{"id":84586,"date":"2021-04-15T17:09:24","date_gmt":"2021-04-15T15:09:24","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=84586"},"modified":"2021-04-15T17:26:02","modified_gmt":"2021-04-15T15:26:02","slug":"24-09-59","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=84586","title":{"rendered":"11 tajemnic i ma\u0142o znanych fakt\u00f3w o \u017cyciu i \u015bmierci Alberta Einsteina"},"content":{"rendered":"

Albert Einstein. Zdj\u0119cie z roku 1921, kiedy dosta\u0142 Nagrod\u0119 Nobla<\/em><\/span><\/p>\n

\n

\"\"<\/a>11 tajemnic i ma\u0142o znanych fakt\u00f3w o \u017cyciu i \u015bmierci Alberta Einsteina<\/a><\/strong><\/span><\/p>\n

Piotr Cie\u015bli\u0144ski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Jego \u017cycie i dokonania obros\u0142y legend\u0105. Albert Einstein (1879-1955) jest bez w\u0105tpienia najs\u0142ynniejszym uczonym wszech czas\u00f3w. Znamy go wszyscy, ale co o nim wiemy?<\/strong><\/h4>\n

.<\/p>\n

1. Pierwsza wzmianka w prasie o Einsteinie<\/strong><\/h4>\n

Nazwisko Alberta Einsteina pojawi\u0142o si\u0119 po raz pierwszy w prasie szwajcarskiej w 1902 roku, na trzy lata przed og\u0142oszeniem szczeg\u00f3lnej teorii wzgl\u0119dno\u015bci. Uczony mia\u0142 wtedy 22 lata. Tekst by\u0142 bardzo kr\u00f3tki. Dziennik “Anzeiger fuer die Stadt Bern” z 5 lutego 1902 roku zawiadamia\u0142:<\/span><\/p>\n

\n

“Gruntowne korepetycje z matematyki i fizyki dla uczni\u00f3w i student\u00f3w oferuje Albert Einstein, posiadacz dyplomu nauczycielskiego Politechniki Zwi\u0105zkowej, Gerechtigkeitgass 32, pierwsze pi\u0119tro. Bezp\u0142atne lekcje pr\u00f3bne”.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

2. Einstein mia\u0142 c\u00f3rk\u0119, po kt\u00f3rej \u015blad zagin\u0105\u0142<\/strong><\/h4>\n

Einstein mia\u0142 c\u00f3rk\u0119, kt\u00f3rej nigdy nie widzia\u0142 na oczy i po kt\u00f3rej s\u0142uch zagin\u0105\u0142. Matk\u0105 by\u0142a Mileva Mari\u0107, Serbka, przysz\u0142a \u017cona Einsteina. Poznali si\u0119 na politechnice w Zurychu, gdzie oboje studiowali. Na pocz\u0105tku maja 1901 roku, ju\u017c po ostatnim semestrze nauki,  wybrali si\u0119 na wycieczk\u0119 w Alpy nad jezioro Como, gdzie sp\u0119dzili trzy dni, jedne z najbardziej romantycznych i szcz\u0119\u015bliwych dni w historii tego zwi\u0105zku.<\/span><\/p>\n

Mileva opisa\u0142a to przyjaci\u00f3\u0142ce Helenie Savi\u0107: “Widok tej zimnej, bia\u0142ej niesko\u0144czono\u015bci sprawia\u0142, \u017ce ciarki przechodzi\u0142y mi po plecach, wi\u0119c przytula\u0142am si\u0119 mocno do mojego ukochanego pod tymi wszystkimi p\u0142aszczami i szalami, kt\u00f3rymi byli\u015bmy opatuleni. (…) Jak\u017ce by\u0142am szcz\u0119\u015bliwa, maj\u0105c zn\u00f3w mego ukochanego odrobin\u0119 dla siebie, zw\u0142aszcza \u017ce widzia\u0142am, i\u017c on jest r\u00f3wnie szcz\u0119\u015bliwy!”.<\/span><\/p>\n

