{"id":86541,"date":"2021-06-18T17:05:51","date_gmt":"2021-06-18T15:05:51","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=86541"},"modified":"2021-06-07T08:44:34","modified_gmt":"2021-06-07T06:44:34","slug":"09-05-68","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=86541","title":{"rendered":"Nie tylko \u015bpiewem. 120. rocznica urodzin Mieczys\u0142awa Fogga"},"content":{"rendered":"

Mieczys\u0142aw Fogg. Narodowe Archiwum Cyfrowe<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Nie tylko \u015bpiewem. 120. rocznica urodzin Mieczys\u0142awa Fogga\u00a0<\/a>
\n<\/strong><\/span>\u00a0[ 20.05.2021 ]<\/strong><\/span><\/h5>\n

Przemys\u0142aw Batorski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

\u201eTo ostatnia niedziela”, \u201eJesienne r\u00f3\u017ce”, ponad 60 lat kariery estradowej \u2013 i o wiele wi\u0119cej. W 120. rocznic\u0119 urodzin wspominamy Mieczys\u0142awa Fogga \u2013 jednego z najpopularniejszych artyst\u00f3w w dziejach polskiej piosenki, Sprawiedliwego w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata.<\/strong><\/span><\/h4>\n

.<\/p>\n

14 marca 1989 r. Mieczys\u0142aw Fogg skierowa\u0142 do \u017bydowskiego Instytutu Historycznego o\u015bwiadczenie:<\/span><\/p>\n

Ja, ni\u017cej podpisany Mieczys\u0142aw Fogg (\u2026) o\u015bwiadczam, \u017ce w czasie okupacji okaza\u0142em pomoc mojemu przyjacielowi (dyrygentowi orkiestry teatru Qui Pro Quo) Ignacowi Singerowi pseudonim Ivo Wesby.<\/span><\/p>\n

Pomocy tej udzieli\u0142em r\u00f3wnie\u017c jego \u017conie Loli Wesby oraz ich c\u00f3rce [to jest] po ucieczce z getta warszawskiego przechowa\u0142em ich w moim mieszkaniu, co r\u00f3wna\u0142o si\u0119 uratowaniu im \u017cycia. (\u2026)<\/span><\/p>\n

Obecnie pisz\u0105c to o\u015bwiadczenie przypominam sobie kilka przypadk\u00f3w z czas\u00f3w okupacji.<\/span><\/p>\n

1\/ Przez ca\u0142y okres, a\u017c do likwidacji getta, dawa\u0142em obiady ch\u0142opcu (8-9 lat) oraz do mena\u017cki dla jego siostry, kt\u00f3re ch\u0142opczyk ten zabiera\u0142. Nazwiska tego dziecka nie zna\u0142em.<\/span><\/p>\n

2\/ Przez ca\u0142y okres okupacji do Powstania dawa\u0142em r\u00f3wnie\u017c obiady znakomitemu profesorowi wokalistyki Stanis\u0142awowi Kopfowi. Od Powstania kontakt si\u0119 urwa\u0142.<\/span><\/p>\n

3\/ Przyszed\u0142 do mnie po zamkni\u0119ciu getta inny m\u00f3j przyjaciel Stanis\u0142aw Tempel, in\u017cynier nagrywaj\u0105cy w fabryce p\u0142yt Syrena Record. Przeszed\u0142 on granic\u0119 z Wilna, gdzie si\u0119 ukrywa\u0142, z t\u0119sknoty do Rodziny. Mieszka\u0142 u mnie par\u0119 dni i wbrew moim namowom i ostrze\u017ceniom poszed\u0142 do getta i nigdy go ju\u017c wi\u0119cej nie widzia\u0142em. (\u2026)[1]<\/a><\/span><\/p>\n

W o\u015bwiadczeniu Fogg wymienia\u0142 jeszcze Ignaca Zalcsztaina, \u201eukrywaj\u0105cego si\u0119 gdzie\u015b za szaf\u0105 u dozorcy przy ul. Dobrej\u201d[2]<\/a>\u00a0oraz Tadeusza Glicksberga, koleg\u0119 syna Fogga, kt\u00f3ry uciek\u0142 z transportu do Treblinki. \u017bydowski Instytut Historyczny zaakceptowa\u0142 o\u015bwiadczenie i skierowa\u0142 do Instytutu Yad Vashem wniosek o nadanie tytu\u0142u Sprawiedliwego W\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata. Yad Vashem uzna\u0142, \u017ce Fogg uczestniczy\u0142 w ratowaniu \u0142\u0105cznie a\u017c 7 os\u00f3b[3]<\/a>. Spo\u015br\u00f3d nich co najmniej Ivo Wesby, jego \u017cona i c\u00f3rka, Ignacy Zalcsztain i Tadeusz Glicksberg prze\u017cyli wojn\u0119.<\/span><\/p>\n

