{"id":89775,"date":"2021-10-03T17:09:34","date_gmt":"2021-10-03T15:09:34","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=89775"},"modified":"2021-10-03T12:13:04","modified_gmt":"2021-10-03T10:13:04","slug":"12-05-68","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=89775","title":{"rendered":"Stalinowski Konkurs Chopinowski. &#8220;Zamiast bogatych snob\u00f3w widzimy robotnik\u00f3w&#8221;"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/bi.im-g.pl\/im\/7d\/5b\/1a\/z27637373V,Konkurs-Chopinowski-w-1949-r--Przed-wystepem-Bella.jpg\" width=\"100%\" \/><span style=\"color: #808080;\"><em>Konkurs Chopinowski w 1949 r. Przed wyst\u0119pem Bella Dawidowicz mia\u0142a tak lodowate r\u0119ce, \u017ce poprosi\u0142a o misk\u0119 z gor\u0105c\u0105 wod\u0105 (Fot. PAP\/CAF)<\/em><\/span><\/p>\n<hr \/>\n<h5 style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/wyborcza.pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img decoding=\"async\" class=\"center alignleft\" src=\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/wyborcza-ale.png\" alt=\"\" width=\"35%\" \/><\/a><span style=\"text-decoration: underline; color: #000080;\"><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"https:\/\/wyborcza.pl\/alehistoria\/7,121681,27637154,stalinowski-konkurs-chopinowski-zamiast-bogatych-snobow.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Stalinowski Konkurs Chopinowski. &#8220;Zamiast bogatych snob\u00f3w widzimy robotnik\u00f3w&#8221;<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Anna S. D\u0119bowska<\/strong><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\" \/>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><strong>IV Konkurs Chopinowski w 1949 r. odby\u0142 si\u0119 w zrujnowanej stolicy, w klimacie politycznym, kt\u00f3ry mia\u0142 przemo\u017cny wp\u0142yw na jego przebieg i wyniki. Zwyci\u0119stwo Polki i Rosjanki ukartowano w Moskwie.<\/strong><\/h4>\n<h4 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Chopin lakierowany na czerwono<\/strong><\/h4>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 15 wrze\u015bnia 1949 r., gdy lewobrze\u017cna Warszawa wci\u0105\u017c le\u017ca\u0142a w gruzach, jej zabudowa zosta\u0142a zniszczona a\u017c w 84 proc. Pisarka Flora Bie\u0144kowska w powie\u015bci \u201ePo\u0142udnie wieku&#8221; wspomina\u0142a\u00a0\u201eceglast\u0105 w s\u0142o\u0144cu, fosforyzuj\u0105c\u0105 mgie\u0142k\u0119 towarzysz\u0105c\u0105 przez lata mozolnej odbudowie Warszawy&#8221;. Pisa\u0142a o \u201eruinach miasta, sw\u0105dzie spalenizny, powietrzu nasyconym rud\u0105 zawiesin\u0105 z rozpylonej ceg\u0142y, wdzieraj\u0105c\u0105 si\u0119 do pomieszcze\u0144 \u2013 a mo\u017ce by\u0142y w niej cz\u0105steczki krwi?&#8221;.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Wspania\u0142a niegdy\u015b ulica Marsza\u0142kowska skarla\u0142a i zamieni\u0142a si\u0119 w ma\u0142omiasteczkowy trakt, wzd\u0142u\u017c kt\u00f3rego ci\u0105gn\u0119\u0142y si\u0119 parterowe pawilony handlowe zaaran\u017cowane w pozosta\u0142o\u015bciach wielkomiejskich kamienic (gruz z tych okolic S\u0142u\u017cba Polsce wywozi\u0142a specjaln\u0105 kolejk\u0105). Zd\u0105\u017cono ju\u017c odda\u0107 do u\u017cytku osiedle na Mariensztacie, most \u015al\u0105sko-D\u0105browski, Wybrze\u017ce Gda\u0144skie i Tras\u0119 W-Z, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 wizyt\u00f3wk\u0105 mo\u017cliwo\u015bci nowej w\u0142adzy, ale Stare Miasto, Marsza\u0142kowska i Nowy \u015awiat by\u0142y jeszcze w odbudowie. Muran\u00f3w pozostawa\u0142 starty z powierzchni ziemi.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W tych warunkach nie dosz\u0142oby do zorganizowania Konkursu Chopinowskiego, gdyby nie wola polityczna. Na rok 1949 przypada\u0142a setna rocznica \u015bmierci Fryderyka Chopina, kt\u00f3r\u0105 komuni\u015bci chcieli wykorzysta\u0107 propagandowo, r\u00f3wnie\u017c na arenie mi\u0119dzynarodowej. Do tego idealnie nadawa\u0142 si\u0119 mi\u0119dzynarodowy konkurs pianistyczny, kt\u00f3ry postanowili wskrzesi\u0107. Pa\u0144stwo przej\u0119\u0142o stuprocentow\u0105 kontrol\u0119 nad jego organizacj\u0105: \u201eSpecjaln\u0105 uchwa\u0142\u0105 Rady Ministr\u00f3w powo\u0142any zosta\u0142 Komitet Honorowy, maj\u0105cy na czele premiera rz\u0105du, dw\u00f3ch wicepremier\u00f3w, czterech ministr\u00f3w i prezydenta Warszawy, podczas gdy przewodzi\u0142 Komitetowi Wykonawczemu osobi\u015bcie minister kultury i sztuki Stefan Dybowski&#8221; \u2013 wspomina\u0142 Jerzy Waldorff we wznowionej w\u0142a\u015bnie przez wydawnictwo Znak ksi\u0105\u017cce \u201eWielka gra. Rzecz o Konkursach Chopinowskich&#8221;.