{"id":89683,"date":"2021-09-29T17:09:07","date_gmt":"2021-09-29T15:09:07","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=89683"},"modified":"2021-09-29T09:04:10","modified_gmt":"2021-09-29T07:04:10","slug":"08-09-62","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=89683","title":{"rendered":"Macewy z B\u0119dzina. Symbole pami\u0119ci i upadku ludzi"},"content":{"rendered":"

Macewy w B\u0119dzinie, fot. Adam Szyd\u0142owski<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Macewy z B\u0119dzina. Symbole pami\u0119ci i upadku ludzi<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Krzysztof Bielawski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

To jedna z najbardziej poruszaj\u0105cych wystaw w dziejach B\u0119dzina. W sobot\u0119 zaprezentowano setki fragment\u00f3w macew ze zniszczonego w 1969 r. \u017cydowskiego cmentarza.<\/p>\n

W maju pisali\u015bmy o\u00a0rozbi\u00f3rce rampy kolejowej w B\u0119dzinie<\/a><\/strong><\/span>. Zbudowano j\u0105 tu\u017c po Marcu \u201968 z nagrobk\u00f3w zabranych z cmentarza \u017cydowskiego przy ul. Zag\u00f3rskiej. Wiosn\u0105 dzi\u0119ki zaanga\u017cowaniu Adama Szyd\u0142owskiego i Marcina Majchrowicza z rampy wydobyto oko\u0142o tysi\u0105ca fragment\u00f3w macew. Przewieziono je do dawnej Huty B\u0119dzin.<\/p>\n

Macewy w B\u0119dzinie, fot. Adam Szyd\u0142owski<\/em><\/span><\/p>\n

Adam Szyd\u0142owski jest cz\u0142onkiem zarz\u0105du powiatu b\u0119dzi\u0144skiego, a przede wszystkim spo\u0142ecznikiem od lat upami\u0119tniaj\u0105cym miejscowych \u017byd\u00f3w. Prowadzi Fundacj\u0119 Rutki Laskier, chce utworzy\u0107 muzeum tej \u201eb\u0119dzi\u0144skiej Anny Frank\u201d. Od niedawna wspiera go Marcin Majchrowicz \u2013 w\u0142a\u015bciciel mi\u0119dzy innymi jednego z hoteli sieci Holiday Inn i Huty B\u0119dzin. Reprezentuje typ nowoczesnego przedsi\u0119biorcy, zainteresowanego nie tylko zyskiem, ale r\u00f3wnie\u017c wspieraniem inicjatyw spo\u0142ecznych i kulturalnych.<\/span><\/p>\n

\u201eMarcin Majchrowicz zapewni\u0142 pracownik\u00f3w do rozbi\u00f3rki rampy, do oczyszczania macew, da\u0142 hal\u0119 do ich magazynowania\u201d \u2013 m\u00f3wi Adam Szyd\u0142owski.<\/span><\/p>\n

Obaj w minion\u0105 sobot\u0119 zaprosili mieszka\u0144c\u00f3w B\u0119dzina do obejrzenia wydobytych macew. U\u0142o\u017cyli je na dziesi\u0105tkach palet rozstawionych w hali i na placu huty. W zapowiedzi napisali: \u201eOddajmy sprawiedliwo\u015b\u0107 i cze\u015b\u0107 po ponad 50 latach od barbarzy\u0144skiej dewastacji i zniszczenia cmentarza \u017cydowskiego\u201d.<\/span><\/p>\n

Apel Szyd\u0142owskiego i Majchrowicza przyci\u0105gn\u0105\u0142 ponad sto os\u00f3b. Niekt\u00f3rzy ze zwiedzaj\u0105cych wspominali dewastacj\u0119 cmentarza i budow\u0119 rampy. Zabrak\u0142o miejscowych urz\u0119dnik\u00f3w i polityk\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Kamienne puzzle<\/strong><\/h4>\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 odzyskanych nagrobk\u00f3w zosta\u0142a wcze\u015bniej pot\u0142uczona. Teraz trzeba po\u0142\u0105czy\u0107 rozbite fragmenty. Pracownicy Marcina Majchrowicza oraz wolontariusze z trudem, ale i z satysfakcj\u0105 kompletuj\u0105 kamienne stele.<\/span><\/p>\n

\u201eZaprosi\u0142em uczennice liceum i powiedzia\u0142em: \u00abDop\u00f3ki nie zm\u0119cz\u0105 si\u0119 Wam oczy, pr\u00f3bujcie wyszukiwa\u0107 podobne fragmenty. Lew do lwa, korona do korony\u00bb. I tak z\u0142o\u017cy\u0142y kilka macew\u201d \u2013 opowiada Adam Szyd\u0142owski.<\/span><\/p>\n