*<\/p>\n

Mieczys\u0142aw Fogg urodzi\u0142 si\u0119 w Warszawie 120 lat temu, 30 maja 1901 r. jako Mieczys\u0142aw Fogiel. Rodzina pochodzi\u0142a z Niemiec. W m\u0142odo\u015bci Fogg bra\u0142 udzia\u0142 w wojnie polsko-bolszewickiej, walczy\u0142 m.in. pod Wilnem i zosta\u0142 ranny. Pracowa\u0142 jako kasjer PKP i niemal ca\u0142\u0105 pensj\u0119 przeznacza\u0142 na lekcje \u015bpiewu. Dosta\u0142 si\u0119 najpierw do ch\u00f3ru w ko\u015bciele \u015bw. Anny w Warszawie. \u201eBardzo mnie zdziwi\u0142o, kiedy nagle spo\u015br\u00f3d nijakich i wystraszonych g\u0142os\u00f3w, kt\u00f3re nam odpowiada\u0142y, us\u0142ysza\u0142em wybijaj\u0105cy si\u0119 ponad nie wyra\u017any, dono\u015bny, czysty g\u0142os, kt\u00f3rego dot\u0105d nie s\u0142ysza\u0142em\u201d[4]<\/a>\u00a0\u2013 wspomina\u0142 aktor i re\u017cyser Ludwik Sempoli\u0144ski. Dzi\u0119ki jego pomocy w 1922 r. Fogg rozpocz\u0105\u0142 studia wokalne w Szkole Muzycznej im. Fryderyka Chopina.<\/span><\/p>\n

\u015apiewa\u0142 jednak g\u0142\u00f3wnie na \u015blubach i pogrzebach. \u201eDostawa\u0142em za taki wyst\u0119p pi\u0119tna\u015bcie do dwudziestu z\u0142otych. Je\u017celi mia\u0142em \u015bpiewa\u0107 po w\u0142osku, kosztowa\u0142o to pi\u0119\u0107, dziesi\u0119\u0107 z\u0142otych dro\u017cej\u201d[5]<\/a>\u00a0\u2013 wspomina\u0142. Mimo p\u00f3\u017aniejszych wyst\u0119p\u00f3w, uczy\u0142 si\u0119 \u015bpiewu nieprzerwanie a\u017c do wojny \u2013 ostatni\u0105 lekcj\u0119 odebra\u0142 w 1944 r., podczas powstania warszawskiego.<\/span><\/p>\n

\n

\"fogg_dana_nac_comp.jpgCh\u00f3r Dana. Od lewej: Tadeusz Bogdanowicz, Tadeusz Jas\u0142owski, Mieczys\u0142aw Fogg, Adam Wysocki, W\u0142adys\u0142aw Dani\u0142owski-Dan. Lipiec 1936 r. <\/em>Narodowe Archiwum Cyfrowe<\/em><\/p>\n

W 1928 r. Fogg zadebiutowa\u0142 jako piosenkarz w Ch\u00f3rze Dana na scenie teatrzyku Qui Pro Quo. Z ch\u00f3rem za\u0142o\u017conym przez W\u0142adys\u0142awa Dani\u0142owskiego zwi\u0105zany by\u0142 do 1938 r., koncertuj\u0105c w Polsce, Europie, USA i Zwi\u0105zku Radzieckim. Rocznie tworzy\u0142 oko\u0142o 150 nowych piosenek. Do najbardziej znanych utwor\u00f3w w jego repertuarze nale\u017ca\u0142y\u00a0Jesienne r\u00f3\u017ce<\/em>,\u00a0To ostatnia niedziela<\/em>,\u00a0Tango Milonga<\/em>,\u00a0Ju\u017c taki jestem zimny dra\u0144<\/em>,\u00a0Co nam zosta\u0142o z tych lat<\/em>. W 1937 r. zwyci\u0119\u017cy\u0142 w plebiscycie Polskiego Radia na najpopularniejszego piosenkarza.<\/span><\/p>\n

Kiedy na pocz\u0105tku okupacji teatry zosta\u0142y zamkni\u0119te, arty\u015bci estrady wyst\u0119powali w kawiarniach. Aby si\u0119 utrzyma\u0107, Fogg \u015bpiewa\u0142 w lokalach dost\u0119pnych polskiej publiczno\u015bci za zgod\u0105 w\u0142adz Polski Podziemnej, je\u017adzi\u0142 z wyst\u0119pami do innych miast. Pracowa\u0142 te\u017c jako kelner. Mimo propozycji ze strony Niemc\u00f3w nie podpisa\u0142 volkslisty.<\/span><\/p>\n

Po wybuchu\u00a0powstania warszawskiego<\/a>\u00a0Fogg nie uczestniczy\u0142 w walkach. Pojawia\u0142 si\u0119 za to w zdobytych domach, na barykadach, w szpitalach polowych i w schronach, by \u015bpiewem podnosi\u0107 powsta\u0144c\u00f3w na duchu. Do upadku powstania wraz z akompaniuj\u0105cym mu akordeonist\u0105 Wies\u0142awem Brodzi\u0144skim da\u0142 104 koncerty. \u015apiewa\u0142 utwory takie jak\u00a0Hej ch\u0142opcy, bagnet na bro\u0144!<\/em>,\u00a0Piosenk\u0119 o mojej Warszawie<\/em>, powsta\u0144czy\u00a0Marsz Mokotowa<\/em>.<\/span><\/p>\n

