{"id":88045,"date":"2021-07-25T17:09:24","date_gmt":"2021-07-25T15:09:24","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=88045"},"modified":"2021-07-25T08:06:06","modified_gmt":"2021-07-25T06:06:06","slug":"04-09-62","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=88045","title":{"rendered":"Chiune Sugihara. Japo\u0144ski konsul w czasie wojny uratowa\u0142 tysi\u0105ce polskich obywateli wbrew swojemu rz\u0105dowi"},"content":{"rendered":"

Chiune Sugihara w Google Doodle (Fot. Google<\/em><\/span>)<\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Chiune Sugihara. Japo\u0144ski konsul w czasie wojny uratowa\u0142 tysi\u0105ce polskich obywateli wbrew swojemu rz\u0105dowi<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Igor Rakowski-K\u0142os<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Chiune Sugihara oferowa\u0142 polskim obywatelom japo\u0144skie paszporty i wizy tranzytowe. Na pro\u015bb\u0119 polskiego wywiadu wywi\u00f3z\u0142 w baga\u017cu dyplomatycznym dwa sztandary dla polskiego wojska. A piecz\u0105tk\u0119, dzi\u0119ki kt\u00f3rej uratowa\u0142 sze\u015b\u0107 tysi\u0119cy os\u00f3b, przej\u0119\u0142o polskie podziemie.<\/strong><\/span><\/h4>\n

.<\/p>\n

Chiune Sugihara by\u0142 konsulem japo\u0144skim w dramatycznych latach 1939-40. We wrze\u015bniu 1939 r. wskutek niemieckiego ataku upad\u0142a s\u0105siaduj\u0105ca z Litw\u0105 Polska. Sowieci zaj\u0119li jej wschodnie tereny, w tym Wilno, lecz szybko przekazali je Litwinom. Gdy jednak w czerwcu 1940 r. Niemcy pokonali Francj\u0119<\/a>, re\u017cim Stalina  zaj\u0105\u0142 pa\u0144stwa ba\u0142tyckie, w tym Litw\u0119, i zarz\u0105dzi\u0142 zamkni\u0119cie wszystkich zagranicznych konsulat\u00f3w. Tej decyzji nie zaakceptowa\u0142 Sugihara i rozpocz\u0105\u0142 nielegalne dzia\u0142ania, kt\u00f3rych celem by\u0142o ratowanie ludzkiego \u017cycia. Ale od pocz\u0105tku.<\/span><\/p>\n

\n

Chiune Sugihara: specjalista od spraw rosyjskich<\/strong><\/h4>\n

Chiune Sugihara to prawdopodobnie najs\u0142ynniejszy japo\u0144ski dyplomata. By\u0142 absolwentem akademii w Harbinie w pa\u0144stwie Mand\u017cukuo, stworzonym przez Japo\u0144czyk\u00f3w. Pa\u0144stwo wgryza\u0142o si\u0119 w Syberi\u0119 i wed\u0142ug japo\u0144skiego planu mia\u0142o by\u0107 przycz\u00f3\u0142kiem do inwazji na wschodni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 radzieckiego imperium. Cesarstwo chcia\u0142o w tym rejonie stworzy\u0107 marionetkowe pa\u0144stwo ukrai\u0144skie, kt\u00f3rego baz\u0105 by\u0142by milion Ukrai\u0144c\u00f3w wyzwolonych z gu\u0142ag\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Sugihara by\u0142 niezwykle uzdolniony j\u0119zykowy. Opanowa\u0142 rosyjski, a nawet przeszed\u0142 na prawos\u0142awie. W 1935 r. to samo zrobi\u0142a jego \u017cona Yukiko, kt\u00f3ra przyj\u0119\u0142a imi\u0119 Maria. Sugihara z sukcesem nawi\u0105zywa\u0142  znajomo\u015bci z Rosjanami, kt\u00f3rych werbowa\u0142 do misji szpiegowskich w Zwi\u0105zku Radzieckim.<\/span><\/p>\n

Sugihara by\u0142 jednym z negocjator\u00f3w uk\u0142adu z 1935 r., na mocy kt\u00f3rego Sowieci sprzedali Japo\u0144czykom swoje prawa do kolei w Mand\u017curii. Japo\u0144ski dyplomata przez pewien czas sta\u0142 na czele ministerstwa spraw zagranicznych Mand\u017cukuo.<\/span><\/p>\n

W ko\u0144cu w\u0142adze uzna\u0142y, \u017ce b\u0119dzie najlepsz\u0105 osob\u0105 do monitorowania ruch\u00f3w wojsk niemieckich i sowieckich we wschodniej Europie. W 1939 r. wys\u0142a\u0142y go do Kowna.<\/span><\/p>\n

Chiune Sugihara i polski wywiad<\/strong><\/h4>\n

Sugihara mia\u0142 do dyspozycji niewielki personel, wi\u0119c jako informator\u00f3w i asystent\u00f3w wykorzystywa\u0142 polskich oficer\u00f3w, kt\u00f3rzy unikn\u0119li aresztowania przez Niemc\u00f3w i Sowiet\u00f3w. W zamian za us\u0142ugi oferowa\u0142 im japo\u0144skie paszporty i mo\u017cliwo\u015b\u0107 korzystania z japo\u0144skiej poczty dyplomatycznej. Wiza wyjazdowa umo\u017cliwia\u0142a tranzyt przez ZSRR do Japonii.<\/span><\/p>\n