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ju\u017c wcze\u015bniej w\u0142adza zacz\u0119\u0142a lakierowa\u0107 Chopina na czerwono. Komuni\u015bci posi\u0142kowali si\u0119 kompozytorem w propagandzie dla uwierzytelnienia swoich rz\u0105d\u00f3w, przedstawiali go jako tw\u00f3rc\u0119 wyra\u017caj\u0105cego interesy ludzi pracy \u2013 jak w socrealistycznym filmie Aleksandra Forda \u201eM\u0142odo\u015b\u0107 Chopina&#8221; (1948-51), gdzie grany przez Czes\u0142awa Wo\u0142\u0142ejk\u0119 Fryderyk legitymacji partyjnej nie ma tylko dlatego, \u017ce ok. roku 1830 nie by\u0142o jeszcze PZPR.<\/span><\/p>\n<p>.<\/p>\n<div id=\"content\" class=\"content-alignment\">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\" style=\"text-align: center;\">\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"YouTube video player\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/Y3g2Lz9J3bE\" width=\"680\" height=\"400\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p>Fragment filmu \u201eM\u0142odo\u015b\u0107 Chopina&#8221; w re\u017c. Aleksandra Forda<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Muzyka Chopina, a raczej ten nurt jego tw\u00f3rczo\u015bci, z kt\u00f3rej przebijaj\u0105 heroiczno-\u017ca\u0142obne tony (niekt\u00f3re polonezy) i lu\u017ana inspiracja polskimi ta\u0144cami ludowymi (mazurki) ilustrowa\u0142a filmy fabularne i dokumentalne o tragedii zamordowanego miasta i skoku cywilizacyjnym wsi. Towarzyszy\u0142a audycjom s\u0142awi\u0105cym sojusz ludu pracuj\u0105cego miast i wsi. Utwory zwi\u0105zane z kultur\u0105 mieszcza\u0144skiego salonu i wielkopa\u0144skiego romantyzmu, np. walce, scherza, ballady, w propagandzie oczywi\u015bcie pomijano.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W Roku Chopinowskim 1949 w Muzeum Narodowym w Warszawie otwarto te\u017c rocznicow\u0105 \u201eWystaw\u0119 chopinowsk\u0105&#8221;. Jedna z trzech cz\u0119\u015bci tej ekspozycji nosi\u0142a tytu\u0142 \u201eMuzyka Chopina dociera do mas&#8221;. Dyrektor plac\u00f3wki Stanis\u0142aw Lorentz nakre\u015bli\u0142 ramy interpretacyjne: \u201eWystawa ta ma ukaza\u0107 Chopina jako tw\u00f3rc\u0119 i cz\u0142owieka, kt\u00f3remu bliskie s\u0105 idee r\u00f3wno\u015bci i sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej&#8221;.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">\u201eJak g\u0142\u0119boko narodow\u0105 by\u0142a tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Chopina, dowodzi m.in. strach hitlerowskiego okupanta przed t\u0105 rewolucyjn\u0105 i narodow\u0105 muzyk\u0105. By\u0142a zakazana! Si\u0142a tej muzyki wynika\u0142a z tego samego, z czego wynika si\u0142a narodu \u2013 z ludu. Trzeba by\u0142o wielkiego przewrotu rewolucyjnego, by wielcy tw\u00f3rcy kultury narodowej stali si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 ca\u0142ego narodu&#8221; \u2013 przemawia\u0142 z kolei J\u00f3zef Cyrankiewicz, autoryzowany przez Moskw\u0119 premier polskiego rz\u0105du.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">A wszystko to w roku stopniowego wprowadzania w Polsce doktryny socrealizmu w kulturze, sztuce i architekturze.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Miasto bez fortepian\u00f3w<\/strong><\/span><\/h4>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Spraw\u0119 zorganizowania konkursu rz\u0105d potraktowa\u0142 powa\u017cnie.\u00a0Ju\u017c kilka lat wcze\u015bniej zacz\u0119to przygotowania. Do wyniszczonej Warszawy trzeba by\u0142o sprowadzi\u0107 fortepiany, mn\u00f3stwo fortepian\u00f3w, bo konkurs mia\u0142 si\u0119 odbywa\u0107 w mie\u015bcie niemal ca\u0142kowicie pozbawionym tych instrument\u00f3w. Zaopatrzeniem zaj\u0105\u0142 si\u0119 Zdzis\u0142aw \u015aliwi\u0144ski, p\u00f3\u017aniejszy dyrektor naczelny Filharmonii Narodowej i Teatru Wielkiego w Warszawie.