{"id":86801,"date":"2021-07-08T17:09:00","date_gmt":"2021-07-08T15:09:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=86801"},"modified":"2021-06-28T07:12:52","modified_gmt":"2021-06-28T05:12:52","slug":"19-05-63","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=86801","title":{"rendered":"Jakie jest podej\u015bcie judaizmu do kwestii migracji uchod\u017ac\u00f3w?"},"content":{"rendered":"

W obliczu pytania o przyjmowanie uchod\u017ac\u00f3w warto si\u0119gn\u0105\u0107 do podstawy religii \u017cydowskiej i przeanalizowa\u0107, co m\u00f3wi Biblia.<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Jakie jest podej\u015bcie judaizmu do kwestii migracji uchod\u017ac\u00f3w?<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

BOAZ PASH<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

EUROPA DZISIAJ MUSI SOBIE ZADA\u0106 PYTANIE, CO ZROBI\u0106 Z OGROMEM NAP\u0141YWU UCHOD\u0179C\u00d3W, PUKAJ\u0104CYCH DO JEJ DRZWI. OPINIE NA TEN TEMAT OSCYLUJ\u0104 MI\u0118DZY R\u00d3\u017bNYMI SKRAJNO\u015aCIAMI I OBEJMUJ\u0104 PRZEMIESZANE ZE SOB\u0104 KWESTIE ETYCZNE, POLITYCZNE, GOSPODARCZE I WIELE INNYCH.<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

.<\/p>\n

Powszechnie wiadomo, \u017ce judaizm przedstawia odpowiedzi na niemal ka\u017cde zagadnienie, z jakim si\u0119 zetknie. Jakie jest zatem stanowisko \u017cydowskie w tej kwestii?<\/span><\/p>\n

Nie mam zamiaru wyja\u015bnia\u0107, co planuje si\u0119 zrobi\u0107 z imigrantami zarobkowymi \u2013 czyli tymi, kt\u00f3rzy chc\u0105 poprawi\u0107 sw\u0105 sytuacj\u0119 bytow\u0105 \u2013 jest to bowiem odr\u0119bna sprawa. Chc\u0119 odpowiedzie\u0107 na pytanie o uchod\u017ac\u00f3w wojennych, kt\u00f3rzy uciekaj\u0105 przed realnymi zagro\u017ceniami wojny w Syrii, Sudanie i podobnych miejscach i staraj\u0105 si\u0119 znale\u017a\u0107 schronienie w zamo\u017cnych krajach, by ocali\u0107 siebie i \u017cycie w\u0142asnych rodzin.<\/span><\/p>\n

Prosz\u0119 potraktowa\u0107 poni\u017csz\u0105 wypowied\u017a jako kr\u00f3tki komentarz, kt\u00f3ry nie ma w zamierzeniu przedstawi\u0107 odpowiedzi na wszystkie dylematy, pojawiaj\u0105ce si\u0119 w kontek\u015bcie tak trudnego zagadnienia. Moim zamierzeniem jest jedynie rozja\u015bni\u0107 podej\u015bcie, kt\u00f3re proponuje w tej kwestii Tora i judaizm.<\/span><\/p>\n

Zanim przejd\u0119 do sedna, pozwol\u0119 sobie przedstawi\u0107 w kilku s\u0142owach og\u00f3ln\u0105 metodologi\u0119 \u017cydowsk\u0105.<\/span><\/p>\n

Judaizm, jak wiadomo, nie stanowi abstrakcyjnej ideologii, lecz jest praktycznym kodeksem zachowa\u0144 i praw, zwanych og\u00f3lnie halach\u0105. Oczywi\u015bcie, judaizm to nie tylko zbi\u00f3r takich zalece\u0144 praktycznych, lecz r\u00f3wnie\u017c okre\u015blony \u015bwiatopogl\u0105d, ujmuj\u0105cy rzeczywisto\u015b\u0107 w szerokiej perspektywie, powsta\u0142y w oparciu o szereg warto\u015bci etycznych, pochodz\u0105cych od Ha-Szem, i motywowany przez nie. Innymi s\u0142owy, to swego rodzaju po\u0142\u0105czenie ideologii z praktyk\u0105 lub \u2013 nazywaj\u0105c to jeszcze inaczej \u2013 praktyka po\u0142\u0105czona z ideologi\u0105, czyli kodeks zachowa\u0144 oparty na solidnym \u015bwiatopogl\u0105dzie.<\/span><\/p>\n

