{"id":88433,"date":"2021-08-10T17:09:10","date_gmt":"2021-08-10T15:09:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=88433"},"modified":"2021-08-10T05:56:46","modified_gmt":"2021-08-10T03:56:46","slug":"18-09-57","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=88433","title":{"rendered":"Nie\u0142atwe tezy Adama Pu\u0142awskiego"},"content":{"rendered":"

Masowa eksterminacja \u017byd\u00f3w w okupowanej przez Niemc\u00f3w Polsce – fragment pierwszej strony broszury Rz\u0105du RP na uchod\u017astwie.<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Nie\u0142atwe tezy Adama Pu\u0142awskiego<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n
MICHA\u0141 BOJANOWSKI<\/span><\/strong><\/h5>\n
\n

JAN KARSKI NIE DOSTARCZA\u0141 DO LONDYNU RAPORT\u00d3W O ZAG\u0141ADZIE, A W\u0141A\u015aCIWIE TO PRZEKONYWA\u0141, \u017bEBY O NAZISTOWSKIM TERRORZE ZBYT DU\u017bO NIE M\u00d3WI\u0106. POLSKIE PODZIEMIE TRAKTOWA\u0141O \u017bYD\u00d3W JAK OBYWATELI DRUGIEJ KATEGORII, A EKSTERMINACJ\u0118 NARODU \u017bYDOWSKIEGO UWA\u017bA\u0141O ZA NIEZBYT ISTOTN\u0104 SPRAW\u0118 \u2013 NA PEWNO MNIEJ WA\u017bN\u0104 OD EKSTERMINACJI POLAK\u00d3W. <\/b><\/span><\/p>\n

CZY TO ALTERNATYWNA WIZJA HISTORII, CZY MO\u017bE WNIOSKI Z WIELOLETNICH, \u017bMUDNYCH BADA\u0143? O TYM, JAK POLSKIE PODZIEMIE REAGOWA\u0141O NA ZAG\u0141AD\u0118, OPOWIADA DR HAB. ADAM PU\u0141AWSKI, HISTORYK, BY\u0141Y PRACOWNIK IPN-U.<\/b><\/span><\/p>\n

Micha\u0142 Bojanowski:<\/strong> Dziewi\u0119\u0107 lat intensywnej pracy, kt\u00f3rej efektem jest ponad p\u00f3\u0142tora tysi\u0105ca stron szczeg\u00f3\u0142owych analiz. Najpierw ksi\u0105\u017cka <\/b>W obliczu Zag\u0142ady. Rz\u0105d RP na Uchod\u017astwie, Delegatura Rz\u0105du RP na Kraj, ZWZ-AK wobec deportacji \u017byd\u00f3w do oboz\u00f3w zag\u0142ady (1941\u20131942)<\/i><\/b>,<\/b> wydana przez IPN w 2009 roku, p\u00f3\u017aniej <\/b>Wobec \u201eniespotykanego w dziejach mordu\u201d. Rz\u0105d RP na uchod\u017astwie, Delegatura Rz\u0105du RP na Kraj, AK a eksterminacja ludno\u015bci \u017cydowskiej od \u201ewielkiej akcji\u201d do powstania w getcie warszawskim<\/i><\/b>, kt\u00f3ra ukaza\u0142a si\u0119 w 2018 roku dzi\u0119ki darowiznom od os\u00f3b prywatnych. Niewygodne badania, przez kt\u00f3re straci\u0142 pan prac\u0119 w IPN-ie. Ca\u0142y wysi\u0142ek po to, by uporz\u0105dkowa\u0107 stan wiedzy na temat tego, co polskie podziemie wiedzia\u0142o o Zag\u0142adzie.  <\/b><\/p>\n

Dr hab. Adam Pu\u0142awski: Aby m\u00f3c rzetelnie oceni\u0107, czy jaka\u015b organizacja reagowa\u0142a w\u0142a\u015bciwie, trzeba najpierw odpowiedzie\u0107 na trudne pytanie, o czym ona tak naprawd\u0119 wiedzia\u0142a, czego nie by\u0142a \u015bwiadoma, w jakim stopniu jej percepcja zdarze\u0144 by\u0142a zniekszta\u0142cona. Temu w\u0142a\u015bnie postanowi\u0142em si\u0119 przyjrze\u0107. Fakt, zaj\u0119\u0142o to wszystko razem a\u017c dziewi\u0119\u0107 lat.<\/span><\/p>\n

