{"id":89632,"date":"2021-09-27T17:09:00","date_gmt":"2021-09-27T15:09:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=89632"},"modified":"2021-09-27T08:02:40","modified_gmt":"2021-09-27T06:02:40","slug":"06-09-60","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=89632","title":{"rendered":"Moje uszpizot"},"content":{"rendered":"<h5 style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/chidusz.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img decoding=\"async\" class=\"center alignleft\" src=\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/chidusz.png\" alt=\"\" width=\"35%\"><\/a><span style=\"text-decoration: underline; color: #000080;\"><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"https:\/\/chidusz.com\/sukot-uszpizot-swiet-sukot-suka-judaizm-swieta-zydowskie\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Moje uszpizot<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>JOANNA MARIA MACHEL<\/strong><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\">\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/chidusz.com\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/%C5%9Bwi%C4%99to-sukot-judaizm-tamar-rembrandt-magazyn-chidusz.jpg\" width=\"100%\"><span style=\"color: #808080;\"><em>Tamar i Juda (szko\u0142a Rembrandta)<\/em><\/span><\/p>\n<header class=\"entry-header\"><\/header>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #808080;\"><strong><span class=\"run-in\">SUKOT TO NIE TYLKO CZAS BUDOWANIA SZA\u0141AS\u00d3W, ALE PRZEDE WSZYSTKIM CZAS SPOTKA\u0143. TRADYCYJNIE DO BLI\u017bSZYCH I DALSZYCH ZNAJOMYCH DODAJE SI\u0118 CODZIENNIE KOLEJNEGO DUCHOWEGO GO\u015aCIA. PRZEZ WIEKI BRAKOWA\u0141O W\u015aR\u00d3D NICH KOBIET, CZEMU OD KILKU DEKAD PR\u00d3BUJE SI\u0118 ZARADZI\u0106, SUGERUJ\u0104C BIBLIJNE CZY WSP\u00d3\u0141CZESNE LISTY GO\u015aCI\u0143. DO\u0141\u0104CZAM DO TEJ NOWEJ TRADYCJI, PRZEDSTAWIAJ\u0104C W\u0141ASN\u0104 GRUP\u0118 KOBIET, KT\u00d3RE CH\u0118TNIE UGO\u015aCI\u0141ABYM W SWOJEJ SUCE.&nbsp;<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Tradycja zapraszania biblijnych&nbsp;<i>Uszpizin<\/i>&nbsp;ma zaledwie kilkaset lat. Pierwsz\u0105 wzmiank\u0119 o niej znajdujemy w ksi\u0119dze&nbsp;<i>Zohar<\/i>, gdzie wyja\u015bnione jest, \u017ce gdy siedzimy w suce, nigdy nie jeste\u015bmy samotni. B\u00f3g roztacza nad nami skrzyd\u0142a Swej Szechiny (Obecno\u015bci), a ka\u017cdego dnia kolejny pasterz narodu odwiedza siedz\u0105cych w sza\u0142asach. Zgodnie z&nbsp;<i>Zoharem<\/i>&nbsp;go\u015b\u0107mi s\u0105 kolejno: praojcowie Abraham, Izaak i Jakub, przyw\u00f3dcy wyprowadzaj\u0105cy nar\u00f3d z Egiptu \u2013 Moj\u017cesz i Aaron, oraz w\u0142adcy \u2013 J\u00f3zef i Dawid.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ka\u017cdy, kto zastanowi si\u0119 chwil\u0119 nad t\u0105 list\u0105, zauwa\u017cy, \u017ce wymienione osoby wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 podane w z\u0142ej kolejno\u015bci. Chronologicznie J\u00f3zef pojawi\u0142 si\u0119 w Biblii przed Moj\u017ceszem i Aaronem, a jednak suk\u0119 odwiedza po nich. Wynika to z faktu, \u017ce kolejno\u015b\u0107 go\u015bci ustalona jest wed\u0142ug ni\u017cszych&nbsp;<i>sefirot&nbsp;<\/i>uto\u017csamianych z ka\u017cd\u0105 osob\u0105. Abrahamowi odpowiada&nbsp;<i>sefira<\/i>&nbsp;<i>chesed&nbsp;<\/i>(umi\u0142owanie dobroci), Izaakowi&nbsp;<i>gewura&nbsp;<\/i>(si\u0142a), Jakubowi&nbsp;<i>tiferet&nbsp;<\/i>(splendor), Moj\u017ceszowi&nbsp;<i>necach&nbsp;<\/i>(wieczno\u015b\u0107), Aaronowi&nbsp;<i>chod&nbsp;<\/i>(chwa\u0142a), J\u00f3zefowi&nbsp;<i>jesod&nbsp;<\/i>(podstawa), a Dawidowi&nbsp;<i>malchut&nbsp;<\/i>(kr\u00f3lestwo).