<\/span><\/p>\n<blockquote class=\"art_blockquote\">\n<p style=\"text-align: left;\"><strong>Wiele os\u00f3b dobrej woli zg\u0142osi\u0142o swoje prywatne instrumenty, ale nie wszystkie nadawa\u0142y si\u0119 do gry profesjonalnej.\u00a0Przywo\u017cono je wi\u0119c jako mienie niczyje, tj. poniemieckie, z Ziem Odzyskanych, g\u0142\u00f3wnie z Dolnego \u015al\u0105ska i Wybrze\u017ca, np. z Sopotu, \u015bci\u0105gano te\u017c z praskiej strony Wis\u0142y.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">\u201eZaanektowa\u0142em \u2013 oczywi\u015bcie za zgod\u0105 ministra \u2013 instrumenty Wy\u017cszej Szko\u0142y Muzycznej, tak\u017ce tych szk\u00f3\u0142 muzycznych, kt\u00f3re by\u0142y w \u015ar\u00f3dmie\u015bciu i kt\u00f3re mia\u0142y jakie takie instrumenty, wiele jednak znalaz\u0142em prywatnie&#8221; \u2013 wspomina\u0142 \u015aliwi\u0144ski.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W czerwcu 1948 r. organizatorzy przeprowadzili turniej\u00a0eliminacyjny dla polskich pianist\u00f3w, w kt\u00f3rym wybrano najzdolniejszych kandydat\u00f3w do konkursu mi\u0119dzynarodowego. Przyznano im stypendia w wysoko\u015bci 25 tys. z\u0142otych i dost\u0119p do dobrych fortepian\u00f3w \u0107wiczeniowych. Na koszt pa\u0144stwa mogli zaopatrzy\u0107 si\u0119 w stroje koncertowe. Zdzis\u0142aw \u015aliwi\u0144ski zaj\u0105\u0142 si\u0119 te\u017c zorganizowaniem dla nich letniego kursu w \u0141agowie Lubuskim i serii koncert\u00f3w z orkiestr\u0105 Filharmonii Pozna\u0144skiej. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce byli naprawd\u0119 \u015bwietnie przygotowani.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">15 wrze\u015bnia wszystko si\u0119 zacz\u0119\u0142o. Do Warszawy przyjecha\u0142o 41 uczestnik\u00f3w z 13 kraj\u00f3w. Przes\u0142uchania roz\u0142o\u017cone na trzy etapy odbywa\u0142y si\u0119 w budynku Romy na Nowogrodzkiej. To by\u0142a jedyna ocala\u0142a sala w ponadmilionowym do niedawna mie\u015bcie. Filharmonia Warszawska \u2013 przed wojn\u0105 elegancki gmach w stylu eklektycznym \u2013 zamieni\u0142a si\u0119 w gruzowisko ju\u017c w 1939 r. Nie by\u0142o innej sali koncertowej, w kt\u00f3rej konkurs m\u00f3g\u0142by si\u0119 odby\u0107 (Roma sta\u0142a si\u0119 zreszt\u0105 tymczasow\u0105 siedzib\u0105 Filharmonii i Opery Warszawskiej).<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: center;\"><span class=\"imageUOM parent-box-label-related\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/bi.im-g.pl\/im\/24\/5b\/1a\/z27637284IH,Teatr-Roma--Opera--przy-ul--Nowogrodzkiej-w-Warsza.jpg\" alt=\"Teatr Roma (Opera) przy ul. Nowogrodzkiej w Warszawie, 1948 r.\" width=\"100%\" \/><span style=\"color: #808080;\"><em><span class=\"photoAuthor\"><span class=\"photoTitle\">Teatr Roma (Opera) przy ul. Nowogrodzkiej w Warszawie, 1948 r.<\/span>\u00a0Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe<\/span><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Z po\u017cogi uratowa\u0142y si\u0119 tylko dwa reprezentacyjne hotele \u2013 Bristol i Polonia. W tym pierwszym zameldowano juror\u00f3w, kt\u00f3rzy taks\u00f3wkami je\u017adzili z Krakowskiego Przedmie\u015bcia na Nowogrodzk\u0105. 23 polskim uczestnikom zapewniono mieszkania prywatne, zagranicznych umieszczono w Polonii na rogu Marsza\u0142kowskiej i Alej Jerozolimskich. \u201eMieszka\u0142am w hotelu po\u0142o\u017conym blisko dworca kolejowego, szum by\u0142 tam straszny&#8221; \u2013 wspomina\u0142a w 2014 r. Bella Dawidowicz, w\u00f3wczas reprezentantka Zwi\u0105zku Radzieckiego.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Pa\u0142acu Kultury i Nauki jeszcze nie by\u0142o, je\u015bli wi\u0119c okna jej pokoju wychodzi\u0142y na p\u00f3\u0142noc, Dawidowicz mia\u0142a widok na 50 hektar\u00f3w gruz\u00f3w, z kt\u00f3rych wystawa\u0142y nieliczne osta\u0144ce, zmiecione p\u00f3\u017aniej pod budow\u0119 \u201edaru Stalina&#8221;. Zapami\u0119ta\u0142a tylko, \u017ce Warszawa by\u0142a \u201estraszliwie zniszczona, brak s\u0142\u00f3w, by to opisa\u0107&#8221;.