{"id":85553,"date":"2021-05-04T17:09:27","date_gmt":"2021-05-04T15:09:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=85553"},"modified":"2021-04-27T13:27:02","modified_gmt":"2021-04-27T11:27:02","slug":"04-09-59","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=85553","title":{"rendered":"O czym nie m\u00f3wi si\u0119 w debacie o uboju rytualnym?"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/chidusz.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/CHIDUSZ-WITOLD-JANECZEK-DEBATA-UBOJ-RYTUALNY-WROCLAW.png\" width=\"100%\"><span style=\"color: #808080;\"><em>Debata o uboju rytualnym \/fot. Uniwersytet Przyrodniczy we Wroc\u0142awiu<\/em><\/span><\/p>\n<hr>\n<h5 style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/chidusz.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img decoding=\"async\" class=\"center alignleft\" src=\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/chidusz.png\" alt=\"\" width=\"35%\"><\/a><span style=\"text-decoration: underline; color: #000080;\"><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"https:\/\/chidusz.com\/o-czym-nie-mowi-sie-w-debacie-o-uboju-rytualnym\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">O czym nie m\u00f3wi si\u0119 w debacie o uboju rytualnym?<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>WITOLD JANECZEK<\/strong><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\">\n<p>DEBATA AKADEMICKA ZORGANIZOWANA 4 PA\u0179DZIERNIKA 2013 R. NA UNIWERSYTECIE PRZYRODNICZYM WE WROC\u0141AWIU DOTYCZY\u0141A U\u015aMIERCANIA ZWIERZ\u0104T. PREZENTUJEMY ZAPIS WYK\u0141ADU, KT\u00d3RY WYG\u0141OSI\u0141 PROFESOR WITOLD JANECZEK, PRACOWNIK KATEDRY HIGIENY \u015aRODOWISKA I DOBROSTANU ZWIERZ\u0104T.<\/p>\n<div id=\"content\" class=\"content-alignment\">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\" style=\"text-align: center;\"><iframe loading=\"lazy\" title=\"YouTube video player\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/i7GK8b2CuUE\" width=\"680\" height=\"400\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Wr\u00f3\u0107my do podstawowych poj\u0119\u0107: b\u00f3l, cierpienie, stres. Czy du\u017co na ten temat wiemy? Bardzo du\u017co. W odniesieniu do cz\u0142owieka, do delfina, nawet \u017cyj\u0105cych dziko ma\u0142p cz\u0142ekokszta\u0142tnych. Troch\u0119 mniejsz\u0105 wiedz\u0119 mamy o psach i kotach, mimo \u017ce to s\u0105 nasi najbli\u017csi przyjaciele, a najmniejsz\u0105 o naszych zwierz\u0119tach gospodarskich. Nigdy nas to nie interesowa\u0142o.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">O dobrostanie zwierz\u0105t zacz\u0119to m\u00f3wi\u0107 dopiero w momencie, kiedy grupa ekspert\u00f3w, powo\u0142ana przez rz\u0105d angielski do oceny jako\u015bci \u017cycia zwierz\u0105t gospodarskich da\u0142a mia\u017cd\u017c\u0105c\u0105 odpowied\u017a, \u017ce zwierz\u0119ta te w XIX w. by\u0142y w o wiele lepszej sytuacji ni\u017c w pierwszej po\u0142owie wieku XX. Tu\u017c po wojnie, kiedy panowa\u0142 w Europie g\u0142\u00f3d, by\u0142o ogromne zapotrzebowanie na bia\u0142ko zwierz\u0119ce. Wtedy to wprowadzono tzw. nowoczesne technologie \u2013 masowy ch\u00f3w zwierz\u0105t. Ma\u0142o kto zwraca\u0142 uwag\u0119, jak te zwierz\u0119ta \u017cyj\u0105. Na ca\u0142ym \u015bwiecie organizacje pozarz\u0105dowe wykona\u0142y doskona\u0142\u0105 prac\u0119, zwracaj\u0105c uwag\u0119 na warunki, w jakich \u017cyj\u0105 zwierz\u0119ta. Zacz\u0119to si\u0119 tym bardziej interesowa\u0107.