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Podobnie jak prorok Elijahu, odwiedzaj\u0105cy wszystkie domostwa \u017cydowskie w noc sederow\u0105, tak i sukotowi go\u015bcie s\u0105 jedynie duchow\u0105 ide\u0105, maj\u0105c\u0105 zach\u0119ca\u0107 nas do realnych czyn\u00f3w. W czasie Sukot powinni\u015bmy stara\u0107 si\u0119 zaprasza\u0107 go\u015bci (szczeg\u00f3lnie biednych) do naszych sza\u0142as\u00f3w, na\u015bladuj\u0105c praojca Abrahama, kt\u00f3ry mia\u0142 zbudowa\u0107 pierwsz\u0105 suk\u0119 i przyj\u0105\u0107 w niej s\u0142ynnych trzech w\u0119drowc\u00f3w-anio\u0142\u00f3w.<\/span><\/p>\n<figure><a href=\"https:\/\/www.paypal.com\/paypalme\/chidusz\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter wp-image-10763\" src=\"https:\/\/chidusz.com\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Happy-Teachers-Appreciation-week.png\" alt=\"happy-teachers-appreciation-week\" width=\"300\" height=\"251\" data-id=\"10763\"><\/a><br \/>\nPrzeka\u017c <em>darowizn\u0119 na cele statutowe<\/em> Fundacji \u017bydowskiej \u201eChidusz&#8221;: 42 1140 2004 0000 3602 7568 2819 (mBank)<\/figure>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W&nbsp;<i>Zoharze&nbsp;<\/i>czytamy, \u017ce przygotowuj\u0105c posi\u0142ki, musimy my\u015ble\u0107 o dodatkowym go\u015bciu w suce, a to, co by\u015bmy dla niego przeznaczyli, powinni\u015bmy p\u00f3\u017aniej podarowa\u0107 biednym. Wizyta duchowych go\u015bci ma zosta\u0107 przekszta\u0142cona w realny akt dawania cedaki potrzebuj\u0105cym.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Sukot ma nam przypomnie\u0107 o latach w\u0119dr\u00f3wki przez pustyni\u0119 oraz o Bo\u017cej ochronie. Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce wszyscy spo\u015br\u00f3d tradycyjnych siedmiu go\u015bci mieli w swoim \u017cyciu kr\u00f3tsze lub d\u0142u\u017csze epizody ucieczki, tu\u0142aczki i ukrywania si\u0119. Abraham opu\u015bci\u0142 rodzinny dom, aby p\u00f3j\u015b\u0107 za g\u0142osem Boga ku nieznanej ziemi. Podobnie Jakub, kt\u00f3ry musia\u0142 ucieka\u0107 przed gniewem swojego brata Ezawa. Izaaka do w\u0119dr\u00f3wki do Gerar zmusi\u0142 g\u0142\u00f3d. Gdy Moj\u017cesz zabi\u0142 Egipcjanina w obronie swojego wsp\u00f3\u0142plemie\u0144ca, musia\u0142 ucieka\u0107 do Midianu, a p\u00f3\u017aniej razem z bratem Aaronem i reszt\u0105 narodu \u017cydowskiego tu\u0142a\u0142 si\u0119 po pustyni przez czterdzie\u015bci lat. J\u00f3zef zosta\u0142 sprzedany przez braci i wywieziony do Egiptu, a Dawid przez osiem lat ukrywa\u0142 si\u0119 przed gniewem Saula na Pustyni Judzkiej.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Trudno nie dostrzec w tej tradycji nieobecno\u015bci kobiet. Gdzie s\u0105 duchowe go\u015bcinie, kt\u00f3re prowokowa\u0142yby do interesuj\u0105cych dyskusji i wa\u017cnych czyn\u00f3w?<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Brak kobiet zauwa\u017cono ju\u017c wiele lat temu. W \u015brodowiskach post\u0119powych i feministycznych od kilku dekad mo\u017cna znale\u017a\u0107 listy&nbsp;<i>uszpizot<\/i>, czyli go\u015bci\u0144. S\u0142owo&nbsp;<i>uszpizot<\/i>&nbsp;wesz\u0142o ju\u017c do powszechnego u\u017cytku, cho\u0107 jest ono pewnym \u201eb\u0119kartem\u201d j\u0119zykowym. Do aramejskiego s\u0142owa&nbsp;<i>uszpiz<\/i>&nbsp;(go\u015b\u0107) dodano hebrajsk\u0105 ko\u0144c\u00f3wk\u0119 dla \u017ce\u0144skiej liczby mnogiej. W\u0142a\u015bciwszym by\u0142oby raczej u\u017cycie aramejskiej formy gramatycznej, a wtedy uzyskaliby\u015bmy s\u0142owo&nbsp;<i>uszpizata<\/i>. Co ciekawe, samo s\u0142owo&nbsp;<i>uszpiz<\/i>&nbsp;pochodzi od \u0142aci\u0144skiego s\u0142owa&nbsp;<i>hospes<\/i>&nbsp;(go\u015b\u0107).