{"id":87115,"date":"2021-06-22T17:09:33","date_gmt":"2021-06-22T15:09:33","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=87115"},"modified":"2021-06-22T06:32:26","modified_gmt":"2021-06-22T04:32:26","slug":"02-09-60","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=87115","title":{"rendered":"Barbarossa, szok Stalina. 80 lat temu III Rzesza napad\u0142a na Zwi\u0105zek Radziecki"},"content":{"rendered":"

Niemieckie wojska w drodze do Moskwy – na czele PzKpfw III Ausf G, pa\u017adziernik 1941 r. (Fot. BE&W)<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Barbarossa, szok Stalina. 80 lat temu III Rzesza napad\u0142a na Zwi\u0105zek Radziecki<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Bartosz T. Wieli\u0144ski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Gen. Niko\u0142aj W\u0142asik, szef ochrony Stalina, budzi prze\u0142o\u017conego. – Pilny telefon. Na linii szef sztabu genera\u0142 Gieorgij \u017bukow. Jest 22 czerwca 1941 r., godz. 3.45. \u017bukow melduje Stalinowi, \u017ce Luftwaffe bombarduje miasta wzd\u0142u\u017c granicy. Dyktator nie wierzy… Rozmowa z Anthonym Beevorem<\/strong><\/span><\/h4>\n

.<\/p>\n

Uwa\u017ca, \u017ce bombardowania to prowokacja, w najgorszym wypadku spisek niemieckich genera\u0142\u00f3w. To nie pierwszy telefon \u017bukowa. Kilka godzin wcze\u015bniej alarmowa\u0142 Stalina, \u017ce przez granice przeszed\u0142 kolejny niemiecki dezerter i ostrzeg\u0142, \u017ce jednostki Wehrmachtu przemieszczaj\u0105 si\u0119 nad granic\u0119, a rozkaz do ataku na ZSRR zosta\u0142 wydany. Stalina to nie przekonuje, podobnie jak nap\u0142ywaj\u0105ce od p\u00f3\u0142 roku meldunki od coraz bardziej wystraszonych agent\u00f3w wywiadu. \u2013 Brytyjczycy chc\u0105 nas wci\u0105gn\u0105\u0107 w wojn\u0119 z Hitlerem \u2013 odpowiada na to dyktator.<\/span><\/p>\n

Gdy wiosn\u0105 sowieckie lotnictwo melduje, \u017ce niemieckie samoloty rozpoznawcze masowo naruszaj\u0105 granic\u0119, a jeden samolot z czarnymi krzy\u017cami na skrzyd\u0142ach dolecia\u0142 a\u017c pod Moskw\u0119, Stalin macha r\u0119k\u0105. Atak Hitlera wydaje mu si\u0119 sprzeczny z logik\u0105. Po do\u015bwiadczeniach pierwszej wojny \u015bwiatowej \u017caden niemiecki przyw\u00f3dca nie pozwoli sobie na wojn\u0119 na dw\u00f3ch frontach. A przecie\u017c Wehrmacht i Luftwaffe mimo bu\u0144czucznych zapowiedzi niemieckich dow\u00f3dc\u00f3w jeszcze nie rzuci\u0142y Wielkiej Brytanii na kolana.<\/span><\/p>\n

Stalin nie wierzy w atak nawet wtedy, gdy niemieckie jednostki s\u0105 ju\u017c g\u0142\u0119boko na terytorium sowieckim, zabrania Armii Czerwonej otwiera\u0107 do nich ogie\u0144, by nie eskalowa\u0107 prowokacji.<\/span><\/p>\n

\u2013 To nie wygl\u0105da na prowokacj\u0119 \u2013 m\u00f3wi marsza\u0142ek Siemion Timoszenko, ludowy komisarz obrony.<\/span><\/p>\n

\u2013 Niemieccy genera\u0142owie, je\u015bli trzeba kogo\u015b sprowokowa\u0107, s\u0105 w stanie zbombardowa\u0107 w\u0142asne miasta \u2013 odpowiada Stalin.<\/span><\/p>\n

