{"id":88891,"date":"2021-09-03T17:09:10","date_gmt":"2021-09-03T15:09:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=88891"},"modified":"2021-09-01T10:25:49","modified_gmt":"2021-09-01T08:25:49","slug":"05-05-67","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=88891","title":{"rendered":"Pucz Janajewa. Wydarzenie, o kt\u00f3rym chc\u0105 zapomnie\u0107 Putin i jego ludzie"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/bi.im-g.pl\/im\/8b\/36\/1a\/z27487627V,Pucz-Janajewa--21-sierpnia-1991-r---Moskwa--Slowna.jpg\" width=\"100%\"><span style=\"color: #808080;\"><em>Pucz Janajewa. 21 sierpnia 1991 r., Moskwa. S\u0142owna konfrontacja mi\u0119dzy demonstrantami a \u017co\u0142nierzami. W tle wida\u0107 p\u0142on\u0105cy trolejbus, kt\u00f3ry zagradza\u0142 drog\u0119 puczystom (Fot. Fot. Alexander Zemlianichenko\/AP)<\/em><\/span><\/p>\n<hr>\n<h5 style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/wyborcza.pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img decoding=\"async\" class=\"center alignleft\" src=\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/wyborcza-ale.png\" alt=\"\" width=\"35%\"><\/a><span style=\"text-decoration: underline; color: #000080;\"><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"https:\/\/wyborcza.pl\/alehistoria\/7,121681,27487615,pucz-janajewa-wydarzenie-o-ktorym-chca-zapomniec-putin-i-jego.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Pucz Janajewa. Wydarzenie, o kt\u00f3rym chc\u0105 zapomnie\u0107 Putin i jego ludzie<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Wac\u0142aw Radziwinowicz<\/strong><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\">\n<h4 style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #808080;\"><strong>30 lat temu partyjni twardog\u0142owi nieudolnie wyst\u0105pili przeciw planom ratowania Zwi\u0105zku Radzieckiego forsowanym przez Michai\u0142a Gorbaczowa. W rezultacie wbili gw\u00f3\u017ad\u017a do trumny swego pa\u0144stwa.<\/strong><\/span><\/h4>\n<p style=\"text-align: left;\">.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">\u201eProsz\u0119 powiedzie\u0107: czy pan rozumie, \u017ce dzi\u015b w nocy dokonali\u015bcie pa\u0144stwowego zamachu stanu?&#8221; \u2013 tym pytaniem zadanym wiceprezydentowi Zwi\u0105zku Radzieckiego Giennadijowi Janajewowi 19 sierpnia 1991 r. na konferencji prasowej w siedzibie ministerstwa spraw zagranicznych 24-letnia dziennikarka Tatiana Ma\u0142kina sama wesz\u0142a do historii i by\u0107 mo\u017ce zmieni\u0142a jej bieg.<\/span><\/p>\n<div id=\"content\" class=\"content-alignment\">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\" style=\"text-align: center;\">\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"YouTube video player\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/dmMOkajfJwY\" width=\"680\" height=\"400\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p><em>Tatiana Ma\u0142kina zadaje pytanie Giennadijowi Janajewowi<\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>.<\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Reakcja 64-letniego nominalnego szefa stworzonego przez puczyst\u00f3w Pa\u0144stwowego Komitetu Stanu Wyj\u0105tkowego (GKCzP) by\u0142a fatalna. Wyra\u017anie wyl\u0119kniony t\u0142umaczy\u0142 si\u0119, \u017ce on i jego koledzy ceni\u0105 i szanuj\u0105 prezydenta Gorbaczowa, kt\u00f3rego w\u0142a\u015bnie uwi\u0119zili w rezydencji na Krymie, \u017ce do w\u0142adzy si\u0119 nie rw\u0105, a przemocy nie chc\u0105.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ca\u0142y kraj podczas bezpo\u015bredniej transmisji telewizyjnej konferencji widzia\u0142, jak g\u0142\u00f3wny buntownik w emocjach nie potrafi opanowa\u0107 dr\u017cenia d\u0142oni. Obywatele to szybko podchwycili i przewr\u00f3t nazwali \u201epuczem dr\u017c\u0105cych r\u0105k&#8221;. T\u0142umy mieszka\u0144c\u00f3w stolicy, cho\u0107 ulicami miasta jecha\u0142y kolumny czo\u0142g\u00f3w i woz\u00f3w pancernych, odwa\u017cnie wysz\u0142y protestowa\u0107 przeciw spiskowcom.<\/span><\/p>\n<p>.<\/p>\n<div id=\"content\" class=\"content-alignment\">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\" style=\"text-align: center;\">\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"YouTube video player\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/kjFySKAAiDU\" width=\"680\" height=\"400\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p><em>Giennadij Janajew pr\u00f3buje opanowa\u0107 dr\u017cenie r\u0105k<\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>.