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Poniewa\u017c tradycja przyjmowania duchowych go\u015bci\u0144 jest bardzo m\u0142oda, nie ma oczywi\u015bcie \u017cadnego u\u015bwi\u0119conego tekstu, kt\u00f3ry podawa\u0142by wprost, kto powinien znale\u017a\u0107 si\u0119 na li\u015bcie zaproszonych. Lecz fakt, \u017ce wed\u0142ug tradycji misznaickiej w narodzie Izraela dzia\u0142a\u0142o siedem proroki\u0144, pozwala na stworzenie idealnej do tego celu grupy wybitnych kobiet.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Zgodnie z traktatem&nbsp;<i>Megila&nbsp;<\/i>(14a-b) lista \u017cydowskich proroki\u0144 przedstawia si\u0119 nast\u0119puj\u0105co: Sara, Miriam, Debora, Chana, Abigail, Chulda i Ester. Rabini dok\u0142adnie opisuj\u0105, z czego wynika taka nauka. Dodatkowo, z biegiem lat, wok\u00f3\u0142 postaci tych siedmiu kobiet narasta\u0142y tak\u017ce nauki mistyczne, uto\u017csamiaj\u0105ce ka\u017cd\u0105 z nich z odpowiedni\u0105&nbsp;<i>sefir\u0105<\/i>.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Wprawdzie powy\u017csza lista siedmiu proroki\u0144 mo\u017ce by\u0107 fantastycznym zacz\u0105tkiem do stworzenia nowej tradycji&nbsp;<i>uszpizot<\/i>, jednak z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 nie jedynym. Napotka\u0142am co najmniej trzy inne listy biblijnych (lub oko\u0142obiblijnych) go\u015bci\u0144, a tak\u017ce wiele pomys\u0142\u00f3w na stworzenie w\u0142asnego zbioru postbiblijnych&nbsp;<i>uszpizot<\/i>. Na li\u015bcie biblijnych bohaterek mog\u0105 znale\u017a\u0107 si\u0119 chocia\u017cby Ewa, Sara, Lea, Miriam, Debora, Bruria (czasy misznaickie, mo\u017cna zast\u0105pi\u0107 Ester) oraz Rut, a w innym zestawieniu: Sara, Debora, Rebeka, Miriam, Lea, Rachel i Ester.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Sam proces tworzenia takiej listy umo\u017cliwia nam poznanie wielu wybitnych kobiet, kt\u00f3re by\u0107 mo\u017ce nie zajmuj\u0105 wystarczaj\u0105co widocznej pozycji w naszej historii. Warto zg\u0142\u0119bi\u0107 losy kobiet \u017cydowskich (na przyk\u0142ad zagl\u0105daj\u0105c na stron\u0119 internetow\u0105 Jewish Women\u2019s Archive), aby odnale\u017a\u0107 fantastyczne bohaterki, inspiruj\u0105ce swoimi dokonaniami, decyzjami, osi\u0105gni\u0119ciami i zmaganiami. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich powoli odkrywa si\u0119 na nowo, inne dalej czekaj\u0105 na swoje pi\u0119\u0107 minut. Niekt\u00f3re z nich s\u0105 bardzo dobrze znane i powszechnie doceniane. Z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 mo\u017cna stworzy\u0107 w\u0142asn\u0105 list\u0119&nbsp;<i>uszpizot<\/i>, aby co noc zaprasza\u0107 kolejn\u0105 bohaterk\u0119. Mo\u017cna tak\u017ce stworzy\u0107 dwie r\u00f3wnoleg\u0142e listy \u2013 jedn\u0105 po\u015bwi\u0119con\u0105 kobietom biblijnym, drug\u0105 postaciom z postbiblijnej historii \u017cydowskiej.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">To dobry moment, by si\u0119 odwa\u017cy\u0107 i pomarzy\u0107 \u2013 gdybym mia\u0142a tak\u0105 szans\u0119, z kim chcia\u0142abym sp\u0119dzi\u0107 popo\u0142udnie w suce? O co chcia\u0142abym zapyta\u0107, jakie trudno\u015bci przedyskutowa\u0107, jakie tematy poruszy\u0107?