Gdy przyst\u0119powa\u0142em do bada\u0144, powszechnie powtarzano, \u017ce skoro depesza o eksterminacji ludno\u015bci \u017cydowskiej zosta\u0142a wys\u0142ana do Londynu w kwietniu, to rz\u0105d na uchod\u017astwie ju\u017c w\u0142a\u015bnie w kwietniu dowiedzia\u0142 si\u0119 o Zag\u0142adzie. Nikt si\u0119 nie zastanawia\u0142 nad tym, \u017ce wiadomo\u015b\u0107 nie zosta\u0142a wys\u0142ana drog\u0105 radiow\u0105, tylko kuriersk\u0105, i dotar\u0142a na miejsce dopiero w czerwcu. Interesowa\u0142o mnie uporz\u0105dkowanie takich w\u0142a\u015bnie drobiazg\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Wyci\u0105gn\u0105\u0142 pan z nich bardzo niewygodne dla obowi\u0105zuj\u0105cej polityki historycznej wnioski. <\/b><\/p>\n

Uda\u0142o mi si\u0119 ustali\u0107 wiele nowych fakt\u00f3w. Podj\u0105\u0142em si\u0119 tego zadania, by m\u00f3c rzetelnie oceni\u0107 stosunek polskiego podziemia do Zag\u0142ady. Do 2009 roku istnia\u0142y dwie szko\u0142y pisania o tych sprawach. Pierwsza, tzw. \u201epolska\u201d, jak okre\u015bli\u0142 j\u0105 Dariusz Libionka \u2013 grupa \u201eobro\u0144c\u00f3w dobrego imienia Polski i Polak\u00f3w\u201d przekonywa\u0142a, \u017ce polskie podziemie robi\u0142o wszystko, aby pom\u00f3c \u017bydom \u2013 informowano Zach\u00f3d o Zag\u0142adzie, \u017c\u0105dano reakcji USA i Wielkiej Brytanii, a \u015bwiat \u2013 co pozostaje tutaj w domy\u015ble \u2013 nic z t\u0105 wiedz\u0105 nie zrobi\u0142. Druga szko\u0142a, nazwijmy j\u0105 w cudzys\u0142owie \u201e\u017cydowsk\u0105\u201d, m\u00f3wi\u0142a, \u017ce polskie podziemie opr\u00f3cz suchego informowania o Zag\u0142adzie nie zrobi\u0142o nic do ko\u0144ca 1942 roku \u2013 czyli do momentu powo\u0142ania \u017begoty. W mojej pierwszej ksi\u0105\u017cce udowodni\u0142em, \u017ce obie \u201eszko\u0142y\u201d by\u0142y co najwy\u017cej zamkni\u0119te w swoich ba\u0144kach i raczej oporne na fakty.<\/span><\/p>\n

Jakie s\u0105 zatem fakty? <\/b><\/p>\n

Podziemie za\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce informowanie \u015bwiata o Zag\u0142adzie przyniesie bardzo konkretne rezultaty. Uwa\u017cano, \u017ce skoro Niemcy otwarcie i wprost pisali o eksterminacji Polak\u00f3w i skrupulatnie milczeli na temat \u017byd\u00f3w, to ujawnienie dokonuj\u0105cej si\u0119 Zag\u0142ady sprawi, \u017ce zostanie ona przerwana. Z\u0142amanie tej ciszy mia\u0142o wystraszy\u0107 nazist\u00f3w. Co ciekawe, my\u015bleli tak zar\u00f3wno polscy, jak i \u017cydowscy konspiratorzy. Uda\u0142o mi si\u0119 udowodni\u0107, \u017ce by\u0142a to \u015bwiadoma strategia przeciwdzia\u0142ania Zag\u0142adzie, kt\u00f3ra trwa\u0142a od ko\u0144ca 1941 do lipca 1942 roku, czyli do rozpocz\u0119cia wielkiej akcji likwidacyjnej warszawskiego getta.<\/span><\/p>\n

Wskaza\u0142 pan te\u017c, \u017ce realizacja tej strategii szwankowa\u0142a.   <\/b><\/p>\n

