{"id":87515,"date":"2021-07-06T17:00:46","date_gmt":"2021-07-06T15:00:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=87515"},"modified":"2021-07-06T08:59:28","modified_gmt":"2021-07-06T06:59:28","slug":"16-05-65","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=87515","title":{"rendered":"“Skalpel ’68”. Lekarze, kt\u00f3rzy zetkn\u0119li si\u0119 z histori\u0105 spuszczon\u0105 z \u0142a\u0144cucha"},"content":{"rendered":"

W\u0142adys\u0142aw Gomu\u0142ka (archiwum)<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>“Skalpel ’68”. Lekarze, kt\u00f3rzy zetkn\u0119li si\u0119 z histori\u0105 spuszczon\u0105 z \u0142a\u0144cucha<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Joanna Szcz\u0119sna<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Skalpel \u201968. Kampania antysemicka w \u015brodowisku szczeci\u0144skich lekarzy.<\/i><\/b><\/span><\/h4>\n

Magdalena Ptaszy\u0144ska i Rados\u0142aw Ptaszy\u0144ski<\/i><\/span>
\nUniversitas<\/i><\/span><\/p>\n

Czym w\u0142a\u015bciwie wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 \u201eSkalpel \u201968. Kampania antysemicka w \u015brodowisku szczeci\u0144skich lekarzy” autorstwa Rados\u0142awa i Magdaleny Ptaszy\u0144skich spo\u015br\u00f3d innych historycznych opracowa\u0144 dotycz\u0105cych wydarze\u0144 marcowych? Ano tym, \u017ce to ksi\u0105\u017cka zrodzona ze szlachetnie pojmowanej korporacyjnej solidarno\u015bci. Wiem, to sformu\u0142owanie kojarzy si\u0119 raczej z ukrywaniem zawodowych b\u0142\u0119d\u00f3w (np. w\u015br\u00f3d lekarzy w\u0142a\u015bnie) lub wr\u0119cz tuszowaniem wyst\u0119pk\u00f3w umieszczonych w kodeksie karnym (by nie szuka\u0107 daleko, we\u017amy nadu\u017cycia pope\u0142niane przez duchownych, a zamiatane pod dywan przez korporacj\u0119 pod tytu\u0142em Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki). Ale m\u00f3wi\u0105c o \u201ekorporacyjnej solidarno\u015bci”, mam na my\u015bli co innego.<\/span><\/p>\n

I tak na przyk\u0142ad pi\u0119knie poj\u0119t\u0105 zawodow\u0105 solidarno\u015b\u0107 znalaz\u0142am przed laty w pisemku \u201eMagazyn otolaryngologiczny” (wydawanym w\u0142asnym sumptem przez wybitnego laryngologa prof. Antoniego Krzeskiego), gdzie w kolejnych numerach publikowano: list\u0119 strat polskiej otolaryngologii w Katyniu i Starobielsku, list\u0119 strat otolaryngologii w powstaniu warszawskim, wreszcie list\u0119 strat otolaryngologii w getcie warszawskim (prof. Krzeski zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 zreszt\u0105 do mnie z pro\u015bb\u0105, \u017cebym odpyta\u0142a z tego tematu dra Marka Edelmana). Ka\u017cde nazwisko opatrzone by\u0142o biogramem \u015bwiadcz\u0105cym o solidnej kwerendzie. Wzruszaj\u0105ca to by\u0142a lektura. Zapami\u0119ta\u0142am z niej i to \u2013 jak wida\u0107 na lata \u2013 \u017ce w sowieckich obozach zamordowano a\u017c 21 polskich otolaryngolog\u00f3w, w tym siedmiu pochodzenia \u017cydowskiego.<\/span><\/p>\n

Historia spuszczona z \u0142a\u0144cucha<\/strong><\/h4>\n

Teraz za\u015b mam przed sob\u0105 blisko 500-stronicow\u0105 publikacj\u0119, kt\u00f3rej autorzy to ma\u0142\u017ce\u0144stwo ze Szczecina; ona \u2013 lekarka przed doktoratem, pracuj\u0105ca na oddziale chirurgii i transplantologii, on \u2013 profesor historii i politologii, a te\u017c \u2013 uwaga! to nie bez znaczenia \u2013 sekretarz redakcji \u201ePolish Biographical Studies”. Ona wnios\u0142a zapewne w wianie swoj\u0105 medyczn\u0105 wiedz\u0119 i znajomo\u015b\u0107 \u015brodowiska lekarskiego, on za\u015b \u2013 swoje do\u015bwiadczenie biografisty.<\/span><\/p>\n

Dwadzie\u015bcia pi\u0119\u0107 portret\u00f3w szczeci\u0144skich lekarzy, kt\u00f3rzy w Marcu \u201968 zetkn\u0119li si\u0119 z histori\u0105 spuszczon\u0105 z \u0142a\u0144cucha, a te\u017c ludzk\u0105 pod\u0142o\u015bci\u0105 i ma\u0142o\u015bci\u0105. S\u0105 tu rozdzielone rodziny i rodzice, kt\u00f3rzy decyduj\u0105 si\u0119 wyjecha\u0107 z my\u015bl\u0105 o przysz\u0142o\u015bci dzieci, s\u0105 ludzie wyzuci ze swojego dorobku i wyrzucani z miejsc pracy, kt\u00f3re sami stworzyli, s\u0105 wielkie \u015bwi\u0144stwa i ma\u0142e z\u0142o\u015bliwo\u015bci.<\/span><\/p>\n

