{"id":87574,"date":"2021-07-28T17:09:54","date_gmt":"2021-07-28T15:09:54","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=87574"},"modified":"2021-07-18T14:37:22","modified_gmt":"2021-07-18T12:37:22","slug":"18-09-56","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=87574","title":{"rendered":"Brud, smr\u00f3d i prostytucja, czyli jak wygl\u0105da\u0142y hotele robotnicze w PRL-u"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/bi.im-g.pl\/im\/9e\/93\/15\/z22622622V,Katowice--pazdziernik-1969-r--Mezczyzni-zakwaterow.jpg\" width=\"100%\"><span style=\"color: #808080;\"><em>Katowice, pa\u017adziernik 1969 r. M\u0119\u017cczy\u017ani zakwaterowani w hotelu robotniczym Przedsi\u0119biorstwa Budownictwa Miejskiego ogl\u0105daj\u0105 wystaw\u0119 w klubie Kalejdoskop M\u0142odych z okazji Dnia Trze\u017awo\u015bci (Fot. Kazimierz Seko \/ PAP)<\/em><\/span><\/p>\n<hr>\n<h5 style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/wyborcza.pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img decoding=\"async\" class=\"center alignleft\" src=\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/wyborcza-ale.png\" alt=\"\" width=\"30%\"><\/a><span style=\"text-decoration: underline; color: #000080;\"><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"\/\/wyborcza.pl\/alehistoria\/7,121681,22622303,brud-smrod-i-prostytucja-czyli-jak-wygladaly-hotele.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Brud, smr\u00f3d i prostytucja, czyli jak wygl\u0105da\u0142y hotele robotnicze w PRL-u<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Jacek Ho\u0142ub<\/strong><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\">\n<h4 style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #808080;\"><strong>Pod koniec lat 40. XX w. w PRL-u budowniczowie Nowej Huty mieszkali w barakach, w kt\u00f3rych panowa\u0142y tak pod\u0142e warunki, \u017ce powszechnie nazywano je &#8220;ma\u0142ym O\u015bwi\u0119cimiem&#8221;. W 1953 r. inspektorzy wizytuj\u0105cy hotele robotnicze alarmowali, \u017ce rozwija si\u0119 tam pija\u0144stwo i kolportowane s\u0105 pornograficzne zdj\u0119cia.<\/strong><\/span><\/h4>\n<p>.<\/p>\n<p class=\"art_paragraph\"><i>Zarzygane schody, powybijane szyby, po\u0142amane sto\u0142y, brudna, zalana tanim winem po\u015bciel. Cerber w portierce \u2013 stara, oty\u0142a baba \u2013 d\u0142ugo ogl\u0105da\u0142 moj\u0105 legitymacj\u0119. By\u0142y to bowiem puryta\u0144skie czasy, z aparatu wyrzucano dziewczyn\u0119 za to, \u017ce na wycieczce zak\u0142adowej przespa\u0142a si\u0119 z ch\u0142opcem. Wi\u0119c oczywi\u015bcie do tego Domu M\u0142odej Robotnicy m\u0119\u017cczyzn nie wpuszczano. Na pierwszym pi\u0119trze pijana dziewczyna, jaskrawo umalowana, w waciaku powiedzia\u0142a do mnie: \u201eU, malutki, lalunia, p\u00f3jdziemy w gruzy&#8221;. A potem przez wielkie sale pe\u0142ne le\u017c\u0105cych dziewczyn, kt\u00f3re piszcza\u0142y, krzycza\u0142y, zg\u0142asza\u0142y mi r\u00f3\u017cne propozycje<\/i>&nbsp;\u2013 tak wizyt\u0119 w hotelu robotniczym dla dziewcz\u0105t przy ul. Ogrodowej w Warszawie opisywa\u0142 Jacek Kuro\u0144, na pocz\u0105tku lat 50. kierownik wydzia\u0142u propagandy zarz\u0105du sto\u0142ecznego Zwi\u0105zku M\u0142odzie\u017cy Polskiej.