Wiaczes\u0142aw Mo\u0142otow, szef sowieckiej dyplomacji, dzwoni do niemieckiej ambasady. W s\u0142uchawce s\u0142yszy, \u017ce ambasador Friedrich-Werner von der Schulenburg jedzie do niego ze specjaln\u0105 wiadomo\u015bci\u0105. Ze spotkania z niemieckim dyplomat\u0105 wraca wstrz\u0105\u015bni\u0119ty. \u2013 Niemcy wypowiadaj\u0105 nam wojn\u0119 \u2013 m\u00f3wi.<\/span><\/p>\n

Stalin jest w szoku.<\/span><\/p>\n

Rozkazuje kontraktowa\u0107, ale Niemcy mia\u017cd\u017c\u0105 jednostki Armii Czerwonej. Radzieccy dow\u00f3dcy nie s\u0105 w stanie opanowa\u0107 chaosu, \u017co\u0142nierze po prostu rzucaj\u0105 bro\u0144. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 pilot\u00f3w nie mo\u017ce wystartowa\u0107, setki samolot\u00f3w Niemcy zniszczyli na pasach. Tydzie\u0144 po ataku Wehrmacht zajmuje Mi\u0144sk. Stalin przekonany, \u017ce droga na Moskw\u0119 stoi przed Hitlerem otworem, jest przera\u017cony. \u2013 Lenin stworzy\u0142 to pa\u0144stwo, my je spier… \u2013 m\u00f3wi.<\/span><\/p>\n

Za\u0142amany zamyka si\u0119 w swojej daczy. Odezw\u0119 do narodu wyg\u0142osi dopiero 3 lipca.<\/span><\/p>\n

BARTOSZ T. WIELI\u0143SKI: 22 czerwca 1941 r. Hitler uderza na ZSRR. Stalin jest ca\u0142kowicie zaskoczony, a przecie\u017c o tym, \u017ce III Rzesza szykuje atak, przestrzegali Brytyjczycy, radziecki wywiad, niemieccy dezerterzy. Dlaczego nie chcia\u0142 w te przestrogi uwierzy\u0107?<\/strong><\/h4>\n

ANTHONY BEEVOR: Pyta\u0142em o to znanego brytyjskiego psychiatr\u0119, kt\u00f3rego pasj\u0105 by\u0142a historia najnowsza. Wed\u0142ug niego Stalin zdradza\u0142 objawy schizofrenii paranoidalnej. Jego umys\u0142 pracowa\u0142 na dw\u00f3ch poziomach. Po pierwsze, wydawa\u0142o mu si\u0119, \u017ce mo\u017ce wszystko, po drugie, ocenia\u0142 \u015bwiat i ludzi wed\u0142ug siebie. I do tego by\u0142 pragmatykiem.<\/span><\/p>\n

Najpierw przekona\u0142 wi\u0119c samego siebie, \u017ce atak Hitlera na ZSRR by\u0142by szale\u0144stwem chocia\u017cby dlatego, \u017ce Niemcy odci\u0119liby si\u0119 od dostaw kluczowych surowc\u00f3w. By\u0142 te\u017c nies\u0142ychanie podejrzliwy, wi\u0119c ka\u017cd\u0105 informacj\u0119 o ataku traktowa\u0142 jako prowokacj\u0119, kt\u00f3rej celem jest wci\u0105gni\u0119cie ZSRR do wojny. To nawet uk\u0142ada\u0142o si\u0119 w logiczn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 \u2013 jednym z pierwszych, kt\u00f3ry przekaza\u0142 informacj\u0119 o ataku, by\u0142 brytyjski premier Winston Churchill. Wojna\u00a0Niemiec<\/a>\u00a0z ZSRR by\u0142a mu jak najbardziej na r\u0119k\u0119, przecie\u017c uratowa\u0142by Wielk\u0105 Brytani\u0119. Stalin by\u0142 pewien, \u017ce Churchill przeciw niemu spiskowa\u0142.<\/span><\/p>\n

