{"id":87513,"date":"2021-07-06T17:05:46","date_gmt":"2021-07-06T15:05:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=87513"},"modified":"2021-07-06T08:48:18","modified_gmt":"2021-07-06T06:48:18","slug":"16-09-61","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=87513","title":{"rendered":"Mija 81 lat od pierwszej ucieczki wi\u0119\u017ania z niemieckiego obozu Auschwitz"},"content":{"rendered":"

Teren by\u0142ego niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz Birkenau. Fot. PAP\/ A. Grygiel<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Mija 81 lat od pierwszej ucieczki wi\u0119\u017ania z niemieckiego obozu Auschwitz<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Marek Szafra\u0144ski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

81 lat temu, 6 lipca 1940 r., z KL Auschwitz uciek\u0142 wi\u0119zie\u0144 Tadeusz Wiejowski. By\u0142a to pierwsza ucieczka z obozu. Po jej ujawnieniu Niemcy zarz\u0105dzili apel. Trwa\u0142 20 godzin. Podczas niego zmar\u0142 polski \u017byd Dawid Wongczewski. Sta\u0142 si\u0119 pierwsz\u0105 ofiar\u0105 obozu.<\/strong><\/span><\/h4>\n

Tadeusz Wiejowski zosta\u0142 deportowany do Auschwitz 14 czerwca 1940 r. w pierwszym transporcie polskich wi\u0119\u017ani\u00f3w. Pochodzi\u0142 z Ko\u0142aczyc. By\u0142 szewcem. W ucieczce pomogli polscy robotnicy, kt\u00f3rzy pracowali jako elektrycy w niemieckiej firmie: Boles\u0142aw Bicz, Emil Kowalowski, Stanis\u0142aw Mrzyg\u0142\u00f3d, J\u00f3zef Muszy\u0144ski i J\u00f3zef Patek. Czterech z nich by\u0142o cz\u0142onkami Zwi\u0105zku Walki Zbrojnej.<\/span><\/p>\n

Uciekinier przebrany w robocze ubranie jednego z elektryk\u00f3w wyszed\u0142 w ich towarzystwie na zewn\u0105trz. Otrzyma\u0142 od nich prowiant i pieni\u0105dze. Towarowym poci\u0105giem wydosta\u0142 si\u0119 poza okolice obozu.<\/span><\/p>\n

Niemcy po wykryciu ucieczki zarz\u0105dzili karny apel. Rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 o godz. 18. w dniu ucieczki i trwa\u0142 nieprzerwanie do godziny 14. nast\u0119pnego dnia. By\u0142 to najd\u0142u\u017cszy apel w historii obozu. Niemcy przez ca\u0142\u0105 noc chodzili mi\u0119dzy szeregami wi\u0119\u017ani\u00f3w bij\u0105c ich i kopi\u0105c. Po raz pierwszy wymierzono publiczn\u0105 kar\u0119 ch\u0142osty kijem. W tym celu skonstruowano \u201ekoz\u0142a\u201d w obozowej stolarni. Kara dotkn\u0119\u0142a wi\u0119\u017ani\u00f3w, kt\u00f3rych gestapo podejrzewa\u0142o o pomoc w ucieczce.<\/span><\/p>\n

\n

Niemcy po wykryciu ucieczki zarz\u0105dzili karny apel. Rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 o godz. 18. w dniu ucieczki i trwa\u0142 nieprzerwanie do godziny 14. nast\u0119pnego dnia. By\u0142 to najd\u0142u\u017cszy apel w historii obozu. Niemcy przez ca\u0142\u0105 noc chodzili mi\u0119dzy szeregami wi\u0119\u017ani\u00f3w, bij\u0105c ich i kopi\u0105c.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

