![](\"https:\/\/chidusz.com\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/A_Story-teller_reciting_from_the__Arabian_Nights.__1911_-_TIMEA.png\")
Gaw\u0119dziarz opowiada histori\u0119 z \u201eKsi\u0119gi tysi\u0105ca i jednej nocy”, 1911\/ Wikipedia<\/p>\nGaw\u0119dziarz opowiada histori\u0119 z \u201eKsi\u0119gi tysi\u0105ca i jednej nocy”, 1911\/ Wikipedia<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/chidusz.png\")
<\/a>Jeste\u015bmy historiami, kt\u00f3re o sobie snujemy [komentarz do parszy Bo]<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\nRABIN JONATHAN SACKS Zdarza si\u0119, \u017ce inni znaj\u0105 nas lepiej, ni\u017c my sami. W 2000 roku jeden z \u017cydowskich instytut\u00f3w badawczych zaproponowa\u0142, aby \u017bydzi z Wielkiej Brytanii zostali uznani nie za wsp\u00f3lnot\u0119 religijn\u0105, ale grup\u0119 etniczn\u0105. W odpowiedzi na to nie\u017cydowski dziennikarz Andrew Marr powiedzia\u0142 co\u015b, co powinno by\u0107 oczywiste: \u201eTa ca\u0142a sprawa to brodzenie w p\u0142ytkiej wodzie \u2013 im dalej, tym p\u0142ycej\u201d.<\/span><\/p>\n To, co powiedzia\u0142 p\u00f3\u017aniej, uzna\u0142em za niezwykle inspiruj\u0105ce: \u201e\u017bydzi zawsze mieli historie do opowiedzenia. Biblia to jedno z najwi\u0119kszych dzie\u0142 ludzkiego ducha i wyobra\u017ani. Byli oni ofiarami wszystkiego, co w nowo\u017cytno\u015bci najgorsze \u2013 odbi\u0142o si\u0119 w nich jak w zwierciadle zachodnie szale\u0144stwo. Przede wszystkim jednak maj\u0105 za sob\u0105 histori\u0119 kulturowej i genetycznej walki o przetrwanie, trwaj\u0105cej od czas\u00f3w Imperium Rzymskiego a\u017c do XXI wieku \u2013 walki tkanej ostro\u017cnie po\u015br\u00f3d niezrozumia\u0142o\u015bci i wrogo\u015bci plemion europejskich\u201d[1]<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n \u017bydzi zawsze mieli historie do opowiedzenia<\/i> \u2013 bardzo lubi\u0119 te s\u0142owa. Rzeczywi\u015bcie snucie historii od zawsze by\u0142o centralnym elementem \u017cydowskiej tradycji. Ka\u017cda kultura ma swoje opowie\u015bci (nie\u017cyj\u0105cy ju\u017c Elie Wiesel powiedzia\u0142 kiedy\u015b, \u017ce \u201eB\u00f3g stworzy\u0142 cz\u0142owieka, bo uwielbia historie\u201d). Ta tradycja si\u0119ga jeszcze zapewne czas\u00f3w, gdy nasi przodkowie \u2013 my\u015bliwi i zbieracze \u2013 opowiadali sobie noc\u0105 historie przy ognisku. Ludzie to gaw\u0119dziarze.<\/span><\/p>\n W parszy Bo<\/i>, na chwil\u0119 przed wyj\u015bciem z Egiptu, Moj\u017cesz w niezwyk\u0142y spos\u00f3b trzykrotnie powtarza Izraelitom, \u017ce maj\u0105 oni opowiada\u0107 t\u0119 histori\u0119 przysz\u0142ym pokoleniom:<\/span><\/p>\n Izraelici nie opu\u015bcili jeszcze Egiptu, a Moj\u017cesz ju\u017c uczy\u0142 ich, w jaki spos\u00f3b opowiada\u0107 o tym swoim dzieciom i wnukom<\/i>. To do\u015b\u0107 niezwyk\u0142e. Dlaczego to zrobi\u0142? Sk\u0105d ta obsesja opowiadania historii?<\/span><\/p>\n Najprostsza odpowied\u017a brzmia\u0142aby: jeste\u015bmy historiami, kt\u00f3re o sobie snujemy[2]<\/sup><\/a>. Istnieje nierozerwalna wi\u0119\u017a mi\u0119dzy histori\u0105 a to\u017csamo\u015bci\u0105. Alasdair MacIntyre, odpowiedzialny za w\u0142\u0105czenie tej idei do my\u015bli wsp\u00f3\u0142czesnej, pisa\u0142, \u017ce \u201ecz\u0142owiek zar\u00f3wno w swoich dzia\u0142aniach i praktykach, jak i w fikcjach jest gaw\u0119dziarzem[3]<\/sup><\/a>\u201d. Uczymy si\u0119 tego, kim jeste\u015bmy, rozumiej\u0105c, w jakie historie byli\u015bmy uwik\u0142ani.