Nie do wszystkich dotkni\u0119tych wtedy prze\u015bladowaniami uda\u0142o si\u0119 autorom dotrze\u0107, nie wszyscy chcieli wraca\u0107 do bolesnych wspomnie\u0144, nie wszyscy zreszt\u0105 dali si\u0119 wyszczu\u0107 z Polski. Jak cho\u0107by doktor Adina Blady-Szwajger, o kt\u00f3rej wiele opowiada\u0142 mi Marek Edelman, kt\u00f3ry pozna\u0142 lekark\u0119 w getcie warszawskim. To dla mnie jedna z najciekawszych opowie\u015bci, bo stosunkowo ma\u0142o zna\u0142am szczeci\u0144ski epizod jej \u017cycia.<\/span><\/p>\n

Ci, kt\u00f3rzy wyemigrowali \u2013 pracowali potem w r\u00f3\u017cnych krajach w swoich zawodach i specjalizacjach (niekt\u00f3rzy dochowali si\u0119 dzieci, kt\u00f3re te\u017c zosta\u0142y lekarzami; w jednym przypadku na medycyn\u0119 posz\u0142y r\u00f3wnie\u017c wnuki) \u2013 s\u0105 w\u015br\u00f3d nich chirurdzy, psychiatrzy, pediatrzy, ginekolodzy, anestezjolodzy (przy okazji: w Polsce liczba lekarzy na 100 tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w nale\u017cy do najni\u017cszych w Unii, ale co tam, moja ojczyzna potrafi mie\u0107 gest).<\/span><\/p>\n

\u201eSkalpel \u201968″ czyta si\u0119 niczym powie\u015b\u0107<\/strong><\/h4>\n

Bohaterowie ksi\u0105\u017cki nie skupiaj\u0105 si\u0119 na relacjonowaniu swoich krzywd, cho\u0107 Polska dla wielu z nich wci\u0105\u017c jest niezabli\u017anion\u0105 ran\u0105 (przewa\u017caj\u0105ca wi\u0119kszo\u015b\u0107 pochodzi\u0142a z ca\u0142kowicie zasymilowanych rodzin, nie mia\u0142a zwi\u0105zk\u00f3w z kultur\u0105 \u017cydowsk\u0105, nie zna\u0142a ani jidysz, ani hebrajskiego, a na miejsce emigracji nie wybra\u0142a Izraela).<\/span><\/p>\n

My\u015bl\u0119, \u017ce Szczecin w Marcu \u201968 nie wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 jako\u015b specjalnie spo\u015br\u00f3d innych polskich miast ani skal\u0105 antysemityzmu, ani rozmiarami prze\u015bladowa\u0144. Je\u015bli co\u015b wyr\u00f3\u017cnia t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 na tle innych marcowych publikacji, to autorski duet, kt\u00f3ry zrobi\u0142 fantastyczn\u0105 kwerend\u0119 archiwaln\u0105 i godny podziwu research, si\u0119gaj\u0105cy czasem dwa pokolenia wstecz i doprowadzony a\u017c po dzie\u0144 dzisiejszy. A je\u015bli doda\u0107 do tego epick\u0105 w swoim rozmachu narracj\u0119, to \u201eSkalpel \u201968″ czyta si\u0119 niczym powie\u015b\u0107, kt\u00f3rej bohaterowie odgrywaj\u0105 swoje losy z pasj\u0105 i przekonaniem.<\/span><\/p>\n

Skalpel ’68. Kampania antysemicka w \u015brodowisku szczeci\u0144skich lekarzy’, Magdalena Ptaszy\u0144ska i Rados\u0142aw Ptaszy\u0144ski, wyd. Universitas<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W\u0142adys\u0142aw Gomu\u0142ka (archiwum) “Skalpel ’68”. Lekarze, kt\u00f3rzy zetkn\u0119li si\u0119 z histori\u0105 spuszczon\u0105 z \u0142a\u0144cucha Joanna Szcz\u0119sna Skalpel \u201968. Kampania antysemicka w \u015brodowisku szczeci\u0144skich lekarzy. Magdalena Ptaszy\u0144ska i Rados\u0142aw Ptaszy\u0144ski Universitas Czym w\u0142a\u015bciwie wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 \u201eSkalpel \u201968. Kampania antysemicka w \u015brodowisku szczeci\u0144skich lekarzy” autorstwa Rados\u0142awa i Magdaleny Ptaszy\u0144skich spo\u015br\u00f3d innych historycznych opracowa\u0144 dotycz\u0105cych wydarze\u0144 marcowych? Ano […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/87515"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=87515"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/87515\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":87723,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/87515\/revisions\/87723"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=87515"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=87515"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=87515"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}