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\">Zimne d\u0142onie Belli<\/h4>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W trakcie przes\u0142ucha\u0144 pojawi\u0142a si\u0119 pewna nier\u00f3wno\u015b\u0107 w traktowaniu \u2013 polska ekipa mia\u0142a lepszy dost\u0119p do fortepian\u00f3w \u0107wiczeniowych.\u00a0Pianist\u00f3w zakwaterowano u rodzin i przyjaci\u00f3\u0142 w mieszkaniach z fortepianami, gdzie mogli \u0107wiczy\u0107 do woli, natomiast zagraniczni uczestnicy instrumenty mieli do dyspozycji jedynie w okre\u015blonych godzinach. Nie znaj\u0105c miasta, musieli ponadto dotrze\u0107 do miejsc, gdzie instrumenty te stacjonowa\u0142y. By\u0142 to lokal Komitetu Roku Chopinowskiego przy ulicy Zgoda 15, kilka prywatnych mieszka\u0144 oraz \u00f3wczesna siedziba Pa\u0144stwowej Wy\u017cszej Szko\u0142y Muzycznej, w\u00f3wczas prawdopodobnie na G\u00f3rno\u015bl\u0105skiej lub Profesorskiej, bo na ulic\u0119 Ok\u00f3lnik uczelnia wr\u00f3ci\u0142a dopiero w 1966 r.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">\u201eJednego zazdroszcz\u0105 polskim uczestnikom go\u015bcie zagraniczni: w\u0142asnych fortepian\u00f3w do \u0107wicze\u0144.\u00a0\u00bbMog\u0105 gra\u0107 cho\u0107by przez ca\u0142y dzie\u0144\u00ab\u00a0\u2013 m\u00f3wi \u017ca\u0142o\u015bnie m\u0142odziutka W\u0119gierka&#8221; \u2013 pisa\u0142o nie bez pewnej satysfakcji \u201e\u017bycie Warszawy&#8221;.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Jak wynika ze wspomnie\u0144 uczestnik\u00f3w, nawet te instrumenty, kt\u00f3re uda\u0142o si\u0119 zorganizowa\u0107 na przes\u0142uchania, a musia\u0142y to by\u0107 przecie\u017c najlepsze egzemplarze, by\u0142y podniszczone.\u00a0<span style=\"text-decoration: underline;\"><strong><a class=\"art_link\" style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"https:\/\/www.medici.tv\/en\/documentaries\/bella-davidovich-interviews-dmitry-sitkovetsky\/\" rel=\"nofollow\">Opowiada\u0142a o tym Bella Dawidowicz w internetowej Medici.tv<\/a><\/strong><\/span>.\u00a0Przed pierwszym wyst\u0119pem mia\u0142a niewiele czasu na wyb\u00f3r fortepianu, a dosta\u0142a do dyspozycji dwa: marki Steinway, kt\u00f3rego klawiatura wyda\u0142a jej si\u0119 za ci\u0119\u017cka, i marki Bl\u00fcthner, w kt\u00f3rym brakowa\u0142o lakieru na obudowie oraz niekt\u00f3rych cz\u0119\u015bci. By\u0142a przera\u017cona perspektyw\u0105 grania na takim instrumencie, jednak obecny tam wtedy stroiciel (\u201ebardzo m\u0142ody i mi\u0142y cz\u0142owiek&#8221;) obieca\u0142, \u017ce wszystko przygotuje jak nale\u017cy dla \u201epani Belli&#8221;. I tak si\u0119 sta\u0142o.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Dawidowicz gra\u0142a jako pierwsza z radzieckiej delegacji. Pami\u0119ta, \u017ce mia\u0142a lodowate r\u0119ce, wi\u0119c poprosi\u0142a o misk\u0119 z gor\u0105c\u0105 wod\u0105. Ju\u017c po wyst\u0119pie zagadn\u0105\u0142 j\u0105 prof. Jerzy Lefeld, m\u0105\u017c zaufania juror\u00f3w, kt\u00f3ry sta\u0142 za kulisami i s\u0142ucha\u0142: \u201eCzy wszyscy z waszej ekipy tak pi\u0119knie wydobywaj\u0105 d\u017awi\u0119k z fortepianu jak pani?&#8221;.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: center;\"><span class=\"imageUOM parent-box-label-related\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/bi.im-g.pl\/im\/51\/5b\/1a\/z27637329IH,XVII-Miedzynarodowy-Festiwal-Muzyki-Wspolczesnej-w.jpg\" alt=\"XVII Mi\u0119dzynarodowy Festiwal Muzyki Wsp\u00f3\u0142czesnej w Krakowie. Grupa polskich uczestnik\u00f3w festiwalu podczas pobytu w Teatrze Starym. Widoczni od lewej: wiolonczelista Stanis\u0142aw Jastrz\u0119bski, \u015bpiewaczka Janina Hupert i pianista Jerzy Lefeld, 18 kwietnia 1939 r.\" width=\"100%\" \/><span style=\"color: #808080;\"><em><span class=\"photoAuthor\"><span class=\"photoTitle\">XVII Mi\u0119dzynarodowy Festiwal Muzyki Wsp\u00f3\u0142czesnej w Krakowie. Grupa polskich uczestnik\u00f3w festiwalu podczas pobytu w Teatrze Starym. Widoczni od lewej: wiolonczelista Stanis\u0142aw Jastrz\u0119bski, \u015bpiewaczka Janina Hupert i pianista Jerzy Lefeld, 18 kwietnia 1939 r.