<\/i><\/span><\/p>\n Jarome Bruner twierdzi\u0142, \u017ce prowadzona narracja jest kluczowa dla konstruowania znaczenia, a znaczenie sprawia, \u017ce kondycja ludzka jest ludzka. \u017baden komputer, zanim zrobi to, do czego zosta\u0142 stworzony, nie musi by\u0107 przekonany, \u017ce jego istnienie ma cel. Gen nie potrzebuje motywacji, a wirus trenera. Aby zrozumie\u0107, jak dzia\u0142aj\u0105, nie musimy bada\u0107 ich \u015bwiadomo\u015bci, bo takowej nie posiadaj\u0105. Ludzie s\u0105 jednak \u015bwiadomi. Wykonujemy pewne dzia\u0142ania dzisiaj ze wzgl\u0119du na to, co przytrafi\u0142o nam si\u0119 wczoraj, albo licz\u0105c na co\u015b, co mo\u017ce wydarzy\u0107 si\u0119 jutro. Nawet najmniejsze wyja\u015bnienie podejmowanych przez nas decyzji jest opowiadaniem historii. Przypatrzmy si\u0119 z pozoru prozaicznej scenie zamawiania sa\u0142atki w restauracji \u2013 kto\u015b nie je mi\u0119sa, kto\u015b inny chce schudn\u0105\u0107, a kto\u015b jeszcze inny przestrzega zasad narzuconych przez religi\u0119. Trzy niezwykle podobne do siebie sytuacje s\u0105 elementami zupe\u0142nie innych historii \u2013 akt zam\u00f3wienia sa\u0142atki ma inne znaczenie dla ka\u017cdej z tych os\u00f3b.<\/span><\/p>\n Co jednak gaw\u0119dziarstwo ma wsp\u00f3lnego z exodusem?<\/span><\/p>\n Jeden z najbardziej znacz\u0105cych cytat\u00f3w o naturze \u017cydowskiego istnienia, jaki znam, znajduje si\u0119 w Uwagach nad rz\u0105dem polskim <\/i>Jeana-Jacquesa Rousseau z 1772 roku, cho\u0107 wydawa\u0107 by si\u0119 to mog\u0142o ostatnim miejscem na tego rodzaju przemy\u015blenia. Rousseau pisze<\/span> o najwi\u0119kszych przyw\u00f3dcach politycznych w historii. Pierwszym z nich by\u0142 Moj\u017cesz, kt\u00f3ry \u201epowzi\u0105\u0142 i wykona\u0142 zdumiewaj\u0105ce przedsi\u0119wzi\u0119cie: zorganizowania w nar\u00f3d roju nieszcz\u0119snych zbieg\u00f3w, bez sztuk, bez broni, bez talent\u00f3w, bez cn\u00f3t, bez odwagi, niemaj\u0105cych na w\u0142asno\u015b\u0107 nawet p\u0119dzi ziemi\u201d.<\/span><\/p>\n Moj\u017cesz \u2013 pisze<\/span> dalej Rousseau \u2013 \u201eodwa\u017cy\u0142 si\u0119 utworzy\u0107 z tej koczowniczej i niewolniczej hordy cia\u0142o polityczne, nar\u00f3d wolny, i kiedy b\u0142\u0105dzi\u0142a w pustyni, nie maj\u0105c kamienia pod g\u0142ow\u0119, nada\u0142 jej te urz\u0105dzenia trwa\u0142e opieraj\u0105ce si\u0119 czasowi, losom i zdobywcom, kt\u00f3rych pi\u0119\u0107 tysi\u0119cy lat nie mog\u0142y zniszczy\u0107, ani nawet nadwer\u0119\u017cy\u0107 [\u2026]. Dzi\u0119ki temu w\u0142a\u015bnie ten szczeg\u00f3lny nar\u00f3d, tak cz\u0119sto podbijany, tak cz\u0119sto rozpraszany [\u2026] zachowa\u0142 si\u0119 przecie\u017c do naszych czas\u00f3w, rozrzucony mi\u0119dzy innymi narodami, nie mieszaj\u0105c si\u0119 z nimi\u201d [t\u0142um. dr Maciej Starzewski].