Mileva zasz\u0142a wtedy w ci\u0105\u017c\u0119, co przeszkodzi\u0142o jej w zdaniu egzamin\u00f3w i planach zdobycia doktoratu. Za\u0142amana pojecha\u0142a do rodzic\u00f3w do Nowego Sadu. Na prze\u0142omie stycznia i lutego 1902 roku po ci\u0119\u017ckim porodzie urodzi\u0142a tam c\u00f3rk\u0119 i da\u0142a jej imi\u0119 Liese (zdrobniale Lieserl).<\/span><\/p>\n

W tym czasie Einstein stara\u0142 si\u0119 o posad\u0119 w Szwajcarskim Urz\u0119dzie Patentowym w Bernie. Urz\u0119dnik pa\u0144stwowy mia\u0142 mie\u0107 nieposzlakowan\u0105 opini\u0119 i nie m\u00f3g\u0142 sobie pozwoli\u0107 na nie\u015blubne dziecko. By\u0107 mo\u017ce dlatego Lieserl musia\u0142a znikn\u0105\u0107 z jego \u017cycia.<\/span><\/p>\n

\n

Najbardziej prawdopodobna hipoteza m\u00f3wi, \u017ce zosta\u0142a oddana do adopcji (inna – \u017ce zmar\u0142a na szkarlatyn\u0119). Jedyne \u015blady, kt\u00f3re pozosta\u0142y dzi\u015b po dziecku, to kilka list\u00f3w, w kt\u00f3rych jest wspominana. Einstein nigdy nie zobaczy\u0142 c\u00f3rki.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Po \u015blubie Einstein i Mari\u0107 mieli jeszcze dw\u00f3ch syn\u00f3w. W swoim drugim ma\u0142\u017ce\u0144stwie – z kuzynk\u0105 Els\u0105 – nie mia\u0142 dzieci.<\/span><\/p>\n

3. W pierwszej swojej publikacji naukowej Einstein… si\u0119 myli\u0142<\/strong><\/h4>\n

Swoj\u0105 pierwsz\u0105 prac\u0119 naukow\u0105 Einstein opublikowa\u0142 w 1901 roku w “Annalen der Physik”. By\u0142a po\u015bwi\u0119cona zjawiskom kapilarnym zwi\u0105zanym z napi\u0119ciem powierzchniowym i si\u0142ami sp\u00f3jno\u015bci cieczy.<\/span><\/p>\n

\n

Jak si\u0119 okaza\u0142o, zaproponowana w tej pracy teoria si\u0142 mi\u0119dzycz\u0105steczkowych w cieczy by\u0142a b\u0142\u0119dna.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

4. Einstein mia\u0142 sze\u015b\u0107 kochanek. Czy by\u0142a w\u015br\u00f3d nich Maria Sk\u0142odowska-Curie?<\/strong><\/h4>\n

W lipcu roku 2006 Uniwersytet Hebrajski ujawni\u0142 ponad 1,4 tys. prywatnych list\u00f3w Einsteina. By\u0142o to w sumie 3,5 tys. stron zapisanych pomi\u0119dzy 1912 a 1955 rokiem. Korespondencj\u0119 Einsteina z cz\u0142onkami rodziny Uniwersytet Hebrajski otrzyma\u0142 od jego pasierbicy Margot. Przekaza\u0142a ona listy uniwersytetowi na pocz\u0105tku lat 80. z zastrze\u017ceniem, \u017ce mog\u0105 by\u0107 upublicznione najwcze\u015bniej 20 lat po jej \u015bmierci. Zmar\u0142a 8 lipca 1986 roku.<\/span><\/p>\n