W zwi\u0105zku z tym znajdziemy w Torze i pismach m\u0119drc\u00f3w zar\u00f3wno bardzo og\u00f3lne wytyczne dla zalecanych zachowa\u0144 moralnych, jak te\u017c mocno uszczeg\u00f3\u0142owione (szczeg\u00f3lnie w nauce m\u0119drc\u00f3w przekazywanej w tradycji ustnej) praktyczne ich zastosowanie, tak, by \u017byd m\u00f3g\u0142 w ka\u017cdym przypadku i przy ka\u017cdym zdarzeniu odnie\u015b\u0107 si\u0119 do nich. Dotyczy to r\u00f3wnie\u017c r\u00f3\u017cnych dylemat\u00f3w spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej i sposob\u00f3w radzenia sobie z nimi, zgodnie z naukami pochodz\u0105cymi z Tory.<\/span><\/p>\n

Opr\u00f3cz tego mamy r\u00f3wnie\u017c osadzenie tych nauk w wymiarze historycznym \u2013 czerpiemy zasady i wytyczne \u017cyciowe z tego baga\u017cu do\u015bwiadcze\u0144.<\/span><\/p>\n

Tora odnosi si\u0119 do kwestii uchod\u017ac\u00f3w oraz og\u00f3lnie \u2013 do kwestii obcego, kt\u00f3ry przybywa do obozu \u017byd\u00f3w \u2013 w trzech aspektach zalece\u0144: og\u00f3lnych, szczeg\u00f3\u0142owych i wydarze\u0144 historycznych.<\/span><\/p>\n

Zacznijmy od wymiaru historycznego.<\/span><\/p>\n

Tora m\u00f3wi (Dwarim 23:4-5) o Moawie i Amonie, \u017ce nie przywitali chlebem i wod\u0105 ludu Izraela, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie wyszed\u0142 z Micrajim \u2013 czyli nie ugo\u015bcili Izraela tak, jak przyj\u0119\u0142o si\u0119 przyjmowa\u0107 w go\u015bcinie tych, kt\u00f3rzy podr\u00f3\u017cowali przez pustyni\u0119: \u201eAmonita i Moawita nie wejdzie do zgromadzenia Ha-Szem nawet w dziesi\u0105tym pokoleniu [\u2026] poniewa\u017c nie przywitali ci\u0119 chlebem i wod\u0105 podczas drogi, gdy wyszli\u015bcie z Micrajim\u2026\u201d. Dlatego w\u0142a\u015bnie Tora ogranicza mo\u017cliwo\u015b\u0107 ich przyj\u0119cia do ludu Izraela ze wzgl\u0119du na zachowanie o wysoce niemoralnym charakterze.<\/span><\/p>\n

Zaopiekowanie si\u0119 drugim cz\u0142owiekiem, go\u015bcinno\u015b\u0107 oraz troska o niego stanowi\u0105 jedn\u0105 z podstawowych micwot przestrzeganych zwyczajowo przez lud Izraela \u2013 i podobnie, ofiarowanie chleba i wody przybyszowi przemierzaj\u0105cemu pustyni\u0119 stanowi\u0142o powszechny zwyczaj po\u015br\u00f3d lud\u00f3w pustyni. To przykazanie przyjmowania go\u015bci by\u0142o szczeg\u00f3ln\u0105 cech\u0105 naszego praojca, Awrahama \u2013 Tora uznaje, \u017ce to w\u0142a\u015bnie szczeg\u00f3lny spos\u00f3b, w jaki traktowa\u0142 on go\u015bci czy w\u0119drowc\u00f3w na pustyni, by\u0142 o wiele wa\u017cniejszy ni\u017c wysublimowane my\u015bli i pogl\u0105dy filozoficzne, kt\u00f3re propagowa\u0142.<\/span><\/p>\n