Ignorowa\u0142 te\u017c doniesienia swojej ambasady w Berlinie, kt\u00f3ra nie tylko alarmowa\u0142a o ruchach wojsk na niemiecko-radzieckiej granicy, ale te\u017c zdoby\u0142a s\u0142owniczki przygotowane dla Wehrmachtu z potrzebnymi rosyjskimi zwrotami typu: \u201est\u00f3j” czy \u201er\u0119ce do g\u00f3ry”.<\/span><\/p>\n

Czy w pierwszych godzinach po ataku Stalin by\u0142 \u015bwiadomy tego, co si\u0119 dzieje na froncie?<\/strong><\/h4>\n

\u2013\u00a0<\/b>Nie. Nie przyjmowa\u0142 do wiadomo\u015bci, \u017ce Hitler go zdradzi\u0142, a z nadgranicznych oddzia\u0142\u00f3w Armii Czerwonej zosta\u0142y strz\u0119py. Dopiero gdy przyby\u0142 do Stawki \u2013 naczelnego dow\u00f3dztwa Armii Czerwonej, \u017bukow i inni genera\u0142owie pokazali mu na mapach, co si\u0119 dzieje na froncie. Zda\u0142 sobie spraw\u0119 z rozmiar\u00f3w katastrofy. Za\u0142ama\u0142 si\u0119 psychicznie.<\/span><\/p>\n

Gieorgij \u017bukow, szef Sztabu Generalnego Fot. Domena publiczna<\/em><\/span><\/p>\n

Stalin liczy\u0142 si\u0119 z tym, \u017ce zostanie pokonany. W pa\u017adzierniku wezwano na Kreml Iwana Stamenowa, bu\u0142garskiego ambasadora w ZSRR (Bu\u0142garia by\u0142a sojusznikiem III Rzeszy, ale w przeciwie\u0144stwie do W\u0119gier czy Rumunii nie wzi\u0119\u0142a udzia\u0142u w ataku na ZSRR), i Stalin wypytywa\u0142 go o mo\u017cliwo\u015b\u0107 rokowa\u0144 z Niemcami. Stamenow go wy\u015bmia\u0142: \u2013 Oszaleli\u015bcie, nawet je\u015bli b\u0119dziecie musieli wycofa\u0107 si\u0119 za Ural, to i tak wygracie.<\/span><\/p>\n

Hitler ca\u0142kowicie zlekcewa\u017cy\u0142 wnioski p\u0142yn\u0105ce z wojny japo\u0144sko-chi\u0144skiej. Wynika\u0142o z niej, \u017ce przewaga technologiczna to za ma\u0142o, by wygra\u0107 wojn\u0119. Armia japo\u0144ska, kt\u00f3ra w 1937 r. zaatakowa\u0142a Chiny, g\u00f3rowa\u0142a nad armi\u0105 Czang Kaj-szeka pod wzgl\u0119dem wyposa\u017cenia i wyszkolenia, ale Chi\u0144czyk\u00f3w by\u0142o znacznie wi\u0119cej. To samo mo\u017cna powiedzie\u0107 o Wehrmachcie i Armii Czerwonej. Japo\u0144czycy na pocz\u0105tku osi\u0105gali sukcesy, zaj\u0119li Szanghaj, Nankin, a potem ich atak os\u0142ab\u0142, a podbicie Chin sta\u0142o si\u0119 nierealne. Japo\u0144czykom nie przysz\u0142o do g\u0142owy, \u017ce Czang Kaj-szek wycofa si\u0119 w g\u0142\u0105b kraju i b\u0119dzie prowadzi\u0107 wojn\u0119 na wyniszczenie. Podobnie post\u0105pi\u0142 Stalin.<\/span><\/p>\n

Rozleg\u0142o\u015b\u0107 podbitego terytorium w obu przypadkach odegra\u0142a du\u017c\u0105 rol\u0119 \u2013 w Chinach, a potem w ZSRR naje\u017ad\u017acy mieli zbyt ma\u0142o \u017co\u0142nierzy, by je w\u00a0pe\u0142ni<\/a>\u00a0kontrolowa\u0107. Byli bezsilni wobec atak\u00f3w partyzant\u00f3w. Napotkali op\u00f3r ludno\u015bci. Japo\u0144czykom i Niemcom wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce stosuj\u0105c krwawe represje, z\u0142ami\u0105 ducha walki, tymczasem by\u0142o na odwr\u00f3t.<\/span><\/p>\n