\n

Lektura list\u00f3w ukaza\u0142a wielkiego fizyka w nowym \u015bwietle. Einstein w czasie ma\u0142\u017ce\u0144stwa z drug\u0105 \u017con\u0105 Els\u0105 mia\u0142 a\u017c sze\u015b\u0107 kochanek. Niekt\u00f3re z nich opisuje w listach do Margot, inne wyjawia w listach do…  \u017cony (nie by\u0142a zachwycona podbojami m\u0119\u017ca, ale z korespondencji nie wynika, by by\u0142y one zagro\u017ceniem dla ich ma\u0142\u017ce\u0144stwa).<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

W wielu popularnych ksi\u0105\u017ckach pojawia si\u0119 w\u0105tek romansu mi\u0119dzy Einsteinem i Mari\u0105 Sk\u0142odowsk\u0105-Curie. Maria by\u0142a ponad 11 lat starsza, spotkali si\u0119 po raz pierwszy w lipcu 1909 r. na obchodach 350-lecia Uniwersytetu Genewskiego, ona ju\u017c chodzi\u0142a w glorii jako odkrywczyni radu, a on dopiero stara\u0142 si\u0119 o posad\u0119 na uczelni. Wci\u0105\u017c pracowa\u0142 jako starszy specjalista w urz\u0119dzie patentowym w Bernie. Dwa lata p\u00f3\u017aniej Maria napisa\u0142a Einsteinowi list polecaj\u0105cy na jego pierwsz\u0105 akademick\u0105 posad\u0119.<\/span><\/p>\n

\n

W 1913 roku wybrali si\u0119 razem na wycieczk\u0119 w Alpy. Nie ma jednak \u017cadnych dowod\u00f3w na to, \u017ce by\u0142o to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c przyja\u017a\u0144 i wzajemny szacunek.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

\"EinsteinEinstein i Sk\u0142odowska-Curie nad Jeziorem Genewskim. Zdj\u0119cie z lat 20. zesz\u0142ego wieku<\/span> Wikimedia<\/em><\/span><\/p>\n

5. Einstein dosta\u0142 Nobla za swoj\u0105 najbardziej rewolucyjn\u0105 teori\u0119. Ale… nie by\u0142a to teoria wzgl\u0119dno\u015bci<\/strong><\/h4>\n

Einstein by\u0142 nominowany do Nobla od 1910 roku. W sumie 62 razy. Nagrod\u0119 dosta\u0142 tylko raz i dopiero w 1922 roku (ale by\u0142a to nagroda za rok 1921, bo Komitet Noblowski o rok od\u0142o\u017cy\u0142 swoj\u0105 decyzj\u0119). Po roku 1922 nie by\u0142 ju\u017c ani razu nominowany.<\/span><\/p>\n

Komitet Noblowski nagrodzi\u0142 uczonego \u201eza zas\u0142ugi dla fizyki teoretycznej, szczeg\u00f3lnie za odkrycie praw rz\u0105dz\u0105cych efektem fotoelektrycznym”. Mog\u0142o to dziwi\u0107, bo akurat wtedy Einstein nie by\u0142 kojarzony z efektem fotoelektrycznym, o kt\u00f3rym laicy nie s\u0142yszeli. Zyska\u0142 \u015bwiatow\u0105 s\u0142aw\u0119 z powodu og\u00f3lnej teorii wzgl\u0119dno\u015bci przewiduj\u0105cej ugi\u0119cie promieni \u015bwietlnych w pobli\u017cu S\u0142o\u0144ca, co zosta\u0142o potwierdzone w 1919 roku przez brytyjsk\u0105 ekspedycj\u0119 naukow\u0105.<\/span><\/p>\n

Warto jednak wiedzie\u0107, \u017ce sam Einstein za najbardziej rewolucyjn\u0105 uznawa\u0142 sw\u0105 prac\u0119 o kwantach \u015bwiat\u0142a z 1905 r. Zasugerowa\u0142 w niej, \u017ce istniej\u0105 cz\u0105stki \u015bwiat\u0142a, tj. kwanty energii, kt\u00f3re mo\u017cna traktowa\u0107 jak cz\u0105steczki gazu. T\u0119 hipotez\u0119 mo\u017cna by\u0142o sprawdzi\u0107 eksperymentalnie, mierz\u0105c energi\u0119 elektron\u00f3w wyrzucanych z metalu pod wp\u0142ywem padaj\u0105cego na\u0144 \u015bwiat\u0142a – w tzw. zjawisku fotoelektrycznym.<\/span><\/p>\n