<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Do swojego sza\u0142asu zaprosi\u0142am siedem kobiet, kt\u00f3re znamy z Tanachu: Le\u0119, Din\u0119, Miriam, Jael, Bat Szew\u0119, Tamar i Rut. Oto pytania, kt\u00f3re chcia\u0142abym zada\u0107, oraz przemy\u015blenia, kt\u00f3rymi chcia\u0142abym si\u0119 z nimi podzieli\u0107.<\/span><\/p>\n<h4 style=\"text-align: left;\"><b>DZIE\u0143 PIERWSZY: LEA<\/b><\/h4>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Do historii przesz\u0142a\u015b jako ta niechciana. Ojciec zmusi\u0142 ci\u0119, aby\u015b oszuka\u0142a Jakuba i stan\u0119\u0142a pod chup\u0105 w miejsce m\u0142odszej siostry. Brak mi odwagi, aby sobie wyobrazi\u0107, co mog\u0142a\u015b czu\u0107 tej pierwszej nocy. A mo\u017ce nie mia\u0142a\u015b \u017cadnych specjalnych oczekiwa\u0144? Mo\u017ce kultura twojego rodzinnego domu i wychowanie ojca przygotowa\u0142y ci\u0119 na to, \u017ce nikt nie b\u0119dzie pyta\u0107, czy chcesz by\u0107 czyj\u0105\u015b \u017con\u0105, czy nie? Czy jako dziewczynka marzy\u0142a\u015b o mi\u0142o\u015bci i udanym zwi\u0105zku? Z m\u0119\u017cem wielbi\u0105cym \u015blady pozostawiane przez twoje stopy? Czy mo\u017ce raczej by\u0142a\u015b realistk\u0105 i nie oczekiwa\u0142a\u015b wielkich mi\u0142osnych wzlot\u00f3w, a chcia\u0142a\u015b jedynie znale\u017a\u0107 m\u0119\u017ca o dobrej pozycji, aby wype\u0142ni\u0107 to, czego od ciebie oczekiwano?&nbsp;<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Czy zanim pojawi\u0142 si\u0119 Jakub, twoje relacje z Rachel\u0105 uk\u0142ada\u0142y si\u0119 dobrze? Zepsu\u0142 je sam \u015blub, czy mo\u017ce ju\u017c wcze\u015bniej nie by\u0142o zbyt r\u00f3\u017cowo? Twoja siostra zazdro\u015bci\u0142a ci syn\u00f3w, kt\u00f3rych rodzi\u0142a\u015b z \u0142atwo\u015bci\u0105. Ty, niekochana przez m\u0119\u017ca, zosta\u0142a\u015b otoczona Bo\u017c\u0105 opiek\u0105 i \u0142ask\u0105. W spo\u0142eczno\u015bci, w kt\u00f3rej ka\u017cdy kolejny syn oznacza wej\u015bcie o stopie\u0144 wy\u017cej w spo\u0142ecznej hierarchii i poczuciu kobiecego spe\u0142nienia, B\u00f3g da\u0142 ci syn\u00f3w, kt\u00f3rzy wywo\u0142ywali w Racheli wybuchy gniewu i zazdro\u015bci. Czy by\u0142o ci z tego powodu przykro? A mo\u017ce odczuwa\u0142a\u015b nieco satysfakcji, \u017ce cho\u0107 tyle by\u0142o ci dane?&nbsp;<\/span><\/p>\n<h4 style=\"text-align: left;\"><b>DZIE\u0143 DRUGI: DINA<\/b><\/h4>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">By\u0142a\u015b jedyn\u0105 dziewczynk\u0105 po\u015br\u00f3d dziesi\u0119ciorga braci. I cho\u0107 zapewne mog\u0142a\u015b si\u0119 czasem pobawi\u0107 z c\u00f3rkami pracownik\u00f3w ojca, musia\u0142a\u015b \u0142akn\u0105\u0107 towarzystwa kobiet w tym samym wieku. Gdy twoja rodzina roz\u0142o\u017cy\u0142a swe obozowisko w pobli\u017cu Szechem, posz\u0142a\u015b, aby pozna\u0107 dziewcz\u0119ta z miasteczka. Zobaczy\u0142 ci\u0119 jednak syn kr\u00f3la tego miasta i zgwa\u0142ci\u0142. Do\u015bwiadczy\u0142a\u015b zbrodni starej jak \u015bwiat, kt\u00f3ra wci\u0105\u017c dr\u0119czy dziewcz\u0119ta i kobiety w ka\u017cdym zak\u0105tku \u015bwiata. Gwa\u0142ciciel Szechem o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce si\u0119 w tobie \u2013 swojej ofierze \u2013 zakocha\u0142 i pragnie wzi\u0105\u0107 ci\u0119 za \u017con\u0119. Czy kto\u015b pyta\u0142 ciebie o zdanie? Czy kto\u015b zastanawia\u0142 si\u0119, jak si\u0119 czu\u0142a\u015b, czego potrzebujesz? Bracia Szymon i Lewi postanowili mieczem wyrazi\u0107 sw\u00f3j b\u00f3l i nienawi\u015b\u0107 wobec oprawcy. Zamordowali nie tylko gwa\u0142ciciela, ale i wszystkich m\u0119\u017cczyzn w mie\u015bcie, kt\u00f3rzy byli os\u0142abieni po obrzezaniu \u2013 