termin dla \u017byd\u00f3w (cho\u0107 oczywi\u015bcie mniej \u017cyczliwy w tonie i u\u017cyciu):\u00a0Jewry<\/em>\u00a0po angielsku,\u00a0Judentum<\/em>\u00a0po niemiecku. Niewielu ludzi u\u017cywa ju\u017c tych okre\u015ble\u0144; jeszcze mniej rozumie ich z\u0142o\u017cone znaczenie.<\/span><\/p>\n Wr\u00f3\u0107my jednak do Husseina Aboubakra Mansoura. S\u0105dz\u0119, \u017ce jego poczucie to\u017csamo\u015bci (egipski Arab, obecnie obywatel USA) jest tym, co da\u0142o te przenikliwe uwagi. Arabowie s\u0105 (a m\u00f3wi\u0119 jako outsider) lud\u017ami, kt\u00f3rzy nale\u017c\u0105 do szeroko definiowanej kultury arabskiej \u2013 niekt\u00f3rzy definiuj\u0105 to jako nar\u00f3d \u2013 kt\u00f3rej g\u0142\u00f3wnym wyrazem jest u\u017cywanie arabskiego j\u0119zyka. Czynnie zniech\u0119cano rozwijanie wyra\u017aniej zarysowanej to\u017csamo\u015bci arabskiej, najpierw przez osma\u0144skich w\u0142adc\u00f3w, potem przez zachodni kolonializm i wreszcie przez miejscowych despot\u00f3w pragn\u0105cych utrzyma\u0107 swoje t\u0142uste ty\u0142ki na poz\u0142acanych tronach arbitralnie wydzielonych ksi\u0119stw. Egipt, od czasu odzyskania autonomii od Osman\u00f3w i zachodnich w\u0142adz kolonialnych wcze\u015bniej ni\u017c inne kraje arabskie, chlubi si\u0119 bardziej dojrza\u0142\u0105 to\u017csamo\u015bci\u0105. (Dziedzictwo historyczne i geografia te\u017c pomog\u0142y.)<\/span><\/p>\n Je\u015bli j\u0119zyk pozostaje g\u0142\u00f3wnym czynnikiem identyfikuj\u0105cym \u201c\u015bwiat arabski\u201d, nie jest to bardzo prosty czynnik. Egipcjanin taki jak Mansour prawdopodobnie m\u00f3wi egipskim dialektem (Masri). Gdyby chcia\u0142 porozmawia\u0107 z Palesty\u0144czykiem lub Syryjczykiem (tj., cz\u0142owiekiem m\u00f3wi\u0105cym lewanty\u0144skim dialektem, znanym tak\u017ce jako syryjski lub \u201cszami\u201d), mogliby si\u0119 zrozumie\u0107 wzajemnie z niejak\u0105 trudno\u015bci\u0105, mo\u017ce tak jak Hiszpan pr\u00f3buj\u0105cy rozmawia\u0107 z m\u00f3wi\u0105cym po portugalsku Brazylijczykiem. Je\u015bli jednak zechce porozmawia\u0107 z Maroka\u0144czykiem (m\u00f3wi\u0105cym p\u00f3\u0142nocnoafryka\u0144skim dialektem maghrebi), mo\u017ce mie\u0107 r\u00f3wne trudno\u015bci jak Niemiec pr\u00f3buj\u0105cy rozmawia\u0107 z Holendrem. Zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce obaj s\u0105 wykszta\u0142conymi lud\u017ami, pan Mansour i jego maroka\u0144ski przyjaciel byliby w stanie komunikowa\u0107 si\u0119 lepiej przez u\u017cywanie literackiego lub \u201cnowoczesnego standardowego\u201d arabskiego \u2013 j\u0119zyka, kt\u00f3rego obaj nauczyli si\u0119 w szkole. Nowoczesny Standardowy Arabski, o kt\u00f3rym cz\u0119sto m\u00f3wi si\u0119 \u0627\u0644\u0641\u0635\u062d\u0649 (Al-Fusza czyli Wymowny Arabski), jest znacznie bli\u017cszy Klasycznemu Arabskiemu, j\u0119zykowi Koranu.<\/span><\/p>\n Innym arabskim \u201cklejem to\u017csamo\u015bci\u201d jest religia, islam. Ale to w \u017cadnym razie nie jest proste: istniej\u0105 tak\u017ce Arabowie chrze\u015bcijanie; \u00a0mn\u00f3stwo jest niearabskich muzu\u0142man\u00f3w; i, jak wiemy, jest kilka r\u00f3\u017cnych muzu\u0142ma\u0144skich denominacji.