<\/p>\n<h5 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Smuta, czyli zam\u0119t<\/strong><\/h5>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W imperium trwa\u0142 wtedy czas smuty, kt\u00f3ra nie oznacza, jak my\u015bl\u0105 w Polsce, smutku, lecz zam\u0119t. W radzieckich republikach Azji \u015arodkowej i na Kaukazie dochodzi\u0142o do krwawych star\u0107 na tle etnicznym, dziesi\u0105tki tysi\u0119cy ludzi ucieka\u0142y od pogrom\u00f3w. Litwa, \u0141otwa i Estonia de facto wysz\u0142y ju\u017c ze Zwi\u0105zku. T\u0105 drog\u0105 sz\u0142y te\u017c Gruzja i&nbsp;<span style=\"text-decoration: underline;\"><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"https:\/\/wyborcza.pl\/0,128956.html?tag=Ukraina#anchorLink\">Ukraina<\/a><\/strong><\/span>.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Lokalne elity polityczne zwietrzy\u0142y swoj\u0105 szans\u0119. Sekretarze postawieni przez Moskw\u0119 na czele komitet\u00f3w partyjnych republik (te stanowiska zgodnie z zasadami nomenklatury by\u0142y zarezerwowane dla miejscowych) zrozumieli, \u017ce mog\u0105 si\u0119 sta\u0107 niezale\u017cnymi przyw\u00f3dcami swoich narod\u00f3w i pa\u0144stw.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Na nastroje spo\u0142eczne fatalnie wp\u0142yn\u0119\u0142a firmowana przez ministra finans\u00f3w Walentina Paw\u0142owa \u201ereforma pieni\u0119\u017cna&#8221;, dzi\u0119ki kt\u00f3rej rz\u0105d brutalnie i bezczelnie okrad\u0142 miliony obywateli z oszcz\u0119dno\u015bci \u017cycia.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Prowadzona przez Gorbaczowa polityka g\u0142asnosti rozwi\u0105za\u0142a r\u0119ce i j\u0119zyki mediom. To pozwoli\u0142o wielu ludziom zrozumie\u0107, jaki jest stan ich kraju, kt\u00f3ry \u2013 jak wmawia\u0142a przez dziesi\u0119ciolecia propaganda \u2013 mia\u0142 \u201ekroczy\u0107 na czele planety ca\u0142ej&#8221;.<\/span><\/p>\n<blockquote class=\"art_blockquote\"><p><strong>U\u015bwiadomi\u0142o te\u017c spo\u0142ecze\u0144stwu, \u017ce historia ich komunistycznego kraju jest nie tyle \u201e\u015bwietlana&#8221;, ile ponura i krwawa.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">S\u0142owem, imperium si\u0119 rozlatywa\u0142o.<\/span><\/p>\n<h5 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Dwa plany Gorbaczowa<\/strong><\/h5>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Gorbaczow, wci\u0105\u017c generalny sekretarz KC KPZR i od marca 1990 r. prezydent (pierwszy i ostatni) Zwi\u0105zku Radzieckiego, mia\u0142 plan powstrzymania destrukcji pa\u0144stwa. A nawet dwa plany.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: center;\"><span class=\"imageUOM parent-box-label-related\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/bi.im-g.pl\/im\/7f\/94\/19\/z26822783IH,Adam-Michnik-w-rozmowie-z-Michailem-Gorbaczowem-w-.jpg\" alt=\"Adam Michnik w rozmowie z Michai\u0142em Gorbaczowem w marcu 1993 r. w Moskwie\" width=\"100%\"><span style=\"color: #808080;\"><em><span class=\"photoAuthor\"><span class=\"photoTitle\">Adam Michnik w rozmowie z Michai\u0142em Gorbaczowem w marcu 1993 r. w Moskwie<\/span>&nbsp;Fot. S\u0142awomir Sierzputowski \/ Agencja Gazeta<\/span><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Zgodnie z jednym w marcu 1991 r. poleci\u0142 W\u0142adimirowi Kriuczkowowi (przysz\u0142emu puczy\u015bcie i faktycznemu szefowi GKCzP), przewodnicz\u0105cemu Komitetu Bezpiecze\u0144stwa Pa\u0144stwowego (KGB), przygotowa\u0107 dekret o zasadach i porz\u0105dku wprowadzeniu na terytorium ca\u0142ego kraju i w wybranych regionach stanu wyj\u0105tkowego. Ten dokument, gotowy ju\u017c w kwietniu, nie og\u0142aszaj\u0105c tego publicznie, podpisa\u0142 w maju.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">A jednocze\u015bnie szykowa\u0142 program \u201eprzeformatowania&#8221; ZSRR, czyli ustrojowej reformy, kt\u00f3ra zmieni\u0142aby scentralizowane pa\u0144stwo w konfederacj\u0119 republik \u201esuwerennych&#8221;. Dzi\u0119ki temu, jak kalkulowa\u0142, uda\u0142oby si\u0119 zatrzyma\u0107 przy Moskwie czmychaj\u0105ce od niej prowincje.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Czasu nie mia\u0142, bo szybko w si\u0142\u0119 r\u00f3s\u0142 coraz bardziej popularny konkurent. Borys Jelcyn 12 czerwca 1991 r. zosta\u0142 wybrany na prezydenta Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej, kt\u00f3ra r\u00f3wno rok wcze\u015bniej og\u0142osi\u0142a sw\u0105 \u201eniezale\u017cno\u015b\u0107&#8221;. Zdoby\u0142 wtedy ponad 57 proc. g\u0142os\u00f3w w ca\u0142ym kraju, a w stolicy, centrum, jak uczy historia, kluczowym dla politycznych proces\u00f3w w kraju \u2013 prawie 72 proc.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Przysz\u0142emu gospodarzowi Kremla marzy\u0142a si\u0119 nie \u201erepublika suwerenna&#8221; ze zwi\u0105zkow\u0105 czapk\u0105 nad sob\u0105, ale \u201eczapka Monomacha&#8221;, rosyjski symbol w\u0142adzy nad prawdziwym pa\u0144stwem. Do tego jednak, jak si\u0119 wtedy wydawa\u0142o, by\u0142o daleko.