W 1905 r. taki eksperyment by\u0142 nieprawdopodobnie trudny do wykonania. Wielu wybitnych eksperymentator\u00f3w dostawa\u0142o sprzeczne wyniki, nie by\u0142o pewno\u015bci, czy Einstein ma racj\u0119.<\/span><\/p>\n

\n

Znane by\u0142y do\u015bwiadczenia Philippa Lenarda – znakomitego fizyka niemieckiego, kt\u00f3ry zreszt\u0105 znacznie p\u00f3\u017aniej sta\u0142 si\u0119 nazist\u0105 i zwalcza\u0142 Einsteina. I one po\u015brednio zgadza\u0142y si\u0119 z hipotez\u0105 Einsteina. Brakowa\u0142o jednak bezspornego potwierdzenia, \u017ce kwanty \u015bwiat\u0142a istniej\u0105.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Zw\u0142aszcza \u017ce sam pomys\u0142 – \u017ce \u015bwiat\u0142o sk\u0142ada si\u0119 z jakich\u015b ma\u0142ych cz\u0105stek – kwant\u00f3w – wydawa\u0142 si\u0119 jeszcze wtedy zwariowany. Fizyka kwantowa zatriumfowa\u0142a dopiero w latach 20. po I wojnie \u015bwiatowej.<\/span><\/p>\n

6. Einstein by\u0142 ojcem lasera i kwantowych stan\u00f3w materii<\/strong><\/h4>\n

W roku 1916 Einstein przewidzia\u0142 istnienie zjawiska emisji wymuszonej, dzi\u0119ki kt\u00f3remu kilkadziesi\u0105t lat p\u00f3\u017aniej sta\u0142o si\u0119 mo\u017cliwe zbudowanie laser\u00f3w. Wzbudzony atom mo\u017ce wyemitowa\u0107 foton<\/a> \u015bwiat\u0142a spontanicznie albo pod wp\u0142ywem innego fotonu, kt\u00f3rego energia odpowiada energii wzbudzenia atomu. Ten drugi proces – emisji wymuszonej – odgrywa podstawow\u0105 rol\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesnych laserach. Einstein odkry\u0142 na drodze czystego rozumowania, \u017ce taki proces musi zachodzi\u0107 w przyrodzie.<\/span><\/p>\n

W latach 20. zesz\u0142ego wieku Einstein przewidzia\u0142 tak\u017ce istnienie ca\u0142kiem nowego kwantowego stanu materii, kt\u00f3ry zosta\u0142 stworzony dopiero w latach 90. zesz\u0142ego wieku.<\/span><\/p>\n

Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 od listu, kt\u00f3ry przyszed\u0142 do Einsteina. Nieznany hinduski fizyk Satyendra Nath Bose wyprowadzi\u0142 w nim statystyk\u0119 rozk\u0142adu foton\u00f3w w poszczeg\u00f3lnych stanach kwantowych, kt\u00f3ra t\u0142umaczy\u0142a s\u0142ynne prawo Plancka opisuj\u0105ce emisj\u0119 promieniowania cia\u0142a doskonale czarnego.<\/span><\/p>\n

Einstein by\u0142 tym tak zachwycony, \u017ce przet\u0142umaczy\u0142 list na niemiecki i doprowadzi\u0142 do jego publikacji w niemieckim pi\u015bmie “Zeitschrift f\u00fcr Physik”. A potem rozszerzy\u0142 statystyk\u0119 Bosego z kwant\u00f3w \u015bwiat\u0142a na cz\u0105stki materii. Wed\u0142ug tej teorii gaz jednakowych cz\u0105stek (zwanych dzi\u015b bozonami od nazwiska hinduskiego fizyka) w niskich temperaturach powinien przej\u015b\u0107 przemian\u0119 fazow\u0105 i zamieni\u0107 si\u0119 w kwantowy kondensat.<\/span><\/p>\n