Wiele wiek\u00f3w po Awrahamie prorok Jeszajahu (Izajasz 16:4) poucza\u0142 lud Moawu, jak nale\u017cy dobrze post\u0119powa\u0107 w stosunku do prze\u015bladowanych uchod\u017ac\u00f3w, m\u00f3wi\u0105c: \u201eNiech znajd\u0105 go\u015bcin\u0119 u ciebie uchod\u017acy z Moawu. Uczy\u0144 dla nich opok\u0119 przed prze\u015bladuj\u0105cym ich\u201d. Jak wyja\u015bnia rabin Hirsch (wielki komentator Tory, \u017cyj\u0105cy w Niemczech w XIX w.), prorok ostrzega\u0142 lud Moawu przed zag\u0142ad\u0105, czyhaj\u0105c\u0105 u bram ich pa\u0144stwa z powodu antagonizm\u00f3w, jakie wytworzyli wobec s\u0105siaduj\u0105cych z nimi narod\u00f3w \u2013 wszystkie one po\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119, by zniszczy\u0107 Moaw. Powodem by\u0142o niew\u0142a\u015bciwe zachowanie i brak go\u015bcinno\u015bci. S\u0105siaduj\u0105ce z Moawem narody mia\u0142y ju\u017c do\u015b\u0107 ich okropnych czyn\u00f3w. Istnia\u0142 tylko jeden spos\u00f3b, aby unikn\u0105\u0107 wyroku: Moaw musia\u0142 si\u0119 zmieni\u0107 i sta\u0107 si\u0119 narodem \u017cyczliwym \u2013 \u201ei cho\u0107 w\u00f3wczas wci\u0105\u017c by\u0142 u szczytu swego rozwoju, a s\u0142o\u0144ce ich pomy\u015blno\u015bci \u015bwieci\u0142o wysoko, to niech zaczn\u0105 przyzwyczaja\u0107 si\u0119 do tego, jak to jest by\u0107 biednym uchod\u017ac\u0105 w potrzebie\u201d.<\/span><\/p>\n

W ksi\u0119dze Sziftej Kohen (Raw Szabtai ha-Kohen Rappaport z Wilna, XVIII w.) ukazany zosta\u0142 zwi\u0105zek mi\u0119dzy tymi zagadnieniami: je\u015bli \u2013 zgodnie z zasad\u0105 \u201emiara za miar\u0119\u201d \u2013 cz\u0142owiek lub spo\u0142eczno\u015b\u0107 s\u0105 go\u015bcinni i opiekuj\u0105 si\u0119 przybyszem jak nale\u017cy (pomimo \u017ce ten nie zachowuje si\u0119 do ko\u0144ca tak, jak wypada i nie wychowa\u0142 si\u0119 po\u015br\u00f3d warto\u015bci moralnych danej spo\u0142eczno\u015bci), w\u00f3wczas sam Ha-Kadosz Baruch Hu post\u0119puje z ludem Izraela identycznie i przyjmuje ich pro\u015bby, pomimo ich z\u0142ych uczynk\u00f3w. Dzieje si\u0119 tak, poniewa\u017c, jak m\u00f3wi Sziftej Kohen, gdy tylko porzuc\u0105 swe z\u0142e zachowanie i powr\u00f3c\u0105 do Ha-Szem, \u201eHa-Kadosz Baruch Hu nie wyda ich w r\u0119ce oprawc\u00f3w, lecz zapewni im Ha-Szem dobry zapis ukryty pod tronem chwa\u0142y i przybli\u017cy ich do siebie\u201d.<\/span><\/p>\n

Kr\u00f3lestwo Moawu stan\u0119\u0142o na progu zniszczenia, poniewa\u017c jego mieszka\u0144cy nie przyj\u0119li do swych serc cnoty troski o obcego \u2013 skoro nie pomogli przybyszowi, zostali postawieni przed karz\u0105c\u0105 r\u0119k\u0105.<\/span><\/p>\n