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Pod koniec lipca na spotkaniu w podmoskiewskiej rezydencji Nowo-Ogarowo (dzi\u015b dom&nbsp;<a style=\"color: #000080;\" href=\"https:\/\/wyborcza.pl\/0,128956.html?tag=w%B3adimir+putin#anchorLink\">W\u0142adimira Putina<\/a>) prezydentowi ZSRR uda\u0142o si\u0119 nam\u00f3wi\u0107 prezydenta Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej i przyw\u00f3dc\u0119 radzieckiego Kazachstanu Nursu\u0142tana Nazarbajewa do zawarcia nowej umowy zwi\u0105zkowej. Dat\u0119 podpisania dokumentu o stworzeniu Zwi\u0105zku Suwerennych Pa\u0144stw przez przyw\u00f3dc\u00f3w republik rosyjskiej, kazachskiej i uzbeckiej wyznaczono na 20 sierpnia. Jesieni\u0105, jak liczy\u0142 Gorbaczow, mia\u0142o do niego przyst\u0105pi\u0107 jeszcze osiem republik.<\/span><\/p>\n<h5 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Pucz Janajewa. Bunt wierchuszki<\/strong><\/h5>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Szef KGB Kriuczkow, gor\u0105cy or\u0119downik utrzymania starych porz\u0105dk\u00f3w, cho\u0107 si\u0119 potem tego wypiera\u0142, pods\u0142uchiwa\u0142 rozmowy w rezydencji Nowo-Ogarowo. Przera\u017cony tym, co szykuje Gorbaczow, okaza\u0142 si\u0119 spr\u0119\u017cyn\u0105 spisku. Zebra\u0142 wok\u00f3\u0142 siebie najwy\u017cszych prominent\u00f3w ZSRR, kt\u00f3rzy weszli w sk\u0142ad Pa\u0144stwowego Komitetu Stanu Wyj\u0105tkowego.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Nominalnie najwa\u017cniejszy w tym gronie by\u0142 wiceprezydent ZSRR Janajew, obok niego stan\u0119li m.in.: premier Walentin Paw\u0142ow, minister obrony, marsza\u0142ek Dmitrij Jazow, szef MSW Borys Pugo, zast\u0119pca przewodnicz\u0105cego Rady Obrony ZSRR (przewodnicz\u0105cym zgodnie z nomenklatur\u0105 by\u0142 zawsze gensek KPZR) Oleg Bak\u0142anow oraz Kriuczkow.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">S\u0142owem sama wierchuszka pa\u0144stwa.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Co niepokoi\u0142o tych ludzi, t\u0142umaczy\u0142 20 lat temu w rozmowie z \u201eWyborcz\u0105&#8221; by\u0142y wiceminister obrony, genera\u0142 armii Walentin Warennikow, uczestnik puczu (do GKCzP nie wchodzi\u0142): \u201eTrzeba by\u0142o ratowa\u0107 kraj. Na Kaukazie, w Azji \u015arodkowej raz za razem dochodzi\u0142o do rzezi. Tam setkami gin\u0119li ludzie. A Moskwa nie reagowa\u0142a. Trzeba by\u0142o tam natychmiast wprowadzi\u0107 stan wyj\u0105tkowy. 20 sierpnia Gorbaczow mia\u0142 podpisa\u0107 nowe porozumienie zwi\u0105zkowe, do kt\u00f3rego chcia\u0142o przyst\u0105pi\u0107 najwy\u017cej sze\u015b\u0107 republik \u2013 sze\u015b\u0107 z pi\u0119tnastu, kt\u00f3re wtedy tworzy\u0142y ZSRR. To oznacza\u0142o faktyczne rozwalenie kraju. A przecie\u017c zaledwie pi\u0119\u0107 miesi\u0119cy wcze\u015bniej by\u0142o u nas referendum i zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 obywateli opowiedzia\u0142a si\u0119 za zachowaniem Zwi\u0105zku Radzieckiego w jego dotychczasowym kszta\u0142cie. Nie wolno by\u0142o dopu\u015bci\u0107 do podpisania nowego uk\u0142adu zwi\u0105zkowego&#8221;.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Genera\u0142 przemilcza\u0142 wtedy, \u017ce spiskowcy w przypadku \u201eprzeformatowania&#8221; ZSRR musieliby wyrzec si\u0119 w\u0142adzy. \u201eOni stali na czele instytucji og\u00f3lnoradzieckich, reprezentowali interesy pot\u0119\u017cnych klan\u00f3w \u2013 ludzi s\u0142u\u017cb, armii, administracji centralnej itd., kt\u00f3rzy nie wpisaliby si\u0119 w nowe konfederacyjne struktury&#8221; \u2013 w innym wywiadzie t\u0142umaczy\u0142 nam Giennadij Burbulis, przez lata bliski wsp\u00f3\u0142pracownik Jelcyna.<\/span><\/p>\n<h5 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Czy Gorbaczow zrobi\u0142 unik?<\/strong><\/h5>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Do dzi\u015b trwaj\u0105 spory, czy prezydent ZSRR by\u0142 ofiar\u0105 spisku, biernym jego \u015bwiadkiem czy mo\u017ce cichym uczestnikiem.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Pono\u0107, jak m\u00f3wi\u0142 pod koniec 1991 r., wiedzia\u0142, co si\u0119 szykuje (sygna\u0142y o tym jemu i Jelcynowi przekazywali Amerykanie). A jednak po og\u0142oszeniu, \u017ce 20 sierpnia ma by\u0107 podpisany nowy uk\u0142ad zwi\u0105zkowy, 16 dni wcze\u015bniej polecia\u0142 na wakacje do Forosu na Krymie.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">18 sierpnia spiskowcy samolotem wojskowym wys\u0142ali do niego delegacj\u0119. Pr\u00f3bowali nam\u00f3wi\u0107 do przy\u0142\u0105czenia si\u0119 do nich, wprowadzenia stanu wyj\u0105tkowego i rezygnacji z nowego porozumienia zwi\u0105zkowego.