<\/p>\n<blockquote class=\"art_blockquote\">\n<p style=\"text-align: left;\"><strong>W 1953 r. w Polsce by\u0142o 218 dom\u00f3w m\u0142odego robotnika (DMR), w kt\u00f3rych mieszka\u0142o 21,7 tys. dziewcz\u0105t i ch\u0142opc\u00f3w w wieku od 17 do 21 lat. Poza nimi dzia\u0142a\u0142y setki zwyk\u0142ych hoteli pracowniczych.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Najwi\u0119cej DMR-\u00f3w dzia\u0142a\u0142o w wojew\u00f3dztwach stalinogrodzkim (katowickim) oraz wroc\u0142awskim \u2013 po 78. Pokoje by\u0142y zat\u0142oczone, brudne i zapluskwione, a ich mieszka\u0144cy s\u0142yn\u0119li z pija\u0144stwa, sk\u0142onno\u015bci do bitki, z\u0142odziejstwa i swobody seksualnej.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\"><i>Wolny czas, kt\u00f3ry ma po pracy robotnik, brak rodziny i s\u0105siedztwa, brak zorganizowanej kontroli spo\u0142ecznej, kt\u00f3ra dzia\u0142a w wiejskiej spo\u0142eczno\u015bci lokalnej \u2013 to przyczyny demoralizacji<\/i>&nbsp;\u2013 konkludowa\u0142 w 1957 r. socjolog Stefan Nowakowski. M\u0142odzi i niewykszta\u0142ceni ludzie z prowincji nie byli przyzwyczajeni do dbania o wsp\u00f3lne mienie i odk\u0142adania pieni\u0119dzy z wyp\u0142aty. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 przepijali i przejadali.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Kt\u00f3ry hotel robotniczy nazywano &#8220;ma\u0142ym O\u015bwi\u0119cimiem&#8221;?<\/strong><\/h4>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Zasady u\u017cytkowania hoteli regulowa\u0142o zarz\u0105dzenie ministra pracy i opieki spo\u0142ecznej z 7 maja 1951 r. Zgodnie z nimi ka\u017cdy hotel \u2013 osobno dla kobiet i m\u0119\u017cczyzn \u2013 powinien mie\u0107&nbsp;<i>sypialnie o rozmiarach w zasadzie nie wi\u0119kszych ni\u017c 30 m kw. ka\u017cda (&#8230;), obliczaj\u0105c na jednego mieszka\u0144ca 4,5 m kw. powierzchni pod\u0142ogi, umywalnie powinny by\u0107 urz\u0105dzone w taki spos\u00f3b, aby przypada\u0142 jeden kurek (kran) na 5-8 os\u00f3b i jeden natrysk na 15-20 os\u00f3b<\/i>. W hotelu powinny by\u0107 r\u00f3wnie\u017c ust\u0119py o ilo\u015bci nie mniejszej ni\u017c jeden otw\u00f3r na 16 os\u00f3b dla m\u0119\u017cczyzn i nie mniejszej ni\u017c 12 os\u00f3b dla kobiet. Noclegownie mia\u0142y by\u0107 ogrzewane, wyposa\u017cone w pralnie, izb\u0119 chorych oraz bibliotek\u0119 i \u015bwietlic\u0119.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Jednak realia cz\u0119sto odbiega\u0142y od za\u0142o\u017ce\u0144. Inspektorzy ZMP w 1953 r. alarmowali:&nbsp;<i>W DMR przy Hucie im. Dzier\u017cy\u0144skiego w D\u0105browie G\u00f3rniczej przez d\u0142u\u017cszy czas nie zmieniano po\u015bcieli i nie opalano pokoi, mimo \u017ce dyrekcja bezpodstawnie potr\u0105ca\u0142a z wyp\u0142at ka\u017cdemu mieszka\u0144cowi po 40 z\u0142 miesi\u0119cznie za w\u0119giel. Ch\u0142opcy niszczyli taborety, sto\u0142y i szafy i u\u017cywali tych przedmiot\u00f3w jako podpa\u0142ki do pieca. W DMR przy G\u0142ucho\u0142askich Zak\u0142adach Papierniczych brak jest misek, taborety, \u0142\u00f3\u017cek, widelcy<\/i>&nbsp;[pisownia oryginalna] \u2013&nbsp;<i>kilku mieszka\u0144c\u00f3w zmuszonych jest je\u015b\u0107 z jednego talerza i jedn\u0105 \u0142y\u017ck\u0105<\/i>.