<\/span>\u00a0Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe<\/span><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Pochodz\u0105ca z Baku Dawidowicz Chopina uwielbia\u0142a od dziecka. Podkre\u015bla, \u017ce jako pianistka \u201eurodzi\u0142a si\u0119&#8221; w\u0142a\u015bnie w Warszawie.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Konkurs Chopinowski w epoce strachu<\/strong><\/h4>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W sali Romy ka\u017cdego dnia zjawia\u0142y si\u0119 t\u0142umy, \u017ceby \u015bledzi\u0107 zmagania pianist\u00f3w. Przed budynkiem setki ludzi sta\u0142y w d\u0142ugim szeregu, czekaj\u0105c na bilety.<\/span><\/p>\n<blockquote class=\"art_blockquote\">\n<p style=\"text-align: left;\"><strong>\u201eZamiast bogatych snob\u00f3w i zamo\u017cnego mieszcza\u0144stwa na sali koncertowej widzimy ludzi pracy. Jest w\u015br\u00f3d nich wielu robotnik\u00f3w i urz\u0119dnik\u00f3w, w ci\u017cbie ludzkiej cz\u0119sto migaj\u0105 czapki uczniowskie i studenckie&#8221; \u2013 referowa\u0142a \u201ePolska Zbrojna&#8221;.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n<p class=\"art_paragraph\">\u201eAtmosfera by\u0142a wspania\u0142a, panowa\u0142o og\u00f3lne wielkie zainteresowanie muzyk\u0105 Chopina. Ca\u0142y kraj s\u0142ucha\u0142 radiowych relacji&#8221; \u2013 wspomina\u0142a po latach polska zwyci\u0119\u017cczyni Halina Czerny-Stefa\u0144ska.<\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ale to przecie\u017c tylko jedna strona medalu, z pewno\u015bci\u0105 prawdziwa, ale wyre\u017cyserowana przez sowieck\u0105 propagand\u0119. W tym samym czasie w kraju trwa\u0142a tzw.\u00a0<span style=\"text-decoration: underline;\"><strong><a class=\"art_link\" style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"https:\/\/wyborcza.pl\/alehistoria\/7,121681,15173838,na-radzieckich-wzorcach.html\" rel=\"dofollow\">bitwa o handel<\/a>.\u00a0<\/strong><\/span>W\u0142adza d\u0105\u017cy\u0142a do scentralizowania gospodarki, walczy\u0142a z handlem prywatnym, a potem sp\u00f3\u0142dzielczym, np. poprzez obci\u0105\u017cenie kupc\u00f3w ogromnymi podatkami, niepos\u0142usznych osadza\u0142a w obozach pracy.\u00a0S\u0105siaduj\u0105ce z relacjami z konkursu artyku\u0142y prasowe informowa\u0142y o kolejnych wyrokach \u015bmierci na \u201ewrogach ludu&#8221; i \u201eszkodnikach gospodarczych&#8221;.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W przestrzeni publicznej i oficjalnym dyskursie dominowa\u0142y strach, nienawi\u015b\u0107, pogarda,\u00a0natomiast na rynku brakowa\u0142o wszystkiego. Zaledwie dwa lata wcze\u015bniej rz\u0105d zni\u00f3s\u0142 sprzeda\u017c na kartki, ale wci\u0105\u017c by\u0142y k\u0142opoty z aprowizacj\u0105. Nie mo\u017cna by\u0142o dosta\u0107 nie tylko mi\u0119sa, ale tak\u017ce\u00a0jab\u0142ek i ziemniak\u00f3w.\u00a0A jednak, jak donosi\u0142a prasa, obraduj\u0105cym jurorom IV Konkursu Chopinowskiego nie brakowa\u0142o niczego, op\u0142ywali zw\u0142aszcza w ciastka, kt\u00f3rych wci\u0105\u017c by\u0142o im ma\u0142o.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Jury za \u017caluzj\u0105<\/strong><\/h4>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">\u201eW tych latach bezpo\u015brednio po wojnie, g\u0142\u0119bokiego kryzysu moralnego, co przejawia\u0142o si\u0119 te\u017c brakiem zaufania cz\u0142owieka do cz\u0142owieka, tak\u017ce i IV Konkurs podszyty zosta\u0142 nieufno\u015bci\u0105 o bardzo dziwnych przejawach&#8221; \u2013 ironizowa\u0142 Waldorff w \u201eWielkiej grze&#8221;, uznaj\u0105c za kuriozalne wprowadzone przez pa\u0144stwo specjalne zabezpieczenia, kt\u00f3re mia\u0142y uchroni\u0107 konkurs przed nieuczciwo\u015bci\u0105 i kumoterstwem.