koniecznemu wymogowi twoich ewentualnych za\u015blubin z Szechemem. Jedyn\u0105 reakcj\u0105 ojca, jak\u0105 odnotowa\u0142a Tora, by\u0142 gniew wobec dw\u00f3ch syn\u00f3w za zaburzenie harmonii w relacjach s\u0105siedzkich. Czy naprawd\u0119 nic wi\u0119cej nie powiedzia\u0142? Jak ci\u0119 przyj\u0105\u0142, gdy wr\u00f3ci\u0142a\u015b do obozu? Jak przyj\u0119\u0142a ci\u0119 matka i inne kobiety? Ze zrozumieniem, czy te\u017c obarczaj\u0105c ci\u0119 win\u0105 za ca\u0142e zaj\u015bcie? Jak przyj\u0119\u0142a\u015b wiadomo\u015b\u0107 o masakrze m\u0119\u017cczyzn z Szechem? Czy czu\u0142a\u015b satysfakcj\u0119, czy te\u017c nie chcia\u0142a\u015b z tym mie\u0107 nic wsp\u00f3lnego? Po tych tragicznych wydarzeniach znikasz z Tory. Nie wiemy, jak potoczy\u0142o si\u0119 twoje dalsze \u017cycie. Czy uda\u0142o ci si\u0119 znale\u017a\u0107 rado\u015b\u0107 i spe\u0142nienie? Czy za\u0142o\u017cy\u0142a\u015b rodzin\u0119? A mo\u017ce nie by\u0142a\u015b w stanie? A mo\u017ce jednak nie uda\u0142o ci si\u0119 przetrwa\u0107 tej traumy? Czy to dlatego znikn\u0119\u0142a\u015b?&nbsp;<\/span><\/p>\n<h4 style=\"text-align: left;\"><b>DZIE\u0143 TRZECI: MIRIAM<\/b><\/h4>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Poznajemy ci\u0119 jako niesamowicie niezale\u017cn\u0105, odwa\u017cn\u0105 i sprytn\u0105 dziewczynk\u0119. Sz\u0142a\u015b brzegiem Nilu, po kt\u00f3rym p\u0142yn\u0105\u0142 koszyk z twoim braciszkiem. Wiele lat p\u00f3\u017aniej poprowadzi\u0142a\u015b nar\u00f3d \u017cydowski w pie\u015bni i ta\u0144cu, wyra\u017caj\u0105c rado\u015b\u0107 i wdzi\u0119czno\u015b\u0107 za ocalenie. Redaktorzy Tory odsun\u0105 ten moment w czasie, aby to twego brata Moj\u017cesza uczyni\u0107 autorem Pie\u015bni Morza. Widocznie trzeba by\u0142o os\u0142abi\u0107 my\u015bl, \u017ce kobieta mog\u0142a napisa\u0107 tak pi\u0119kn\u0105 pie\u015b\u0144, a do tego poprowadzi\u0107 ca\u0142y nar\u00f3d \u2013 kobiety i m\u0119\u017cczyzn \u2013 w ta\u0144cu i \u015bpiewie przez morze. Rabini uczyli, \u017ce twoim m\u0119\u017cem by\u0142 Kaleb, ale czy to prawda? A mo\u017ce w og\u00f3le nie mia\u0142a\u015b m\u0119\u017ca, w buncie wobec norm i obowi\u0105zk\u00f3w kobiecych? Jak si\u0119 czu\u0142a\u015b, gdy po wsp\u00f3lnej naradzie z Aaronem i przedstawieniu zarzut\u00f3w Moj\u017ceszowi tylko ciebie spotka\u0142a kara? Czy czu\u0142a\u015b, \u017ce potraktowano ci\u0119 niesprawiedliwie? \u017be Aaronowi si\u0119 upiek\u0142o, bo zwyczajnie nie mia\u0142 odwagi, aby postawi\u0107 si\u0119 m\u0142odszemu bratu? A gdy ju\u017c odchodzi\u0142a\u015b z tego \u015bwiata, czy odczuwa\u0142a\u015b spok\u00f3j? Czy \u017ca\u0142owa\u0142a\u015b, \u017ce nigdy nie zobaczy\u0142a\u015b Erec Israel? Tw\u00f3j brat Moj\u017cesz b\u0142aga\u0142 Boga wiele razy, aby pozwoli\u0142 mu wej\u015b\u0107 do Kanaanu \u2013 czy ty te\u017c to robi\u0142a\u015b?<\/span><\/p>\n<h4 style=\"text-align: left;\"><b>DZIE\u0143 CZWARTY: JAEL<\/b><\/h4>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Wszystko, co o tobie wiemy, to kr\u00f3tki paragraf i par\u0119 werset\u00f3w w pie\u015bni Debory. Przyj\u0119\u0142a\u015b do swojego namiotu uciekaj\u0105cego Siser\u0119, cho\u0107 twoja rodzina nie nale\u017ca\u0142a do jego narodu. Nie by\u0142a\u015b te\u017c \u017byd\u00f3wk\u0105, cho\u0107 mieszka\u0142a\u015b blisko \u017cydowskich osad. Pozwoli\u0142a\u015b Siserze napi\u0107 si\u0119 mleka i zasn\u0105\u0107. Co spowodowa\u0142o, \u017ce si\u0119gn\u0119\u0142a\u015b po m\u0142ot i ko\u0142ki? Dlaczego biernie nie czeka\u0142a\u015b