Przekazywanych informacji wcale nie by\u0142o tak du\u017co. Nie towarzyszy\u0142y im \u017cadne analizy czy wnioski, kt\u00f3re podziemie przekazywa\u0142oby w\u0142adzom w Londynie. Nie proszono te\u017c o instrukcje, co dalej robi\u0107. Dostarczano suche informacje, bardzo cz\u0119sto ze sporym op\u00f3\u017anieniem. Tak by\u0142o chocia\u017cby w przypadku obozu zag\u0142ady w Che\u0142mnie \u2013 czas mi\u0119dzy zdobyciem informacji a przekazaniem ich do Londynu by\u0142 bardzo d\u0142ugi. Wniosek pozostaje prosty: skoro zwlekano, nie by\u0142y one zbyt istotne.<\/span><\/p>\n

Por\u00f3wnywa\u0142 pan r\u00f3wnie\u017c reakcje polskiego podziemia na zag\u0142ad\u0119 \u017byd\u00f3w i na mordowanie Polak\u00f3w. <\/b><\/p>\n

Dopiero tutaj wyra\u017anie wida\u0107 t\u0119 r\u00f3\u017cnic\u0119. Analizuj\u0105c dokumenty, przygl\u0105daj\u0105c si\u0119 procesom decyzyjnym, zauwa\u017camy, \u017ce podziemie interesowa\u0142o g\u0142\u00f3wnie to, co dzia\u0142o si\u0119 z Polakami. I tak, je\u015bli w marcu 1942 roku Niemcy zamordowali stu Polak\u00f3w, to wok\u00f3\u0142 tego wydarzenia zorganizowano bardzo g\u0142o\u015bn\u0105 akcj\u0119 informacyjn\u0105, zar\u00f3wno w okupowanym kraju, jak i za granic\u0105. Nie by\u0142y to tylko suche fakty, ale \u017c\u0105danie odwetu. Gdy rzecz dotyczy\u0142a Polak\u00f3w, podziemie reagowa\u0142o szybciej, dok\u0142adniej, proszono o interwencje, przedstawiano postulaty bombardowania niemieckich miast czy nawet zabijania pi\u0119ciu Niemc\u00f3w za jednego Polaka. W dokumentach wyra\u017anie wida\u0107 t\u0119 r\u00f3\u017cnic\u0119. \u017bydzi byli traktowani jako obywatele drugiej kategorii.<\/span><\/p>\n

Pa\u0144ska druga ksi\u0105\u017cka dotyczy okresu od rozpocz\u0119cia akcji likwidacyjnej getta warszawskiego w lipcu 1942 roku do wybuchu powstania w 1943 roku. Co wtedy zmieni\u0142o si\u0119 w stosunku podziemia do Zag\u0142ady? <\/b><\/p>\n

W tej pracy skupiam si\u0119 na okresie, w kt\u00f3rym masowa eksterminacja \u017byd\u00f3w osi\u0105ga swoje apogeum, szczeg\u00f3lnie podczas wielkiej akcji. Od dawna w\u015br\u00f3d badaczy trwa\u0142y dyskusje, czy polskie w\u0142adze w\u0142a\u015bciwie informowa\u0142y o jej przebiegu i czy pr\u00f3bowano szuka\u0107 jakich\u015b rozwi\u0105za\u0144 pomocowych. Cz\u0119\u015b\u0107 historyk\u00f3w uwa\u017ca\u0142a, \u017ce podziemie milcza\u0142o na temat eksterminacji warszawskiego getta, a ju\u017c na pewno milcza\u0142y polskie w\u0142adze w Londynie, kt\u00f3re a\u017c do listopada 1942 roku \u015bwiadomie zataja\u0142y informacje na ten temat. Po analizie dokument\u00f3w przesy\u0142anych do Londynu okaza\u0142o si\u0119, \u017ce polskie podziemie nale\u017cycie informowa\u0142o o wydarzeniach w getcie, co wi\u0119cej, na pocz\u0105tku wielkiej akcji pojawi\u0142a si\u0119 my\u015bl \u2013 kt\u00f3ra wcze\u015bniej nie mog\u0142a si\u0119 przebi\u0107 \u2013 \u017ce mo\u017ce nale\u017cy wr\u00f3ci\u0107 do postulatu zastosowania przez aliant\u00f3w retorsji na Niemcach.<\/span><\/p>\n