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">\u201ePrzyj\u0105\u0142 nas bardzo \u017ale \u2013 opowiada\u0142 \u201eWyborczej&#8221; Warennikow. \u2013 A przecie\u017c przyjechali do niego bliscy mu ludzie, z kt\u00f3rymi wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 na co dzie\u0144: Walerij Bo\u0142din, Oleg Bak\u0142anow [cz\u0142onek KC KPZR, pomocnik Gorbaczowa] i Oleg Szenin [cz\u0142onek Biura Politycznego]. Nie pozwala\u0142 im m\u00f3wi\u0107, stale przerywa\u0142. Zwraca\u0142 si\u0119 do nich na \u00bbty\u00ab. Przeklina\u0142. Tak zachowywa\u0142 si\u0119 prezydent, kt\u00f3ry powinien by\u0107 wzorem kultury, dobrych manier. Moi koledzy, zaskoczeni jego reakcj\u0105, nie wiedzieli, co powiedzie\u0107. Wtedy ja zacz\u0105\u0142em. Podniesionym g\u0142osem z 15 minut, mo\u017ce d\u0142u\u017cej, opowiada\u0142em o strasznym po\u0142o\u017ceniu armii, o tym, \u017ce co roku z Europy Wschodniej wycofujemy po 120 tys. \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rym ka\u017cemy mieszka\u0107 w szczerym polu, \u017ce trzeba z tym sko\u0144czy\u0107. Obieca\u0142em, \u017ce mu pomo\u017cemy. Nie przerywa\u0142 mi. Zwraca\u0142 si\u0119 do mnie z szacunkiem, per \u00bbwy\u00ab [rosyjski odpowiednik \u00bbpan\u00ab]. Nie przekonali\u015bmy go jednak. Na koniec poda\u0142 nam r\u0119k\u0119, powiedzia\u0142: \u00bbR\u00f3bcie, jak chcecie&#8230;\u00ab&#8221; \u2013 przypomnia\u0142 genera\u0142.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Gorbaczow potem wielokrotnie kategorycznie zaprzecza\u0142, \u017ce da\u0142 swym go\u015bciom woln\u0105 r\u0119k\u0119. Ja te\u017c to od niego s\u0142ysza\u0142em.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Puczy\u015bci internowali prezydenta w Forosie. Odci\u0119li \u0142\u0105czno\u015b\u0107 rezydencji ze \u015bwiatem, wok\u00f3\u0142 niej wystawili ochron\u0119. Zablokowali pas startowy pobliskiego lotniska Belbek, gdzie sta\u0142y gotowe do lotu samolot i helikopter szefa pa\u0144stwa.<\/span><\/p>\n<blockquote class=\"art_blockquote\"><p><strong>Zabrali te\u017c ze sob\u0105 oficer\u00f3w odpowiedzialnych za \u201eatomow\u0105 walizeczk\u0119&#8221;. Potem przez trzy dni mechanizm uruchamiaj\u0105cy globaln\u0105 zag\u0142ad\u0119 by\u0142 w nie wiadomo czyich r\u0119kach.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">By\u0107 mo\u017ce \u2013 rozhisteryzowanego, stale pijanego Janajewa.<\/span><\/p>\n<h5 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Ma\u0142e \u0142ab\u0119dzie i czo\u0142gi<\/strong><\/h5>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Nast\u0119pnego ranka obywatele Zwi\u0105zku Radzieckiego zobaczyli to, co do dzi\u015b \u015bwiatu kojarzy si\u0119 z puczem. W telewizji zamiast normalnego poniedzia\u0142kowego programu by\u0142 \u201eTaniec ma\u0142ych \u0142ab\u0119dzi&#8221; z baletu \u201eJezioro \u0142ab\u0119dzie&#8221; Piotra Czajkowskiego.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Do Moskwy na czo\u0142gach i transporterach wchodzi\u0142y doborowe dywizje: Tama\u0144ska strzelc\u00f3w zmotoryzowanych, Kantemirowska pancerna i Tulska powietrzno-desantowa. W mie\u015bcie pojawi\u0142o si\u0119 427 transporter\u00f3w opancerzonych i 362 czo\u0142gi. \u017bo\u0142nierze i ludzie specjalnych formacji KGB obsadzili kluczowe punkty stolicy.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Wojska podesz\u0142y pod Leningrad. Warennikow pos\u0142any na Ukrain\u0119, kt\u00f3rej buntownicze nastroje najbardziej niepokoi\u0142y spiskowc\u00f3w, \u015bci\u0105gn\u0105\u0142 do Kijowa Po\u0142ock\u0105 Dywizj\u0119 Desantow\u0105.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: center;\"><span class=\"imageUOM parent-box-label-related\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/bi.im-g.pl\/im\/1\/8419\/z8419771IH,Demonstracje-w-czasie-puczu-Janajewa.jpg\" alt=\"Demonstracje w czasie puczu Janajewa\" width=\"100%\"><span style=\"color: #808080;\"><em><span class=\"photoAuthor\"><span class=\"photoTitle\">Demonstracje w czasie puczu Janajewa<\/span>&nbsp;Fot. Krzysztof Miller \/ AG<\/span><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Kraj z komunikat\u00f3w dowiedzia\u0142 si\u0119, \u017ce o pierwszej w nocy zawi\u0105za\u0142 si\u0119 Pa\u0144stwowy Komitet Stanu Wyj\u0105tkowego, kt\u00f3ry na podstawie dekretu podpisanego niedawno przez Gorbaczowa wprowadzi\u0142 od czwartej nad ranem czasu moskiewskiego stan wyj\u0105tkowy na terytorium ca\u0142ego pa\u0144stwa. Obywatele us\u0142yszeli, \u017ce Gorbaczow jest chory i nie mo\u017ce wype\u0142nia\u0107 obowi\u0105zk\u00f3w, p.o. prezydenta staje si\u0119 wi\u0119c jego zast\u0119pca Janajew.<\/span><\/p>\n<blockquote class=\"art_blockquote\"><p><strong>Komitet wprowadzi\u0142 cenzur\u0119. Zamkn\u0105\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 gazet i radiostacji. Jego wys\u0142annicy (bardzo nieudolnie) pr\u00f3bowali kontrolowa\u0107 to, co nadaje telewizja.