na nadej\u015bcie Baraka? Sam m\u00f3g\u0142 dorwa\u0107 wroga i zrobi\u0107 z nim, co tylko chcia\u0142. Nie musia\u0142a\u015b go zabija\u0107, dlaczego wi\u0119c to zrobi\u0142a\u015b? Czy by\u0142a to sprytna i brutalna zagrywka polityczna, aby przypodoba\u0107 si\u0119 tym, kt\u00f3rzy wydawali si\u0119 wygrywa\u0107 bitw\u0119? Tw\u00f3j m\u0105\u017c zawar\u0142 pakt z kr\u00f3lem Jabinem, a zatem mo\u017ce ba\u0142a\u015b si\u0119, \u017ce Barak uzna ci\u0119 za wroga ukrywaj\u0105cego zbiega? A mo\u017ce, jak zasugerowa\u0142a p\u00f3\u017aniej Debora w swej pie\u015bni, wydarzy\u0142o si\u0119 co\u015b, co nie mia\u0142o niczego wsp\u00f3lnego z lokalnymi bitewkami, lecz by\u0142o kolejnym epizodem w trwaj\u0105cej tysi\u0105ce lat historii kobiet w cieniu wojen? Debora powiedzia\u0142a, \u017ce Sisera pad\u0142 martwy pomi\u0119dzy twoimi kolanami. Czy m\u0142ot by\u0142 jedynym narz\u0119dziem, na kt\u00f3re natrafi\u0142y twoje r\u0119ce, w panice szukaj\u0105ce broni do obrony przed genera\u0142em odbudowuj\u0105cym swe st\u0142uczone ego po przegranej bitwie? Czy przez tw\u00f3j umys\u0142 przebiega\u0142y przera\u017cone my\u015bli? Czy pr\u00f3bowa\u0142a\u015b znale\u017a\u0107 wyj\u015bcie z tej tragicznej sytuacji? Czy gdyby tylko spa\u0142 \u2013 tak jak powinien \u2013 sk\u0142ama\u0142aby\u015b Barakowi, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce w twoim namiocie nikogo nie ma? Czy tw\u00f3j czyn by\u0142 aktem politycznym, czy samoobron\u0105?<\/span><\/p>\n<h4 style=\"text-align: left;\"><b>DZIE\u0143 PI\u0104TY: BAT SZEWA&nbsp;<\/b><\/h4>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Twoja historia jest niesamowicie kolorowa, dramatyczna i bogata. Widzimy j\u0105 jednak z perspektywy narratora, kt\u00f3remu bardziej zale\u017cy na postaci Dawida. Poznajemy ci\u0119, gdy za\u017cywasz k\u0105pieli na dachu, a twoja prywatno\u015b\u0107 pogwa\u0142cona jest przez kr\u00f3la, kt\u00f3ry dostrzegaj\u0105c przez okno twe pi\u0119kne cia\u0142o, zamiast odwr\u00f3ci\u0107 wzrok, wykorzystuje sw\u0105 pozycj\u0119, aby ci\u0119 zdoby\u0107. Trudno jest mi oceni\u0107 wasz zwi\u0105zek \u2013 czy by\u0142 on ca\u0142kowicie jednostronny? A mo\u017ce sama te\u017c uleg\u0142a\u015b urokowi przystojnego Dawida? By\u0142 on przecie\u017c bohaterem narodowym uwielbianym przez t\u0142umy, wi\u0119c nietrudno by\u0142oby to zrozumie\u0107. Tw\u00f3j m\u0105\u017c by\u0142 wy\u017cszym oficerem w wojsku Dawida, daleko od domu, walcz\u0105c z B\u00f3g wie kim. Czy to faktycznie by\u0142 gor\u0105cy romans? Czy mo\u017ce strach przed najpot\u0119\u017cniejszym cz\u0142owiekiem w kr\u00f3lestwie parali\u017cowa\u0142 wszelkie my\u015bli o buncie i ucieczce? Co prze\u017cywa\u0142a\u015b, gdy u\u015bwiadomi\u0142a\u015b sobie, \u017ce jeste\u015b w ci\u0105\u017cy, a twoje dziecko b\u0119dzie oczywistym dowodem cudzo\u0142\u00f3stwa \u2013 przest\u0119pstwa karanego \u015bmierci\u0105? Czy chc\u0105c ratowa\u0107 swoje \u017cycie i honor, zgodzi\u0142a\u015b si\u0119 na pomys\u0142 Dawida, aby wys\u0142a\u0107 twojego m\u0119\u017ca na pewn\u0105 \u015bmier\u0107? Czy mia\u0142a\u015b jakikolwiek udzia\u0142 w tych planach? Twoje dziecko \u2013 dow\u00f3d grzechu \u2013 nie prze\u017cy\u0142o gniewu Boga. Czy obarcza\u0142a\u015b si\u0119 win\u0105 za jego \u015bmier\u0107, czy raczej wini\u0142a\u015b Dawida?