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Jako adept wydzia\u0142u medycyny weterynaryjnej, a p\u00f3\u017aniej zajmuj\u0105c si\u0119 tzw. zoohigien\u0105, kt\u00f3ra w og\u00f3le wypad\u0142a z obiegu na rzecz dobrostanu (cho\u0107 s\u0105 to dwie r\u00f3\u017cne sprawy), uczyli\u015bmy student\u00f3w wra\u017cliwo\u015bci na to, jak zwierz\u0119ta reaguj\u0105 na swoje \u015brodowisko. I cho\u0107 p\u00f3\u017aniej potrafili\u015bmy okre\u015bli\u0107 kryteria dobrostanu, to nie mieli\u015bmy narz\u0119dzi, kt\u00f3re pozwala\u0142aby oceni\u0107 ten dobrostan u zwierz\u0105t. W jaki spos\u00f3b w oborze mo\u017cemy zapewni\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 naturalnego zachowania? Zdrowie psychiczne i brak obra\u017ce\u0144? O ile to drugie do okre\u015blenia jest stosunkowo \u0142atwe, to jak oceni\u0107 samopoczucie psychiczne? Cz\u0142owiek powie, co go boli, co mu doskwiera, co nie jest dla niego przyjemne.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">A zwierz\u0119? Nawet ranne, dzikie zwierz\u0119 b\u0119dzie ukrywa\u0142o b\u00f3l, gdy\u017c okazuj\u0105c go zwr\u00f3ci uwag\u0119 drapie\u017ccy. Nie mo\u017cemy przyjmowa\u0107 w stosunku do zwierz\u0105t poj\u0119\u0107, kt\u00f3re odnosz\u0105 si\u0119 do cz\u0142owieka. My b\u00f3l b\u0119dziemy pokazywa\u0107, zwierz\u0119 za\u015b ukrywa\u0107. I cho\u0107 powiemy, \u017ce pies udaje, \u017ce kuleje, to jednak dzia\u0142aj\u0105 w tym wypadku inne mechanizmy: on chce co\u015b uzyska\u0107, chocia\u017cby, \u017ceby go pog\u0142aska\u0107, po\u017ca\u0142owa\u0107. A nasze zwierz\u0119ta gospodarskie, pomimo \u017ce min\u0119\u0142y tysi\u0105<\/span>ce lat od udomowienia, zachowa\u0142y cechy zwierz\u0105t pierwotnych.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Chocia\u017cby l\u0119k przed tym, co jest nowe, nieznane. Zwierz\u0119 rodzi si\u0119 w oborze, czy te\u017c w kurniku, dorasta i osi\u0105ga te parametry, kt\u00f3re kwalifikuj\u0105 je do dalszego etapu, czyli do dostarczenia na st\u00f3\u0142. Jest \u0142adowane i piekielnie si\u0119 tego boi, bo to co\u015b nowego, obcego, stresuj\u0105cego. Transport. Znowu: wyboista droga, hamowanie, przyspieszanie, zakr\u0119canie. Wy\u0142adunek. Krowa woli wej\u015b\u0107 pod g\u00f3r\u0119, ni\u017c zej\u015b\u0107 na d\u00f3\u0142. Jak wielki to stres, je\u017celi j\u0105 si\u0142\u0105 sprowadzamy na d\u00f3\u0142? Magazyn \u017cywca: nowe towarzystwo, nowe budynki, g\u0142od\u00f3wka, odpoczynek, przep\u0119dzanie do miejsca uboju. Znowu wymuszane s\u0105 pewne zachowania. Korytarz przep\u0119dowy musi by\u0107 tak w\u0105ski, \u017ceby krowa nie zwr\u00f3ci\u0142a. I potem wchodzi na stanowisko ubojowe. Wchodzi w ca\u0142y skomplikowany mechanizm: jest przytrzymywane za brzuch, \u0142apane za g\u0142ow\u0119, \u017ceby cz\u0142owiek z przyrz\u0105dem do uboju mia\u0142 \u0142atwo\u015b\u0107 trafienia. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce to po to, by polepszy\u0107 dobrostan zwierz\u0105t. Czy\u017cby? To \u017cadne polepszenie dobrostanu, wr\u0119cz przeciwnie. To proces wprowadzania w coraz wi\u0119kszy stres. Wreszcie moment pora\u017cenia pr\u0105dem, czy na przyk\u0142ad gazowanie, gdy\u017c takie metody uboju w Polsce s\u0105 r\u00f3wnie\u017c dopuszczalne.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Niemieckie badania pokaza\u0142y, \u017ce gazowanie jest najbardziej humanitarnym sposobem u\u015bmiercania zwierz\u0105t. Okazuje si\u0119, \u017ce aktywno\u015b\u0107 kory m\u00f3zgowej w czasie uboju niczym si\u0119 nie r\u00f3\u017cni od ka\u017cdego innego systemu u\u015bmiercania zwierz\u0105t, czyli w naszym odczuciu jest to dzia\u0142anie bardziej humanitarne. Za\u015b w odczuciu zwierz\u0105t? W\u0142a\u015bnie, jakie jest odczucie zwierz\u0105t? Czy my to wiemy? Praktycznie rzecz bior\u0105c, to nie wiemy. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce zwierz\u0119ta boj\u0105 si\u0119 wej\u015b\u0107 na stanowisko ubojowe w obawie \u015bmierci. Pytanie jest zasadnicze: czy zwierz\u0119ta maj\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 \u015bmierci? Na pewno maj\u0105 j\u0105 delfiny, niekt\u00f3re ma\u0142py cz\u0142ekokszta\u0142tne i s\u0142onie \u2013 w tym miejscu nasza wiedza si\u0119 ko\u0144czy. Obawa zwierz\u0105t gospodarskich prawdopodobnie nie wynika z l\u0119ku przed \u015bmierci\u0105, lecz bardziej z postawienia w nowej sytuacji permanentnego, ogromnego stresu. Okazuje si\u0119, \u017ce technika uboju ma tutaj znacznie mniejsze znaczenie.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Potrafimy okre\u015bli\u0107 stopie\u0144 i nat\u0119\u017cenie b\u00f3lu u cz\u0142owieka. W przypadku zwierz\u0105t wiemy, \u017ce jedne z nich s\u0105 bardziej odporne, inne mniej, ale ta wiedza jest r\u00f3wnie\u017c bardzo niewielka. Kto zadaje wi\u0119cej cierpie\u0144 ni\u017c my\u015bliwy? Jaki jest odsetek stuprocentowych postrzele\u0144?<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><a target=\"_Blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><strong>PRENUMERATA<\/strong><\/span><br \/>\n<img decoding=\"async\" class=\"alignleft\" src=\"https:\/\/chidusz.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/pesach-pascha-%C5%9Bwi%C4%99ta-%C5%BCydowskie-dramat-wielkanoc-otwinowski-jankew-dinezon-jakub-lgbt-biblia-zmiany-klimatu-a-religia-ekologia-judaizm-02.png\" width=\"40%\"><span style=\"color: #000080;\">Og\u0142uszenie przed ubojem ma na celu natychmiastowe uczynienie zwierz\u0119cia niewra\u017cliwym na b\u00f3l i utrzymanie tego do czasu, gdy istnieje pewno\u015b\u0107, \u017ce jest martwe. Jakie mamy mo\u017cliwo\u015bci oceny, \u017ce zwierz\u0119 jest og\u0142uszone? Na podstawie zachowania? Nie drgn\u0119\u0142o oko przy szchicie? Nie ma \u017cadnej mimiki, wobec tego nie boli. Wspomnia\u0142em wcze\u015bniej, \u017ce zwierz\u0119 potrafi doskonale ukrywa\u0107 b\u00f3l. W organizmie wyst\u0119puj\u0105 naturalne tzw. opioidy, kt\u00f3re znieczulaj\u0105 organizm w momencie stresu i b\u00f3lu. Okazuje si\u0119 jednak, \u017ce u niekt\u00f3rych zwierz\u0105t w stanie silnego stresu te opioidy nie dzia\u0142aj\u0105.<\/span><\/a><\/p>\n<p class=\"end-of-article\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Na koniec warto por\u00f3wna\u0107 wyniki badania podstawowego hormonu stresu \u2013 kortyzolu. Po uboju, w momencie wykrwawiania zar\u00f3wno w przypadku uboju tradycyjnego jak i koszernego zauwa\u017camy wzrost kortyzolu do oko\u0142o 30 menogram\u00f3w. Zasadniczej r\u00f3\u017cnicy wi\u0119c tutaj nie ma.<\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\">\n<div id=\"content\" class=\"content-alignment\"><strong><em><a style=\"color: #000080;\" href=\"mailto:webmaster@reunion68.com\"><span style=\"text-decoration: underline;\">webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/p>\n<\/div>\n<hr style=\"width: 100%;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Debata o uboju rytualnym \/fot. Uniwersytet Przyrodniczy we Wroc\u0142awiu O czym nie m\u00f3wi si\u0119 w debacie o uboju rytualnym? WITOLD JANECZEK DEBATA AKADEMICKA ZORGANIZOWANA 4 PA\u0179DZIERNIKA 2013 R. NA UNIWERSYTECIE PRZYRODNICZYM WE WROC\u0141AWIU DOTYCZY\u0141A U\u015aMIERCANIA ZWIERZ\u0104T. PREZENTUJEMY ZAPIS WYK\u0141ADU, KT\u00d3RY WYG\u0141OSI\u0141 PROFESOR WITOLD JANECZEK, PRACOWNIK KATEDRY HIGIENY \u015aRODOWISKA I DOBROSTANU ZWIERZ\u0104T. Wr\u00f3\u0107my do podstawowych poj\u0119\u0107: [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/85553"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=85553"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/85553\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":85564,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/85553\/revisions\/85564"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=85553"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=85553"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=85553"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}