{"id":89746,"date":"2021-10-11T17:09:21","date_gmt":"2021-10-11T15:09:21","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=89746"},"modified":"2021-10-02T08:47:13","modified_gmt":"2021-10-02T06:47:13","slug":"11-09-59","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=89746","title":{"rendered":"Kazimierz Krukowski 2.02.1901\u201424.12.1984"},"content":{"rendered":"

Kazimierz Krukowski jako Lopek w filmie “U\u0142ani, u\u0142ani, ch\u0142opcy malowani”, 1931, fot. www.audiovis.nac.gov.pl<\/a> (NAC)<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Kazimierz Krukowski
\n2.02.1901\u201424.12.1984<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Marcelina Obarska<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Aktor kabaretowy, rewiowy i filmowy. Re\u017cyser, autor tekst\u00f3w, dyrektor powojennych teatr\u00f3w. Kuzyn Ireny i Juliana Tuwim\u00f3w. Znany pod pseudonimem “Lopek”.<\/strong><\/p>\n

Urodzi\u0142 si\u0119 w \u0141odzi, w rodzinie \u017cydowskiej \u2013 jego ojciec by\u0142 bratem Adeli Tuwim (z domu Krukowskiej), matki Ireny i\u00a0Juliana Tuwim\u00f3w<\/a>.<\/strong><\/span> Zdolno\u015bci estradowe rozwija\u0142 od 1920 roku w prywatnej szkole dramatycznej aktorki i re\u017cyserki Stanis\u0142awy Wysockiej, nast\u0119pnie w pa\u0144stwowym oddziale przy Konserwatorium Muzycznym w Warszawie (r\u00f3wnie\u017c pod okiem Wysockiej). R\u00f3wnolegle by\u0142 s\u0142uchaczem Wydzia\u0142u Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego i kszta\u0142ci\u0142 si\u0119 wokalnie u \u015bpiewak\u00f3w Stanis\u0142awa Boguckiego i Zygmunta Mossoczego.<\/span><\/p>\n

W 1923 roku uko\u0144czy\u0142 Wydzia\u0142 Dramatyczny warszawskiego konserwatorium i rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 w warszawskich teatrach. Debiutowa\u0142 w 1924 roku w\u00a0“Qui Pro Quo<\/strong><\/span>“<\/a>, gdzie trafi\u0142 z polecenia kuzyna-literata \u2013 kt\u00f3ry razem z\u00a0Marianem Hemarem<\/a><\/strong><\/span> tworzy\u0142 teksty dla legendarnej grupy. Wcze\u015bniej pracowa\u0142 tak\u017ce jako tenor w objazdowym zespole operowym Tadeusza Wierzbickiego oraz jako solista w orkiestrze symfonicznej \u200b\u200bBronis\u0142awa Szulca.<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

2. Kazimierz Krukowski w jednej ze scen przedstawienia. “To lubi\u0105 kobiety” w Teatrze na Kredytowej w Warszawie, 1935, fot. www.audiovis.nac.gov.pl (NAC)<\/em><\/span><\/p>\n

W mi\u0119dzywojniu uchodzi\u0142 za jedn\u0105 z najwi\u0119kszych gwiazd \u00f3wczesnej estrady i jednego ze s\u0142ynniejszych wykonawc\u00f3w szmonces\u00f3w \u2013 numer\u00f3w kabaretowych stanowi\u0105cych satyr\u0119 na \u017byd\u00f3w. Warto podkre\u015bli\u0107 ambiwalentny charakter szmonces\u00f3w \u2013\u00a0jak pisze Miko\u0142aj Gli\u0144ski<\/a>, d<\/strong><\/span>owcipy stanowi\u0105ce karykatur\u0119 cech przypisywanych \u017bydom tworzone by\u0142y najcz\u0119\u015bciej przez autor\u00f3w pochodzenia \u017cydowskiego. Najs\u0142ynniejszym bodaj dialogiem komicznym opartym na uwypuklaniu j\u0119zykowych i obyczajowych stereotyp\u00f3w na temat \u017byd\u00f3w by\u0142 napisany przez Konrada Toma “S\u0119k” \u2013 pierwszymi jego wykonawcami byli Kazimierz Krukowski i Ludwik Lawi\u0144ski.<\/span><\/p>\n