Taki nowy stan materii, obecnie zwany kondensatem Bosego-Einsteina, po raz pierwszy uda\u0142o si\u0119 stworzy\u0107 w 1995 roku na Uniwersytecie Kolorado. Do dzi\u015b ju\u017c znalaz\u0142 wiele zastosowa\u0144, m.in. w superdok\u0142adnych zegarach atomowych<\/a>.<\/span><\/p>\n

7. Czy Einstein wierzy\u0142 w istnienie fal grawitacyjnych?<\/strong><\/h4>\n

Uczony kilka razy zmienia\u0142 na ten temat zdanie. W roku 1916, tu\u017c po og\u0142oszeniu og\u00f3lnej teorii wzgl\u0119dno\u015bci, napisa\u0142 prac\u0119, w kt\u00f3rej wykazywa\u0142, \u017ce takie fale – zmarszczki na czasoprzestrzeni – istniej\u0105. Ale by\u0142y to obliczenia przybli\u017cone, a w dodatku Einstein pope\u0142ni\u0142 w nich b\u0142\u0105d. Wytkn\u0105\u0142 mu to angielski fizyk Arthur Stanley Eddington, zauwa\u017caj\u0105c, \u017ce fale grawitacyjne opisane przez Einsteina mog\u0105 mkn\u0105\u0107 z dowolnie du\u017c\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105 (“z pr\u0119dko\u015bci\u0105 my\u015bli” – jak wyz\u0142o\u015bliwia\u0142 si\u0119 Eddington).<\/span><\/p>\n

W roku 1936  Einstein ponownie zabra\u0142 si\u0119 do problemu fal grawitacyjnych. Tym razem wraz z asystentem Nathanem Rosenem usi\u0142owa\u0142 rozwi\u0105za\u0107 swoje r\u00f3wnania grawitacji bez stosowania przybli\u017ce\u0144. I wysz\u0142o im, \u017ce tych fal nie ma.<\/span><\/p>\n

Einstein i Rosen, przekonani, \u017ce znale\u017ali dow\u00f3d na to, \u017ce fale grawitacyjne nie istniej\u0105, pos\u0142ali swoje obliczenia do publikacji do “Physical Review”. Ale recenzent tego pisma zauwa\u017cy\u0142 b\u0142\u0105d w tej pracy. Redakcja “Physical Review” zwr\u00f3ci\u0142a wi\u0119c j\u0105 uczonemu z pro\u015bb\u0105 o ustosunkowanie si\u0119 do uwag recenzenta.To jednak rozjuszy\u0142o Einsteina, kt\u00f3ry najwyra\u017aniej po raz pierwszy spotka\u0142 si\u0119 ze zwyczajem recenzowania prac.<\/span><\/p>\n

Einstein odpisa\u0142 redakcji, \u017ce “nie upowa\u017cnia\u0142 jej do udost\u0119pniania jego pracy specjalistom, zanim zostanie opublikowana”. Wycofa\u0142 prac\u0119 z druku i ju\u017c nigdy wi\u0119cej nie opublikowa\u0142 \u017cadnej pracy w “Physical Review”.<\/span><\/p>\n

\n

Jego wieloletni wsp\u00f3\u0142pracownik – Leopold Infeld – twierdzi\u0142, \u017ce Einstein do ko\u0144ca \u017cycia nie by\u0142 pewien istnienia fal grawitacyjnych.<\/strong><\/h4>\n<\/blockquote>\n

Ironi\u0105 losu doniesienie o wykryciu fal grawitacyjnych zosta\u0142o w zesz\u0142ym roku opublikowane w… “Physical Review Letters”, kt\u00f3re jest siostrzanym wydawnictwem “Physical Review”.<\/span><\/p>\n