Zdj\u0119cia skompletowanych macew s\u0105 przekazywane osobom w\u0142adaj\u0105cym j\u0119zykiem hebrajskim. Ich zadaniem jest odczytanie danych zmar\u0142ych. Bywa, \u017ce nawet kilka liter pozwala na ustalenie z czyjego grobu pochodzi kamie\u0144. Jedno z takich odkry\u0107 sta\u0142o si\u0119 udzia\u0142em Jeffreya Cymblera, administratora facebookowej grupy Bedzin, Sosnowiec, Zawiercie Area Research Society.<\/span><\/p>\n

Do Cymblera trafi\u0142o zdj\u0119cie fragmentu nagrobka, na kt\u00f3rym by\u0142y tylko pojedyncze wyrazy: \u201eGitel [\u2026], Aba b\u0142ogos\u0142awionej pami\u0119ci [\u2026] Dawid b\u0142ogos\u0142awionej pami\u0119ci\u201d. Po analizie internetowych portali genealogicznych oraz akt metrykalnych uda\u0142o si\u0119 ustali\u0107 personalia kobiety. By\u0142a ni\u0105 42-letnia Gitel \u017barnowiecka, c\u00f3rka Aby Gutmana, \u017cona Dawida \u017barnowieckiego, zmar\u0142a w 1908 roku.<\/span><\/p>\n

Jeffrey Cymbler nie poprzesta\u0142 na tym. Kilka dni p\u00f3\u017aniej w pewnym mieszkaniu w kanadyjskim Windsorze zadzwoni\u0142 telefon, a jego w\u0142a\u015bcicielka us\u0142ysza\u0142a, \u017ce w Polsce znaleziono nagrobek jej prababki.<\/span><\/p>\n

\u201eKa\u017cdy kamie\u0144 to symbol upadku ludzi, kt\u00f3rzy zdewastowali cmentarz. Ale te\u017c symbol pami\u0119ci o osobach, kt\u00f3re chciano zniszczy\u0107, rozbijaj\u0105c ich nagrobki\u201d \u2013 m\u00f3wi Adam Szyd\u0142owski.<\/span><\/p>\n

Czy macewy wr\u00f3c\u0105 na cmentarz?<\/strong><\/h4>\n

Odzyskanie nagrobk\u00f3w to pocz\u0105tek d\u0142ugiej drogi. Marcin Majchrowicz i Adam Szyd\u0142owski chc\u0105, aby macewy znalaz\u0142y si\u0119 na cmentarzu.<\/span><\/p>\n

\u201eTe macewy musz\u0105 tam wr\u00f3ci\u0107. Bo co mo\u017cemy z nimi zrobi\u0107? Przewie\u017a\u0107 na inny cmentarz? Maj\u0105 gdzie\u015b le\u017ce\u0107 porozrzucane? Absolutnie nie. Macewy powinny znale\u017a\u0107 si\u0119 tam, gdzie ich miejsce. Tam, gdzie pod asfaltem wci\u0105\u017c s\u0105 ludzie szcz\u0105tki\u201d \u2013 zapowiada Adam Szyd\u0142owski.<\/span><\/p>\n

Jednak teren cmentarza zajmuje dzi\u015b firma spedycyjna Schade. Niewykluczone, \u017ce uda si\u0119 wykupi\u0107 cmentarz lub dokona\u0107 zamiany gruntu. Je\u015bli do tego dojdzie, przed spo\u0142ecznikami z B\u0119dzina stanie wyzwanie urz\u0105dzenia lapidarium.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Macewy w B\u0119dzinie, fot. Adam Szyd\u0142owski Macewy z B\u0119dzina. Symbole pami\u0119ci i upadku ludzi Krzysztof Bielawski To jedna z najbardziej poruszaj\u0105cych wystaw w dziejach B\u0119dzina. W sobot\u0119 zaprezentowano setki fragment\u00f3w macew ze zniszczonego w 1969 r. \u017cydowskiego cmentarza. W maju pisali\u015bmy o\u00a0rozbi\u00f3rce rampy kolejowej w B\u0119dzinie. Zbudowano j\u0105 tu\u017c po Marcu \u201968 z nagrobk\u00f3w zabranych […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89683"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=89683"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89683\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":89695,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89683\/revisions\/89695"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=89683"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=89683"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=89683"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}