<\/span><\/p>\n \u017beby nie wspomnie\u0107, \u017ce Arabowie \u017cyj\u0105 w ponad 20 r\u00f3\u017cnych krajach, z kt\u00f3rych ka\u017cdy ma (lub pr\u00f3buje zbudowa\u0107) w\u0142asn\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 narodow\u0105.<\/span><\/p>\n Chodzi mi o to, \u017ce arabska to\u017csamo\u015b\u0107 tak\u017ce jest bardzo z\u0142o\u017cona i to mog\u0142o pom\u00f3c panu Mansourowi w zrozumieniu zawi\u0142o\u015bci \u017cydowskiej to\u017csamo\u015bci.<\/span><\/p>\n Poniewa\u017c arabski j\u0119zyk tak\u017ce powsta\u0142 na Bliskim Wschodzie, radzi sobie znacznie lepiej w por\u00f3wnaniu do europejskich j\u0119zyk\u00f3w z podw\u00f3jnymi lub wielostronnymi aspektami to\u017csamo\u015bci. Na przyk\u0142ad, po arabsku istniej\u0105 trzy r\u00f3\u017cne sposoby na przekazanie poj\u0119cia \u201cnar\u00f3d\u201d lub \u201cnarodowy\u201d:<\/span><\/p>\n Qawm\u00a0<\/em>(\u0642\u0648\u0645) pochodzi od s\u0142owa \u201cmatka\u201d (umm<\/em>). Odnosi si\u0119 do stosunku wzajemnej solidarno\u015bci (to\u017csamo\u015bci) mi\u0119dzy lud\u017ami, kt\u00f3rzy niekoniecznie zwi\u0105zani s\u0105 konkretnym terytorium geograficznym. Jest to do pewnego stopnia (cho\u0107 nie dok\u0142adnie) to, co pr\u00f3bujemy powiedzie\u0107 m\u00f3wi\u0105c \u201eethnicity<\/em>\u201d (to\u017csamo\u015b\u0107 etniczna) po angielsku. Jest tu tak\u017ce zwi\u0105zek religijny: spokrewnionym s\u0142owem jest\u00a0Ummah<\/em>\u00a0(\u0627\u0644\u0623\u0645\u0629) \u2014 jak nazywa si\u0119 \u201cnar\u00f3d\u201d islamu, globalny kolektyw muzu\u0142man\u00f3w; mo\u017cna powiedzie\u0107, islamski odpowiednik \u201echrze\u015bcija\u0144stwa\u201d.<\/span><\/p>\n Watan\u00a0<\/em>(\u0648\u0637\u0646), z drugiej strony, ma silne terytorialne znaczenie: ma zwi\u0105zek z domem lub ojczyzn\u0105.<\/span><\/p>\n A jest jeszcze\u00a0balad\u00a0<\/em>(\u0628\u0644\u062f\u200e), kt\u00f3ry tak\u017ce ma silny terytorialny wymiar, ale jest zwi\u0105zany z miejscem (krajem, obszarem lub mo\u017ce wsi\u0105), w kt\u00f3rym cz\u0142owiek si\u0119 urodzi\u0142. Dla pokazania, jak bogaty jest j\u0119zyk arabski, \u201cbalad<\/em>\u201d t\u0142umaczy si\u0119 na angielski jako \u201chomeland<\/em>\u201d [ojczyzna].<\/span><\/p>\n Tak wi\u0119c Arabowie mog\u0105 powiedzie\u0107 \u201cnar\u00f3d\u201d lub \u201cnarodowy\u201d na trzy r\u00f3\u017cne sposoby i przekaza\u0107 nieco r\u00f3\u017cne znaczenie, nieco odr\u0119bne, zniuansowane aspekty ich to\u017csamo\u015bci. To mo\u017ce by\u0107 szczeg\u00f3lnie znacz\u0105ce dla kogo\u015b takiego jak Hussein Aboubakr Mansour: obywatel USA urodzony w Egipcie. Z dwoma miejscami, kt\u00f3re s\u0105 \u201eojczyzn\u0105\u201d (tylko w inny spos\u00f3b) kt\u00f3re b\u0119dzie \u201ejego krajem\u201d? Mo\u017ce dlatego rozumie \u017byd\u00f3w\u2026<\/span><\/p>\n W\u015br\u00f3d ludzi Zachodu jest prawdopodobnie r\u00f3wnie wielu antyarabskich rasist\u00f3w, jak antysemit\u00f3w. Z wyj\u0105tkiem jednak skrajnie prawicowego marginesu antyarabskie nastroje s\u0105 znacznie rzadziej wyra\u017cane publicznie. Przecie\u017c \u201cprzebudzeni\u201d [wokekracja<\/em>] ju\u017c w swoim kolektywnym, dogmatycznym umy\u015ble zdecydowali, \u017ce \u201cw odr\u00f3\u017cnieniu od \u017byd\u00f3w\u201d Arabowie istotnie s\u0105 \u201cetniczn\u0105 mniejszo\u015bci\u0105\u201d; s\u0105 lud\u017ami \u201ckolorowymi\u201d i dlatego z definicji uciskanymi.