W badaniach sporo uwagi po\u015bwi\u0119ca pan depeszom, kt\u00f3re wysy\u0142ano do Londynu.<\/b><\/p>\n

Zacznijmy od tzw. pierwszej depeszy Stefana Korbo\u0144skiego, kt\u00f3ra zosta\u0142a wys\u0142ana tu\u017c po rozpocz\u0119ciu wielkiej akcji i \u2013 co wa\u017cne \u2013 tego samego dnia dotar\u0142a do Londynu. Przyj\u0119\u0142o si\u0119 uwa\u017ca\u0107 j\u0105 za do\u015b\u0107, powiedzmy, dziwn\u0105, poniewa\u017c Korbo\u0144ski napisa\u0142, \u017ce Niemcy rozpocz\u0119li likwidacj\u0119 getta i maj\u0105 zamiar wys\u0142a\u0107 sze\u015b\u0107 tysi\u0119cy \u017byd\u00f3w na wsch\u00f3d. Po jej przeanalizowaniu uzna\u0142em, \u017ce musia\u0142 pojawi\u0107 si\u0119 b\u0142\u0105d w jej odszyfrowywaniu, kt\u00f3ry spowodowa\u0142, \u017ce znikn\u0119\u0142o najwa\u017cniejsze s\u0142owo \u2013 \u201ecodziennie\u201d. Niemcy maj\u0105 zamiar \u201ecodziennie\u201d wysy\u0142a\u0107 sze\u015b\u0107 tysi\u0119cy \u017byd\u00f3w na wsch\u00f3d. Gdyby odczyta\u0107 j\u0105 z tym brakuj\u0105cym s\u0142owem, obraz by\u0142by zupe\u0142nie inny. Depesza ta zosta\u0142a nag\u0142o\u015bniona przez BBC, jednak nie mog\u0142a ona przynie\u015b\u0107 odpowiedniego rezultatu. P\u00f3\u017aniej w\u0142adze w Londynie rozpropagowa\u0142y te\u017c drug\u0105 depesz\u0119 Korbo\u0144skiego.<\/span><\/p>\n

Sk\u0105d zatem przekonanie, \u017ce nie pr\u00f3bowano informowa\u0107 Zachodu?<\/b><\/p>\n

W po\u0142owie sierpnia dosz\u0142o do zjawiska, kt\u00f3rego historycy nie potrafili wyja\u015bni\u0107 \u2013 przestano przekazywa\u0107 informacje o tym, co dzieje si\u0119 w warszawskim getcie. Uda\u0142o mi si\u0119 pokaza\u0107, \u017ce w\u0142adze w Londynie utajni\u0142y drug\u0105, najwa\u017cniejsz\u0105 depesz\u0119 Stefana Roweckiego. Pierwsza z nich zosta\u0142a cz\u0119\u015bciowo zignorowana. Dotyczy\u0142a wp\u0142ywu akcji likwidacyjnej na rynek walutowy, wi\u0119c rz\u0105d skupi\u0142 si\u0119 wtedy na finansach. Druga, po\u015bwi\u0119cona w ca\u0142o\u015bci zag\u0142adzie \u017byd\u00f3w warszawskich, w kt\u00f3rej Rowecki podawa\u0142 skr\u00f3towo przebieg wydarze\u0144 w getcie oraz liczb\u0119 ofiar, zosta\u0142a \u015bwiadomie utajniona. Uznano, \u017ce nie zostanie ona przekazana opinii publicznej.<\/span><\/p>\n

Sk\u0105d to wiemy?<\/b><\/p>\n

Z adnotacji, kt\u00f3ra znajduje si\u0119 na tej depeszy.<\/span><\/p>\n

Dlaczego podj\u0119to tak\u0105 decyzj\u0119?<\/b><\/p>\n

Ca\u0142y problem polega na tym, \u017ce nie da si\u0119 jednoznacznie odpowiedzie\u0107 na to pytanie. W ksi\u0105\u017cce omawiam szczeg\u00f3\u0142owo trzy tezy. Pierwsza jest taka, \u017ce polski rz\u0105d obawia\u0142 si\u0119 pos\u0105dzenia o to, \u017ce dba bardziej o \u017byd\u00f3w ni\u017c o Polak\u00f3w. Trwa\u0142a wtedy ewakuacja polskiej armii z Rosji. W\u015br\u00f3d \u017co\u0142nierzy panowa\u0142 spory antysemityzm, wyra\u017anie da\u0142o si\u0119 tam odczu\u0107 du\u017ce napi\u0119cia polsko-\u017cydowskie.<\/span><\/p>\n