<\/span><\/p>\n Geniusz Moj\u017cesza, jak twierdzi\u0142 Rousseau, zawiera\u0142 si\u0119 w charakterze praw, kt\u00f3re odr\u00f3\u017cnia\u0142y \u017byd\u00f3w od reszty narod\u00f3w. Ale to tylko po\u0142owa historii. Druga jej cz\u0119\u015b\u0107 zawarta jest w parszy Bo. <\/i>Mowa o instytucji opowiadania historii, b\u0119d\u0105cej podstawowym religijnym obowi\u0105zkiem ka\u017cdego \u017byda, o corocznym przypominaniu historii wyj\u015bcia z Egiptu, a w szczeg\u00f3lno\u015bci \u2013 o szczeg\u00f3lnej roli dzieci. W a\u017c trzech z czterech fragment\u00f3w Tory, kt\u00f3re nakazuj\u0105 przekazywa\u0107 opowie\u015b\u0107 o exodusie kolejnym pokoleniom (czwarty znajduje si\u0119 w parszy Wa-etchanan<\/i>), dzieci zadaj\u0105 pytania. Dlatego w\u0142a\u015bnie M\u0119drcy utrzymywali, \u017ce narracja nocy pesachowej powinna by\u0107 prowadzona w konwencji odpowiedzi na pytania zadawane przez dzieci. Je\u015bli jeste\u015bmy histori\u0105, kt\u00f3r\u0105 o sobie opowiadamy, pozostaniemy sob\u0105 tak d\u0142ugo, jak d\u0142ugo b\u0119dziemy t\u0119 histori\u0119 pami\u0119ta\u0107.<\/span><\/p>\n Ta idea znalaz\u0142a odzwierciedlenie w pewnym niezwyk\u0142ym spotkaniu. Tybetem od 1950 roku rz\u0105dz\u0105 Chiny. Podczas powstania w 1959 roku Dalajlamie grozi\u0142o \u015bmiertelne niebezpiecze\u0144stwo, dlatego uciek\u0142 do Dharamsali w Indiach, gdzie przebywa do tej pory wraz z przedstawicielami tybeta\u0144skiego rz\u0105du. Zdaj\u0105c sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce taka sytuacja mo\u017ce trwa\u0107 jeszcze wiele lat, Dalajlama zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 o rad\u0119 do \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rych uzna\u0142 za ekspert\u00f3w w dziedzinie podtrzymywania to\u017csamo\u015bci narodu na wygnaniu. Chcia\u0142 wiedzie\u0107, na czym polega\u0142 ich sekret. Historia tego trwaj\u0105cego tydzie\u0144 spotkania opowiedziana zosta\u0142a przez Rodgera Kamenetza w ksi\u0105\u017cce The Jew in the Lotus<\/i>. Jedn\u0105 z rzeczy, kt\u00f3re wyja\u015bniono Dalajlamie, by\u0142o znaczenie pami\u0119ci i opowiadania historii dla utrzymania kultury i to\u017csamo\u015bci przy \u017cyciu. Przyw\u00f3dcy duchowi rozmawiali w szczeg\u00f3lno\u015bci o obchodach \u015bwi\u0119ta Pesach i o tradycji sederowej. W zwi\u0105zku z tym w 1997 roku ameryka\u0144scy rabini i wysocy urz\u0119dnicy zorganizowali w Waszyngtonie specjaln\u0105 kolacj\u0119 sederow\u0105, na kt\u00f3r\u0105 zaproszono Dalajlam\u0119. Tak napisa\u0142 do zaproszonych go\u015bci: PRENUMERATA<\/span><\/strong><\/span> Kultury kszta\u0142tuj\u0105 si\u0119 w poprzez opowie\u015bci, kt\u00f3re same tworz\u0105. Niekt\u00f3re z historii odgrywaj\u0105 szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119 w formowaniu samo\u015bwiadomo\u015bci tych, kt\u00f3rzy je snuj\u0105. Nazywamy je wielkimi motywami. M\u00f3wi\u0105 o du\u017cych grupach ludzi \u2013 plemionach, narodach i cywilizacjach. Ich rol\u0105 jest sprawi\u0107, aby przedstawiciele grupy trzymali si\u0119 razem \u2013 niezale\u017cnie od mijaj\u0105cego czasu i zmieniaj\u0105cego si\u0119 miejsca \u2013 i tworzyli wsp\u00f3ln\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107, przekazywan\u0105 dalej kolejnym pokoleniom.<\/span><\/p>\n \u017badna z tych historii nie by\u0142a tak pot\u0119\u017cna, jak historia wyj\u015bcia Izraelit\u00f3w z Egiptu, kt\u00f3rej kontekst przedstawiony jest w parszy Bo<\/i>. Ta opowie\u015b\u0107 da\u0142a \u017bydom najtrwalsz\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 spo\u015br\u00f3d wszystkich narod\u00f3w. W czasach ucisku dawa\u0142a nadziej\u0119 na wolno\u015b\u0107, w czasach wygnania \u2013 na powr\u00f3t do domu. Dwie\u015bcie pokole\u0144 \u017cydowskich dzieci dowiedzia\u0142o si\u0119 z niej, kim s\u0105 i gdzie przynale\u017c\u0105. Exodus sta\u0142 si\u0119 znan\u0105 na ca\u0142ym \u015bwiecie opowie\u015bci\u0105 o wolno\u015bci, przyj\u0119t\u0105 przez zadziwiaj\u0105co r\u00f3\u017cne grupy \u2013 od siedemnastowiecznych purytan, przez dziewi\u0119tnastowiecznych Afroamerykan\u00f3w, po wsp\u00f3\u0142czesnych tybeta\u0144skich buddyst\u00f3w.