8. Co Einstein powiedzia\u0142 przed \u015bmierci\u0105<\/strong><\/h4>\n

Albert Einstein<\/a> pod koniec \u017cycia cierpia\u0142 z powodu t\u0119tniaka aorty brzusznej. W sobot\u0119 16 kwietnia 1955 roku zacz\u0105\u0142 si\u0119 skar\u017cy\u0107 na ostre b\u00f3le w ca\u0142ym ciele. By\u0142y tak silne, \u017ce straci\u0142 przytomno\u015b\u0107 w \u0142azience. Zosta\u0142 przewieziony do Princeton Hospital. W niedziel\u0119 Einsteina odwiedzi\u0142 w szpitalu syn Hans. Rozmawiali o polityce, Hans nanosi\u0142 poprawki na jego ostatni\u0105 prac\u0119 – pr\u00f3b\u0119 po\u0142\u0105czenia teorii grawitacji z innymi teoriami pola.<\/span><\/p>\n

Einstein zmar\u0142 kolejnej nocy z niedzieli na poniedzia\u0142ek – pi\u0119tna\u015bcie po pierwszej nad ranem. Tu\u017c przed \u015bmierci\u0105 co\u015b m\u00f3wi\u0142, ale nigdy ju\u017c si\u0119 nie dowiemy, co to by\u0142o. Do piel\u0119gniarki, kt\u00f3ra go zreszt\u0105 cierpliwie wys\u0142uchiwa\u0142a, m\u00f3wi\u0142 po niemiecku, a ona w tym j\u0119zyku nic nie rozumia\u0142a.<\/span><\/p>\n

9. Co si\u0119 sta\u0142o z cia\u0142em Einsteina<\/strong><\/h4>\n

Einstein za \u017cycia cz\u0119sto wyra\u017ca\u0142 wol\u0119, by jego cia\u0142o po \u015bmierci zosta\u0142o skremowane. Podobno m\u00f3wi\u0142 do jednego z przyjaci\u00f3\u0142: “Moje cia\u0142o ma zosta\u0107 spalone, \u017ceby ludzie nie czcili moich ko\u015bci”. I tak te\u017c si\u0119 sta\u0142o.<\/span><\/p>\n

A po skromnej uroczysto\u015bci pogrzebowej, w kt\u00f3rej uczestniczy\u0142 nie wi\u0119cej ni\u017c tuzin \u017ca\u0142obnik\u00f3w, jego popio\u0142y zosta\u0142y gdzie\u015b rozrzucone, najprawdopodobniej nad rzek\u0105 Delaware.<\/span><\/p>\n

10. Niezwyk\u0142y m\u00f3zg Einsteina<\/strong><\/h4>\n

Nieca\u0142e cia\u0142o uczonego zosta\u0142o spopielone. Kilka godzin po \u015bmierci uczonego, zanim jeszcze skremowano jego cia\u0142o, Thomas Stoltz Harvey, patolog ze szpitala w Princeton, wyj\u0105\u0142 z niego m\u00f3zg i zachowa\u0142 w formalinie. Do dzisiaj nie jest jasne, czy uzyska\u0142 na to zgod\u0119 od rodziny Einsteina. On sam utrzymywa\u0142, \u017ce pozwolenie dosta\u0142 od syna Einsteina Hansa. Mia\u0142 nadziej\u0119, \u017ce badania m\u00f3zgu zdradz\u0105, gdzie tkwi\u0142 geniuszu.<\/span><\/p>\n

