![](\"https:\/\/studioopinii.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/2725918.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/studio.png\")
<\/a>Ateny, Sparta i nora kr\u00f3lika<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\nAndrzej Koraszewski<\/strong><\/span><\/p>\n Jutro 245 rocznica og\u0142oszenia Deklaracji Niepodleg\u0142o\u015bci,<\/strong> rocznica odrodzenia ate\u0144skiej demokracji w\u00a0jej najlepszej jak dot\u0105d postaci. Sparta nie\u00a0z\u0142o\u017cy\u0142a broni. Przeciwnie, zniszczenie demokracji nieustannie \u015bni jej si\u0119 po\u00a0nocach i\u00a0nie\u00a0ustaje w\u00a0swoich wysi\u0142kach, \u017ceby\u00a0przybli\u017cy\u0107 jej koniec. Ameryka\u0144skiej demokracji prawdopodobnie bardziej zagra\u017ca dzi\u015b dekadencja i\u00a0wewn\u0119trzne rozbicie ni\u017c wrogowie zewn\u0119trzni. Zawsze niedoskona\u0142a, wi\u0119c\u00a0wielu kusi doskona\u0142o\u015b\u0107 totalitarnej utopii. Wyra\u017any i\u00a0jednoznaczny okrzyk \u201e\u015amier\u0107 Ameryce\u201d rozbrzmiewa najg\u0142o\u015bniej w\u00a0Teheranie, w\u00a0Pekinie i\u00a0w\u00a0Moskwie m\u00f3wi\u0105 to\u00a0samo, ale\u00a0innymi s\u0142owami. Europa nigdy nie\u00a0wybaczy\u0142a Ameryce, \u017ce\u00a0ate\u0144ska idea zwyci\u0119\u017cy\u0142a za\u00a0oceanem, odbieraj\u0105c nam zaszczyt bycia ojczyzn\u0105 wolno\u015bci. Przypomnijmy najpierw fragment mowy Peryklesa:<\/span><\/p>\n Nazywa si\u0119 ten ustr\u00f3j demokracj\u0105, poniewa\u017c opiera si\u0119 na\u00a0wi\u0119kszo\u015bci obywateli, a\u00a0nie\u00a0na\u00a0mniejszo\u015bci.<\/span> W\u00a0sporach prywatnych ka\u017cdy obywatel jest r\u00f3wny w\u00a0obliczu prawa; je\u015bli za\u015b chodzi o\u00a0znaczenie, to\u00a0jednostk\u0119 ceni si\u0119 nie\u00a0ze\u00a0wzgl\u0119du na\u00a0jej przynale\u017cno\u015b\u0107 do\u00a0pewnej grupy, lecz\u00a0ze\u00a0wzgl\u0119du na\u00a0talent osobisty<\/span>, jakim si\u0119 wyr\u00f3\u017cnia; <\/span>nikomu te\u017c, kto jest zdolny s\u0142u\u017cy\u0107 ojczy\u017anie, ub\u00f3stwo albo\u00a0nieznane pochodzenie nie\u00a0przeszkadza w\u00a0osi\u0105gni\u0119ciu zaszczyt\u00f3w. W\u00a0naszym \u017cyciu pa\u0144stwowym kierujemy si\u0119 zasad\u0105 wolno\u015bci. W\u00a0\u017cyciu prywatnym nie\u00a0wgl\u0105damy z\u00a0podejrzliw\u0105 ciekawo\u015bci\u0105 w\u00a0zachowanie si\u0119 naszych wsp\u00f3\u0142obywateli, nie\u00a0odnosimy si\u0119 z\u00a0niech\u0119ci\u0105 do\u00a0s\u0105siada, je\u015bli si\u0119 zajmuje tym, co mu sprawia przyjemno\u015b\u0107, i\u00a0nie\u00a0rzucamy w\u00a0jego stron\u0119 owych pogardliwych spojrze\u0144, kt\u00f3re wprawdzie nie\u00a0wyrz\u0105dzaj\u0105 szkody, ale\u00a0rani\u0105. Kieruj\u0105c si\u0119 wyrozumia\u0142o\u015bci\u0105 w\u00a0\u017cyciu prywatnym, szanujemy prawa w\u00a0\u017cyciu publicznym; jeste\u015bmy pos\u0142uszni ka\u017cdoczesnej w\u0142adzy i\u00a0prawom, zw\u0142aszcza tym nie\u00a0pisanym, kt\u00f3re broni\u0105 pokrzywdzonych i\u00a0kt\u00f3rych\u00a0przekroczenie przynosi powszechn\u0105 ha\u0144b\u0119.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n Dwa i\u00a0p\u00f3\u0142 tysi\u0105ca lat temu powsta\u0142a idea, kt\u00f3r\u0105 wkr\u00f3tce na\u00a0d\u0142ugo z\u0142o\u017cono do\u00a0grobu.