{"id":87985,"date":"2021-07-24T17:09:06","date_gmt":"2021-07-24T15:09:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=87985"},"modified":"2021-07-23T08:46:03","modified_gmt":"2021-07-23T06:46:03","slug":"02-09-61","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=87985","title":{"rendered":"Cannes 2021. Nowy film Nadava Lapida uderza w podwaliny Izraela"},"content":{"rendered":"

mat. pr.<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Cannes 2021. Nowy film Nadava Lapida uderza w podwaliny Izraela<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n


\nJanusz Wr\u00f3blewski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Pokazywany w g\u0142\u00f3wnym konkursie w Cannes \u201eAhed\u2019s Knee\u201d to gor\u0105cy, wielopoziomowy film nakr\u0119cony przez 46-letniego Izraelczyka Nadava Lapida, dzie\u0142o bezkompromisowe, skromne, chwilami dra\u017cni\u0105ce.<\/strong><\/span><\/h4>\n

.<\/p>\n

Gdy Pedro Almod\u00f3var, Jodie Foster, Bong Joon-ho<\/a><\/strong><\/span> i Spike Lee og\u0142aszali razem uroczyste otwarcie festiwalu, w ich wsp\u00f3lnym wyst\u0105pieniu mo\u017cna by\u0142o dostrzec co\u015b bardzo symbolicznego. W tym czteroosobowym ch\u00f3rze, barwnym korowodzie r\u00f3\u017cnych kultur, do\u015bwiadcze\u0144 artystycznych, temperament\u00f3w, r\u00f3\u017cnych orientacji seksualnych i ras, odbija\u0142a si\u0119 wielka z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnego, podzielonego, pe\u0142nego napi\u0119\u0107 \u015bwiata, a zarazem zjednoczonego w solidarnym ge\u015bcie d\u0105\u017cenia do prawdy i wierze w sztuk\u0119 powo\u0142an\u0105 do tego, by m\u00f3wi\u0107 to, co najwa\u017cniejsze.<\/span><\/p>\n

Nadav Lapid i jego bezkompromisowe kino<\/strong><\/h4>\n

Jak ta prawda mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 w przypadku tak kruchego i z\u0142o\u017conego organizmu jak Bliski Wsch\u00f3d? Temat podejmuje \u201eAhed\u2019s Knee\u201d (Ha\u2019berech), chyba zbyt ch\u0142odno przyj\u0119ty jak na tak gor\u0105cy, wielopoziomowy film nakr\u0119cony przez 46-letniego Izraelczyka Nadava Lapida, filozofa z wykszta\u0142cenia, kt\u00f3remu wewn\u0119trzny g\u0142os nakaza\u0142 kiedy\u015b opu\u015bci\u0107 Izrael<\/a>. Ju\u017c sam wyb\u00f3r tematu wydaje si\u0119 ma\u0142o komfortowy. Izraelska propaganda jako narz\u0119dzie polityki kulturalnej pa\u0144stwa wychowuj\u0105cego m\u0142ode pokolenia w kulcie si\u0142y i nienawi\u015bci do wroga, to za\u015b w konfrontacji z wra\u017cliwo\u015bci\u0105 zbuntowanego artysty, nienawidz\u0105cego presji, ideologicznego zak\u0142amania, jakiegokolwiek przymusu \u2013 istne pole minowe. Ale Lapid, uhonorowany dwa lata temu w Berlinie Z\u0142otym Nied\u017awiedziem za prowokacyjny esej filmowy \u201eSynonimy\u201d<\/a><\/strong><\/span> o poszukiwaniu na emigracji we Francji nowej to\u017csamo\u015bci po wyrzeczeniu si\u0119 \u017cydowskich korzeni, wkracza na ten wybuchowy teren, jakby nie licz\u0105c si\u0119 z \u017cadnymi konsekwencjami.<\/span><\/p>\n

Pokazywane w g\u0142\u00f3wnym canne\u0144skim konkursie \u201eAhed\u2019s Knee\u201d sprawia wra\u017cenie dzie\u0142a jeszcze bardziej bezkompromisowego ni\u017c \u201eSynonimy\u201d<\/a><\/strong><\/span>. Czuje si\u0119, \u017ce zosta\u0142o zrodzone z nienawi\u015bci do \u201echorej i za\u015blepionej\u201d ojczyzny, jak re\u017cyser okre\u015bli\u0142 na konferencji prasowej sw\u00f3j kraj rz\u0105dzony przez ludzi knebluj\u0105cych usta wszystkim, kt\u00f3rzy ich nie popieraj\u0105. Rzecz o Izraelu, podobnie jak Polska reaguj\u0105cym histerycznie na jak\u0105kolwiek krytyk\u0119 pod swoim adresem, stosuj\u0105cym zastraszanie, manipulacj\u0119, cenzur\u0119, byle tylko osi\u0105gn\u0105\u0107 wyznaczony cel. \u201eSmuci mnie mechanizm. To, \u017ce wcale nie trzeba wsadza\u0107 niepokornych tw\u00f3rc\u00f3w do wi\u0119zienia, jak w Rosji \u2013 przekonywa\u0142 re\u017cyser. \u2013 Wystarczy im powiedzie\u0107, \u017ce maj\u0105 nie zajmowa\u0107 si\u0119 wi\u0119cej polityk\u0105, tylko np. rodzin\u0105. I wtedy ju\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 pilnuje siebie sama. Cenzura zewn\u0119trza do niczego nie jest potrzebna, bo hoduj\u0105 w sobie stra\u017cnika, autocenzora, kt\u00f3ry staje si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 ich duszy\u201d.<\/span><\/p>\n