W “st\u00f3jce” uczestniczyli wszyscy wi\u0119\u017aniowie, tak\u017ce chorzy. By\u0142o ich w\u00f3wczas 1311. Noc\u0105 z 6 na 7 lipca, wycie\u0144czony wielogodzinnym staniem, zmar\u0142 Dawid Wongczewski.<\/span><\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie o pierwszej ofierze niemal nic nie wiadomo. Nieznana jest jego przesz\u0142o\u015b\u0107, zaw\u00f3d, rodzina, ani te\u017c, w jaki spos\u00f3b zosta\u0142 zatrzymany przez Niemc\u00f3w. Wiadomo jedynie, \u017ce do Auschwitz zosta\u0142 deportowany w drugim transporcie polskich wi\u0119\u017ani\u00f3w 20 czerwca 1940 r. Niemcy przywie\u017ali nim 313 os\u00f3b z wi\u0119zienia w Wi\u015bniczu Nowym. W wi\u0119kszo\u015bci byli to Polacy. W transporcie znalaz\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c kilkunastu polskich \u017byd\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Deportowani po przywiezieniu zostali poddani szczeg\u00f3\u0142owym ogl\u0119dzinom. Lekarz SS Franz Georg Mayer prowadzi\u0142 badania antropologiczne. Zwraca\u0142 uwag\u0119 na wszelkie blizny lub znaki szczeg\u00f3lne u wi\u0119\u017ani\u00f3w. Wongczewski wzbudzi\u0142 du\u017ce zainteresowanie. Stwierdzono u niego \u201edaleko posuni\u0119t\u0105 gru\u017alic\u0119 oraz wypad kiszki stolcowej z zaawansowan\u0105 martwic\u0105\u201d. Zosta\u0142 umieszczony w obozowej izbie chorych.<\/span><\/p>\n

Obozowe gestapo po ucieczce Tadeusza Wiejowskiego przeprowadzi\u0142o \u015bledztwo. Aresztowali polskich robotnik\u00f3w, kt\u00f3rzy pomogli uciekinierowi. Trafili do obozu. Pierwotnie zostali skazani na \u015bmier\u0107, ale Niemcy zamienili ostatecznie kar\u0119 na ch\u0142ost\u0119 i osadzenie w Auschwitz. Ob\u00f3z prze\u017cy\u0142 tylko Boles\u0142aw Bicz. Zmar\u0142 tu\u017c po wojnie. Wi\u0119\u017ani\u00f3w podejrzewanych o udzielenie pomocy w ucieczce Niemcy przewie\u017ali karnym transportem do obozu Flossenbuerg.<\/span><\/p>\n

\n

Tadeusz Wiejowski przez ponad rok ukrywa\u0142 si\u0119 w rodzinnych Ko\u0142aczycach. Jesieni\u0105 1941 r. zosta\u0142 zatrzymany i osadzony w wi\u0119zieniu w Ja\u015ble. Kr\u00f3tko potem zosta\u0142 rozstrzelany.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Tadeusz Wiejowski przez ponad rok ukrywa\u0142 si\u0119 w rodzinnych Ko\u0142aczycach. Jesieni\u0105 1941 r. zosta\u0142 zatrzymany i osadzony w wi\u0119zieniu w Ja\u015ble. Kr\u00f3tko potem zosta\u0142 rozstrzelany.<\/span><\/p>\n

Niemcy za\u0142o\u017cyli ob\u00f3z Auschwitz w 1940 r., aby wi\u0119zi\u0107 w nim Polak\u00f3w. Auschwitz II-Birkenau powsta\u0142 dwa lata p\u00f3\u017aniej. Sta\u0142 si\u0119 miejscem zag\u0142ady \u017byd\u00f3w. W kompleksie obozowym funkcjonowa\u0142a tak\u017ce sie\u0107 podoboz\u00f3w. W Auschwitz Niemcy zg\u0142adzili co najmniej 1,1 mln ludzi, g\u0142\u00f3wnie \u017byd\u00f3w, a tak\u017ce Polak\u00f3w, Rom\u00f3w, je\u0144c\u00f3w sowieckich i os\u00f3b innej narodowo\u015bci. (PAP)<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Teren by\u0142ego niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz Birkenau. Fot. PAP\/ A. Grygiel Mija 81 lat od pierwszej ucieczki wi\u0119\u017ania z niemieckiego obozu Auschwitz Marek Szafra\u0144ski 81 lat temu, 6 lipca 1940 r., z KL Auschwitz uciek\u0142 wi\u0119zie\u0144 Tadeusz Wiejowski. By\u0142a to pierwsza ucieczka z obozu. Po jej ujawnieniu Niemcy zarz\u0105dzili apel. Trwa\u0142 20 godzin. Podczas niego […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/87513"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=87513"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/87513\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":87528,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/87513\/revisions\/87528"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=87513"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=87513"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=87513"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}