<\/span><\/p>\n<blockquote class=\"art_blockquote\"><p><strong>Pierwsze hotele robotnicze przy budowie kombinatu metalurgicznego w Nowej Hucie powsta\u0142y pod koniec 1949 r. Latem 1955 r. mieszka\u0142o w nich ju\u017c niemal 18 tys. os\u00f3b, z czego 17 proc. stanowi\u0142y kobiety.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ciasnota i fatalne warunki sanitarne sprawia\u0142y, \u017ce w\u0142adze obawia\u0142y si\u0119 wybuchu epidemii. S\u0142om\u0119 w siennikach zmieniano czasem raz na rok, co by\u0142o g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 wszawicy. Kontrolerzy z ZMP opisywali:&nbsp;<i>Brud i smr\u00f3d, kt\u00f3ry powoduje stoj\u0105ca woda na pod\u0142odze w jadalni powsta\u0142a na skutek p\u0119kni\u0119cia rur i podsk\u00f3rnej wody nie uprz\u0105tana przez nikogo oraz istniej\u0105ce r\u00f3\u017cne kom\u00f3rki, kt\u00f3re s\u0105 u\u017cywane jako ubikacje, powoduje, \u017ce ochotnicy wol\u0105 je\u015b\u0107 na zewn\u0105trz budynku ni\u017c w jadalni<\/i>.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W barakach dla nowohuckich robotnik\u00f3w w \u0141\u0119gu mieszka\u0144cy przez dwa miesi\u0105ce si\u0119 nie k\u0105pali, bo nie by\u0142o \u0142a\u017ani. Miejsce to nazywano \u201ema\u0142ym O\u015bwi\u0119cimiem&#8221;. Sekretarz Komitetu Miejskiego PZPR w Krakowie alarmowa\u0142 o fatalnych warunkach, ale jego monity ignorowano.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Warunki w hotelach robotniczych przera\u017ca\u0142y, ale by\u0142y lepsze ni\u017c w domach rodzinnych robotnik\u00f3w<\/strong><\/h4>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Pracownicy nie dbali o hotele:&nbsp;<i>zakwaterowani niszcz\u0105 stolark\u0119, urz\u0105dzenia wodoci\u0105gowo-kanalizacyjne, instalacje \u015bwietlne, centralnego ogrzewania, cz\u0119ste jest wybijanie szyb, wyrywanie zamk\u00f3w itp.<\/i>&nbsp;\u2013 odnotowano w 1951 r. w Wydziale Przemys\u0142u Ci\u0119\u017ckiego KC PZPR.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Na 771 kradzie\u017cy odnotowanych w milicyjnych kartotekach w 1954 r. w Nowej Hucie wi\u0119kszo\u015b\u0107 dokona\u0142y \u201eelementy zdemoralizowane&#8221; w hotelach robotniczych. Minister hutnictwa Kiejstut \u017bemaitis wyda\u0142 zarz\u0105dzenie o odpowiedzialno\u015bci zbiorowej za kradzie\u017ce.&nbsp;<i>Jak komu\u015b ukradn\u0105 jak\u0105\u015b rzecz, wszyscy mieszka\u0144cy musz\u0105 j\u0105 odkupi\u0107. Op\u0142aca si\u0119 niejednemu ukra\u015b\u0107 za z\u0142 100, a da\u0107 sk\u0142adk\u0119 15 czy 20 z\u0142. Milicja Obywatelska jest bezradna w walce z kradzie\u017cami<\/i>&nbsp;\u2013 czytamy w notatce o sytuacji w Nowej Hucie z 1955 r.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W tym samym roku milicjanci interweniowali ponad 1,5 tys. razy podczas chuliga\u0144skich wybryk\u00f3w po\u0142\u0105czonych z upilstwem sprawc\u00f3w. W Nowej Hucie obowi\u0105zywa\u0142a prohibicja, ale w\u00f3dk\u0119 i samogon mo\u017cna by\u0142o kupi\u0107 w melinach. W hotelach Stoczni Gda\u0144skiej co miesi\u0105c po wyp\u0142acie oko\u0142o 15 proc. m\u0142odzie\u017cy nie przychodzi\u0142o do pracy, urz\u0105dzaj\u0105c w pokojach pijatyki, awantury, dopuszczano si\u0119 kradzie\u017cy.