W tym samym czasie pojawi\u0142a si\u0119 informacja o tym, \u017ce Niemcy zamierzaj\u0105 prze\u015bladowa\u0107 p\u00f3\u0142 miliona Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy mieszkali na ziemiach wcielonych do III Rzeszy. Odnosi\u0142a si\u0119 do tego moja druga teza \u2013 nag\u0142o\u015bnienie depeszy o sytuacji ludno\u015bci \u017cydowskiej spowodowa\u0142oby zaciekawienie opinii publicznej \u017bydami, a nie p\u00f3\u0142 milionem Polak\u00f3w, kt\u00f3rym grozi\u0142y represje.<\/span><\/p>\n

Trzecia mo\u017cliwo\u015b\u0107, kt\u00f3ra jest chyba najbli\u017csza prawdzie, dotyczy\u0142a narady, kt\u00f3ra w tym czasie odbywa\u0142a si\u0119 w Moskwie. Polskie w\u0142adze w Londynie obawia\u0142y si\u0119, \u017ce zapadaj\u0105 na niej decyzje dotycz\u0105ce powojennego kszta\u0142tu Europy. Postawi\u0142em wi\u0119c tez\u0119, \u017ce bano si\u0119 nag\u0142o\u015bnienia tej depeszy, poniewa\u017c najwi\u0119ksze mocarstwa mog\u0142yby wtedy wi\u0119cej czasu po\u015bwi\u0119ci\u0107 sprawie \u017byd\u00f3w ni\u017c zagwarantowaniu Polakom wschodnich granic.<\/span><\/p>\n

Nie obawia\u0142 si\u0119 pan, \u017ce te tezy s\u0105 za mocne? <\/b><\/p>\n

Wielu historyk\u00f3w zgodzi\u0142o si\u0119 z tym, co napisa\u0142em. Zreszt\u0105 te wszystkie elementy zaz\u0119biaj\u0105 si\u0119 ze sob\u0105. Sp\u00f3jrzmy na inny aspekt: pod koniec 1942 roku polskie podziemie zmieni\u0142o taktyk\u0119. Historycy nazwali ten moment przej\u015bciem od biernego oporu, kt\u00f3ry by\u0142 g\u0142\u00f3wn\u0105 strategi\u0105 dotychczasowych dzia\u0142a\u0144, do co prawda ograniczonej, ale jednak walki. Z zachowanych dokument\u00f3w wynika, \u017ce g\u0142\u00f3wnym powodem tej zmiany by\u0142y prze\u015bladowania Polak\u00f3w. Prze\u015bladowania \u017byd\u00f3w by\u0142y jedynie dope\u0142nieniem tej argumentacji. Polskie podziemie naprawd\u0119 by\u0142o g\u0142\u00f3wnie zainteresowane tym, co dzieje si\u0119 z Polakami.<\/span><\/p>\n

Obala pan r\u00f3wnie\u017c r\u00f3\u017cne mity wok\u00f3\u0142 Jana Karskiego. <\/b><\/p>\n