W marcu 1945 r. otworzy\u0142 kawiarni\u0119 Caf\u00e9 Fogg, rok p\u00f3\u017aniej za\u0142o\u017cy\u0142 wytw\u00f3rni\u0119 p\u0142ytow\u0105 Fogg Record, w czym pomaga\u0142 mu Wesby. Oba przedsi\u0119biorstwa zosta\u0142y wkr\u00f3tce zamkni\u0119te przez w\u0142adze komunistyczne.<\/span><\/p>\n

*<\/p>\n

Przez ponad 60 lat kariery Mieczys\u0142aw Fogg da\u0142 16 tysi\u0119cy koncert\u00f3w w 32 krajach \u2013 ostatni raz wyst\u0105pi\u0142 w 1986 r., w wieku 85 lat.<\/span><\/p>\n

Nie zd\u0105\u017cy\u0142 jednak osobi\u015bcie pojecha\u0107 do Instytutu Yad Vashem w celu odebrania medalu. Zmar\u0142 3 wrze\u015bnia 1990 r. w Warszawie. \u201eW latach pogardy, kiedy re\u017cim hitlerowski skaza\u0142 nar\u00f3d \u017cydowski na zag\u0142ad\u0119 on, Mieczys\u0142aw Fogg, nie pozosta\u0142 bierny wobec tych zbrodni. Nie tylko \u015bpiewem zagrzewa\u0142 powsta\u0144c\u00f3w Warszawy do walki z okupantem, ale ratowa\u0142 tak\u017ce swoich przyjaci\u00f3\u0142 \u2013 \u017byd\u00f3w z getta warszawskiego\u201d \u2013 wspomina\u0142 go wtedy \u017bydowski Instytut Historyczny. Potomkowie Fogga do dzi\u015b mieszkaj\u0105 w Warszawie.<\/span><\/p>\n

*<\/p>\n

\u201eO t\u0119 pomoc zapyta\u0142em pana Mieczys\u0142awa dopiero podczas naszej ostatniej rozmowy, jesieni\u0105 1989\u201d \u2013 pisze w swojej biografii artysty Dariusz Michalski. \u2013 \u201e\u017bachn\u0105\u0142 si\u0119:<\/span><\/p>\n

\u2013 O czym tu m\u00f3wi\u0107, prosz\u0119 pana. Kto by\u0142 w biedzie, temu nale\u017ca\u0142o pom\u00f3c. Ka\u017cde nieszcz\u0119\u015bcie wymaga wsparcia. Zw\u0142aszcza takie. Getto! Pan sobie wyobra\u017ca? Miejsce, gdzie mordowano ludzi! Wi\u0119c pomaga\u0142em, komu mog\u0142em. Wci\u0105\u017c si\u0119 zastanawiam, czy nie mog\u0142em wi\u0119cej.\u201d[6]<\/a><\/span><\/p>\n

\n

Przypisy:<\/em><\/span><\/strong><\/p>\n

[1]<\/a>\u00a0Za: Dariusz Michalski,\u00a0Poletko pana Fogga, Warszawa 2015, s. 253.<\/em><\/span><\/p>\n

[2]<\/a>\u00a0Tam\u017ce.<\/em><\/span><\/p>\n

[3]<\/a>\u00a0Fogg Mieczyslaw, The Righteous Among the Nations Database,\u00a0https:\/\/righteous.yadvashem.org\/?searchType=righteous_only&language=en&itemId=4014853&ind=NaN<\/a>, dost\u0119p 28.05.2021 r.<\/em><\/span><\/p>\n

[4]<\/a>\u00a0Za: D. Michalski, dz. cyt., s. 28.<\/em><\/span><\/p>\n

[5]<\/a>\u00a0Tam\u017ce, s. 30.<\/em><\/span><\/p>\n

[6]<\/a>\u00a0D. Michalski, dz. cyt., s. 252.<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mieczys\u0142aw Fogg. Narodowe Archiwum Cyfrowe Nie tylko \u015bpiewem. 120. rocznica urodzin Mieczys\u0142awa Fogga\u00a0 \u00a0[ 20.05.2021 ] Przemys\u0142aw Batorski \u201eTo ostatnia niedziela”, \u201eJesienne r\u00f3\u017ce”, ponad 60 lat kariery estradowej \u2013 i o wiele wi\u0119cej. W 120. rocznic\u0119 urodzin wspominamy Mieczys\u0142awa Fogga \u2013 jednego z najpopularniejszych artyst\u00f3w w dziejach polskiej piosenki, Sprawiedliwego w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata. . 14 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/86541"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=86541"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/86541\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":86791,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/86541\/revisions\/86791"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=86541"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=86541"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=86541"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}