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Cho\u0107 warunki w hotelach mog\u0142y przera\u017ca\u0107, cz\u0119sto by\u0142y lepsze ni\u017c w domach rodzinnych robotnik\u00f3w.<\/span><\/p>\n<blockquote class=\"art_blockquote\"><p><strong>Ch\u0142opskie chaty w wi\u0119kszo\u015bci by\u0142y stare, ciasne i kryte strzech\u0105. W 1947 r. 95 proc. mieszka\u0144c\u00f3w powiatu kozienickiego nocowa\u0142o w bunkrach, sza\u0142asach i prymitywnych barakach. Do 1956 r. a\u017c 64 proc. gospodarstw nie mia\u0142o elektryczno\u015bci.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Dziewcz\u0119ta, kt\u00f3re przyje\u017cd\u017ca\u0142y do pracy w Zambrowskich Zak\u0142adach Przemys\u0142u Bawe\u0142nianego (ZZPB), chwali\u0142y sobie nowe \u017cycie. Nie musia\u0142y pracowa\u0107 w polu i przy zwierz\u0119tach, gotowa\u0107 ani sprz\u0105ta\u0107 w obej\u015bciu. Jedna z nich, cho\u0107 spa\u0142a w \u0142\u00f3\u017cku z kole\u017cank\u0105, wymian\u0119 po\u015bcieli i obskurn\u0105 sto\u0142\u00f3wk\u0119 uwa\u017ca\u0142a za luksus.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Op\u0142aty za nocleg nie by\u0142y wysokie. Od 1956 r. \u2013 przez 20 lat \u2013 w zale\u017cno\u015bci od kategorii hotelu i liczby os\u00f3b w pokoju wynosi\u0142y od 30 do 210 z\u0142 miesi\u0119cznie, a przeci\u0119tne wynagrodzenie si\u0119ga\u0142o wtedy 1118 z\u0142.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Osobnym problemem by\u0142a prostytucja<\/strong><\/h4>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Reporta\u017cysta Salomon \u0141astik z tygodnika \u201eNowa Kultura&#8221; krytykowa\u0142 separacj\u0119 ma\u0142\u017ce\u0144stw \u2013 m\u0119\u017cowie mieszkali w hotelach dla m\u0119\u017cczyzn, \u017cony \u2013 dla kobiet:&nbsp;<i>Nale\u017ca\u0142oby wszystkim naszym dyrektorom odpowiedzialnym za zapewnienie dachu nad g\u0142ow\u0105 robotnikom zaproponowa\u0107, by wst\u0105pili do warszawskiego hotelu wieczorn\u0105 por\u0105 i zobaczyli, jak m\u0119\u017cowie siedz\u0105 skuleni na oknie ko\u0142o portierni na Ogrodowej i ch\u0142epcz\u0105 z garnuszka straw\u0119, kt\u00f3r\u0105 im \u017cony ugotowa\u0142y, by zobaczyli, jak zabiegaj\u0105 bez tchu do hotelu m\u0119\u017c\u00f3w, by im zanie\u015b\u0107 jedzenie, kt\u00f3rego nie s\u0105dzono im w ci\u0105gu lat spo\u017cywa\u0107 razem, po ludzku, przy stole. Mo\u017ce w\u00f3wczas zrozumieliby, dlaczego m\u0142ode, fizycznie i moralnie zdrowe dziewcz\u0119ta rezygnuj\u0105 z my\u015bli o zam\u0105\u017cp\u00f3j\u015bciu i godz\u0105 si\u0119 cz\u0119sto \u015bwiadomie na dziecko pozama\u0142\u017ce\u0144skie, by da\u0107 upust swoim macierzy\u0144skim uczuciom, dlaczego tak wiele m\u0142odzie\u017cy obojga p\u0142ci si\u0119 zdeprawowa\u0142o<\/i>.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">M\u0119\u017cowie czasem waletowali w domach dla pa\u0144. W notatce z Nowej Huty w\u0142adze alarmowa\u0142y, \u017ce przyczyn\u0105 demoralizacji jest zamieszkiwanie w hotelach 600 ma\u0142\u017ce\u0144stw we wsp\u00f3lnych pomieszczeniach z samotnymi kobietami.