Ustali\u0142em w\u0142a\u015bciw\u0105, ostateczn\u0105 tras\u0119 jego trzeciej misji. Karski, wbrew temu, co napisa\u0142 w ksi\u0105\u017cce Tajne pa\u0144stwo<\/i>, by\u0142 w Lyonie, a nie w Pary\u017cu. Sporo miejsca po\u015bwi\u0119ci\u0142em tzw. \u201eraportowi Karskiego\u201d. W latach osiemdziesi\u0105tych pojawi\u0142o si\u0119 w\u015br\u00f3d historyk\u00f3w przekonanie, \u017ce 24 listopada 1942 roku polskie w\u0142adze przekaza\u0142y aliantom dwustronicowy raport, kt\u00f3ry Jan Karski napisa\u0142 po przybyciu do Londynu. Ten kr\u00f3tki tekst szczeg\u00f3\u0142owo informowa\u0142 o prowadzonej przez Niemc\u00f3w masowej eksterminacji ludno\u015bci \u017cydowskiej. P\u00f3\u017aniej, kiedy ustalono, \u017ce dokument powsta\u0142 na bazie wi\u0119kszego raportu zatytu\u0142owanego Likwidacja getta warszawskiego<\/i>, oba teksty uznano za \u201eraport Karskiego\u201d, poniewa\u017c to on dostarczy\u0142 je do Londynu. W ksi\u0105\u017cce uszczeg\u00f3\u0142owi\u0142em tez\u0119, \u017ce Karski nie zawi\u00f3z\u0142 tego raportu. Zosta\u0142 on dostarczony przez kogo\u015b innego i inn\u0105 drog\u0105 \u2013 s\u0142ynny kurier nie mia\u0142 z tym nic wsp\u00f3lnego.<\/span><\/p>\n

Dlaczego uwa\u017cano, \u017ce raport dostarczy\u0142 Karski?<\/b><\/p>\n

Jego legendarne klucze, w kt\u00f3rych ukryte by\u0142y dokumenty, i przesy\u0142ka, w kt\u00f3rej by\u0142 raport o Likwidacji getta warszawskiego<\/i>, w pewnym momencie spotka\u0142y si\u0119 na trasie kurierskiej, dok\u0142adnie w Lizbonie. Razem zosta\u0142y wys\u0142ane do Londynu z informacj\u0105, \u017ce obie przesy\u0142ki dor\u0119czy\u0142 Karski.<\/span><\/p>\n

Wykaza\u0142em r\u00f3wnie\u017c, \u017ce rozmowy, kt\u00f3re prowadzi\u0142 on w Londynie, Zag\u0142ady dotyczy\u0142y w najmniejszym stopniu. Karski, lojalny wobec w\u0142adzy, m\u00f3wi\u0142 przede wszystkim o podziemiu i jego problemach \u2013 strukturze, relacjach mi\u0119dzy w\u0142adz\u0105 wojskow\u0105 a cywiln\u0105, partiach politycznych, zagro\u017ceniu ze strony sowieckich partyzant\u00f3w, terrorze wobec Polak\u00f3w. Tematyka \u017cydowska pojawia\u0142a si\u0119 bardzo cz\u0119sto jedynie w kontek\u015bcie walki z Niemcami. M\u00f3wi\u0142 te\u017c o eksterminacji \u017byd\u00f3w, ale to by\u0142 dla niego temat ostatni. Zreszt\u0105 jeszcze w latach osiemdziesi\u0105tych powtarza\u0142, \u017ce czasu na m\u00f3wienie o Zag\u0142adzie zazwyczaj w trakcie rozmowy nie wystarcza\u0142o.<\/span><\/p>\n

Powszechnie uwa\u017ca si\u0119, \u017ce Karski m\u00f3wi\u0142 o eksterminacji \u017byd\u00f3w, ale go nie s\u0142uchano. <\/b><\/p>\n

Nie znajduje to potwierdzenia w \u017ar\u00f3d\u0142ach. Powtarza si\u0119 cz\u0119sto, \u017ce Karski pr\u00f3bowa\u0142 opowiada\u0107 o Zag\u0142adzie w rozmowach z Anthonym Edenem, ministrem spraw zagranicznych Wielkiej Brytanii, ale tamten mu przerywa\u0142, zmienia\u0142 temat i m\u00f3wi\u0142, \u017ce ju\u017c to wszystko wie. Z notatek Karskiego wynika jednak, \u017ce Eden prosi\u0142 go, aby opowiada\u0142 wi\u0119cej o eksterminacji \u017byd\u00f3w. Tymczasem Karski wci\u0105\u017c wraca\u0142 do spraw dla niego najwa\u017cniejszych \u2013 polskiego podziemia i sowieckiej dywersji.<\/span><\/p>\n

Zatem Karski nie dostarczy\u0142 raportu, nie napisa\u0142 go, a informowanie o Zag\u0142adzie nie by\u0142o dla niego takie wa\u017cne?<\/b><\/p>\n