Jak to by\u0142o mo\u017cliwe? Radzieckie spo\u0142ecze\u0144stwo prze\u017cy\u0142o tu\u017c przed wojn\u0105 wielk\u0105 czystk\u0119, tysi\u0105ce ludzi siedzia\u0142o w \u0142agrach. Na Ukrainie niemieckich \u017co\u0142nierzy witano jak wyzwolicieli…<\/strong><\/h4>\n

\u2013\u00a0<\/b>Ukraina<\/a><\/strong><\/span>\u00a0by\u0142a szczeg\u00f3lnie dotkni\u0119ta przez sowieckie represje, miliony ludzi zmar\u0142y tam podczas Wielkiego G\u0142odu. Nienawi\u015b\u0107 do Stalina by\u0142a powszechna, wielu wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce Niemcy nios\u0105 im wolno\u015b\u0107. Ale Ukrai\u0144cy szybko do\u015bwiadczyli niemieckiego terroru, nienawidzili Stalina, ale szybko jeszcze bardziej znienawidzili Niemc\u00f3w.<\/span><\/p>\n

W innych cz\u0119\u015bciach ZSRR kult wodza kwit\u0142, nawet ludzie w gu\u0142agach byli przekonani, \u017ce za ich los nie odpowiada on, tylko jego urz\u0119dnicy. Dla wielu obywateli by\u0142 jak car \u2013 posta\u0107 bez skazy.<\/span><\/p>\n

Jakim dow\u00f3dc\u0105 by\u0142 Stalin?<\/strong><\/span><\/h4>\n

\u2013\u00a0<\/b>Z biegiem czasu coraz lepszym, w odr\u00f3\u017cnieniu od Hitlera, kt\u00f3ry pope\u0142nia\u0142 coraz wi\u0119cej b\u0142\u0119d\u00f3w. Odpowiedzialno\u015b\u0107 Stalina za to, \u017ce Armia Czerwona na pocz\u0105tku wojny ponios\u0142a tak olbrzymie straty, jest oczywista. Nie tylko dlatego, \u017ce zignorowa\u0142 informacj\u0119 o nadchodz\u0105cym ataku. To przecie\u017c on wyda\u0142 \u017co\u0142nierzom rozkaz: \u201eAni kroku w ty\u0142”, a genera\u0142owie, maj\u0105c na karku funkcjonariuszy NKWD z odbezpieczonymi pistoletami, bali si\u0119 temu sprzeciwi\u0107. Skutki by\u0142y op\u0142akane.<\/span><\/p>\n

Sam znikn\u0105\u0142 z \u017cycia publicznego. Ilja Erenburg, radziecki pisarz i korespondent \u201eIzwiestii”, przejrza\u0142 wydania gazet z czas\u00f3w wojny. Gdy sytuacja by\u0142a dramatyczna, nie wspomina\u0142y nazwiska Stalina, dopiero w grudniu, gdy odegnano Niemc\u00f3w spod Moskwy, zacz\u0105\u0142 pojawia\u0107 si\u0119 na \u0142amach.<\/span><\/p>\n

Potem te\u017c pope\u0142nia\u0142 b\u0142\u0119dy \u2013 na przyk\u0142ad w styczniu 1942 r., gdy rzuci\u0142 Armi\u0119 Czerwon\u0105 do ofensywy, licz\u0105c na to, \u017ce pogna Niemc\u00f3w tak jak car Francuz\u00f3w w 1812 r. Jednak nie doceni\u0142 Wehrmachtu, kt\u00f3ry zdo\u0142a\u0142 odbudowa\u0107 si\u0142y. Pomyli\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c p\u00f3\u017aniej, gdy w 1942 r. Niemcy rozpocz\u0119li kolejn\u0105 ofensyw\u0119 \u2013 my\u015bla\u0142, \u017ce celem zn\u00f3w b\u0119dzie Moskwa, a Hitler ruszy\u0142 na Kaukaz.<\/span><\/p>\n