&nbsp;<i>M\u0119\u017cowie odwiedzaj\u0105 \u017cony w hotelu, gdzie najintymniejsze wsp\u00f3\u0142\u017cycie odbywa si\u0119 na oczach dzieci i wsp\u00f3\u0142mieszkanek<\/i>&nbsp;\u2013 odnotowano. W jednym z pokoi kontrolerzy zastali matk\u0119 z pi\u0119ciorgiem dzieci. Ca\u0142a sz\u00f3stka spa\u0142a na pi\u0119trowym \u0142\u00f3\u017cku \u2013 na g\u00f3rze kobieta z dw\u00f3jk\u0105 maluch\u00f3w, na dole troje pozosta\u0142ych. Razem z nimi mieszka\u0142y dwie inne robotnice.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Osobnym problemem by\u0142a prostytucja.<\/span><\/p>\n<blockquote class=\"art_blockquote\"><p><strong><span style=\"color: #000000;\">Komendant milicji w Nowej Hucie szacowa\u0142, \u017ce mo\u017ce j\u0105 uprawia\u0107 nawet 10 proc. lokatorek.<\/span><\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Mieszka\u0144cy Zambrowa niech\u0119tnie patrzyli na m\u0142ode prz\u0105dki, kt\u00f3re na pocz\u0105tku lat 50. przyje\u017cd\u017ca\u0142y do pracy w kombinacie. M\u00f3wili na nie \u201eszpule&#8221;, co \u2013 jak t\u0142umaczy\u0142a jedna z aktywistek na \u0142amach \u201eSztandaru M\u0142odych&#8221; \u2013 oznacza\u0142o niepi\u0119kne s\u0142owo na liter\u0119 \u201ek&#8221;. Jesieni\u0105 1954 r. dyrektor zak\u0142adu narzeka\u0142, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 pracownic jest ju\u017c w ci\u0105\u017cy i trzeba wzm\u00f3c wysi\u0142ki, aby tej rzeczy zapobiec. Miejscowe kobiety oskar\u017ca\u0142y przyjezdne o demoralizacj\u0119 m\u0119\u017cczyzn i roznoszenie chor\u00f3b wenerycznych. Komitet PZPR i ZMP zaleca\u0142 rozmowy z rodzicami \u017ale prowadz\u0105cych si\u0119 prz\u0105dek. Te z kolei narzeka\u0142y, \u017ce s\u0105 w niewybredny spos\u00f3b zaczepiane przez stacjonuj\u0105cych w miasteczku \u017co\u0142nierzy Korpusu Bezpiecze\u0144stwa Wewn\u0119trznego.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Hoteli robotniczych przybywa z ka\u017cdym rokiem<\/strong><\/h4>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Hotele mia\u0142y te\u017c wychowywa\u0107 \u201enowego cz\u0142owieka&#8221; oddanego sprawie socjalizmu. W \u015bwietlicach ZMP-owscy aktywi\u015bci mieli prowadzi\u0107 \u201eprac\u0119 polityczno-wychowawcz\u0105&#8221;. W DMR-ach przy Fabryce Papieru w Jeziornie organizowali zbiorowe czytanie prasy, dyskusje na aktualne tematy. W hotelu przy Chodakowskich Zak\u0142adach W\u0142\u00f3kien Chemicznych prowadzili szkolenia ideologiczne, organizowali wyjazdy do teatru i kina oraz wydawali gazetki \u015bcienne, tzw. b\u0142yskawice.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W latach 1951-71 ze wsi do miast przenios\u0142o si\u0119 2,2 mln Polak\u00f3w. W 1971 r. w ca\u0142ym kraju dzia\u0142a\u0142o ju\u017c 1660 hoteli, w kt\u00f3rych mieszka\u0142o ponad 182 tys. os\u00f3b, w tym ponad 3,5 tys. ma\u0142\u017ce\u0144stw. Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 ma\u0142\u017conk\u00f3w mieszka\u0142a jednak osobno. Cho\u0107 warunki si\u0119 ucywilizowa\u0142y \u2013 w niekt\u00f3rych hotelach dzia\u0142a\u0142y nawet gabinety lekarskie i stomatologiczne \u2013 wci\u0105\u017c co czwarty budynek nie mia\u0142 centralnego ogrzewania i ciep\u0142ej wody. Jak wyliczy\u0142&nbsp;<a style=\"color: #000080;\" href=\"http:\/\/wyborcza.pl\/7,155287,24048397,slabe-dane-gus-podwyzki-wyhamowaly-zatrudnienie-spadlo.html#anchorLink\">GUS<\/a>, na sto miejsc przypada\u0142o przeci\u0119tnie 2,8 wanny, 5,3 natrysku i 8,4 ust\u0119pu. Niemal 40 proc. lokator\u00f3w nocowa\u0142o w pokojach czteroosobowych, co czwarty \u2013 w tr\u00f3jce, a ponad 7 proc. \u2013 w pomieszczeniach dla sze\u015bciu i wi\u0119cej os\u00f3b.