Powiem wi\u0119cej. Po kilku tygodniach od przybycia do Londynu w listopadzie 1942 roku Karski zacz\u0105\u0142 przekonywa\u0107 polskie w\u0142adze do tego, aby w propagandzie polskiej, jak wtedy nazywano polityk\u0119 informacyjn\u0105, odej\u015b\u0107 od akcentowania eksterminacji ludno\u015bci cywilnej na rzecz podkre\u015blania oporu cywil\u00f3w wobec nazist\u00f3w. Realizacj\u0105 tego postulatu by\u0142o eksponowanie w rozmowach polsko-\u017cydowskiego sojuszu. To nie moje odkrycie, \u017ce w 1943 roku przyj\u0119to w polskiej polityce informacyjnej takie za\u0142o\u017cenie.<\/span><\/p>\n

Tu pojawia si\u0119 kwestia bierno\u015bci aliant\u00f3w.  <\/b><\/p>\n

Nie chodzi nawet o deklaracj\u0119 z 17 grudnia 1942 roku, kt\u00f3ra by\u0142a odpowiedzi\u0105 na informacje o drugiej fazie eksterminacji \u017byd\u00f3w, ale o bombardowania z pocz\u0105tku 1943 roku, kt\u00f3re nazwano odwetowymi. Towarzyszy\u0142a im informacja skierowana do Niemc\u00f3w, \u017ce powodem nalot\u00f3w jest eksterminacja cywilnej ludno\u015bci \u017cydowskiej i polskiej. Alianci, g\u0142\u00f3wnie Brytyjczycy, podczas tych bombardowa\u0144 zrzucili ponad dwa miliony ulotek, kt\u00f3re o tej sprawie informowa\u0142y. Nie mo\u017cemy zatem powtarza\u0107 za W\u0142adys\u0142awem Bartoszewskim, \u017ce alianci nie zrobili nic, nawet nie zrzucili ulotek.<\/span><\/p>\n

Prenumerata<\/strong><\/span> <\/a><\/span>
\n<\/a>Czy Karski k\u0142ama\u0142 na temat swojej misji?<\/b><\/p>\n

Potwierdza\u0142 jedynie znane powszechnie zjawisko: im wi\u0119cej czasu mija od danych wydarze\u0144, tym \u015bwiadkowie bardziej koloryzuj\u0105 swoje opowie\u015bci. Czytaj\u0105 ustalenia historyk\u00f3w i dodaj\u0105 je do swoich \u015bwiadectw. Pami\u0119tajmy, \u017ce kurierzy nigdy nie wiedzieli, co wioz\u0105. Pocz\u0105tkowo po wojnie Karski nie m\u00f3wi\u0142, jakie raporty przewozi\u0142. Gdy historycy ustalili, \u017ce raport o Likwidacji getta warszawskiego<\/i> napisa\u0142 kto\u015b inny, a nie on, to Karski zacz\u0105\u0142 potwierdza\u0107, \u017ce wi\u00f3z\u0142 w\u0142a\u015bnie taki dokument. Trzeba jednak przyzna\u0107, \u017ce bardzo cz\u0119sto przeciwstawia\u0142 si\u0119 on budowaniu wok\u00f3\u0142 siebie legendy. Podkre\u015bla\u0142, \u017ce sprawa polska by\u0142a dla niego najwa\u017cniejsza, a \u017cydowska schodzi\u0142a na drugi plan. M\u00f3wiono wtedy o nim, \u017ce jest skromny. Z jednej strony dodawa\u0142 wi\u0119c wt\u00f3rn\u0105 wiedz\u0119, z drugiej sam by\u0142 ofiar\u0105 pewnej polityki historycznej.<\/span><\/p>\n

Kto zatem przewi\u00f3z\u0142 ten raport?<\/b><\/p>\n

Nie znamy nazwiska kuriera. Wyjecha\u0142 z kraju 1 pa\u017adziernika 1942 roku, dotar\u0142 do Budapesztu i tam zostawi\u0142 raport. Dalsza droga tego dokumentu by\u0142a bardzo skomplikowana, opisuj\u0119 j\u0105 dok\u0142adnie w ksi\u0105\u017cce. W ko\u0144cu jednak dotar\u0142a do Berna i pojecha\u0142a dalej do Lizbony w bateryjce do latarki. Tymczasem Karski jecha\u0142 przez Berlin i Lyon na Gibraltar, a stamt\u0105d samolotem do Londynu.<\/span><\/p>\n