\n

Tora wyr\u00f3\u017cnia podstawowe, powtarzane wielokrotnie, zasady, jak powinni\u015bmy zachowywa\u0107 si\u0119 wobec \u201eprzybysza\u201d, obcego \u2013 tego, kt\u00f3ry wchodzi do naszego kraju: nale\u017cy go ugo\u015bci\u0107, okaza\u0107 mu szacunek, nie oszukiwa\u0107 go i zapewni\u0107 mu podstawowe potrzeby \u2013 jedzenie, picie, odzienie, itp. Tak w\u0142a\u015bnie przemawia Tora w wielu miejscach, np. \u201eObcy i przybysz b\u0119d\u0105 \u017cyli z tob\u0105\u201d (Wajikra 25:35); \u201eB\u0119dziesz mi\u0142owa\u0142 przybysza\u201d (Dwarim 10:19). M\u00f3wi te\u017c: \u201eByli\u015bcie przybyszami w ziemi Micrajim\u201d, i to uzasadnia, dlaczego Ha-Szem pochwala praktykowanie miary mi\u0142owania obcego. \u201ePoniewa\u017c Ha-Szem jest waszym Elohim, jest Elohei elohim i Panem pan\u00f3w\u2026 On mi\u0142uje obcego i daje mu chleb wraz z odzieniem\u201d (Dwarim 10:17-18).<\/span><\/p>\n

Zatem my r\u00f3wnie\u017c musimy zachowywa\u0107 si\u0119 wedle dobrej miary mi\u0142owania obcego, poniewa\u017c powinni\u015bmy trzyma\u0107 si\u0119 \u015bcie\u017cek wyznaczonych przez Ha-Szem.<\/span><\/p>\n

Zauwa\u017calny jest tu r\u00f3wnie\u017c aspekt pouczaj\u0105cy: cz\u0142owiek oraz spo\u0142eczno\u015b\u0107, w kt\u00f3rej \u017cyje, poznaj\u0105, \u017ce tak naprawd\u0119 s\u0105 \u201ego\u015b\u0107mi\u201d na tym \u015bwiecie, nale\u017c\u0105cym w ca\u0142o\u015bci do Ha-Szem. Poczucie w\u0142asno\u015bci i posiadania czego\u015b w spos\u00f3b tymczasowy na tym \u015bwiecie jest zasadniczo fa\u0142szywe, jak g\u0142osi Ha-Szem: \u201eGdy\u017c przybyszami i obcymi jeste\u015bcie przy Mnie\u2026\u201d (Wajikra 25:23), lub te\u017c jak m\u00f3wi kr\u00f3l Salomon do Ha-Szem, przy okazji ustanowienia Bejt ha-Mikdasz: \u201eGdy\u017c przybyszami jeste\u015bmy przed Tob\u0105 i obcymi tak jak nasi praojcowie: nasze dni na ziemi s\u0105 jak cie\u0144 i nie ma niczego trwa\u0142ego\u201d (Diwrej ha-jamim I 29:15). Oznacza to, \u017ce ka\u017cdy z nas tutaj, w tej rzeczywisto\u015bci, jest tymczasowym go\u015bciem i \u017cyje na koszt kogo\u015b innego.<\/span><\/p>\n

Nasi m\u0119drcy naliczyli w Talmudzie 48 (!) przypadk\u00f3w, w kt\u00f3rych Tora m\u00f3wi w spos\u00f3b bardzo jasny, by szanowa\u0107 przybysza i opiekowa\u0107 si\u0119 nim. To naprawd\u0119 bardzo du\u017ca liczba, je\u015bli por\u00f3wnamy j\u0105 do ilo\u015bci powt\u00f3rze\u0144 innych, r\u00f3wnie wa\u017cnych micwot, wymienianych czasem tylko raz lub tylko kilka razy.<\/span><\/p>\n

\n

Opr\u00f3cz tego Tora wymienia tak\u017ce jasne dyrektywy do omawianej kwestii i przyk\u0142ady ich praktycznego zastosowania. W kontek\u015bcie opowie\u015bci o zbieg\u0142ym niewolniku, kt\u00f3ry ucieka od swego w\u0142a\u015bciciela ze wzgl\u0119du na nadu\u017cycia z jego strony, Tora m\u00f3wi: \u201eNie oddasz niewolnika jego panu, kt\u00f3ry do ciebie uciek\u0142 od niego; b\u0119dzie z tob\u0105 mieszka\u0142, po\u015br\u00f3d twojego domostwa, w miejscu, kt\u00f3re wybierze dla siebie po\u015br\u00f3d twoich bram, tak jak mu najbardziej b\u0119dzie pasowa\u0142o; nie pope\u0142nisz wobec niego nadu\u017cycia\u201d (Dwarim 23:16-17).<\/span><\/p>\n