&nbsp;<\/span><\/p>\n<h4 style=\"text-align: left;\"><b>DZIE\u0143 SZ\u00d3STY: TAMAR<\/b><\/h4>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">B\u0119d\u0105c jednym z wielu dzieci ojca, kt\u00f3ry w swoim pa\u0142acu zgromadzi\u0142 dziesi\u0105tki \u017con i na\u0142o\u017cnic, by\u0107 mo\u017ce nie oczekiwa\u0142a\u015b bliskiej z nim relacji, ale zapewne liczy\u0142a\u015b na sprawiedliwo\u015b\u0107. Tw\u00f3j przyrodni brat, za\u015blepiony \u017c\u0105dz\u0105 i b\u0142\u0119dnie rozumian\u0105 \u201emi\u0142o\u015bci\u0105\u201d, podst\u0119pem zwabi\u0142 ci\u0119 do swojej komnaty i zgwa\u0142ci\u0142. I cho\u0107 znalaz\u0142a\u015b w sobie odwag\u0119, aby stara\u0107 si\u0119 przem\u00f3wi\u0107 mu do rozumu, nic to nie da\u0142o. Wiedzia\u0142a\u015b, co oznacza by\u0107 kobiet\u0105 zgwa\u0142con\u0105. Walcz\u0105c o zapewnienie sobie jakiej\u015b formy ochrony (a by\u0107 mo\u017ce graj\u0105c na zw\u0142ok\u0119), przedstawiasz pomys\u0142 za\u015blubin. Nic to jednak nie daje, Amnon my\u015bli tylko o zaspokojeniu w\u0142asnego pragnienia. Boj\u0119 si\u0119 pyta\u0107, co wtedy czu\u0142a\u015b, jakie my\u015bli przechodzi\u0142y ci przez g\u0142ow\u0119. Jak bardzo musia\u0142a\u015b si\u0119 ba\u0107, a mimo to u\u017cywa\u0142a\u015b rozs\u0105dku i sprytu, aby si\u0119 ratowa\u0107. Niestety tw\u00f3j brat by\u0142 silniejszy, a jego rozum i empatia zosta\u0142y wy\u0142\u0105czone dawno temu. A gdy ju\u017c zaspokoi\u0142 swoj\u0105 obsesj\u0119, nagle zobaczy\u0142 ci\u0119 w innym \u015bwietle. Nie by\u0142a\u015b ju\u017c wyidealizowan\u0105 postaci\u0105, ale kobiet\u0105, kt\u00f3r\u0105 potwornie skrzywdzi\u0142. M\u00f3g\u0142 znienawidzi\u0107 albo siebie, albo ciebie. Wybra\u0142 to drugie. To, co wcze\u015bniej nazywa\u0142 \u201emi\u0142o\u015bci\u0105\u201d, przekszta\u0142ci\u0142o si\u0119 w pogard\u0119 i wrogo\u015b\u0107. Wsparcie znalaz\u0142a\u015b u swojego brata Awszaloma. Czy liczy\u0142a\u015b na pomoc ojca? Czego oczekiwa\u0142a\u015b? S\u0105du? Uczciwego procesu? Skazania Amnona za zniszczenie ci \u017cycia? Co pomy\u015bla\u0142a\u015b, gdy u\u015bwiadomi\u0142a\u015b sobie, \u017ce Dawid nic nie zrobi? \u017be opr\u00f3cz gniewu i wzburzenia Amnon nie musia\u0142 obawia\u0107 si\u0119 jakichkolwiek konsekwencji?&nbsp;<\/span><\/p>\n<h4 style=\"text-align: left;\"><b>DZIE\u0143 SI\u00d3DMY: RUT<\/b><\/h4>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Nie wiemy zbyt wiele o tobie, o twojej rodzinie czy dzieci\u0144stwie. Jaki by\u0142 tw\u00f3j dom? Jak ci\u0119 tam traktowano? P\u00f3\u017aniej przylgn\u0119\u0142a\u015b do swej te\u015bciowej Noemi, nie wyobra\u017caj\u0105c sobie \u017cycia bez niej. Dlaczego nie chcia\u0142a\u015b wr\u00f3ci\u0107 do domu matki, lecz wola\u0142a\u015b i\u015b\u0107 w nieznane, oczekuj\u0105c n\u0119dzy i by\u0107 mo\u017ce wrogo\u015bci ze strony narodu, kt\u00f3ry wybra\u0142a\u015b? Dlaczego w og\u00f3le sta\u0142a\u015b si\u0119 \u017con\u0105 cz\u0142owieka z Judy? Czy mia\u0142a\u015b cokolwiek do powiedzenia w tym procesie? Ile mia\u0142a\u015b lat, gdy zabrano ci\u0119 z domu matki, by sta\u0107 si\u0119 \u017con\u0105 obcego? Czy by\u0142 to los lepszy od tego, kt\u00f3ry wiod\u0142a\u015b wcze\u015bniej? Noemi wspomina, \u017ce razem z Orp\u0105 okaza\u0142y\u015bcie jej i jej synom wiele dobra i mi\u0142o\u015bci. M\u00f3wi\u0105c o was, zawsze u\u017cywa\u0142a s\u0142owa \u201ec\u00f3rki\u201d. Czy by\u0142a to kobieta, kt\u00f3ra okaza\u0142a ci po raz pierwszy ciep\u0142o i dobro? Czy dlatego zdecydowa\u0142a\u015b si\u0119 p\u00f3j\u015b\u0107 w nieznane, byle z ni\u0105? Ile mia\u0142a\u015b lat, gdy sta\u0142a\u015b si\u0119 wdow\u0105? Siedemna\u015bcie? Pi\u0119tna\u015bcie? Jeszcze