<\/strong>\u00a0Demos \u0142atwo ulega k\u0142amstwom demagog\u00f3w. Dzi\u015b demagodzy maj\u0105 g\u0119by pe\u0142ne s\u0142owa demokracja, ale\u00a0robi\u0105 wszystko, \u017ceby\u00a0zniszczy\u0107 jej zabezpieczenia.<\/span> Prezydent Adams mia\u0142 racj\u0119, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce\u00a0demokracja nigdy nie\u00a0trwa d\u0142ugo, \u017ce\u00a0szybko marnieje, morduj\u0105c sama siebie. Ameryka\u0144ski dziennikarz i\u00a0prawnik z\u00a0Bostonu, Jeff Jacoby przypomina inne s\u0142owa Johna Adamsa, kt\u00f3ry\u00a0pisa\u0142 do\u00a0\u017cony, \u017ce\u00a0czwarty lipca b\u0119dzie ju\u017c zawsze obchodzony hucznie i\u00a0z\u00a0rado\u015bci\u0105. Zabawne, bo Adams do\u00a0g\u0142\u0119bi ura\u017cony wyborcz\u0105 pora\u017ck\u0105, wyjecha\u0142 chy\u0142kiem z\u00a0Waszyngtonu przed\u00a0inauguracj\u0105 Thomasa Jeffersona, informuj\u0105c tym gestem, \u017ce\u00a0obok demagog\u00f3w, kt\u00f3rzy\u00a0\u015bwiadomie niszcz\u0105 demokracj\u0119, mog\u0105 j\u0105 r\u00f3wnie\u017c podgryza\u0107 personalne ambicje, cz\u0119sto silniejsze ni\u017c wierno\u015b\u0107 zasadom. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n Jeff Jacoby robi zabawn\u0105 wolt\u0119, przypomina, \u017ce czwarty lipca jest r\u00f3wnie\u017c rocznic\u0105 innego wydarzenia. R\u00f3wnie\u017c czwartego lipca, prawie sto lat p\u00f3\u017aniej, w 1862 roku, uczony matematyk w towarzystwie pastora wraz z trzema dziewuszkami, z kt\u00f3rych najm\u0142odsza mia\u0142a osiem lat, a najstarsza 13, wybrali si\u0119 \u0142\u00f3dk\u0105 z Oxfordu w g\u00f3r\u0119 Tamizy. Kilka kilometr\u00f3w od Oxfordu zatrzymali si\u0119 na herbat\u0119, a poniewa\u017c dziewczynki by\u0142y serdecznie znudzone powa\u017cn\u0105 dyskusj\u0105 pan\u00f3w, Charles L. Dodgson zacz\u0105\u0142 je zabawia\u0107 zmy\u015blon\u0105 opowie\u015bci\u0105. Jak wspomina\u0142 p\u00f3\u017aniej, szukaj\u0105c rozpaczliwie pomys\u0142u na now\u0105 fabu\u0142\u0119, wys\u0142a\u0142 bohaterk\u0119 swojej narracji prosto w kr\u00f3licz\u0105 nor\u0119, nie maj\u0105c najmniejszego poj\u0119cia, co b\u0119dzie dalej.<\/span><\/p>\n My wiemy, \u017ce\u00a0w\u00a0norce, w\u00a0kt\u00f3rej\u00a0znikn\u0105\u0142 bia\u0142y kr\u00f3lik w\u00a0kamizelce, kt\u00f3ry\u00a0chwil\u0119 wcze\u015bniej gor\u0105czkowo spogl\u0105da\u0142 na\u00a0zegarek i\u00a0wyra\u017ca\u0142 obawy, \u017ce\u00a0mo\u017ce si\u0119 sp\u00f3\u017ani\u0107, Alicja zobaczy\u0142a niebiesk\u0105 g\u0105sienic\u0119 \u00a0pal\u0105c\u0105 wodn\u0105 fajk\u0119, u\u015bmiechni\u0119tego kota i\u00a0Czerwon\u0105 Kr\u00f3low\u0105. Wtedy jednak, 4 lipca 1862 roku nikt, w\u0142\u0105cznie z\u00a0autorem, nie\u00a0mia\u0142 zielonego poj\u0119cia co b\u0119dzie dalej. Dziesi\u0119cioletnia Alicja Liddell by\u0142a jednak tak\u00a0zauroczona, \u017ce\u00a0wymusi\u0142a na\u00a0uczonym matematyku, \u017ceby\u00a0napisa\u0142 dla niej przygody Alicji. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n Odm\u00f3wi\u0107 nie\u00a0by\u0142o mo\u017cna wi\u0119c\u00a0Dodgson w\u00a0wolnych chwilach realizowa\u0142 zam\u00f3wienie Alicji i\u00a0w\u00a0lutym nast\u0119pnego roku mia\u0142 gotowy pierwszy szkic pod\u00a0tytu\u0142em\u00a0Podziemne przygody Alicji<\/em>. Kiedy pokaza\u0142 go swojemu przyjacielowi, ten przeczyta\u0142 opowie\u015b\u0107 swoim dzieciom, a\u00a0dzieci oszala\u0142y i\u00a0ich entuzjastyczne recenzje sk\u0142oni\u0142y matematyka do\u00a0rozbudowania opowie\u015bci, kt\u00f3ra\u00a0w\u00a0rok p\u00f3\u017aniej ukaza\u0142a si\u0119 z\u00a0ilustracjami jednego z\u00a0najlepszych \u00f3wczesnych angielskich rysownik\u00f3w, Johna Tenniela. Tytu\u0142 zosta\u0142 zmieniony na\u00a0Alicj\u0119 w\u00a0krainie czar\u00f3w<\/em>, a\u00a0autor podpisa\u0142 si\u0119 skromnie jako Lewis Carroll. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n Pierwszy nak\u0142ad w\u00a0wysoko\u015bci dw\u00f3ch tysi\u0119cy egzemplarzy znikn\u0105\u0142 w\u00a0okamgnieniu i\u00a0okaza\u0142o si\u0119, \u017ce\u00a0ksi\u0105\u017cka urzeka\u0142a niemal w\u00a0r\u00f3wnym stopniu dzieci i\u00a0doros\u0142ych. Dzieci urzeka\u0142 cudowny absurd i\u00a0wartko\u015b\u0107 narracji, doros\u0142ych pokr\u0119tna logika, ukryte znaczenia, odwo\u0142ania do\u00a0filozof\u00f3w z\u00a0czyteln\u0105 kpin\u0105 i\u00a0g\u0142\u0119bia obserwacji r\u00f3\u017cnych ludzkich przywar. W\u00a0gronie zachwyconych czytelnik\u00f3w znalaz\u0142a si\u0119 kr\u00f3lowa Wiktoria, kt\u00f3ra\u00a0wys\u0142a\u0142a do\u00a0autora list z\u00a0pro\u015bb\u0105, aby zechcia\u0142 jej przes\u0142a\u0107 swoj\u0105 kolejn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119, jak tylko\u00a0zostanie wydrukowana. Oczywi\u015bcie autor z\u00a0przyjemno\u015bci\u0105 to\u00a0zrobi\u0142 i\u00a0przes\u0142a\u0142 jej w\u00a0dwa lata p\u00f3\u017aniej swoj\u0105 prac\u0119 pod\u00a0tytu\u0142em\u00a0An Elementary Treatise on Determinants<\/em>\u00a0(Ksi\u0105\u017cka, na\u00a0kt\u00f3r\u0105 kr\u00f3lowa czeka\u0142a ukaza\u0142a si\u0119 dopiero w\u00a01871 roku i\u00a0mia\u0142a tytu\u0142\u00a0Po\u00a0drugiej stronie lustra<\/em>). \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n Jeff Jacoby, uciekaj\u0105c od\u00a0nazbyt ponurych refleksji z\u00a0okazji zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 rocznicy pisze, \u017ce\u00a0skok Alicji w\u00a0otch\u0142a\u0144 kr\u00f3liczej norki wydaje si\u0119 najlepsz\u0105 rzecz\u0105, jaka mog\u0142a si\u0119 wydarzy\u0107 4 lipca, dodaj\u0105c szybko, \u017ce\u00a0najlepsz\u0105, je\u015bli nie\u00a0liczy\u0107 tego drugiego zwi\u0105zanego z\u00a0t\u0105 dat\u0105 wydarzenia. \u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n Patrz\u0105c z\u00a0dalekiej Polski obiecuj\u0119 sobie solennie, \u017ce\u00a0jutro zamiast lektury wst\u0119pniak\u00f3w w\u00a0ameryka\u0144skich gazetach, wr\u00f3c\u0119 do\u00a0lektury\u00a0Alicji w\u00a0krainie czar\u00f3w<\/em>. Nonsens. Triumfalistyczne wrzaski mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Sparty b\u0119d\u0105 dobiega\u0107 ze\u00a0wszystkich stron \u015bwiata. Wi\u0119c\u00a0mo\u017ce jednak. Czy\u00a0jeszcze cokolwiek pami\u0119tam?<\/span><\/p>\n Alicja by\u0142a ju\u017c tak\u00a0zrozpaczona, \u017ce\u00a0o\u00a0pomoc poprosi\u0142aby teraz ka\u017cdego. Kiedy wi\u0119c\u00a0Kr\u00f3lik zbli\u017cy\u0142 si\u0119 do\u00a0miejsca, w\u00a0kt\u00f3rym\u00a0siedzia\u0142a, dziewczynka odezwa\u0142a si\u0119 nie\u015bmia\u0142o i\u00a0cichutko: \u2014\u00a0Przepraszam Pana uprzejmie\u2026 \u2014\u00a0S\u0142ysz\u0105c to, Kr\u00f3lik upu\u015bci\u0142 na\u00a0ziemi\u0119 bia\u0142e sk\u00f3rzane r\u0119kawiczki i\u00a0wachlarz i\u00a0rzuci\u0142 si\u0119 do\u00a0ucieczki, by\u00a0ju\u017c po\u00a0chwili znikn\u0105\u0107 w\u00a0ciemno\u015bciach. Alicja podnios\u0142a r\u0119kawiczki i\u00a0wachlarz, a\u00a0\u017ce\u00a0w\u00a0korytarzu by\u0142o bardzo gor\u0105co, zacz\u0119\u0142a si\u0119 nim wachlowa\u0107.