W rewiach “Qui Pro Quo” wyst\u0119powa\u0142 do ko\u0144ca dzia\u0142alno\u015bci grupy. Dzia\u0142a\u0142 tak\u017ce we wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017conym przez Tuwima i Hemara kabarecie Banda z siedzib\u0105 przy Placu Trzech Krzy\u017cy i w powsta\u0142ym z roz\u0142amu w obr\u0119bie “Qui Pro Quo” zespole Morskie Oko (za\u0142o\u017conym jako Perskie Oko). Pojawia\u0142 si\u0119 tak\u017ce m.in. w Cyganerii, Colosseum, Feminie, Teatrze na Kredytowej, Cyruliku Warszawskim i Wielkiej Rewii.<\/span><\/p>\n

W kwietniu 1939 roku w piwnicach przy Karowej 18 odby\u0142a si\u0119 premiera za\u0142o\u017conego przez Krukowskiego teatrzyku Ali Baba. Pi\u0119\u0107 miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej, 2 wrze\u015bnia Krukowski wraz z zespo\u0142em zaprosili publiczno\u015b\u0107 na program “Pakty i fakty” \u2013 okre\u015blony na afiszu jako “rewia polityczna”. Spektakl napisany przez Twuima, Hemara, Brzechw\u0119, W\u0142asta i Szlengela okaza\u0142 si\u0119 ostatnim przedwojennym przedstawieniem kabaretowym. Kilka dni po ostatnim pokazie “Pakt\u00f3w i fakt\u00f3w” \u2013 budynek, w kt\u00f3rym dzia\u0142a\u0142 teatrzyk zosta\u0142 zbombardowany. “Moja rokokowa, lekkomy\u015blna, bawi\u0105ca si\u0119 i \u015bmiej\u0105ca Warszawka przesta\u0142a istnie\u0107”, napisa\u0142 Krukowski w tomiku wspomnie\u0144 “Moja Warszawka”, wracaj\u0105c my\u015blami do ostatnich przedwojennych chwil.<\/span><\/p>\n

Przed wojn\u0105 wyst\u0105pi\u0142 w kilkunastu filmach fabularnych, m.in. u boku Ludwika Solskiego w “Ziemi Obiecanej” z 1927 roku (re\u017cyseria Aleksander Hertz i Zbigniew Gniazdowski) oraz w dw\u00f3ch filmach Micha\u0142a Waszy\u0144skiego: “Niebezpiecznym romansie” ze scenariuszem Anatola Sterna (1930) i “ABC Mi\u0142o\u015bci” ze scenariuszem Mariana Hemara. Po wojnie pojawi\u0142 si\u0119 jeszcze w kilku tytu\u0142ach, a ostatnim z nich by\u0142 film Janusza Rzeszewskiego “Mi\u0142o\u015b\u0107 ci wszystko wybaczy” \u2013 biografia\u00a0Hanki Ordon\u00f3wny<\/a><\/strong><\/span>\u00a0(1981).<\/span><\/p>\n

Po wybuchu wojny trafi\u0142 do getta na warszawskiej Woli, gdzie wyst\u0119powa\u0142 w jednym z kabaret\u00f3w. Z getta uda\u0142o mu si\u0119 uciec \u2013 znalaz\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas w gronie artyst\u00f3w, kt\u00f3rzy zbiegli z Warszawy do Bia\u0142egostoku. Tam zosta\u0142 kierownikiem artystycznym Teatru Miniatur, kt\u00f3ry za siedzib\u0119 obra\u0142 przedwojenny Teatr Miejski im. J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego (obecnie Teatr Dramatyczny im. Aleksandra W\u0119gierki). Z zespo\u0142em objecha\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 ZSRR. Zim\u0105 1941 roku dotar\u0142 do Buzu\u0142uku \u2013 miejsca formowania si\u0119 armii genera\u0142a Andersa. Tam, ju\u017c jako sier\u017cant, obj\u0105\u0142 piecz\u0105 Czo\u0142\u00f3wk\u0119 Teatraln\u0105 (znan\u0105 tak\u017ce pod nazw\u0105 Czo\u0142\u00f3wka Rewiowa), jeden z zespo\u0142\u00f3w \u0142\u0105cz\u0105cych artyst\u00f3w teatralnych i kabaretowych wyst\u0119puj\u0105cych przed wojn\u0105 g\u0142\u00f3wnie we Lwowie i Warszawie. U boku armii przeszed\u0142 tras\u0119 wiod\u0105c\u0105 przez Iran, Irak, Syri\u0119, Palestyn\u0119, Egipt i W\u0142ochy.<\/span><\/p>\n