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Dw\u00f3ch pierwszych etap\u00f3w jury wys\u0142ucha\u0142o np. siedz\u0105c za drewnian\u0105 \u017caluzj\u0105, oddzielone od estrady i publiczno\u015bci. W \u017caluzji tej \u201edeszczu\u0142ki ustawione by\u0142y w taki spos\u00f3b, \u017ce s\u0142ycha\u0107 przez nie doskonale ka\u017cdy najl\u017cejszy cho\u0107by ton, ale nie wida\u0107 nic&#8221; \u2013 pisa\u0142a \u201eStolica&#8221;. Nie wiedzieli wi\u0119c, kto akurat gra. Ponadto uczestnicy I i II etapu wyst\u0119powali anonimowo, podawano tylko numer katalogowy pianisty czy pianistki. Przypominaj\u0105ce papiery warto\u015bciowe karty do g\u0142osowania codziennie umieszczano w zapiecz\u0119towanych lakiem kopertach, kt\u00f3re deponowano w specjalnie skonstruowanej kasie pancernej, do kt\u00f3rej klucze mia\u0142 wy\u0142\u0105cznie \u201em\u0105\u017c zaufania&#8221; prof. Jerzy Lefeld. Po ka\u017cdym z etap\u00f3w, w obecno\u015bci komisji skrutacyjnej otwiera\u0142 kolejne koperty z g\u0142osami, odczytywa\u0142 przyznane punkty (oceniano w skali od 1 do 25) i uniewa\u017cnia\u0142 g\u0142osy pochodz\u0105ce od profesor\u00f3w kandydata (np. Regina Smendzianka by\u0142a studentk\u0105 zasiadaj\u0105cego w jury Henryka Sztompki). Punkty sumowano na trzech r\u00f3\u017cnych maszynach licz\u0105cych. W III etapie zniesiono \u017caluzje\u0119 pozostawiaj\u0105c jednak kotar\u0119 zas\u0142anian\u0105 na czas przerw i obrad.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: center;\"><span class=\"imageUOM parent-box-label-related\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/bi.im-g.pl\/im\/7e\/5b\/1a\/z27637374IH,Konkurs-Chopinowski-w-1949-r--Jury-przysluchiwalo-.jpg\" alt=\"Konkurs Chopinowski w 1949 r. Jury przys\u0142uchiwa\u0142o si\u0119 grze pianist\u00f3w oddzielone widoczn\u0105 po prawej stronie drewnian\u0105 \u017caluzj\u0105\" width=\"100%\" \/><span style=\"color: #808080;\"><em><span class=\"photoAuthor\"><span class=\"photoTitle\">Konkurs Chopinowski w 1949 r. Jury przys\u0142uchiwa\u0142o si\u0119 grze pianist\u00f3w oddzielone widoczn\u0105 po prawej stronie drewnian\u0105 \u017caluzj\u0105<\/span>\u00a0Fot. PAP\/CAF<\/span><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<h4 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>\u201eTrybuna Ludu&#8221; si\u0119 rozp\u0142ywa<\/strong><\/h4>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Bior\u0105c pod uwag\u0119 fakty, kt\u00f3re wysz\u0142y na jaw po 50 latach, organizatorzy, dmuchaj\u0105c na zimne, wyra\u017anie dzia\u0142ali na zasadzie \u201ena z\u0142odzieju czapka gore&#8221;.\u00a0Konkurs wygra\u0142y ex aequo przedstawicielki Polski i ZSRR \u2013\u00a0<a class=\"art_link\" style=\"color: #000080;\" href=\"https:\/\/krakow.wyborcza.pl\/krakow\/7,44425,331124.html\" rel=\"dofollow\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><strong>Halina Czerny-Stefa\u0144ska (1922\u20132001<\/strong><\/span>)<\/a>\u00a0i Bella Dawidowicz (ur. 1928). Co wi\u0119cej, wszystkie 12 nagr\u00f3d rozdzielili mi\u0119dzy sob\u0105 reprezentanci Polski (osiem os\u00f3b) i ZSRR (pi\u0119\u0107).<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">\u201eEkipa radziecka \u015bwi\u0119ci\u0142a prawdziwe triumfy. Zaja\u015bnia\u0142a doskona\u0142o\u015bci\u0105 techniczn\u0105, znakomitym pianem, \u015bpiewnym tonem, szerok\u0105 liryk\u0105. Piani\u015bci radzieccy to talenty muzyczne najwy\u017cszej jako\u015bci. Ekipa polska posiada\u0142a r\u00f3wnie\u017c wyra\u017anie okre\u015blone oblicze&#8221; \u2013 zapluwa\u0142a si\u0119 ochoczo \u201eTrybuna Ludu&#8221;.\u00a0<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: center;\"><span class=\"imageUOM parent-box-label-related\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/bi.im-g.pl\/im\/7c\/5b\/1a\/z27637372IH,Polska-pianistka-Halina-Czerny-Stefanska--zwyciezc.jpg\" alt=\"Polska pianistka Halina Czerny-Stefa\u0144ska, zwyci\u0119\u017cczyni (ex aequo z Bell\u0105 Dawidowicz z ZSRR), w pierwszym powojennym Konkursie im. Fryderyka Chopina zorganizowanym we wrze\u015bniu 1949 r. w Warszawie\" width=\"100%\" \/><span style=\"color: #808080;\"><em><span class=\"photoAuthor\"><span class=\"photoTitle\">Polska pianistka Halina Czerny-Stefa\u0144ska, zwyci\u0119\u017cczyni (ex aequo z Bell\u0105 Dawidowicz z ZSRR), w pierwszym powojennym Konkursie im. Fryderyka Chopina zorganizowanym we wrze\u015bniu 1949 r. w Warszawie<\/span>\u00a0Fot. PAP\/CAF\/Stanis\u0142aw D\u0105browiecki<\/span><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Gwoli sprawiedliwo\u015bci Rosjanie prezentowali bardzo wysoki poziom r\u00f3wnie\u017c w przedwojennych konkursach.