Ze sposobu tego skorzysta\u0142o bardzo niewielu polskich oficer\u00f3w, ale co najmniej jeden dotar\u0142 do Japonii i z\u0142o\u017cy\u0142 raporty wywiadowcze o tym, co zobaczy\u0142, jad\u0105c przez ZSRR<\/i> – pisa\u0142 Timothy Snyder w ksi\u0105\u017cce “Skrwawione ziemie”.<\/span><\/p>\n

Wi\u0119kszym sukcesem zako\u0144czy\u0142o si\u0119 przedsi\u0119wzi\u0119cie przetransportowania t\u0105 sam\u0105 drog\u0105 \u017cydowskich uchod\u017ac\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Chiune Sugihara ratowa\u0142 polskich \u017byd\u00f3w<\/strong><\/h4>\n<\/div>\n

Polscy \u017bydzi, kt\u00f3rzy uciekli przed Niemcami i obawiali si\u0119 Sowiet\u00f3w, coraz cz\u0119\u015bciej przychodzili do japo\u0144skiego konsulatu. Sugihara w ci\u0105gu kilku tygodni lata 1940 r. wydawa\u0142 im japo\u0144skie wizy tranzytowe. Robi\u0142 to wbrew zaleceniom Ministerstwa Spraw Zagranicznych, kt\u00f3re wymaga\u0142o, by tak\u0105 wiz\u0119 wydawa\u0107 jedynie osobom posiadaj\u0105cym wiz\u0119 wjazdow\u0105 do pa\u0144stwa docelowego. Czas ucieka\u0142, bo Sowieci naciskali na zamkni\u0119cie konsulatu.<\/span><\/p>\n

Sugihara uzyska\u0142 dla swego przedstawicielstwa dwudziestodniowe odroczenie zamkni\u0119cia, kt\u00f3re wykorzysta\u0142 w celu wypisania jak najwi\u0119kszej liczby wiz – w tym okresie nie zadaj\u0105c pyta\u0144 zainteresowanym, od rana do wieczora wypisywa\u0142 potrzebuj\u0105cym wizy. Pomaga\u0142 mu w tym \u017cona, Yukiko<\/i> – pisa\u0142a Stanis\u0142awa Lewandowska w ksi\u0105\u017cce “\u017bycie codzienne Wilna w latach II wojny \u015bwiatowej”.<\/span><\/p>\n

Sugihara wypisywa\u0142 wizy niemal przez ca\u0142\u0105 dob\u0119, nie licz\u0105c cztero-, sze\u015bciogodzinnej przerwy na sen. \u017bona masowa\u0142a mu d\u0142onie, \u017ceby nie straci\u0142 w nich czucia, i przynosi\u0142a kanapki, by nie musia\u0142 przerywa\u0107 pracy.<\/span><\/p>\n

Sze\u015b\u0107 tysi\u0119cy wiz do Japonii<\/strong><\/h4>\n

Nawet kiedy 25 sierpnia 1940 r. sowieccy okupanci zmusili go do zamkni\u0119cia konsulatu i wyjazdu z Litwy, Sugihara do ostatniej chwili wypisywa\u0142 wizy. Robi\u0142 to na peronie, a nawet w przedziale. Gdy poci\u0105g rozp\u0119dzi\u0142 si\u0119 na tyle, \u017ce dyplomata nie by\u0142 w stanie odbiera\u0107 i oddawa\u0107 dokument\u00f3w biegn\u0105cym wzd\u0142u\u017c poci\u0105gu ludziom, wychyli\u0142 si\u0119 przez okno i zawo\u0142a\u0142: “Wybaczcie mi, ale ju\u017c nie mog\u0119 wi\u0119cej pisa\u0107. Modl\u0119 si\u0119 o wasze szcz\u0119\u015bcie”.<\/span><\/p>\n

Szacuje si\u0119, \u017ce uratowa\u0142 w ten spos\u00f3b \u017cycie ok. 6 tysi\u0105com os\u00f3b.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Na pro\u015bb\u0119 polskiej plac\u00f3wki wywiadowczej Sugihara wywi\u00f3z\u0142 w swoim baga\u017cu dyplomatycznym dwa sztandary: jeden zosta\u0142 wykonany w Wilnie jako dar spo\u0142ecze\u0144stwa dla Polskich Si\u0142 Powietrznych w Wielkiej Brytanii, a drugim by\u0142 sztandar 81. Pu\u0142ku Strzelc\u00f3w Grodzie\u0144skich uratowany z kampanii wrze\u015bniowej.<\/span><\/p>\n

Piecz\u0105tk\u0119, kt\u00f3r\u0105 pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 Sugihara, przej\u0119\u0142o polskie podziemie.<\/span><\/p>\n

Google Doodle i Sprawiedliwy w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata<\/strong><\/h4>\n

