JC Gellidon \/ Unsplash<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/polityka.png\")
<\/a>Przewijaj\u0105c do pocz\u0105tku. Kaseta VHS ko\u0144czy 45 lat!<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\nJAKUB MEJER<\/strong><\/span><\/p>\n Kasety VHS na zawsze zmieni\u0142y spos\u00f3b, w jaki ogl\u0105damy filmy i seriale. Sta\u0142y si\u0119 te\u017c jednym z symboli lat 80. i 90. A zmar\u0142y niedawno Tomasz Knapik, jeden z najs\u0142ynniejszych lektor\u00f3w w historii polskiego przemys\u0142u rozrywkowego, czyta\u0142 prawie wszystko.<\/span><\/p>\n Gdy 45 lat temu w jednym z tokijskich hoteli prezentowano JVC HR-3300, pierwszy odtwarzacz kaset VHS, ma\u0142o kto sie\u0328 chyba spodziewa\u0142, jak wielka rewolucja w branz\u0307y rozrywkowej w\u0142as\u0301nie sie\u0328 zaczyna<\/a><\/strong><\/span>.<\/span><\/p>\n Dzisiaj, w s\u0301wiecie streamingu, telewizoro\u0301w z funkcja\u0328 nagrywania, a nawet p\u0142yt Blu-ray, ogla\u0328danie tego, co chcemy i kiedy chcemy, wydaje sie\u0328 naturalne. Przez dekady ludzie, kto\u0301rzy nie byli milionerami moga\u0328cymi wypoz\u0307yczyc\u0301 lub kupic\u0301 tas\u0301me\u0328 z filmem i odtworzyc\u0301 ja\u0328 w prywatnym kinie \u2013 Howard Hughes s\u0142yna\u0328\u0142 z tego, z\u0307e prawie codziennie puszcza\u0142 sobie w prywatnym kinie \u201eStacje\u0328 Arktyczna\u0328 Zebra\u201d (zanim zbudowa\u0142 w\u0142asna\u0328 sale\u0328 projekcyjna\u0328, film ten regularnie lecia\u0142 w nalez\u0307a\u0328cej do niego stacji telewizyjnej; jak przegapi\u0142 kto\u0301rys\u0301 z ulubionych fragmento\u0301w, to dzwoni\u0142, z\u0307eby cofnie\u0328to transmisje\u0328) \u2013 jes\u0301li chcieli obejrzec\u0301 cos\u0301, co nie jest najnowszym hitem akurat wys\u0301wietlanym na srebrnym ekranie, zdani byli na osoby uk\u0142adaja\u0328ce kinowe retrospektywy albo telewizyjne ramo\u0301wki. I oczywis\u0301cie musieli swoje z\u0307ycie dopasowac\u0301 do tego, w jakich godzinach dany film, serial lub inna produkcja jest emitowana.<\/span><\/p>\n Nagrywanie, archiwizowanie i odtwarzanie przez dekady by\u0142o na tyle trudne logistycznie i kosztowne, z\u0307e nie tyle nie by\u0142o doste\u0328pne dla konsumento\u0301w \u2013 nie robili tego nawet sami two\u0301rcy. Z tego powodu znaczna cze\u0328s\u0301c\u0301 two\u0301rczos\u0301ci z pierwszych dekad telewizji przepad\u0142a bezpowrotnie, chociaz\u0307by prawie 100 odcinko\u0301w \u201eDoktora Who<\/strong><\/span>\u201d<\/a>. O\u0301wczes\u0301ni fani seriali, nie maja\u0328c moz\u0307liwos\u0301ci nagrywania ich obrazu, nagrywali sam dz\u0301wie\u0328k na magnetofony szpulowe. Tak John McPhee, s\u0142ynny reporter magazynu \u201eNew Yorker\u201d, wspomina\u0142 pro\u0301by uzyskania zapisu meczu tenisowego na potrzeby artyku\u0142u, kto\u0301ry pisa\u0142 w latach 60.: \u201eW tamtych czasach by\u0142y rzeczy nazywane kineskopami, monitor telewizyjny nakre\u0328cony kamera\u0328 filmowa\u0328, bardzo z\u0142ej jakos\u0301ci. Gdy zadzwoni\u0142em do telewizji o taka\u0328 kopie\u0328, za kto\u0301ra\u0328 magazyn mia\u0142 zap\u0142acic\u0301, powiedzieli, z\u0307e mam szcze\u0328s\u0301cie, bo tego popo\u0142udnia, to by\u0142o kilka tygodni po meczu, tas\u0301ma mia\u0142a byc\u0301 wymazana\u201d.<\/span><\/p>\n Pierwsze nagrywarki wideo wykorzystuja\u0328ce tas\u0301me\u0328 zacze\u0328\u0142y powstawac\u0301 w latach 50. i 60., ale ich cena by\u0142a tak wysoka, z\u0307e nie by\u0142y doste\u0328pne dla zwyczajnych uz\u0307ytkowniko\u0301w. W po\u0142owie lat 70. zacze\u0328\u0142o sie\u0328 to zmieniac\u0301, chociaz\u0307 wcale nie by\u0142o powiedziane, z\u0307e to VHS okaz\u0307e sie\u0328 zwycie\u0328zca\u0328. Rok wczes\u0301niej Sony wypus\u0301ci\u0142o swoja\u0328 wersje\u0328 kasety \u2013 Betamax. I podobnie jak w wielu innych przypadkach (pamie\u0328tacie jeszcze o HD DVD?) rozpocze\u0328\u0142a sie\u0328 tzw. wojna formato\u0301w.