Nauka p\u0142yn\u0105ca z tego jednego spo\u015br\u00f3d 613 przykaza\u0144 jest jasna: nie tylko nie mo\u017cna zwr\u00f3ci\u0107 niewolnika z powrotem do jego pana, ale tak\u017ce nale\u017cy zatroszczy\u0107 si\u0119 o jego potrzeby \u2013 zapewni\u0107 mu warunki mieszkaniowe i bytowe, \u201epo\u015br\u00f3d twoich bram\u201d \u2013 mo\u017ce wi\u0119c wybra\u0107 dowolne miejsce tam do mieszkania. I nie wolno go uciska\u0107 ani zatrudnia\u0107 do niep\u0142atnej pracy. My za\u015b powinni\u015bmy traktowa\u0107 go z szacunkiem i zapewni\u0107 mu \u015brodki do \u017cycia, tak, \u017ceby nie dosz\u0142o \u201ewobec niego do nadu\u017cycia\u201d.<\/span><\/p>\n

Ide\u0119 tego przykazania wyja\u015bnia Rambam w More Newuchim (3:39) w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b: \u201eTe przykazania maj\u0105 wielkie korzy\u015bci, a zas\u0142ugi dla tego, kt\u00f3ry je wype\u0142nia, s\u0105 jeszcze wi\u0119ksze \u2013 dok\u0142adaj\u0105c si\u0119 do utrzymania tych, kt\u00f3rzy chc\u0105 u nas si\u0119 schroni\u0107 i nie ujawnia\u0107 ich jako zbieg\u00f3w przed ich prze\u015bladowcami\u201d.<\/span><\/p>\n

Jednak nie tylko o niewolnikach Tora m\u00f3wi. Sprawa dotyczy te\u017c kwestii uchod\u017acy wojennego oraz tego, kt\u00f3ry ucieka przed prze\u015bladowaniami \u2013 tak to obja\u015bniaj\u0105 komentatorzy (R. ibn Ezra i Ramban) wspomnianego miejsca w Torze.<\/span><\/p>\n

Je\u015bli jednak sprawa dotyczy te\u017c wszelkich uchod\u017ac\u00f3w wojennych, czy te\u017c tych, kt\u00f3rzy uciekli z powodu g\u0142odu, plagi lub innych nieszcz\u0119\u015b\u0107, to dlaczego Tora m\u00f3wi tylko o szczeg\u00f3lnym przypadku \u201eniewolnika\u201d? Rambam wyja\u015bnia: \u201eTo prawo dotyczy ludzi znajduj\u0105cych si\u0119 na najni\u017cszym poziomie spo\u0142ecznym, jakim s\u0105 niewolnicy. Je\u015bli cz\u0142owiek szanowany i powa\u017cany prosi ci\u0119 o jak\u0105\u015b przys\u0142ug\u0119 i jest to micw\u0105, to tym bardziej jak\u017ce wa\u017cne jest pom\u00f3c, gdy o schronienie prosi ci\u0119 cz\u0142owiek w wielkiej potrzebie!\u201d<\/span><\/p>\n

Wielu jednak wnosi zastrze\u017cenie, \u017ce owi uchod\u017acy pochodz\u0105 ze spo\u0142ecze\u0144stw odmiennych kulturowo w stosunku do tego, kt\u00f3re je przyjmuje. Niekiedy ci ludzie oszukuj\u0105, ich poziom ucywilizowania jest niski, czasem nie znaj\u0105 zasad higieny osobistej, a ich zachowanie odbiega od wymog\u00f3w spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3re ich go\u015bci.<\/span><\/p>\n

M\u0119drcy Tory odnosz\u0105 si\u0119 do tego problemu tak\u017ce i w tym aspekcie.<\/span><\/p>\n