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Dwie szafy i dwa kicze malarskie<\/strong><\/h4>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Naukowcy z Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych (IPiSS), kt\u00f3rzy w 1975 r. odwiedzili hotele dziewi\u0119ciu zak\u0142ad\u00f3w i zapytali lokator\u00f3w o warunki, us\u0142yszeli d\u0142ug\u0105 list\u0119 skarg. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 chcia\u0142a mie\u0107 warunki przypominaj\u0105ce w\u0142asne mieszkanie, a nie \u201ecele z numerami&#8221;. Marzy\u0142o im si\u0119 wyposa\u017cenie pokoi wed\u0142ug w\u0142asnego uznania, a nie odg\u00f3rnego rozdzielnika: 2 \u0142\u00f3\u017cka, 2 szafy, 2 krzes\u0142a, 2 stoliki nocne + 2 kicze malarskie. Dyrekcja noclegowni \u2013 pod gro\u017ab\u0105 kar \u2013 zabrania\u0142a nawet wieszania plakat\u00f3w.<\/span><\/p>\n<blockquote class=\"art_blockquote\"><p><strong>Robotnicy narzekali na niewygodne \u0142\u00f3\u017cka, brak mebli, lampek nocnych, firanek, zas\u0142on i ciep\u0142ej wody. Jednak najbardziej dotkliwy by\u0142 brud w \u0142azienkach i kuchniach oraz ma\u0142a liczba prysznic\u00f3w i ust\u0119p\u00f3w.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Lokatorzy skar\u017cyli si\u0119 te\u017c na wsp\u00f3\u0142lokator\u00f3w nadu\u017cywaj\u0105cych alkoholu i wszczynaj\u0105cych awantury. Cz\u0119\u015b\u0107 os\u00f3b unika\u0142a kontakt\u00f3w.&nbsp;<i>Nie pij\u0119, a oni takich nie lubi\u0105. Nawi\u0105zana znajomo\u015b\u0107 sprowadza si\u0119 do picia alkoholu<\/i>&nbsp;\u2013 t\u0142umaczyli badaczom z IPiSS. Polem do konflikt\u00f3w by\u0142 tak\u017ce zupe\u0142ny brak kultury wsp\u00f3\u0142\u017cycia, niski poziom intelektualny. Odno\u015bnie utrzymania porz\u0105dku, dbania o przedmioty i urz\u0105dzenia og\u00f3lnego u\u017cytku kr\u00f3luje ohydna zasada \u2013 przecie\u017c to nie moje w\u0142asne, a dlaczego musia\u0142bym dba\u0107 o pa\u0144stwowe?<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W czerwcu 1976 r. minister pracy ustali\u0142 cztery kategorie hoteli i w zale\u017cno\u015bci od warunk\u00f3w wprowadzi\u0142 nowe stawki op\u0142at. Doba w pokoju dwuosobowym kosztowa\u0142a od 2 do 4 z\u0142, w cztero- lub pi\u0119cioosobowym \u2013 od 1,50 do 1,80 z\u0142. Pensja wynosi\u0142a 4,3 tys. z\u0142. W\u0142adze dopu\u015bci\u0142y wreszcie mo\u017cliwo\u015b\u0107 wsp\u00f3lnego mieszkania m\u0142odych ma\u0142\u017ce\u0144stw.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Z takiej mo\u017cliwo\u015bci skorzystali m\u0142ody in\u017cynier z \u017con\u0105 i dwiema c\u00f3reczkami, kt\u00f3rzy zamieszkali w czteropi\u0119trowym hotelu Olszty\u0144skiego Przedsi\u0119biorstwa Budownictwa Przemys\u0142owego przy ul. K\u0119trzy\u0144skiego 5.