\u00a0<span style=\"text-decoration: underline;\"><strong><a class=\"art_link\" style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"https:\/\/warszawa.wyborcza.pl\/warszawa\/7,95190,8449562,kalendarium-konkursu-chopinowskiego-emocje-od-1927-r.html\" rel=\"dofollow\">Pierwszym zwyci\u0119zc\u0105 w historii by\u0142 przecie\u017c Lew Oborin (1927)<\/a><\/strong><\/span>, a 10 lat p\u00f3\u017aniej wygra\u0142 Jakow Zak, a drugie miejsce zaj\u0119\u0142a Roza Tamarkina.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Tym razem pomog\u0142a jednak protekcja Stalina i jego polskich s\u0142ugus\u00f3w. Wyniki konkursu by\u0142y aktem politycznym. Ale te\u017c wasalnym uk\u0142onem w pas, poniewa\u017c najwy\u017csz\u0105 punktacj\u0119 juror\u00f3w mia\u0142a Halina Czarny-Stefa\u0144ska (tak\u0105 informacj\u0119 poda\u0142 w ksi\u0105\u017cce \u201eLaureaci konkurs\u00f3w chopinowskich w Warszawie&#8221; Stanis\u0142aw Dybowski).<\/span><\/p>\n<h4 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Sokorski ustala z Moskw\u0105<\/strong><\/h4>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Z dokument\u00f3w odkrytych p\u00f3\u0142 wieku p\u00f3\u017aniej w Moskwie wynika, \u017ce przed rozpocz\u0119ciem konkursu W\u0142odzimierz Sokorski, \u00f3wczesny wiceminister kultury i sztuki, obieca\u0142 Rosjanom przyznanie dw\u00f3ch nagr\u00f3d ex aequo Polce i pianistce ZSRR. Podkre\u015bla\u0142, \u017ce chodzi o zademonstrowanie wy\u017cszo\u015bci pianist\u00f3w polskich i radzieckich nad uczestnikami innych nacji, oraz wymieni\u0142 z nazwiska obie przysz\u0142e zwyci\u0119\u017cczynie. Wystarczy\u0142a niewielka przychylno\u015b\u0107 juror\u00f3w z obu \u201ebratnich kraj\u00f3w&#8221;, przewa\u017caj\u0105cych liczebnie nad reprezentantami kraj\u00f3w zachodnich w proporcji 16:13.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: center;\"><span class=\"imageUOM parent-box-label-related\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/bi.im-g.pl\/im\/7f\/5b\/1a\/z27637375IH,Ekipa-radzieckich-pianistow-po-przylocie-do-Warsza.jpg\" alt=\"Ekipa radzieckich pianist\u00f3w po przylocie do Warszawy na Konkurs Chopinowski w 1949 r., od lewej: Bella Dawidowicz, Tamara Gusiewa, Jewgienij Malinin, Wiktor Mier\u017canow, prof. Pawe\u0142 Serebriakow (cz\u0142onek jury), Gieorgij Murawlew i prof. Lew Oborin (cz\u0142onek jury)\" width=\"100%\" \/><span style=\"color: #808080;\"><em><span class=\"photoAuthor\"><span class=\"photoTitle\">Ekipa radzieckich pianist\u00f3w po przylocie do Warszawy na Konkurs Chopinowski w 1949 r., od lewej: Bella Dawidowicz, Tamara Gusiewa, Jewgienij Malinin, Wiktor Mier\u017canow, prof. Pawe\u0142 Serebriakow (cz\u0142onek jury), Gieorgij Murawlew i prof. Lew Oborin (cz\u0142onek jury)<\/span>\u00a0Fot. PAP\/CAF<\/span><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">\u201eJedyni w ekipie prawdziwi chopini\u015bci&#8221;, jak uwa\u017cali niezale\u017cni specjali\u015bci \u2013 Ryszard Bakst i Tadeusz Kerner \u2013 zostali zmarginalizowani. Bakst musia\u0142 si\u0119 zadowoli\u0107 VI nagrod\u0105, Kerner nie znalaz\u0142 si\u0119 nawet w\u015br\u00f3d laureat\u00f3w. Bakst wyemigrowa\u0142 z Polski do Anglii po Marcu 1968 r., Kerner dwa lata wcze\u015bniej do Stan\u00f3w Zjednoczonych, a potem Izraela.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">A jednak po latach Bella Dawidowicz udowodni\u0142a, \u017ce nie by\u0142a tylko laureatk\u0105 \u201emalowan\u0105&#8221;. Gdy odbiera\u0142a w Warszawie z\u0142oty medal, mia\u0142a zaledwie 21 lat. Wr\u00f3ci\u0142a do ZSRR i \u017celazna kurtyna zatrzasn\u0119\u0142a si\u0119 za ni\u0105 na dobre trzy dekady.