Obja\u015bniaj\u0105cy Tor\u0119 rabini m\u00f3wi\u0105, \u017ce nawet je\u015bli zachowanie niewolnika nie jest zgodne z normami moralnymi spo\u0142eczno\u015bci \u017cyj\u0105cej wedle zasad Tory, to i tak nie powinni\u015bmy zamyka\u0107 przed nimi bram, wr\u0119cz przeciwnie \u2013 to dodatkowy pow\u00f3d, by ugo\u015bci\u0107 ich po\u015br\u00f3d naszej spo\u0142eczno\u015bci, bowiem pojawia si\u0119 okazja, by nauczy\u0107 niewolnika zar\u00f3wno Tory, jak i zasad moralnych i w\u0142a\u015bciwej postawy etycznej, tym samym przekszta\u0142caj\u0105c go w warto\u015bciowego cz\u0142onka spo\u0142eczno\u015bci, post\u0119puj\u0105cego godziwie i pragn\u0105cego przys\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 dla dobra swojej nowej wsp\u00f3lnoty.<\/span><\/p>\n

Jednak nie jest to takie proste. Czasem bardzo trudno zachowa\u0107 si\u0119 go\u015bcinnie wobec obcego, zw\u0142aszcza je\u015bli pochodzi on z wrogiego ludu i wydaje si\u0119 stanowi\u0107 dla nas zagro\u017cenie. Sprawia to, \u017ce trudno go ugo\u015bci\u0107 i trudno, by zintegrowa\u0142 si\u0119 z przyjmuj\u0105c\u0105 go spo\u0142eczno\u015bci\u0105.<\/span><\/p>\n

Nie chc\u0119 przez to powiedzie\u0107, \u017ce go\u015bcinno\u015b\u0107 wobec obcych \u2013 niekiedy bardzo r\u00f3\u017cnych od nas, niekiedy te\u017c prezentuj\u0105cych ni\u017csze postawy moralne \u2013 nie oznacza braku troski ze strony w\u0142adz o miejscowych cz\u0142onk\u00f3w spo\u0142eczno\u015bci. Tora wymaga od przybysza, by przyj\u0105\u0142 nowe dla niego zasady i zachowywa\u0142 si\u0119 wed\u0142ug obowi\u0105zuj\u0105cego w danym kraju kodeksu i wymog\u00f3w moralnych.<\/span><\/p>\n

\n

W kontek\u015bcie tego zagadnienia mo\u017cemy r\u00f3wnie\u017c odnie\u015b\u0107 si\u0119 do opowie\u015bci z naszej historii, gdy mowa jest o m\u0105dro\u015bci proroka Eliasza, odnosz\u0105cego si\u0119 w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b do pewnego epizodu z wojny z wrogiem:<\/span><\/p>\n

Kiedy Kr\u00f3lestwo Izraela by\u0142o w nieustannym konflikcie z naje\u017ad\u017acami z p\u00f3\u0142nocy, atakuj\u0105cymi z terytorium Kr\u00f3lestwa Aramu, prorok postara\u0142 si\u0119 pom\u00f3c wojskom przy pomocy pewnego cudu. Jak m\u00f3wi Ksi\u0119ga Kr\u00f3lewska (Malachim 2, 6:18-20): \u201eZeszli do niego [wojownicy Aramu], a Eliasz zacz\u0105\u0142 si\u0119 modli\u0107 do Ha-Szem, m\u00f3wi\u0105c: \u2018B\u0142agam Ci\u0119, uderz w tych ludzi, by o\u015blepli\u2019. I Ha-Szem sprawi\u0142, \u017ce przestali widzie\u0107, wedle s\u0142\u00f3w modlitwy Eliasza. A Eliasz rzek\u0142 do nich: \u2018To nie jest w\u0142a\u015bciwa droga, r\u00f3wnie\u017c nie jest to w\u0142a\u015bciwe miasto; chod\u017acie za mn\u0105, a doprowadz\u0119 was do cz\u0142owieka, kt\u00f3rego szukacie\u2019. I poprowadzi\u0142 ich do Samarii. A gdy dotarli do Samarii, Eliasz rzek\u0142: \u2018Ha-Szem, otw\u00f3rz prosz\u0119 ich oczy, by mogli ujrze\u0107\u2019. I Ha-Szem otworzy\u0142 ich oczy i ujrzeli \u2013 oto znajdowali si\u0119 po\u015br\u00f3d terytorium Samarii\u201d.<\/span>
\nPRENUMERATA<\/strong><\/span>
\n<\/a>A gdy kr\u00f3l Izraela zapragn\u0105\u0142 zem\u015bci\u0107 si\u0119 na nich, Eliasz go poucza\u0142:<\/span><\/p>\n