&nbsp;<i>Byli\u015bmy jedynym ma\u0142\u017ce\u0144stwem w ca\u0142ym hotelu<\/i>&nbsp;\u2013 wspomina in\u017cynier. \u2013&nbsp;<i>Poniewa\u017c by\u0142em z &#8221; kadry technicznej&#8221;, dostali\u015bmy dla siebie du\u017cy pok\u00f3j z umywalk\u0105, nad sto\u0142\u00f3wk\u0105, z dala od innych lokator\u00f3w<\/i>.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ma\u0142\u017ce\u0144stwo zrobi\u0142o przepierzenie, by wydzieli\u0107 kuchni\u0119, ale musia\u0142o korzysta\u0107 ze wsp\u00f3lnej toalety.&nbsp;<i>Tego smrodu nie da si\u0119 opisa\u0107. Trauma zosta\u0142a mi do dzisiaj<\/i>&nbsp;\u2013 opowiada \u017cona budowla\u0144ca.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Po 1989 r. hotel robotniczy przy K\u0119trzy\u0144skiego w Olsztynie \u2013 jak wiele innych \u2013 zosta\u0142 sprywatyzowany, a potem upad\u0142. Budynek zosta\u0142 zaadaptowany na normalne mieszkania, na dole s\u0105 sklepy.<\/span><\/p>\n<hr>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\"><i>Korzysta\u0142em m.in. z ksi\u0105\u017cek i opracowa\u0144: D. Jarosz, \u201eNotatka o sytuacji w Nowej Hucie z pa\u017adziernika 1955 roku&#8221; oraz \u201eNotatka o sytuacji w Domach M\u0142odego Robotnika&#8221; w \u201ePolska 1944\/45-1989. Studia i materia\u0142y&#8221;, tom 2, Warszawa 1997; B. Balcerzak, \u201eWarunki \u017cycia m\u0142odzie\u017cy i m\u0142odych ma\u0142\u017ce\u0144stw w hotelach pracowniczych&#8221;, Warszawa 1977; J. Kuro\u0144, \u201eWiara i wina. Do i od komunizmu&#8221;; M. Fidelis, \u201eKobiety, komunizm i industrializacja w powojennej Polsce&#8221;, Warszawa 2015<\/i><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\">\n<div id=\"content\" class=\"content-alignment\">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\" style=\"text-align: center;\">\n<p><em>Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion&#8217;68,<\/em><em><br \/>\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion&#8217;68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.<br \/>\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:<br \/>\n<\/em><span style=\"color: #000080;\"><strong><em><a style=\"color: #000080;\" href=\"mailto:webmaster@reunion68.com\"><span style=\"text-decoration: underline;\">webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Katowice, pa\u017adziernik 1969 r. M\u0119\u017cczy\u017ani zakwaterowani w hotelu robotniczym Przedsi\u0119biorstwa Budownictwa Miejskiego ogl\u0105daj\u0105 wystaw\u0119 w klubie Kalejdoskop M\u0142odych z okazji Dnia Trze\u017awo\u015bci (Fot. Kazimierz Seko \/ PAP) Brud, smr\u00f3d i prostytucja, czyli jak wygl\u0105da\u0142y hotele robotnicze w PRL-u Jacek Ho\u0142ub Pod koniec lat 40. XX w. w PRL-u budowniczowie Nowej Huty mieszkali w barakach, w [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/87574"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=87574"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/87574\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":87836,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/87574\/revisions\/87836"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=87574"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=87574"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=87574"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}