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Pod wiecz\u00f3r spiskowcy wyst\u0105pili na konferencji prasowej. Nie wszyscy. Nie pojawi\u0142 si\u0119 Kriuczkow. Nie by\u0142o premiera Paw\u0142owa, kt\u00f3ry przez ca\u0142y czas pi\u0142. Koledzy nie potrafili go znale\u017a\u0107, a gdyby go wytropili, to po\u017cytku by z niego nie mieli, bo nie kontaktowa\u0142.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">To w\u0142a\u015bnie wtedy Tatiana Ma\u0142kina dobi\u0142a Janajewa pytaniem o \u201eprzewr\u00f3t pa\u0144stwowy&#8221;. Zadr\u017ca\u0142y mu r\u0119ce, cho\u0107by dlatego, \u017ce rozumia\u0142, i\u017c dzia\u0142a bezprawnie. Stan wyj\u0105tkowy m\u00f3g\u0142 wprowadzi\u0107 tylko prezydent, a w przypadku, je\u015bli szef pa\u0144stwa okaza\u0142 si\u0119 niezdolny do wykonywania obowi\u0105zk\u00f3w, decyzj\u0119 o tym musia\u0142a niezw\u0142ocznie zatwierdzi\u0107 Rada Najwy\u017csza ZSRR. Spiskowcy wi\u0119c podpadli pod paragraf, kt\u00f3ry Rosjanie okre\u015blaj\u0105 jako \u201erastrielnyj&#8221;, czyli zagro\u017cony kar\u0105 \u015bmierci przez rozstrzelanie.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Nowy przyw\u00f3dca pa\u0144stwa pogubi\u0142 si\u0119 jeszcze bardziej, kiedy kt\u00f3ry\u015b z zagranicznych dziennikarzy, kpi\u0105c w \u017cywe oczy, zapyta\u0142, czy szykuj\u0105c przewr\u00f3t, konsultowa\u0142 si\u0119 z genera\u0142em Pinochetem.<\/span><\/p>\n<h5 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong><span style=\"color: #000000;\">By\u0142o referendum<\/span><\/strong><\/h5>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Zbuntowani konserwaty\u015bci nie szukali rady u specjalist\u00f3w od zamach\u00f3w stanu. Swoje rachuby opierali na czym\u015b innym. Zaledwie pi\u0119\u0107 miesi\u0119cy wcze\u015bniej odby\u0142o si\u0119 og\u00f3lnokrajowe referendum, w kt\u00f3rym 76,2 proc. obywateli opowiedzia\u0142o si\u0119 za zachowaniem ZSRR.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: center;\"><span class=\"imageUOM parent-box-label-related\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/bi.im-g.pl\/im\/1\/8420\/z8420021IH,Ludnosc-Moskwy-nie-poparla-spiskowcow--Kilka-tysie.jpg\" alt=\"Ludno\u015b\u0107 Moskwy nie popar\u0142a spiskowc\u00f3w. Kilka tysi\u0119cy ludzi stan\u0119\u0142o na barykadach otaczaj\u0105cych siedzib\u0119 parlamentu republiki Rosji - tzw. Bia\u0142ego Domu.\" width=\"100%\"><span style=\"color: #808080;\"><em><span class=\"photoAuthor\"><span class=\"photoTitle\">Ludno\u015b\u0107 Moskwy nie popar\u0142a spiskowc\u00f3w. Kilka tysi\u0119cy ludzi stan\u0119\u0142o na barykadach otaczaj\u0105cych siedzib\u0119 parlamentu republiki Rosji &#8211; tzw. Bia\u0142ego Domu.<\/span>&nbsp;Fot. Krzysztof Miller \/ AG<\/span><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Po sze\u015bciu latach rz\u0105d\u00f3w Gorbaczow by\u0142 bardzo niepopularny. Rodacy sk\u0142adali na niego win\u0119 za rosn\u0105cy chaos, bolesne braki w zaopatrzeniu, coraz wi\u0119ksz\u0105 s\u0142abo\u015b\u0107 pa\u0144stwa. Sta\u0142 si\u0119 bardziej obiektem kpin ni\u017c szacunku. Spiskowcy liczyli, \u017ce bierny, przyuczony do pos\u0142usze\u0144stwa nar\u00f3d radziecki co najmniej nie stanie przeciw nim. Przeliczyli si\u0119.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Zak\u0142adali, \u017ce uda im si\u0119 dogada\u0107 z Jelcynem, a je\u015bli to si\u0119 nie powiedzie \u2013 jego te\u017c aresztuj\u0105. Tymczasem kierowana przez niego Rada Najwy\u017csza radzieckiej Rosji sta\u0142a si\u0119 o\u015brodkiem oporu.<\/span><\/p>\n<blockquote class=\"art_blockquote\"><p><strong>Zwan\u0105 Bia\u0142ym Domem siedzib\u0119 Rady, pod kt\u00f3r\u0105 podesz\u0142y oddzia\u0142y pancerne, otoczy\u0142 \u201e\u017cywy kr\u0105g&#8221; tysi\u0119cy dobrowolnych obro\u0144c\u00f3w. Stan\u0119\u0142y pierwsze barykady.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Jelcyn z jednego z czo\u0142g\u00f3w, kt\u00f3rych za\u0142ogi przesz\u0142y na jego stron\u0119, pod lufami zaczajonych na dachach snajper\u00f3w, wyprostowany, prezentuj\u0105c ca\u0142y sw\u00f3j pot\u0119\u017cny wzrost, zdecydowanym i mocnym g\u0142osem wyg\u0142osi\u0142 \u201eOr\u0119dzie do obywateli Rosji&#8221;. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 Pa\u0144stwowego Komitetu Stanu Wyj\u0105tkowego nazwa\u0142 \u201ereakcyjnym, antykonstytucyjnym przewrotem&#8221;. Wezwa\u0142 rodak\u00f3w, by \u201egodnie odpowiedzieli puczystom&#8221;.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: center;\"><span class=\"imageUOM parent-box-label-related\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/bi.im-g.pl\/im\/8c\/36\/1a\/z27487628IH,Pucz-Janajewa--19-sierpnia-1991-r---Moskwa--Prezyd.jpg\" alt=\"Pucz Janajewa. 19 sierpnia 1991 r., Moskwa. Prezydent Federacji Rosyjskiej Borys Jelcyn przemawia z czo\u0142gu przed budynkiem rosyjskiego parlamentu\" width=\"100%\"><span style=\"color: #808080;\"><em><span class=\"photoAuthor\"><span class=\"photoTitle\">Pucz Janajewa. 