W pa\u0144skich publikacjach pojawia si\u0119 te\u017c nieznany dot\u0105d kurier Napoleon Segieda. <\/b><\/p>\n

Udowodni\u0142em, \u017ce to on jako pierwszy poinformowa\u0142 o zag\u0142adzie warszawskich \u017byd\u00f3w. Do tej pory wiedzieli\u015bmy, \u017ce w pewnym momencie przedstawiciele dw\u00f3ch organizacji \u017cydowskich otrzymali z podziemia informacj\u0119 o eksterminacji \u017byd\u00f3w i przekazali j\u0105 dalej do USA i Wielkiej Brytanii. D\u0142ugo nie wiedziano, kto dostarczy\u0142 te wiadomo\u015bci, nazywano go \u201eAryjczykiem\u201d. Ustali\u0142em, \u017ce kurierem by\u0142 Napoleon Segieda, kt\u00f3ry 8 sierpnia 1942 roku wyjecha\u0142 z kraju i pi\u0119\u0107 dni p\u00f3\u017aniej dotar\u0142 do Berna. Wyruszy\u0142 z Warszawy, a wi\u0119c by\u0142 naocznym \u015bwiadkiem eksterminacji. Jako pierwszy dotar\u0142 ze swoim \u015bwiadectwem za granic\u0119. Przekaza\u0142 pracownikom Poselstwa RP w Bernie informacje o wymordowaniu stu tysi\u0119cy warszawskich \u017byd\u00f3w. I to posz\u0142o w \u015bwiat.<\/span><\/p>\n

Jaki jest najwa\u017cniejszy wniosek z pa\u0144skich bada\u0144? <\/b><\/p>\n

Wed\u0142ug recenzent\u00f3w z moich ksi\u0105\u017cek wynika, \u017ce \u017bydzi byli traktowani jako obywatele drugiej kategorii, a polskie podziemie uwa\u017ca\u0142o Zag\u0142ad\u0119 za niezbyt wa\u017cn\u0105 spraw\u0119. Uchodz\u0119 za cz\u0142owieka, kt\u00f3ry stara si\u0119 unika\u0107 uog\u00f3lnie\u0144 \u2013 w ko\u0144cu moje opracowania s\u0105 bardzo obszerne \u2013 jednak te wnioski nie wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 dalekie od prawdy.<\/span><\/p>\n

Chcia\u0142em napisa\u0107 jeszcze popularnonaukow\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119, tak\u0105 na mniej wi\u0119cej dwie\u015bcie stron, kt\u00f3ra w przyst\u0119pny spos\u00f3b obrazowa\u0142aby te wszystkie zagadnienia, ostatnio jednak skupiony by\u0142em na zako\u0144czeniu swojej habilitacji. Musz\u0119 jednak przede wszystkim znale\u017a\u0107 prac\u0119, bo obecnie jestem bezrobotny.<\/span><\/p>\n

\n

PRZEKA\u017b DAROWIZN\u0118<\/strong><\/span>
\n<\/a><\/h4>\n
\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Masowa eksterminacja \u017byd\u00f3w w okupowanej przez Niemc\u00f3w Polsce – fragment pierwszej strony broszury Rz\u0105du RP na uchod\u017astwie. Nie\u0142atwe tezy Adama Pu\u0142awskiego MICHA\u0141 BOJANOWSKI JAN KARSKI NIE DOSTARCZA\u0141 DO LONDYNU RAPORT\u00d3W O ZAG\u0141ADZIE, A W\u0141A\u015aCIWIE TO PRZEKONYWA\u0141, \u017bEBY O NAZISTOWSKIM TERRORZE ZBYT DU\u017bO NIE M\u00d3WI\u0106. POLSKIE PODZIEMIE TRAKTOWA\u0141O \u017bYD\u00d3W JAK OBYWATELI DRUGIEJ KATEGORII, A EKSTERMINACJ\u0118 NARODU […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/88433"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=88433"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/88433\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":88447,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/88433\/revisions\/88447"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=88433"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=88433"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=88433"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}