S\u0142ucha\u0142 swoich genera\u0142\u00f3w?<\/strong><\/h4>\n

\u2013\u00a0<\/b>W przeciwie\u0144stwie do Hitlera zdarza\u0142o mu si\u0119, szczeg\u00f3lnie gdy zda\u0142 sobie spraw\u0119, \u017ce zabraniaj\u0105c armii wycofywania si\u0119, pope\u0142ni\u0142 b\u0142\u0105d. Gdy we wrze\u015bniu 1942 r. rozpocz\u0119\u0142y si\u0119\u00a0walki o Stalingrad<\/a>,<\/strong><\/span> pos\u0142ucha\u0142 \u017bukowa i Wasilewskiego, kt\u00f3rzy przedstawili mu plany kontrofensywy i otoczenia znajduj\u0105cych si\u0119 w mie\u015bcie wojsk niemieckich.<\/span><\/p>\n

U Stalina pos\u0142uch zdobywali m\u0142odzi i bezwzgl\u0119dni dow\u00f3dcy, kt\u00f3rzy nie cofali si\u0119 przed niczym. W archiwach zachowa\u0142 si\u0119 rozkaz \u017bukowa z lata 1941 r., kt\u00f3ry kaza\u0142 rozstrzeliwa\u0107 rodziny \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rzy dostali si\u0119 do niemieckiej niewoli. Gdyby ten rozkaz wprowadzono w \u017cycie, pod murem musia\u0142by stan\u0105\u0107 sam Stalin. Jego\u00a0syn Jakow D\u017cugaszwili zosta\u0142 wzi\u0119ty do niewoli<\/a><\/strong><\/span>\u00a0w lipcu 1941 r. pod Witebskiem.<\/span><\/p>\n

\"Je\u0144cyJe\u0144cy radzieccy w prowizorycznym obozie, lato 1941 r. W pierwszych tygodniach wojny niemieckie jednostki zamyka\u0142y w okr\u0105\u017ceniach po kilkaset tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy<\/span>\u00a0Fot. BE&W<\/span><\/em><\/span><\/span><\/p>\n

Co ciekawe, w 1942 r. genera\u0142owie Stalina nie bali si\u0119 ju\u017c NKWD. W\u0142adza bezpieki nad armi\u0105 za\u0142ama\u0142a si\u0119, mniej mieli jej te\u017c oficerowie polityczni. Dzi\u0119ki temu dow\u00f3dcy stali si\u0119 pewniejsi siebie, wreszcie mieli takie mo\u017cliwo\u015bci jak Niemcy. Bezpieka odzyska\u0142a kontrol\u0119 nad wojskiem dopiero po wojnie, gdy Stalin zacz\u0105\u0142 obawia\u0107 si\u0119 zbytniej samodzielno\u015bci generalicji, po wojennych sukcesach.<\/span><\/p>\n

Kt\u00f3ry moment wojny z ZSRR by\u0142 prze\u0142omowy?<\/strong><\/h4>\n

\u2013\u00a0<\/b>Z geopolitycznego punktu widzenia grudzie\u0144 1941 r. Hitler nie zdo\u0142a\u0142 zaj\u0105\u0107 Moskwy i rzuci\u0107 Stalina na kolana. Koncepcja wojny b\u0142yskawicznej za\u0142ama\u0142a si\u0119, a do wojny przyst\u0105pi\u0142y USA. Dzi\u0119ki ameryka\u0144skiemu przemys\u0142owi zbrojeniowemu mo\u017cliwo\u015bci aliant\u00f3w wzros\u0142y. Ale w\u00f3wczas nic nie wskazywa\u0142o na to, \u017ce to prze\u0142om: Ameryka zosta\u0142a przecie\u017c upokorzona w Pearl Harbor, a Rommel par\u0142 w kierunku Kana\u0142u Sueskiego.<\/span><\/p>\n

Z punktu widzenia psychologicznego i militarnego prze\u0142omem by\u0142a bitwa o Stalingrad. Dla Stalina jego obrona mia\u0142a kolosalne znaczenie, nosi\u0142o w ko\u0144cu jego imi\u0119. Upadek Stalingradu m\u00f3g\u0142 zdruzgota\u0107 morale, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o tym, \u017ce miasto mia\u0142o wielkie znaczenie strategiczne.<\/span><\/p>\n