<\/span><\/p>\n Wi\u0119c, s\u0142uchajcie\u2026 to jest sprzeczne z intuicj\u0105, ja wiem; ale mo\u017ce powinni\u015bmy zrobi\u0107 co\u015b takiego: wszyscy napiszmy petycj\u0119 do BBC, \u017ceby nast\u0119pnym razem, kiedy ci zarozumiali, ograniczeni, aroganccy i europocentryczni ludzie zapytaj\u0105, czym jest \u017cydowsko\u015b\u0107, poprosili o odpowied\u017a Husseina Aboubakra Mansoura. On to rozumie! A, poniewa\u017c jest Arabem, wys\u0142uchaj\u0105 go i b\u0119d\u0105 udawali szacunek dla jego opinii \u2026<\/span><\/p>\n Noru Tsalic<\/strong> – Izraelski bloger, in\u017cynier pracuj\u0105cy obecnie obecnie w Wielkiej Brytanii.<\/em><\/span><\/p>\n Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em> Wyja\u015bnienie Jidyszkajt\u2026 po arabsku! Noru Tsalic T\u0142umaczenie: Ma\u0142gorzata Koraszewska Herzl jako m\u0142ody wiede\u0144ski dziennikarz ok. 1878 roku (Zdj\u0119cie: Wikipedia) Kilka niedawnych wydarze\u0144 raz jeszcze wysun\u0119\u0142o na pierwszy plan pytanie, kt\u00f3re zajmowa\u0142o ludzi od (co najmniej) dw\u00f3ch ostatnich stuleci: Kto jest \u017bydem? I kim (lub czym) s\u0105 \u017bydzi? Pozw\u00f3lcie, \u017ce spr\u00f3buj\u0119 wydoby\u0107 istotne znaczenie tych poj\u0119\u0107. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/84486"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=84486"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/84486\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":84503,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/84486\/revisions\/84503"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=84486"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=84486"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=84486"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nNoru Tsalic
\n<\/strong> T\u0142umaczenie: Ma\u0142gorzata Koraszewska<\/strong><\/span><\/p>\n
\n![\"Herzl](\"http:\/\/www.listyznaszegosadu.pl\/upload\/article\/bild\/3575\/877445\/Herzl_as_a_young_journalist_s.jpg\")
Herzl<\/strong> jako m\u0142ody wiede\u0144ski dziennikarz ok. 1878 roku (Zdj\u0119cie: Wikipedia)<\/span><\/em><\/span><\/p>\n![\"Profesor](\"http:\/\/www.listyznaszegosadu.pl\/upload\/article\/bild\/2278\/877453\/Prof-David-Miller-a-screenshot-from-the-Zoom-call_s.jpg\")
Profesor z Bristol University, David Miller<\/span><\/em><\/span><\/p>\n![\"<span>David](\"http:\/\/www.listyznaszegosadu.pl\/upload\/article\/bild\/3906\/877465\/Baddiel_s.jpg\")
<\/p>\n\n![\"\"](\"http:\/\/www.listyznaszegosadu.pl\/upload\/article\/bild\/3171\/877469\/manasse-ben-israel-samuel-5dffd4-300x480_s.jpg\")
<\/p>\n
\nPr\u00f3ba i b\u0142\u0105d<\/strong><\/p>\n![\"<span>Bundy\u015bci](\"http:\/\/www.listyznaszegosadu.pl\/upload\/article\/bild\/1119\/877473\/640px-Polish_Bund_50_year_anniversary_celebration_15_November_1947_s.jpg\")
Bundy\u015bci w Polsce<\/span><\/em><\/span><\/p>\n\n
\n
\n\n\n\n
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"