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Wspania\u0142a Bella, \u015bwietna Halina<\/strong><\/h4>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W\u0142adza radziecka nie pozwala\u0142a jej na wyst\u0119py za granic\u0105, koncertowa\u0142a wi\u0119c po ZSRR w duecie z m\u0119\u017cem, fenomenalnym skrzypkiem Julianem Sitkowieckim. Co\u015b zmieni\u0142o si\u0119 dopiero w 1977 r., gdy pianistk\u0119 wypuszczono na seri\u0119 koncert\u00f3w we W\u0142oszech. W tym czasie jej syn, wirtuoz skrzypiec Dmitry Sitkovetsky, uciek\u0142 do Europy Zachodniej, a stamt\u0105d do Nowego Jorku, w zwi\u0105zku z tym w\u0142adze zn\u00f3w chcia\u0142y zakaza\u0107 Dawidowicz wyst\u0119p\u00f3w, tym razem w Holandii. Jednak jej zachodni mened\u017cer nag\u0142o\u015bni\u0142 spraw\u0119 w holenderskiej prasie (\u201eZwi\u0105zek Radziecki wi\u0119zi swoich artyst\u00f3w&#8221;) i pianistka z wyjecha\u0142a. Nie widz\u0105c przed sob\u0105 przysz\u0142o\u015bci w ZSRR, postanowi\u0142a do\u0142\u0105czy\u0107 do syna i w wieku 51 lat wyl\u0105dowa\u0142a na Manhattanie. Drzwi do mi\u0119dzynarodowej kariery otworzy\u0142 jej wspania\u0142y wyst\u0119p w nowojorskiej Carnegie Hall w pa\u017adzierniku 1979 r., uznany za wydarzenie sezonu.\u00a0Przez 10 lat Dawidowicz koncertowa\u0142a na \u015bwiecie i uczy\u0142a w presti\u017cowej nowojorskiej Juilliard School of Music, ale gdy tylko Gorbaczow og\u0142osi\u0142 pierestrojk\u0119, natychmiast wr\u00f3ci\u0142a do Rosji i zacz\u0119\u0142a uczy\u0107 w rodzinnym Baku. W 2010 r. zasiada\u0142a w jury 16. Mi\u0119dzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina w Warszawie.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Kariera Haliny Czerny-Stefa\u0144skiej nie u\u0142o\u017cy\u0142a si\u0119 tak spektakularnie. Ale i tak bardzo du\u017co koncertowa\u0142a na wszystkich kontynentach, ca\u0142y czas na walizkach, w poci\u0105gach, samolotach i hotelach. I z poczuciem tego, \u017ce artysta musi si\u0119 doskonali\u0107 non stop.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">\u201eGranie dla publiczno\u015bci by\u0142o sensem jej \u017cycia; niekt\u00f3rzy m\u00f3wili, \u017ce urodzi\u0142a si\u0119 dla estrady. Twierdzi\u0142a, \u017ce w d\u0105\u017ceniu do idea\u0142u wykonawczego nigdy nie mo\u017cna spocz\u0105\u0107, lecz trzeba ka\u017cdego dnia szlifowa\u0107 repertuar&#8221; \u2013 pisa\u0142 Stanis\u0142aw Dybowski. Po latach sta\u0142a si\u0119 niemal symbolem konserwatyzmu estetycznego polskiej szko\u0142y pianistycznej.<\/span><\/p>\n<hr \/>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\"><i>Korzysta\u0142am z ksi\u0105\u017cki \u201e<strong>Chopinowskie igrzysko. Historia Mi\u0119dzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina, 1927 \u2013 2015&#8243; Ady Arendt, Marcina Boguckiego, Paw\u0142a Majewskiego i Kornelii Sobczak<\/strong> (Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 2020)<\/i><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\" \/>\n<div id=\"content\" class=\"content-alignment\">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\" style=\"text-align: center;\">\n<p><em>Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion&#8217;68,<\/em><em><br \/>\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion&#8217;68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.<br \/>\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:<br \/>\n<\/em><span style=\"color: #000080;\"><strong><em><a style=\"color: #000080;\" href=\"mailto:webmaster@reunion68.com\"><span style=\"text-decoration: underline;\">webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<hr style=\"width: 100%;\" \/>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Konkurs Chopinowski w 1949 r. Przed wyst\u0119pem Bella Dawidowicz mia\u0142a tak lodowate r\u0119ce, \u017ce poprosi\u0142a o misk\u0119 z gor\u0105c\u0105 wod\u0105 (Fot. PAP\/CAF) Stalinowski Konkurs Chopinowski. &#8220;Zamiast bogatych snob\u00f3w widzimy robotnik\u00f3w&#8221; Anna S. D\u0119bowska IV Konkurs Chopinowski w 1949 r. odby\u0142 si\u0119 w zrujnowanej stolicy, w klimacie politycznym, kt\u00f3ry mia\u0142 przemo\u017cny wp\u0142yw na jego przebieg i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89775"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=89775"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89775\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":89797,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89775\/revisions\/89797"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=89775"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=89775"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=89775"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}