<\/span><\/p>\n Wierz\u0119, \u017ce jestem bohaterem historii naszego ludu i \u017ce musz\u0119 \u2013 tak jak my wszyscy \u2013 napisa\u0107 sw\u00f3j w\u0142asny rozdzia\u0142. By\u0107 \u017bydem to czu\u0107 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 tej historii \u2013 \u017cy\u0107 ni\u0105 i robi\u0107 wszystko, aby przekazywa\u0107 j\u0105 kolejnym pokoleniom. [1]<\/sup><\/a> Andrew Marr, \u201eThe Observer\u201d, 14.05.2000 r.<\/em><\/span> Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em> Gaw\u0119dziarz opowiada histori\u0119 z \u201eKsi\u0119gi tysi\u0105ca i jednej nocy”, 1911\/ Wikipedia Jeste\u015bmy historiami, kt\u00f3re o sobie snujemy [komentarz do parszy Bo] RABIN JONATHAN SACKS T\u0142umaczenie: Jolanta R\u00f3\u017cy\u0142o PARSZA BO 1 LUTEGO 2020\/ 6 SZWAT 5780 Zdarza si\u0119, \u017ce inni znaj\u0105 nas lepiej, ni\u017c my sami. W 2000 roku jeden z \u017cydowskich instytut\u00f3w badawczych zaproponowa\u0142, aby […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/86909"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=86909"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/86909\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":86949,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/86909\/revisions\/86949"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=86909"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=86909"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=86909"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n<\/strong>T\u0142umaczenie: Jolanta R\u00f3\u017cy\u0142o<\/strong><\/span><\/p>\n
\nPARSZA BO 1 LUTEGO 2020\/ 6 SZWAT 5780<\/strong><\/span><\/h4>\n
\n
\n<\/span><\/p>\n
\n<\/a>![](\"https:\/\/chidusz.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/pesach-pascha-%C5%9Bwi%C4%99ta-%C5%BCydowskie-dramat-wielkanoc-otwinowski-jankew-dinezon-jakub-lgbt-biblia-zmiany-klimatu-a-religia-ekologia-judaizm-02.png\")
Podczas naszego dialogu z rabinami oraz uczonymi Tybeta\u0144czycy poznali tajemnice duchowego przetrwania \u017byd\u00f3w na wygnaniu \u2013 jedn\u0105 z nich jest seder. Przez dwa tysi\u0105ce lat, nawet w najtrudniejszych czasach, \u017bydzi wspominaj\u0105 wyswobodzenie si\u0119 z niewoli, i to niesie nadziej\u0119 w czasach zw\u0105tpienia. Jeste\u015bmy wdzi\u0119czni naszym \u017cydowskim braciom i siostrom za dodanie do swojego \u015bwi\u0119ta wolno\u015bci my\u015bli o wolno\u015bci narodu tybeta\u0144skiego.<\/span><\/p>\n
\n<\/span><\/p>\nPRZEKA\u017b DAROWIZN\u0118<\/strong>
![](\"https:\/\/chidusz.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/5895ceb8cba9841eabab6072-2.png\")
<\/a><\/h4>\n
\n
\n[2]<\/sup><\/a>Alasdair MacIntyre, After Virtue: a study in moral theory, Londyn 1981; Dan P. McAdams, The Stories We Live By: Personal Myths And The Making Of The Self, Nowy Jork 1997.<\/em><\/span>
\n[3]<\/sup><\/a>Tam\u017ce, s. 201.<\/em><\/span><\/p>\n
\n\n\n\n
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"