19 sierpnia 1991 r., Moskwa. Prezydent Federacji Rosyjskiej Borys Jelcyn przemawia z czo\u0142gu przed budynkiem rosyjskiego parlamentu<\/span>&nbsp;Fot. Fot. AP<\/span><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Wkr\u00f3tce pod Bia\u0142ym Domem zgromadzi\u0142o si\u0119 ponad 200 tys. przeciwnik\u00f3w puczu. Konfrontacja sta\u0142a si\u0119 nieunikniona.<\/span><\/p>\n<h5 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Ilu zginie w czasie szturmu?<\/strong><\/h5>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Sztab kierowany przez gen. W\u0142adis\u0142awa Acza\u0142owa dosta\u0142 rozkaz przygotowania szturmu Bia\u0142ego Domu. Wiceminister obrony za\u0142o\u017cy\u0142, \u017ce operacja rozpocz\u0119ta rajdem czo\u0142g\u00f3w przez \u201e\u017cywy kr\u0105g&#8221; obro\u0144c\u00f3w potrwa 40 minut.<\/span><\/p>\n<blockquote class=\"art_blockquote\"><p><strong>Z zimn\u0105 krwi\u0105 ocenia\u0142, \u017ce je\u015bli akcja zostanie przeprowadzona sprawnie, zginie 600 atakuj\u0105cych i atakowanych. Je\u017celi p\u00f3jdzie marnie \u2013 tysi\u0105c.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Szturmowe kolumny pancerne ruszy\u0142y w kierunku siedziby parlamentu Rosji po p\u00f3\u0142nocy 21 sierpnia. W tunelu na skrzy\u017cowaniu Nowego Arbatu i Sadowego Kolca demonstranci pr\u00f3bowali zatrzyma\u0107 batalion pod dow\u00f3dztwem kpt. Siergieja Surowikina. Tam od kul zgin\u0119\u0142o dw\u00f3ch m\u0142odych ludzi, trzeciego zmia\u017cd\u017cy\u0142y g\u0105sienice wozu pancernego.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Oddzia\u0142y dosz\u0142y na pozycje wyj\u015bciowe do szturmu. I stan\u0119\u0142y. Genera\u0142 Acza\u0142ow nie chcia\u0142 bra\u0107 na siebie odpowiedzialno\u015bci za masakr\u0119 cywili. Czeka\u0142 na pisemny rozkaz od prze\u0142o\u017conych.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Puczy\u015bci zebrani w centrali KGB na \u0141ubiance nie znale\u017ali w sobie odwagi, by da\u0107 komend\u0119 \u201enaprz\u00f3d&#8221;. Oko\u0142o trzeciej Acza\u0142ow rozkaza\u0142 oddzia\u0142om skoncentrowanym pod Bia\u0142ym Domem rozpocz\u0105\u0107 wycofywanie si\u0119. W tym samym mniej wi\u0119cej czasie marsza\u0142ek Jewgienij Szaposznikow, dow\u00f3dca lotnictwa wojskowego, za\u017c\u0105da\u0142 od koleg\u00f3w puczyst\u00f3w, by zabrali wojska ze stolicy, Pa\u0144stwowy Komitet Stanu Wyj\u0105tkowego og\u0142osili nielegalnym i \u201erozp\u0119dzili&#8221;.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Pucz dr\u017c\u0105cych r\u0105k pad\u0142 po trzech dniach. Kiedy czo\u0142gi wychodzi\u0142y z Moskwy, ju\u017c nie pod czerwonymi radzieckimi, ale pod bia\u0142o-niebiesko-czerwonymi rosyjskimi sztandarami, do Belbeku lecieli skruszeni spiskowcy i wsp\u00f3\u0142pracownicy Jelcyna. Wkr\u00f3tce razem z Gorbaczowem jego prezydenckim samolotem wr\u00f3cili do Moskwy.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: center;\"><span class=\"imageUOM parent-box-label-related\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/bi.im-g.pl\/im\/fc\/f8\/f2\/z15923452IH,23-VIII-1991---W-ZSRR-nieudany-pucz-Janajewa--W-Mo.jpg\" alt=\"  23 VIII 1991 - W ZSRR nieudany pucz Janajewa. W Moskwie  100 tysi\u0119cy os\u00f3b wiwatowa\u0142o na cze\u015b\u0107 Borysa Jelcyna. \" width=\"100%\"><span class=\"photoAuthor\"><span style=\"color: #808080;\"><em><span class=\"photoTitle\">23 VIII 1991 &#8211; W ZSRR nieudany pucz Janajewa. W Moskwie 100 tysi\u0119cy os\u00f3b wiwatowa\u0142o na cze\u015b\u0107 Borysa Jelcyna.&nbsp;<\/span><\/em><\/span>&nbsp;<\/span><\/span><\/p>\n<h5 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Minister si\u0119 zastrzeli\u0142<\/strong><\/h5>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Puczy\u015bci zostali aresztowani. Unikn\u0105\u0142 tego tylko minister Pugo, kt\u00f3ry zastrzeli\u0142 si\u0119 na wie\u015b\u0107, \u017ce id\u0105 po niego. Samob\u00f3jstwo pope\u0142ni\u0142 te\u017c marsza\u0142ek Siergiej Achromiejew. Wkr\u00f3tce jeden po drugim \u201ewypadli z okien&#8221; trzej urz\u0119dnicy aparatu partii zamieszani w jej machinacje finansowe.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">S\u0105d nad puczystami si\u0119 nie odby\u0142. W 1993 r. obj\u0119\u0142a ich amnestia. By\u0142o to po grudniowych wyborach do Dumy, kt\u00f3re wygrali przeciwnicy Jelcyna \u2013 komuni\u015bci i nacjonali\u015bci. Jelcyn, zgrzytaj\u0105c z\u0119bami, musia\u0142 si\u0119 na ni\u0105 zgodzi\u0107, bo sam mia\u0142 ju\u017c na sumieniu sw\u00f3j szturm Bia\u0142ego Domu. W pa\u017adzierniku tym samym dywizjom, kt\u00f3re dwa lata wcze\u015bniej sz\u0142y na niego, kaza\u0142 strzela\u0107 z dzia\u0142 czo\u0142gowych do tej samej siedziby zbuntowanego przeciw niemu parlamentu. Ofiarami tego szturmu pad\u0142o wed\u0142ug oficjalnych danych 156, a nieoficjalnych \u2013 od 700 do 800 ludzi, czyli tyle, ile w sierpniu 1991 r. planowa\u0142 gen. Acza\u0142ow.