\u201eNie zabijesz ich! Czy\u017c nie wzi\u0105\u0142e\u015b w niewol\u0119 swoim mieczem i swoim \u0142ukiem tych, kt\u00f3rych chcia\u0142by\u015b zabi\u0107? Postaw raczej przed nimi wod\u0119 i chleb, by mogli je\u015b\u0107 i pi\u0107, a potem niech wr\u00f3c\u0105 do swego pana\u201d (tam\u017ce, wers 22 \u2013 23).<\/span><\/p>\n

Historia ko\u0144czy si\u0119 szcz\u0119\u015bliwie: \u201eI nigdy wi\u0119cej ju\u017c naje\u017ad\u017acy z Aramu nie wkroczyli na ziemi\u0119 Izraela\u201d (w. 23).<\/span><\/p>\n

Przy okazji, jest to r\u00f3wnie\u017c przyk\u0142ad skutecznej operacji dyplomatycznej.<\/span><\/p>\n

Jak wspomniano powy\u017cej, w tym kr\u00f3tkim tek\u015bcie nie znajdziemy odpowiedzi na wszystkie dylematy, z jakimi boryka si\u0119 obecnie \u015bwiat zachodni. Nie stanowi r\u00f3wnie\u017c \u00f3w tekst pr\u00f3by odpowiedzi na pytanie, czy nale\u017cy otwiera\u0107 przed uchod\u017acami bramy \u2013 cho\u0107 i dla tych dylemat\u00f3w i pyta\u0144 halacha znajduje jasne odpowiedzi, kt\u00f3rymi nie b\u0119dziemy zajmowa\u0107 si\u0119 w tym miejscu. Trudno odpowiedzie\u0107 na pytanie, czy nale\u017cy bez ko\u0144ca wpuszcza\u0107 do swoich spo\u0142ecze\u0144stw nap\u0142yw uchod\u017ac\u00f3w, uciekaj\u0105cych z teren\u00f3w obj\u0119tych dzia\u0142aniami wojennymi. Oraz czy i jak zapewni\u0107 zatrudnienie imigrantom, kt\u00f3rzy nie chc\u0105 si\u0119 integrowa\u0107 ze spo\u0142ecze\u0144stwem \u2013 istnieje wiele, wiele innych zagadnie\u0144 szczeg\u00f3\u0142owych i dylemat\u00f3w zwi\u0105zanych z tymi pytaniami. Odpowiedzi na nie znajdziemy w odpowiednim kontek\u015bcie w prawie \u017cydowskim, lecz w tym miejscu nie mo\u017cemy tych w\u0105tk\u00f3w rozwin\u0105\u0107.<\/span><\/p>\n

Powy\u017cszy tekst stanowi natomiast pr\u00f3b\u0119 ukazania \u017cydowskiej moralno\u015bci, kt\u00f3ra naucza, jak, wedle nauk Tory, powinno si\u0119 post\u0119powa\u0107, na ile jest to mo\u017cliwe, w wy\u017cej wymienionych przypadkach.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W obliczu pytania o przyjmowanie uchod\u017ac\u00f3w warto si\u0119gn\u0105\u0107 do podstawy religii \u017cydowskiej i przeanalizowa\u0107, co m\u00f3wi Biblia. Jakie jest podej\u015bcie judaizmu do kwestii migracji uchod\u017ac\u00f3w? BOAZ PASH EUROPA DZISIAJ MUSI SOBIE ZADA\u0106 PYTANIE, CO ZROBI\u0106 Z OGROMEM NAP\u0141YWU UCHOD\u0179C\u00d3W, PUKAJ\u0104CYCH DO JEJ DRZWI. OPINIE NA TEN TEMAT OSCYLUJ\u0104 MI\u0118DZY R\u00d3\u017bNYMI SKRAJNO\u015aCIAMI I OBEJMUJ\u0104 PRZEMIESZANE ZE […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/86801"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=86801"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/86801\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":87063,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/86801\/revisions\/87063"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=86801"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=86801"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=86801"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}