<\/span><\/p>\n Betamax mia\u0142 swoje zalety \u2013 wszed\u0142 na rynek szybciej, a kasety by\u0142y mniejsze i oferowa\u0142y lepsza\u0328 jakos\u0301c\u0301 obrazu, ale VHS wygra\u0142 wojne\u0328 z dwo\u0301ch powodo\u0301w. Po pierwsze, JVC poparli inni japon\u0301scy producenci sprze\u0328tu elektronicznego (z o\u0301wczes\u0301nie najwie\u0328kszym, Panasonic, na czele), kto\u0301rzy obawiali sie\u0328 zbyt duz\u0307ego wzrostu Sony, jes\u0301li to ich format wygra wojne\u0328. Drugi powo\u0301d by\u0142 duz\u0307o waz\u0307niejszy \u2013 kaseta VHS w swojej podstawowej wersji pozwala\u0142a na nagranie dw\u00f3ch godzin materia\u0142u, a wie\u0328c mo\u0301g\u0142 sie\u0328 na niej zmies\u0301cic\u0301 ca\u0142y pe\u0142nometraz\u0307owy film. Betamax pocza\u0328tkowo mia\u0142 pojemnos\u0301c\u0301 60 minut. Zanim Sony wprowadzi\u0142o kasety o wie\u0328kszej pojemnos\u0301ci, wojna by\u0142a juz\u0307 przegrana.<\/span><\/p>\n Na Zachodzie VHS pojawi\u0142y sie\u0328 w 1977 r. W latach 80. sta\u0142y sie\u0328 juz\u0307 podstawowym elementem branz\u0307y rozrywkowej, zacza\u0328\u0142 tez\u0307 docierac\u0301 nawet do tak peryferyjnych rynko\u0301w jak kraje komunistyczne, w tym Polska. Na ich plecach powsta\u0142y ogromne fortuny, a ludzie zdobyli s\u0142awe\u0328.<\/span><\/p>\n ITI, lepiej znane jako firma, kto\u0301ra stworzy\u0142a TVN<\/strong><\/span><\/a>, zaczyna\u0142a od dystrybucji kaset wideo, a konkretnie, w 1984 r., od nagranych na nie kabareto\u0301w… Jana Pietrzaka (z\u0307ycie potrafi byc\u0301 przewrotne). W 1992 r. \u201eGazeta Wyborcza\u201d nazywa ITI juz\u0307 \u201enajwie\u0328kszym dystrybutorem kaset\u201d. Tak wielkim, z\u0307e na targach podszywaja\u0328 sie\u0328 pod nich piraci.<\/span><\/p>\n Zmar\u0142y w poniedzia\u0142ek Tomasz Knapik, jeden z najs\u0142ynniejszych lektoro\u0301w w historii polskiego przemys\u0142u rozrywkowego, czyta\u0142 prawie wszystko \u2013 od nazw przystanko\u0301w autobusowych w sto\u0142ecznej komunikacji po podrze\u0328dne niemieckie filmy erotyczne. Dla wielu oso\u0301b be\u0328dzie jednak synonimem kaset z amerykan\u0301skimi filmami akcji z lat 80. W internecie w serwisach og\u0142oszeniowych bez problemu moz\u0307na znalez\u0301c\u0301 kasety, kto\u0301re sprzedawane sa\u0328 z dopiskiem \u201eUNIKAT KNAPIK\u201d. W 2019 r. jedna z nich, zachowana w znakomitej kondycji, z filmem \u201eTerminator\u201d, zosta\u0142a wylicytowana za 450 z\u0142.<\/span><\/p>\n Sposo\u0301b, w jaki pocza\u0328tkowo dystrybuowano kasety, wymusi\u0142 powstanie jeszcze jednego, dzis\u0301 juz\u0307 nieistnieja\u0328cego elementu kultury \u2013 wypoz\u0307yczalni<\/a>. Pocza\u0328tkowo cena kaset w USA by\u0142a tak wysoka \u2013 z regu\u0142y od 80 do nawet powyz\u0307ej 100 dol. \u2013 z\u0307e kupowali je tylko najwie\u0328ksi fani. Reszta zmierza\u0142a do wypoz\u0307yczalni, gdzie w duz\u0307o niz\u0307szej cenie mog\u0142a wejs\u0301c\u0301 w jej posiadanie na kilkadziesia\u0328t godzin. Podobne przybytki rozla\u0142y sie\u0328 po ca\u0142ym s\u0301wiecie. W 1992 r. w Polsce wypoz\u0307yczenie kasety z nowym filmem kosztowa\u0142o 8\u20139 tys. z\u0142, czyli tyle co dziewi\u0119\u0107 jaj lub 3 kg ziemniako\u0301w. W niekto\u0301rych wypoz\u0307yczalniach da\u0142o sie\u0328 dostac\u0301 tez\u0307 o jedn\u0105 trzeci\u0105 tan\u0301sze pirackie wersje. Powsta\u0142a w 1985 r. amerykan\u0301ska siec\u0301 wypoz\u0307yczalni Blockbuster u szczytu s\u0301wietnos\u0301ci mia\u0142a ponad 9 tys. punkto\u0301w i 84 tys. pracowniko\u0301w. Najs\u0142ynniejsza\u0328 wypoz\u0307yczalnia\u0328 w historii jest chyba kalifornijskie Video Archives, w kto\u0301rym przez pi\u0119\u0107 lat za kasa\u0328 sta\u0142 m\u0142ody Quentin Tarantino<\/a><\/strong><\/span>.