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Amnesti\u0119 odrzuci\u0142 tylko Warennikow. \u015amia\u0142y genera\u0142 za\u017c\u0105da\u0142 procesu. Stan\u0105\u0142 przed s\u0105dem i zosta\u0142 uniewinniony.<\/span><\/p>\n<h5 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>P\u00f3\u0142rozpad ZSRR<\/strong><\/h5>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Symbolem kl\u0119ski puczu sta\u0142 si\u0119 demonta\u017c pomnika za\u0142o\u017cyciela WCzK Feliksa Dzier\u017cy\u0144skiego przed siedzib\u0105 KGB na moskiewskiej \u0141ubiance. W dniu upadku spisku zebra\u0142 si\u0119 tam t\u0142um pr\u00f3buj\u0105cy zwali\u0107 statu\u0119. W\u0142adze stolicy przys\u0142a\u0142y d\u017awig, kt\u00f3ry delikatnie zdj\u0105\u0142 \u201e\u017celaznego Feliksa&#8221; z postumentu, by niskopodwozi\u00f3wka mog\u0142a go wywie\u017a\u0107 nieuszkodzonego do parku na Krymskim Wale. Demokraci rosyjscy do dzi\u015b powtarzaj\u0105, \u017ce najpi\u0119kniejszym (i jedynym) pomnikiem ku czci krachu ZSRR jest \u201ebrak pomnika Dzier\u017cy\u0144skiego&#8221; na \u0141ubiance.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: center;\"><span class=\"imageUOM parent-box-label-related\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/bi.im-g.pl\/im\/8d\/36\/1a\/z27487629IH,Pucz-Janajewa--23-sierpnia-1991-r---Moskwa--Demons.jpg\" alt=\"Pucz Janajewa. 23 sierpnia 1991 r., Moskwa. Demonstranci przy obalonym pomniku Feliksa Dzier\u017cy\u0144skiego, kt\u00f3ry sta\u0142 przed siedzib\u0105 KGB na \u0141ubiance\" width=\"100%\"><span style=\"color: #808080;\"><em><span class=\"photoAuthor\"><span class=\"photoTitle\">Pucz Janajewa. 23 sierpnia 1991 r., Moskwa. Demonstranci przy obalonym pomniku Feliksa Dzier\u017cy\u0144skiego, kt\u00f3ry sta\u0142 przed siedzib\u0105 KGB na \u0141ubiance<\/span>&nbsp;Fot. Fot. Alexander Zemlianichenko\/AP<\/span><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Patron WCzK, NKWD, KGB, dzi\u015b \u2013 FSB daleko jednak nie odszed\u0142. Stoi gotowy do powrotu zn\u00f3w na piedestale obok galerii na Krymskim Wale, a u jego st\u00f3p wci\u0105\u017c le\u017c\u0105 \u015bwie\u017ce go\u017adziki. Jest symbolem nie tyle rozpadu, ile \u2013 jak m\u00f3wi\u0105 w Moskwie \u2013 \u201ep\u00f3\u0142rozpadu ZSRR&#8221;.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Krach puczu szybko doprowadzi\u0142 do ostatecznego ko\u0144ca ZSRR. 25 grudnia 1991 r. nad Kremlem, gdzie gospodarzem zosta\u0142 Jelcyn, rosyjski tr\u00f3jkolor zast\u0105pi\u0142 czerwony sztandar Zwi\u0105zku Radzieckiego.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">KPZR zosta\u0142a rozwi\u0105zana jeszcze w sierpniu 1991 r. Ale na jej miejsce przysz\u0142a nie tyle Komunistyczna Partia Federacji Rosyjskiej, co czereda zmieniaj\u0105cych si\u0119 \u201epartii w\u0142adzy&#8221;, kt\u00f3ra w aktualnym wydaniu nazywa si\u0119 Jedna Rosja, popiera polityk\u0119 Kremla i sk\u0142ada si\u0119 z karierowicz\u00f3w z aparatu administracyjnego. Jak s\u0142usznie m\u00f3wi\u0142 premier Wiktor Czernomyrdin: \u201eJak\u0105kolwiek parti\u0119 by\u015bmy budowali, zawsze wychodzi nam KPZR&#8221;.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">A rz\u0105dz\u0105cy Rosj\u0105 od ponad 20 lat pr\u00f3buj\u0105 odbudowa\u0107 imperium i uwa\u017caj\u0105 terytorium dawnego ZSRR za \u201eprzestrze\u0144 kanoniczn\u0105&#8221; Moskwy.<\/span><\/p>\n<h5 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Putin. Minuta przemilczenia<\/strong><\/h5>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">\u015awiat do dzi\u015b \u0142amie sobie g\u0142ow\u0119 nad tym, kto wygra\u0142 w wyniku puczu sprzed 30 lat i jego krachu. Nie komuni\u015bci, bo stracili w\u0142adz\u0119 i imperium. Nie demokracja rosyjska, bo jest dzi\u015b bardziej martwa ni\u017c ZSRR.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Wygra\u0142a grupa os\u00f3b, kt\u00f3re w sierpniu 1991 aktywnie wyst\u0105pi\u0142y przeciw puczystom, ale dzi\u015b aktywnie staraj\u0105 si\u0119 o tym zapomnie\u0107.<\/span><\/p>\n<blockquote class=\"art_blockquote\"><p><strong>W\u0142adimir Putin sta\u0142 wtedy przy demokratycznym merze Leningradu Anatoliju Sobczaku jako jego urz\u0119dnik do kontakt\u00f3w zagranicznych. By\u0142 z nim, kiedy na 400-tysi\u0119cznym wiecu \u015bmia\u0142o pot\u0119pia\u0142 puczyst\u00f3w.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">I to w\u0142a\u015bnie wtedy pisa\u0142 raport o zwolnienie z KGB, bo \u201enie mog\u0142em by\u0107 po tamtej stronie&#8221;.