Hitler chcia\u0142 za wszelk\u0105 cen\u0119 zaj\u0105\u0107 Stalingrad, bo nie mog\u0105c osi\u0105gn\u0105\u0107 zwyci\u0119stwa militarnego, potrzebowa\u0142 sukcesu symbolicznego. Plan podbicia Kaukazu okaza\u0142 si\u0119 bowiem r\u00f3wnie niewykonalny, jak zaj\u0119cie Moskwy. Cena, jak\u0105 III Rzesza zap\u0142aci\u0142a pod Stalingradem, by\u0142a potworna \u2013 od listopada 1942 r. do ko\u0144ca stycznia 1943 r. Niemcy i ich sojusznicy stracili tam p\u00f3\u0142 miliona \u017co\u0142nierzy.<\/span><\/p>\n

\"Dw\u00f3chDw\u00f3ch \u017co\u0142nierzy Wehrmachtu sk\u0142ada flag\u0119 ze swastyk\u0105, ZSRR, lato 1941 r.<\/span>\u00a0Fot. East News<\/span><\/em><\/span><\/span><\/p>\n

Armia Czerwona przez ca\u0142\u0105 wojn\u0119 ponosi\u0142a gigantyczne straty, Stalin i jego genera\u0142owie nie liczyli si\u0119 z \u017cyciem \u017co\u0142nierzy. Zachodni dow\u00f3dcy byli przera\u017ceni, gdy dowiedzieli si\u0119, \u017ce Sowieci wysy\u0142aj\u0105 karne bataliony na pola minowe…<\/strong><\/h4>\n

\u2013\u00a0<\/b>To wynika\u0142o z ideologii: dla Stalina ludzkie \u017cycie nie mia\u0142o warto\u015bci, liczy\u0142o si\u0119 pa\u0144stwo. Dla pa\u0144stwa mo\u017cna by\u0142o po\u015bwi\u0119ci\u0107 tylu ludzi, ilu trzeba. Tak my\u015bleli te\u017c jego genera\u0142owie i oficerowie.<\/span><\/p>\n

Jaki wp\u0142yw na przebieg wojny mia\u0142y dostawy ameryka\u0144skiego sprz\u0119tu w ramach Lend-Lease? Do ZSRR pop\u0142yn\u0119\u0142o mn\u00f3stwo uzbrojenia, o skali m\u00f3wi\u0105 liczby, np. prawie p\u00f3\u0142 miliona samochod\u00f3w, 22 tys. samolot\u00f3w czy 13 tys. czo\u0142g\u00f3w.<\/strong><\/h4>\n

\u2013\u00a0<\/b>Olbrzymi. Amerykanie zmechanizowali Armi\u0119 Czerwon\u0105. Dzi\u0119ki ci\u0119\u017car\u00f3wkom Dodge\u2019a czy Studebakera tak szybko posuwa\u0142a si\u0119 na zach\u00f3d, \u017ce w ko\u0144cu dotar\u0142a do Berlina przed Amerykanami. \u017bo\u0142nierze i oficerowie byli sprz\u0119tem zachwyceni, Stalin te\u017c, ale s\u0142owem nie podzi\u0119kowa\u0142 za pomoc.<\/span><\/p>\n

Wielkie znaczenie mia\u0142y te\u017c naloty dywanowe na niemieckie miasta. W 1943 r. Niemcy musieli wycofa\u0107 z frontu wschodniego sporo samolot\u00f3w my\u015bliwskich i artyleri\u0119 przeciwlotnicz\u0105. W efekcie radzieckie lotnictwo osi\u0105gn\u0119\u0142o przewag\u0119 w powietrzu, Niemcy nie byli w stanie wykonywa\u0107 lot\u00f3w rozpoznawczych nad terytorium kontrolowanym przez Armi\u0119 Czerwon\u0105. Zap\u0142acili za to straszn\u0105 cen\u0119 \u2013 22 czerwca 1944 r., w trzeci\u0105 rocznic\u0119 napa\u015bci na ZSRR, ruszy\u0142a wielka sowiecka ofensywa, operacja \u201eBagration”. Atak ca\u0142kowicie zaskoczy\u0142 Niemc\u00f3w, a by\u0142 jednym z najwa\u017cniejszych w ca\u0142ej wojnie na wschodzie. Po b\u0142yskawicznej ofensywie Armia Czerwona dosz\u0142a do Wis\u0142y. Kilka tygodni wcze\u015bniej alianci utworzyli we\u00a0Francji<\/span><\/strong><\/a>\u00a0drugi front. W tym momencie pewne by\u0142o, \u017ce Niemcy ponios\u0105 kl\u0119sk\u0119. A najwi\u0119kszym zwyci\u0119zc\u0105, mimo pocz\u0105tkowej kl\u0119ski, b\u0119dzie Stalin.<\/span><\/p>\n