mniej? Twoja mi\u0142o\u015b\u0107 i oddanie dla Noemi by\u0142y zapewne nie tylko wyrazem prawdziwego uczucia, ale i przejawem instynktu samozachowawczego. Powr\u00f3t do rodzinnego domu, bez niczego, jako kobieta, kt\u00f3ra ju\u017c zna\u0142a innego m\u0119\u017cczyzn\u0119\u2026 Twoja pozycja na pewno nie by\u0142aby tam zbyt dobra. Cokolwiek mog\u0142o na ciebie czeka\u0107 w domu matki, musia\u0142o przera\u017ca\u0107 ci\u0119 bardziej ni\u017c nieznana ojczyzna te\u015bciowej. Jak sobie wyobra\u017ca\u0142a\u015b \u017cycie po przybyciu do Judy? Z twojego p\u00f3\u017aniejszego zachowania wydaje mi si\u0119, \u017ce by\u0142a\u015b dobrej my\u015bli, wierzy\u0142a\u015b, \u017ce jako\u015b si\u0119 u\u0142o\u017cy, a B\u00f3g Noemi b\u0119dzie was wspiera\u0107.&nbsp;<\/span><\/p>\n<h1 style=\"text-align: center;\">* * *<\/h1>\n<p class=\"end-of-article\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Na \u017cadne z moich pyta\u0144 nigdy nie otrzymam odpowiedzi, nie wierz\u0119 w duchy ani prorocze wizje. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich by\u0142a przyczynkiem do komentarzy i midraszy, jednak praktycznie wszystkie zosta\u0142y napisane przez m\u0119\u017cczyzn. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 powy\u017cszych pyta\u0144 nie przysz\u0142aby do g\u0142owy m\u0119drcom sprzed setek lat. Komentowanie Tory nigdy si\u0119 nie ko\u0144czy, a midrasz to gatunek literacki, a nie zamkni\u0119ta ksi\u0119ga. Potrzebujemy nowych komentarzy i analiz, lecz tym razem z perspektywy kobiecych prze\u017cy\u0107 i do\u015bwiadcze\u0144. Teraz to my musimy spr\u00f3bowa\u0107 odpowiedzie\u0107 na te pytania, aby g\u0142osy biblijnych kobiet wybrzmia\u0142y na nowo.&nbsp;<\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\">\n<div id=\"content\" class=\"content-alignment\">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\" style=\"text-align: center;\">\n<p><a href=\"><img class=\" data-id=\"10763\"><em>Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion&#8217;68,<\/em><em><br \/>\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion&#8217;68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.<br \/>\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:<br \/>\n<\/em><\/a><strong><em><a style=\"color: #000080;\" href=\"mailto:webmaster@reunion68.com\"><span style=\"text-decoration: underline;\">webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<hr style=\"width: 100%;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Moje uszpizot JOANNA MARIA MACHEL Tamar i Juda (szko\u0142a Rembrandta) SUKOT TO NIE TYLKO CZAS BUDOWANIA SZA\u0141AS\u00d3W, ALE PRZEDE WSZYSTKIM CZAS SPOTKA\u0143. TRADYCYJNIE DO BLI\u017bSZYCH I DALSZYCH ZNAJOMYCH DODAJE SI\u0118 CODZIENNIE KOLEJNEGO DUCHOWEGO GO\u015aCIA. PRZEZ WIEKI BRAKOWA\u0141O W\u015aR\u00d3D NICH KOBIET, CZEMU OD KILKU DEKAD PR\u00d3BUJE SI\u0118 ZARADZI\u0106, SUGERUJ\u0104C BIBLIJNE CZY WSP\u00d3\u0141CZESNE LISTY GO\u015aCI\u0143. DO\u0141\u0104CZAM DO [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89632"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=89632"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89632\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":89648,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89632\/revisions\/89648"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=89632"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=89632"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=89632"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}