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ale nie wspomina o wydarzeniach, kt\u00f3re okaza\u0142y si\u0119 startem do jego wielkiej kariery. Nie robi\u0142 tego ani w 10., ani w 15. rocznic\u0119 kl\u0119ski puczu. A w minion\u0105 sobot\u0119 bawi\u0142 si\u0119 na 800-leciu Ni\u017cnego Nowgorodu i te\u017c nie wspomina\u0142. Dzi\u015b dla niego upadek ZSRR jest \u201enajwi\u0119ksz\u0105 tragedi\u0105 XX wieku&#8221;.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Obro\u0144c\u0105 Bia\u0142ego Domu z automatem w r\u0119kach by\u0142 Siergiej Szojgu, dzi\u015b strzeg\u0105cy tradycyjnych warto\u015bci minister obrony uwa\u017cany za najbardziej drapie\u017cnego z rosyjskich jastrz\u0119bi. On te\u017c przemilcza sw\u00f3j udzia\u0142.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: center;\"><span class=\"imageUOM parent-box-label-related\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/bi.im-g.pl\/im\/3\/8420\/z8420023IH,21-sierpnia-przyniosl-przesilenie---pucz-Janajewa-.jpg\" alt=\"21 sierpnia przyni\u00f3s\u0142 przesilenie - pucz Janajewa upad\u0142. Kluczem do zwyci\u0119stwa Jelcyna by\u0142o przeci\u0105gni\u0119cie na stron\u0119 si\u0142 demokratycznych trzech wa\u017cnych jednostek wojskowych, kt\u00f3re wed\u0142ug plan\u00f3w puczyst\u00f3w mia\u0142y zdoby\u0107 broniony przez ludno\u015b\u0107 Moskwy budynek parlamentu.\" width=\"100%\"><span style=\"color: #808080;\"><em><span class=\"photoAuthor\"><span class=\"photoTitle\">21 sierpnia przyni\u00f3s\u0142 przesilenie &#8211; pucz Janajewa upad\u0142. Kluczem do zwyci\u0119stwa Jelcyna by\u0142o przeci\u0105gni\u0119cie na stron\u0119 si\u0142 demokratycznych trzech wa\u017cnych jednostek wojskowych, kt\u00f3re wed\u0142ug plan\u00f3w puczyst\u00f3w mia\u0142y zdoby\u0107 broniony przez ludno\u015b\u0107 Moskwy budynek parlamentu.<\/span>&nbsp;Fot. Krzysztof Miller \/ AG<\/span><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Symbolem amnezji jest przyznanie dwa dni przed 30. rocznic\u0105 puczu stopnia genera\u0142a armii Siergiejowi Surowikinowi. To ten sam kapitan Surowikin, kt\u00f3rego id\u0105cy na Bia\u0142y Dom czo\u0142gi\u015bci zabili trzech m\u0142odych moskwian na skrzy\u017cowaniu Nowego Arbatu i Sadowego Kolca.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Dni puczu otworzy\u0142y drog\u0119 do kariery tak\u017ce przed Wiktorem Zo\u0142otowem. To on g\u00f3ruje na kultowym zdj\u0119ciu z tamtego czasu nad Jelcynem czytaj\u0105cym na czo\u0142gu \u201eOr\u0119dzie do obywateli Rosji&#8221;. Dzi\u015b w randze genera\u0142a armii Zo\u0142otow dowodzi Rosgwardi\u0105, pot\u0119\u017cn\u0105 armi\u0105 s\u0142u\u017c\u0105c\u0105 do pacyfikacji manifestacji. Trzy lata temu ci\u0105gni\u0119ty za j\u0119zyk przez dziennikark\u0119 zbyt blisk\u0105 Putinowi, by m\u00f3g\u0142 jej odm\u00f3wi\u0107 wywiadu, przyzna\u0142, \u017ce wtedy na czo\u0142gu zrozumia\u0142, i\u017c jego za\u0142oga nie wykona\u0142aby rozkazu strzelania do zgromadzonych. Doda\u0142 jednak z dum\u0105, \u017ce jego ludzie teraz \u201eby strzelali&#8221;.<\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\">\n<div id=\"content\" class=\"content-alignment\">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\" style=\"text-align: center;\">\n<p><em>Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion&#8217;68,<\/em><em><br \/>\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion&#8217;68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.<br \/>\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:<br \/>\n<\/em><span style=\"color: #000080;\"><strong><em><a style=\"color: #000080;\" href=\"mailto:webmaster@reunion68.com\"><span style=\"text-decoration: underline;\">webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<hr style=\"width: 100%;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pucz Janajewa. 21 sierpnia 1991 r., Moskwa. S\u0142owna konfrontacja mi\u0119dzy demonstrantami a \u017co\u0142nierzami. W tle wida\u0107 p\u0142on\u0105cy trolejbus, kt\u00f3ry zagradza\u0142 drog\u0119 puczystom (Fot. Fot. Alexander Zemlianichenko\/AP) Pucz Janajewa. Wydarzenie, o kt\u00f3rym chc\u0105 zapomnie\u0107 Putin i jego ludzie Wac\u0142aw Radziwinowicz 30 lat temu partyjni twardog\u0142owi nieudolnie wyst\u0105pili przeciw planom ratowania Zwi\u0105zku Radzieckiego forsowanym przez Michai\u0142a Gorbaczowa. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/88891"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=88891"}],"version-history":[{"count":17,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/88891\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":88918,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/88891\/revisions\/88918"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=88891"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=88891"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=88891"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}