Harvey dok\u0142adnie sfotografowa\u0142 obiekt swoich bada\u0144, potem podzieli\u0142 go na 240 cz\u0119\u015bci, kt\u00f3re nast\u0119pnie poci\u0105\u0142 na 2 tys. plasterk\u00f3w – do bada\u0144 pod mikroskopem. Pr\u00f3bki m\u00f3zgu geniusza wys\u0142a\u0142 do co najmniej 18 naukowc\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata. Ale w efekcie poza plasterkami, kt\u00f3re ameryka\u0144ski patolog zachowa\u0142 sobie i trzyma\u0142 we w\u0142asnym domu, wszystkie inne gdzie\u015b przepad\u0142y. Dopiero w 1998 roku Harvey przekaza\u0142 zachowane cz\u0119\u015bci m\u00f3zgu Einsteina do University Medical Center w Princeton.<\/span><\/p>\n

Na temat m\u00f3zgu Einsteina ukaza\u0142o si\u0119 sze\u015b\u0107 prac naukowych, kt\u00f3re oparto na materiale uzyskanym od Harveya. Rozmiar m\u00f3zgu uczonego by\u0142 do\u015b\u0107 przeci\u0119tny, ale niekt\u00f3re jego rejony mia\u0142y niecodzienn\u0105 budow\u0119.<\/span><\/p>\n

11. Czy Einstein wierzy\u0142 w Boga?<\/strong><\/h4>\n

Pi\u0119\u0107 lat temu na aukcji internetowej na eBayu za 3 mln dol. zosta\u0142 sprzedany jeden z oryginalnych list\u00f3w Einsteina. W tym li\u015bcie z 3 stycznia 1954 r., a wi\u0119c rok przed \u015bmierci\u0105, uczony napisa\u0142 do filozofa Erika Gutkinda:<\/span><\/p>\n

\n

“S\u0142owo ‘B\u00f3g’ jest dla mnie niczym wi\u0119cej ni\u017c wyrazem i wytworem ludzkiej s\u0142abo\u015bci, a Biblia zbiorem dostojnych, ale jednak prymitywnych legend, ponadto do\u015b\u0107 dziecinnych. \u017badna interpretacja, niezale\u017cnie od tego, jak subtelna, nie mo\u017ce tego zmieni\u0107”.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

To chyba najbardziej bezpo\u015brednia wypowied\u017a na temat wiary. Ale zdarza\u0142o mu si\u0119 m\u00f3wi\u0107 o Bogu w spos\u00f3b mniej jednoznaczny. Na przyk\u0142ad w wywiadzie w 50. urodziny powiedzia\u0142:<\/span><\/p>\n

“Nie jestem ateist\u0105”. I doda\u0142: “Jeste\u015bmy w sytuacji dziecka wchodz\u0105cego do olbrzymiej biblioteki wype\u0142nionej ksi\u0105\u017ckami w wielu j\u0119zykach. Dziecko wie, \u017ce kto\u015b musia\u0142 napisa\u0107 te ksi\u0105\u017cki, ale nie wie jak. Nie rozumie ono j\u0119zyk\u00f3w, w kt\u00f3rych owe ksi\u0105\u017cki zosta\u0142y napisane. Dziecko niewyra\u017anie dostrzega tajemniczy porz\u0105dek w uk\u0142adzie ksi\u0105g, ale nie wie, co to jest. Taki, wydaje mi si\u0119, jest stosunek nawet najbardziej inteligentnej istoty ludzkiej do Boga”.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Albert Einstein. Zdj\u0119cie z roku 1921, kiedy dosta\u0142 Nagrod\u0119 Nobla 11 tajemnic i ma\u0142o znanych fakt\u00f3w o \u017cyciu i \u015bmierci Alberta Einsteina Piotr Cie\u015bli\u0144ski Jego \u017cycie i dokonania obros\u0142y legend\u0105. Albert Einstein (1879-1955) jest bez w\u0105tpienia najs\u0142ynniejszym uczonym wszech czas\u00f3w. Znamy go wszyscy, ale co o nim wiemy? . 1. Pierwsza wzmianka w prasie o […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/84586"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=84586"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/84586\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":85250,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/84586\/revisions\/85250"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=84586"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=84586"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=84586"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}