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n Kto wie, mo\u017ce lepiej zanurzy\u0107 si\u0119 w\u00a0cudowne opary absurdu m\u0105drego matematyka, ni\u017c sp\u0119dza\u0107 godziny na\u00a0studiowaniu g\u0142\u0119bokich s\u0142\u00f3w mieszka\u0144c\u00f3w \u015bwiata, kt\u00f3rzy\u00a0uciekaj\u0105 od\u00a0rzeczywisto\u015bci, uparcie walcz\u0105 z\u00a0wszelk\u0105 logik\u0105, patrz\u0105 z\u00a0podziwem na\u00a0sparta\u0144skie sprawno\u015bci dzieci w\u00a0Gazie i\u00a0podziwiaj\u0105 szeregi walcz\u0105cych o\u00a0wolno\u015b\u0107 bojownik\u00f3w Huti, kt\u00f3rzy\u00a0przecie\u017c nie\u00a0mog\u0105 by\u0107 terrorystami.\u00a0<\/span><\/p>\n Ur. 26 marca 1940 w Szymbarku, by\u0142y dziennikarz BBC, wiceszef polskiej sekcji BBC, i publicysta paryskiej \u201eKultury\u201d.<\/em><\/span><\/p>\n Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em> Ateny, Sparta i nora kr\u00f3lika Andrzej Koraszewski Mowa Peryklesa przypominana jest ju\u017c coraz rzadziej, wygl\u0105da na to, \u017ce rosn\u0105 szeregi ch\u0119tnych, \u017ceby zast\u0105pi\u0107 ameryka\u0144sk\u0105 Deklaracj\u0119 Niepodleg\u0142o\u015bci jakim\u015b Projektem 1619. Jutro 245 rocznica og\u0142oszenia Deklaracji Niepodleg\u0142o\u015bci, rocznica odrodzenia ate\u0144skiej demokracji w\u00a0jej najlepszej jak dot\u0105d postaci. Sparta nie\u00a0z\u0142o\u017cy\u0142a broni. Przeciwnie, zniszczenie demokracji nieustannie \u015bni jej si\u0119 po\u00a0nocach […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/87762"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=87762"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/87762\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":87815,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/87762\/revisions\/87815"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=87762"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=87762"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=87762"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n![](\"http:\/\/www.listyznaszegosadu.pl\/upload\/article\/bild\/8782\/891313\/Humptydumpty_tenniel__2__s.jpg\")
Mowa Peryklesa przypominana jest ju\u017c coraz rzadziej, wygl\u0105da na to, \u017ce rosn\u0105 szeregi ch\u0119tnych, \u017ceby zast\u0105pi\u0107 ameryka\u0144sk\u0105 Deklaracj\u0119 Niepodleg\u0142o\u015bci jakim\u015b Projektem 1619.<\/strong><\/h3>\n\n
\n
![](\"http:\/\/www.listyznaszegosadu.pl\/upload\/article\/bild\/2669\/891315\/Huti_s.png\")
Bojownicy Huti demonstruj\u0105 swoje g\u0142\u0119bokie przywi\u0105zanie do wolno\u015bci i demokracji.<\/em><\/span><\/p>\n
\n![](\"https:\/\/studioopinii.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Koraszewski.jpg\")
Andrzej Koraszewski<\/em><\/span><\/strong>
\nPublicysta i pisarz ekonomiczno-spo\u0142eczny<\/em><\/span><\/p>\n
\n\n\n\n
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"