Granice wolno\u015bci w sztuce<\/strong><\/h4>\n

Radykalizm Lapida \u2013 mo\u017cna to nazwa\u0107 odwag\u0105, obrazoburczo\u015bci\u0105, przekor\u0105 albo naiwno\u015bci\u0105 \u2013 polega na wykrzyczeniu wprost do kamery wszystkiego, co on sam uznaje za niedopuszczalne. Opr\u00f3cz gniewu na samego siebie za to, kim jest, co si\u0119 dzieje z jego rodzin\u0105 (w trakcie realizacji umar\u0142a jego matka, monta\u017cystka wszystkich jego film\u00f3w), upraszczaj\u0105c: chodzi o emocjonalne uderzenie w podwaliny silnego Izraela. W mit militarnej sprawczo\u015bci pa\u0144stwa kierowanego przez prawicow\u0105 parti\u0119 Likud, w polityk\u0119 wymierzon\u0105 przeciwko Arabom<\/a><\/strong><\/span> oraz w obron\u0119 tradycyjnych warto\u015bci. Na ekranie robi to za niego alter ego: te\u017c filmowiec, uznany re\u017cyser zaproszony na prowincj\u0119, by wyg\u0142osi\u0107 pogadank\u0119 o swojej tw\u00f3rczo\u015bci, grany przez s\u0142ynnego choreografa i aktora Avshaloma Pollaka.<\/span><\/p>\n

Film ma form\u0119 autotematycznego, subiektywnego szkicownika nagrywanego na telefonie kom\u00f3rkowym, wys\u0142anego potem do matki z po\u0142o\u017conego na pustyni miasteczka Arawa (na po\u0142udnie od Morza Martwego). Po seansie zorganizowanym w lokalnej bibliotece bohater ma wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w dyskusji sponsorowanej przez rz\u0105d, ale jego my\u015bli kr\u0105\u017c\u0105 ju\u017c wok\u00f3\u0142 rozpocz\u0119tego nowego projektu: o Palesty\u0144czyku skazanym na wieloletnie wi\u0119zienie za to, \u017ce spoliczkowa\u0142 izraelskiego \u017co\u0142nierza. Na co jeden z wysokich urz\u0119dnik\u00f3w pa\u0144stwowych zareagowa\u0142 tweetem, \u017ce powinno si\u0119 ukara\u0107 sprawc\u0119 tego czynu fizycznym okaleczeniem (strza\u0142em z pistoletu w kolano).<\/span><\/p>\n

W Arawie bohater niczym Marcello Mastroianni w \u201eOsiem i p\u00f3\u0142\u201d dokonuje swoistego bilansu, wracaj\u0105 wspomnienia z okresu jego s\u0142u\u017cby w wojsku podczas konfliktu zbrojnego z Syri\u0105 i Libanem, sama za\u015b fabu\u0142a wydaje si\u0119 pretekstem do przypomnienia prostych pyta\u0144 m.in. o granice wolno\u015bci w sztuce, o role, jakie si\u0119 ma do spe\u0142nienia w systemie, oraz o cen\u0119, jak\u0105 si\u0119 p\u0142aci za d\u0105\u017cenie do prawa do w\u0142asnej oceny rzeczywisto\u015bci.<\/span><\/p>\n

Kino po Beniaminie Netanjahu<\/strong><\/h4>\n

\u201eAhed\u2019s Knee\u201d nie jest tak rozbuchane wizualnie jak arcydzie\u0142o Felliniego. To bardzo skromny, chwilami mocno dra\u017cni\u0105cy film, raz po raz zaskakuj\u0105cy uj\u0119ciami zrealizowanymi w r\u00f3\u017cnej stylistyce, \u0142\u0105cznie z sekwencjami tanecznymi jakby zapo\u017cyczonymi z campowego musicalu. Scenariusz powstawa\u0142 w zaledwie p\u00f3\u0142tora tygodnia, ale nie sprawia wra\u017cenia nieprzemy\u015blanego, wr\u0119cz przeciwnie. Prowadzona z r\u0119ki kamera oddaje wewn\u0119trzne rozedrganie stanu psychicznego bohatera, jakby szukaj\u0105c emocjonalnego uspokojenia, oparcia.<\/span><\/p>\n

Czy ust\u0105pienie niespe\u0142na miesi\u0105c temu Beniamina Netanjahu ze stanowiska<\/a><\/strong><\/span> premiera Izraela uspokoi\u0142o Lapida? Pytany o to przez dziennikarzy odpowiada\u0142, \u017ce nie. Aby tak si\u0119 sta\u0142o, musia\u0142aby si\u0119 zmieni\u0107 przynajmniej cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa wci\u0105\u017c my\u015bl\u0105cego o sobie w kategoriach wiecznej ofiary, a na to jego zdaniem si\u0119 nie zanosi.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

mat. pr. Cannes 2021. Nowy film Nadava Lapida uderza w podwaliny Izraela Janusz Wr\u00f3blewski Pokazywany w g\u0142\u00f3wnym konkursie w Cannes \u201eAhed\u2019s Knee\u201d to gor\u0105cy, wielopoziomowy film nakr\u0119cony przez 46-letniego Izraelczyka Nadava Lapida, dzie\u0142o bezkompromisowe, skromne, chwilami dra\u017cni\u0105ce. . Gdy Pedro Almod\u00f3var, Jodie Foster, Bong Joon-ho i Spike Lee og\u0142aszali razem uroczyste otwarcie festiwalu, w ich wsp\u00f3lnym wyst\u0105pieniu mo\u017cna by\u0142o […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/87985"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=87985"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/87985\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":88019,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/87985\/revisions\/88019"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=87985"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=87985"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=87985"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}