\n

Anthony Beevor<\/b>\u00a0\u2013 brytyjski historyk, oficer w stanie spoczynku. Autor m.in. ksi\u0105\u017cek: \u201eStalingrad”, \u201eBerlin. Upadek 1945″, \u201eD-Day. Bitwa o Normandi\u0119”, \u201eDruga wojna \u015bwiatowa”, \u201eWalka o Hiszpani\u0119 1936-39″<\/i><\/span><\/p>\n

Operacja \u201eBarbarossa<\/strong>“<\/span><\/em><\/p>\n

\u2022 Atak hitlerowskich Niemiec wraz z sojusznikami na Zwi\u0105zek Radziecki nast\u0105pi\u0142 22 czerwca 1941 r., rozpoczynaj\u0105c wojn\u0119 niemiecko-radzieck\u0105. Na froncie o d\u0142ugo\u015bci 2900 km agresorzy zgromadzili najwi\u0119ksz\u0105 inwazyjn\u0105 armi\u0119 w historii licz\u0105c\u0105 ok. 3,9 mln \u017co\u0142nierzy. Wed\u0142ug planu wojska l\u0105dowe wspierane przez lotnictwo mia\u0142y b\u0142yskawicznie zaj\u0105\u0107 republiki ba\u0142tyckie i Leningrad, Moskw\u0119 oraz Ukrain\u0119, do jesieni podbi\u0107 niemal ca\u0142e europejskie terytorium wroga: od Archangielska na p\u00f3\u0142nocy po Astracha\u0144 na po\u0142udniu.<\/span><\/em><\/p>\n

\u2022 Ostatecznie operacja za\u0142ama\u0142a si\u0119 5 grudnia, gdy wojska radzieckie przeprowadzi\u0142y udan\u0105 kontrofensyw\u0119, odrzucaj\u0105c przeciwnika z przedmie\u015b\u0107 stolicy.<\/span><\/em><\/p>\n

\u2022 Do ko\u0144ca 1941 r. wojska inwazyjne ponios\u0142y straty z powodu co najmniej 775 tys. zabitych, rannych i zaginionych. W tym czasie zgin\u0119\u0142o tak\u017ce 800 tys. czerwonoarmist\u00f3w, a sze\u015b\u0107 milion\u00f3w zosta\u0142o wzi\u0119tych do niewoli, gdzie wi\u0119kszo\u015b\u0107 zmar\u0142a z powodu chor\u00f3b i g\u0142odu. Cz\u0119\u015bciowemu lub ca\u0142kowitemu zniszczeniu uleg\u0142o ok. 1710 miast i 70 tys. wsi.<\/span><\/em><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Niemieckie wojska w drodze do Moskwy – na czele PzKpfw III Ausf G, pa\u017adziernik 1941 r. (Fot. BE&W) Barbarossa, szok Stalina. 80 lat temu III Rzesza napad\u0142a na Zwi\u0105zek Radziecki Bartosz T. Wieli\u0144ski Gen. Niko\u0142aj W\u0142asik, szef ochrony Stalina, budzi prze\u0142o\u017conego. – Pilny telefon. Na linii szef sztabu genera\u0142 Gieorgij \u017bukow. Jest 22 czerwca 1941 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/87115"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=87115"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/87115\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":87135,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/87115\/revisions\/87135"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=87115"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=87115"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=87115"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}