\"FotografiaJerzy Bielenia i Kazimierz Krukowski w przedstawieniu “Miasto cud\u00f3w”, Teatr Syrena, 1973, fot. www.audiovis.nac.gov.pl<\/a>\u00a0<\/strong>(NAC)<\/em><\/span><\/p>\n

Po wojnie wyemigrowa\u0142 do Wielkiej Brytanii i Stan\u00f3w Zjednoczonych. Przez osiem lat mieszka\u0142 tak\u017ce w Argentynie, gdzie razem z kompozytorem Jerzym Petersburskim prowadzi\u0142 teatr muzyczny El Nacional. By\u0142 tak\u017ce dyrektorem polonijnego Teatru Rozmaito\u015bci w Buenos Aires (od 1952 roku pod nazw\u0105 Nasz Teatr). Do Polski powr\u00f3ci\u0142 w 1956 roku, ju\u017c rok p\u00f3\u017aniej piastowa\u0142 stanowisko dyrektora Teatru Syrena w Warszawie, a dwa lata p\u00f3\u017aniej obj\u0105\u0142 tak\u017ce drug\u0105 scen\u0119 \u2013 Teatr Buffo. W latach 60.w kawiarni hotelu Bristol prowadzi\u0142 autorski kabaret “U Lopka”, gdzie wyst\u0119powali m.in.:\u00a0Barbara Krafft\u00f3wna<\/a>,<\/strong><\/span> Bohdan \u0141azuka czy\u00a0Iga Cembrzy\u0144ska<\/a>.<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

Swoje wspomnienia z barwnych przedwojennych lat zapisa\u0142 w ksi\u0105\u017ckach “Moja Warszawka” (1968) i “Ma\u0142a antologia kabaretu”, czyli wydanej w 1982 roku literackiej wersji dziesi\u0119cioodcinkowego cyklu zrealizowanego przez Telewizj\u0119 Polsk\u0105. Opis artystycznych do\u015bwiadcze\u0144 z czas\u00f3w wojny znajdziemy natomiast w ksi\u0105\u017cce “Z Melpomen\u0105 na emigracji” wydanej ju\u017c po \u015bmierci artysty, w roku 1987.<\/span><\/p>\n

Krukowski by\u0142 laureatem nagr\u00f3d i odznacze\u0144, m.in. Krzy\u017ca Komandorskiego Orderu Odrodzenia Polski i Z\u0142otego Krzy\u017ca Zas\u0142ugi z Mieczami. Zmar\u0142 w Warszawie. Jego gr\u00f3b \u2013 dzielony z \u017con\u0105, aktork\u0105 W\u0142adys\u0142aw\u0105 Krukowsk\u0105 \u2013 znajduje si\u0119 na Cmentarzu Pow\u0105zkowskim.<\/span><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a: sztetl.org.pl, encyklopediateatru.pl, filmpolski.pl, artysciandersa.pl, A. Lechowski “Bia\u0142ostockie rodowody gwiazd kabaret\u00f3w warszawskich” (Kurier Poranny), bibliotekapiosenki.pl, K. Smyczek, “Elegia starozakonna \u2013 o szmoncesie w PRL-u”, staremelodie.p, granice.pl.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kazimierz Krukowski jako Lopek w filmie “U\u0142ani, u\u0142ani, ch\u0142opcy malowani”, 1931, fot. www.audiovis.nac.gov.pl (NAC) Kazimierz Krukowski 2.02.1901\u201424.12.1984 Marcelina Obarska Aktor kabaretowy, rewiowy i filmowy. Re\u017cyser, autor tekst\u00f3w, dyrektor powojennych teatr\u00f3w. Kuzyn Ireny i Juliana Tuwim\u00f3w. Znany pod pseudonimem “Lopek”. Urodzi\u0142 si\u0119 w \u0141odzi, w rodzinie \u017cydowskiej \u2013 jego ojciec by\u0142 bratem Adeli Tuwim (z domu […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89746"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=89746"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89746\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":89772,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89746\/revisions\/89772"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=89746"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=89746"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=89746"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}