<\/span><\/p>\n W 1996 r. pojawia sie\u0328 format DVD<\/a><\/strong><\/span>, kto\u0301ry przesa\u0328dza o kon\u0301cu VHS. W 2003 r. po raz pierwszy w USA przes\u0301ciga on kasety w swojej popularnos\u0301ci. Ostatni hollywoodzki film w tym formacie pojawi\u0142 sie\u0328 15 lat temu, w 2006 r. To \u201eHistoria przemocy\u201d Davida Cronenberga. By\u0142 jednak s\u0301wiat, gdzie VHS zagos\u0301ci\u0142 na d\u0142uz\u0307ej \u2013 prywatne, amatorskie nagrania wideo. Ostatnie odtwarzacze z tas\u0301m produkcyjnych zesz\u0142y zaledwie pi\u0119\u0107 lat temu \u2013 do 2016 r. mia\u0142a je w swojej ofercie firma Funai.<\/span><\/p>\n Jednoczes\u0301nie VHS zacza\u0328\u0142 sie\u0328 coraz cze\u0328s\u0301ciej pojawiac\u0301 nie jako rza\u0328d kaset, jakie mamy na po\u0301\u0142ce, i kawa\u0142ek elektroniki, jaki stoi pod telewizorem, tylko jako element popkultury. Dzis\u0301 jest powszechny, szczego\u0301lnie w przypadku dzie\u0142 stylistyka\u0328 odwo\u0142uja\u0328cych sie\u0328 do lat 80. lub 90. Mamy nawia\u0328zuja\u0328ce do nich ok\u0142adki ksia\u0328z\u0307ek (np. \u201eMiasto noz\u0307y\u201d Wojciecha Muchy) i teledyski utrzymane w stylistyce nagran\u0301 VHS (np. projekt \u201eArtBrut\u201d Pro8l3mu<\/a><\/strong><\/span>). Mamy akcje promocyjne filmo\u0301w, kto\u0301re wychodza\u0328 w ma\u0142ych nak\u0142adach na kasetach (np. horrory \u201eV\/H\/S\/2\u201d i \u201eDom Diab\u0142a\u201d odwo\u0142uja\u0328ce sie\u0328 do klasyki gatunku z lat 80.).<\/span><\/p>\n Wreszcie mamy szalenie popularne (przynajmniej przed pandemia\u0328) pokazy \u201enajgorszych filmo\u0301w s\u0301wiata\u201d w stylu \u201eVHS Hell\u201d, na kto\u0301rych t\u0142umy bawi\u0142y sie\u0328 do rozpuku przy mniej wybitnych dzie\u0142ach dystrybuowanych w tym formacie. Dzis\u0301 pewnie wielu z nas gdzies\u0301 w piwnicy jest w stanie znalez\u0301c\u0301 jaka\u0328s\u0301 zakurzona\u0328 kasete\u0328, z odtwarzaczem pewnie be\u0328dzie gorzej. Ale jako symbol minionych lat jest wszechobecna.<\/span><\/p>\n Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em> JC Gellidon \/ Unsplash Przewijaj\u0105c do pocz\u0105tku. Kaseta VHS ko\u0144czy 45 lat! JAKUB MEJER Kasety VHS na zawsze zmieni\u0142y spos\u00f3b, w jaki ogl\u0105damy filmy i seriale. Sta\u0142y si\u0119 te\u017c jednym z symboli lat 80. i 90. A zmar\u0142y niedawno Tomasz Knapik, jeden z najs\u0142ynniejszych lektor\u00f3w w historii polskiego przemys\u0142u rozrywkowego, czyta\u0142 prawie wszystko. Gdy 45 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89317"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=89317"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89317\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":89332,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89317\/revisions\/89332"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=89317"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=89317"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=89317"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n\nTrudy nagrywania<\/strong><\/h4>\n
Wojny formato\u0301w<\/strong><\/h4>\n
Fortuna i s\u0142awa z tas\u0301my<\/strong><\/h4>\n
VHS w piwnicy. Nostalgiczny powro\u0301t<\/strong><\/h4>\n
\n\n\n\n
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"