Sugihara do ko\u0144ca wojny reprezentowa\u0142 japo\u0144ski rz\u0105d w Berlinie i innych stolicach. Zosta\u0142 zmuszony do odej\u015bcia ze s\u0142u\u017cby dyplomatycznej w 1947 r. w wieku zaledwie 47 lat. Oficjalnie przyczyn\u0105 jego wcze\u015bniejszego przeniesienia na emerytur\u0119<\/a> by\u0142a redukcja personelu. Jednak Yukiko Sugihara w swojej autobiografii napisa\u0142a, \u017ce faktycznym powodem by\u0142a niesubordynacja jej m\u0119\u017ca w Kownie.<\/span><\/p>\n

O jego dzia\u0142alno\u015bci niemal nikt nie wiedzia\u0142 do 1968 r. Tego roku Jankiel Sznajder odnalaz\u0142 w Japonii dom Sugihary. W r\u0119ku trzyma\u0142 dokument wydany przez konsula. Zapyta\u0142: “Czy pami\u0119ta pan t\u0119 wiz\u0119?”. <\/span><\/p>\n

W nast\u0119pnych latach rz\u0105d Izraela nada\u0142 mu kilka honorowych wyr\u00f3\u017cnie\u0144, m.in. jako jedyny Japo\u0144czyk otrzyma\u0142 medal Sprawiedliwy w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata.<\/span><\/p>\n

Sugihara zmar\u0142 31 lipca 1986 r.<\/span><\/p>\n

W budynku dawnego konsulatu japo\u0144skiego w Kownie mie\u015bci si\u0119 dzi\u015b muzeum.<\/span><\/p>\n

W 2019 r. zosta\u0142 upami\u0119tniony przez Google Doodle<\/a>.<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

Japonia w drugiej wojnie \u015bwiatowej<\/strong><\/h4>\n

Jeszcze przed wybuchem drugiej wojny \u015bwiatowej Japonia by\u0142a pa\u0144stwem sojuszniczym wobec hitlerowskich Niemiec. W 1936 r. oba pa\u0144stwa podpisa\u0142y pakt antykominternowski wymierzony w Zwi\u0105zek Radziecki, w lipcu 1939 r. pakt stalowy, a we wrze\u015bniu 1940 r. pakt trzech – do Niemiec i Japonii do\u0142\u0105czy\u0142y faszystowskie W\u0142ochy.<\/span><\/p>\n

W 1937 r. Japonia zaatakowa\u0142a Chiny. Niekt\u00f3rzy historycy uwa\u017caj\u0105, \u017ce w\u0142a\u015bnie wtedy rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 druga wojna \u015bwiatowa. Po zdobyciu Nankinu, \u00f3wczesnej chi\u0144skiej stolicy, japo\u0144scy \u017co\u0142nierze przez ponad miesi\u0105c pl\u0105drowali miasto, morduj\u0105c i gwa\u0142c\u0105c mieszka\u0144c\u00f3w – liczba ofiar mog\u0142a si\u0119gn\u0105\u0107 300 tys.<\/span><\/p>\n

W 1941 r. Japo\u0144czycy zaatakowali Pearl Harbor, a nast\u0119pnie rozpocz\u0119li ofensyw\u0119 na Filipinach, w Hongkongu i Singapurze, ruszyli na Archipelag Malajski, Birm\u0119 i wyspy po\u0142o\u017cone przy p\u00f3\u0142nocno-wschodnich wybrze\u017cach Australii.<\/span><\/p>\n

Na podbitych terytoriach Japo\u0144czycy post\u0119powali tak jak w Chinach – mordowali cywil\u00f3w, masowo gwa\u0142cili kobiety, tysi\u0105ce z nich zmuszali do s\u0142u\u017cby w polowych lupanarach, je\u0144c\u00f3w alianckich p\u0119dzili do niewolniczej pracy.<\/span><\/p>\n

Japonia walczy\u0142a z aliantami d\u0142u\u017cej ni\u017c jej europejscy sojusznicy. Akt bezwarunkowej kapitulacji podpisa\u0142a 2 wrze\u015bnia 1945 r. Przeczytaj wi\u0119cej na ten temat w artykule Bartosza T. Wieli\u0144skiego: Kapitulacja cesarza Hirohito<\/a>.<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Chiune Sugihara w Google Doodle (Fot. Google) Chiune Sugihara. Japo\u0144ski konsul w czasie wojny uratowa\u0142 tysi\u0105ce polskich obywateli wbrew swojemu rz\u0105dowi Igor Rakowski-K\u0142os Chiune Sugihara oferowa\u0142 polskim obywatelom japo\u0144skie paszporty i wizy tranzytowe. Na pro\u015bb\u0119 polskiego wywiadu wywi\u00f3z\u0142 w baga\u017cu dyplomatycznym dwa sztandary dla polskiego wojska. A piecz\u0105tk\u0119, dzi\u0119ki kt\u00f3rej uratowa\u0142 sze\u015b\u0107 tysi\u0119cy os\u00f3b, przej\u0119\u0142o […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/88045"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=88045"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/88045\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":88055,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/88045\/revisions\/88055"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=88045"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=88045"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=88045"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}