{"id":89889,"date":"2021-10-07T17:09:41","date_gmt":"2021-10-07T15:09:41","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=89889"},"modified":"2021-10-07T17:45:43","modified_gmt":"2021-10-07T15:45:43","slug":"16-09-64","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=89889","title":{"rendered":"Rabin wraca na Muran\u00f3w. Kim by\u0142 Dow Ber Meisels?"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Rabin wraca na Muran\u00f3w. Kim by\u0142 Dow Ber Meisels?<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Przemys\u0142aw Batorski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

<\/p>\n

\n

1 pa\u017adziernika nowym patronem ulicy na warszawskim Muranowie zostanie Dow Ber Meisels \u2013 zadecydowali sto\u0142eczni radni na wniosek \u017bydowskiego Instytutu Historycznego im. Emanuela Ringelbluma. Naczelny rabin Warszawy w latach 1856-1870 by\u0142 wielkim patriot\u0105, kt\u00f3ry przez ca\u0142e \u017cycie wspiera\u0142 walk\u0119 Polak\u00f3w o wyzwolenie spod w\u0142adzy Rosji i zabiega\u0142 o przyznanie \u017bydom pe\u0142ni praw obywatelskich. Uroczyste ods\u0142oni\u0119cie tablicy z jego imieniem odb\u0119dzie si\u0119 w pi\u0105tek o godzinie 12:00 na rogu ul. J\u00f3zefa Lewartowskiego i Meiselsa (dotychczasowa ulica Niska).<\/strong>
\n.
\nPortret rabina Dow Bera Meiselsa. Zbiory \u017bIH, Centralna Biblioteka Judaistyczna<\/em><\/span><\/p>\n

Uroczyste nadanie ulicy imienia Dow Bera Meiselsa<\/span>\u2013 zobacz wydarzenie<\/strong><\/a><\/span><\/p>\n

Rabin, kupiec, przyw\u00f3dca<\/strong><\/h4>\n

Dow Ber Meisels urodzi\u0142 si\u0119 w 1798 r. w Szczekocinach na \u015al\u0105sku. Po przeprowadzce do Krakowa zosta\u0142 ortodoksyjnym rabinem, podobnie jak jego ojciec. By\u0142 tak\u017ce przedsi\u0119biorc\u0105, bankierem \u2013 wsp\u00f3\u0142prowadzi\u0142 dom handlowy na krakowskim Kazimierzu \u2013 i przyw\u00f3dc\u0105 spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej. Jako wybitny patriota, korzysta\u0142 z ka\u017cdej okazji, aby wspiera\u0107 d\u0105\u017cenia niepodleg\u0142o\u015bciowe.<\/span><\/p>\n

Po wybuchu powstania listopadowego uczestniczy\u0142 w zakupach broni dla oddzia\u0142\u00f3w polskich. W 1832 r. zosta\u0142 naczelnym rabinem Krakowa. Ca\u0142\u0105 swoj\u0105 pensj\u0119 rabinack\u0105 przeznacza\u0142 na potrzeby ubogich. Gdy w 1846 r. wybuch\u0142o powstanie krakowskie, w kazaniu w wielkiej synagodze wezwa\u0142 \u017byd\u00f3w do przy\u0142\u0105czenia si\u0119 do powsta\u0144c\u00f3w i wzi\u0119cia udzia\u0142u w demonstracjach ulicznych. W tym samym roku zosta\u0142 wybrany do Senatu Rzeczypospolitej Krakowskiej.<\/span><\/p>\n

W 1856 r. Meisels obj\u0105\u0142 funkcj\u0119 naczelnego rabina Warszawy \u2013 najwi\u0119kszej gminy \u017cydowskiej w Europie. Od pocz\u0105tku uwa\u017ca\u0142 si\u0119 zar\u00f3wno za duchowego, jak i politycznego przyw\u00f3dc\u0119 \u017byd\u00f3w w Polsce. Nawo\u0142ywa\u0142 do przymierza z Polakami przeciw \u201ewsp\u00f3lnemu wrogowi\u201d \u2013 carskiej Rosji.<\/span><\/p>\n

Burzliwy rok 1861<\/strong><\/h4>\n

Wielki sprawdzian dla rabina przyszed\u0142 w 1861 r. 27 lutego \u017co\u0142nierze rosyjscy otworzyli ogie\u0144 do uczestnik\u00f3w demonstracji patriotycznej, zabijaj\u0105c pi\u0119ciu Polak\u00f3w. Pogrzeb Pi\u0119ciu Poleg\u0142ych z 2 marca zapisa\u0142 si\u0119 w pami\u0119ci mieszka\u0144c\u00f3w jako wyj\u0105tkowe wydarzenie \u2013 w uroczysto\u015bciach wzi\u0119li udzia\u0142 duchowni katoliccy, ewangeliccy i rabini, w\u015br\u00f3d nich Dow Ber Meisels. \u201eStarajcie si\u0119 o dobro miasta, do kt\u00f3rego was przyprowadzi\u0142em, i m\u00f3dlcie si\u0119 za nie, bo w jego dobru b\u0119dzie wasze dobro\u201d \u2013 napisa\u0142 wtedy Meisels w odezwie do rabin\u00f3w wszystkich miast Kr\u00f3lestwa Polskiego, cytuj\u0105c Ksi\u0119g\u0119 Jeremiasza.<\/span><\/p>\n

\"lesser_pogrzeb_pi\u0119ciu_poleg\u0142ych_MNK.jpg
Aleksander Lesser, Pogrzeb pi\u0119ciu poleg\u0142ych, 1861 r. Muzeum Narodowe w Krakowie Przy trumnach widoczni duchowni katoliccy, protestanccy i rabin Dow Ber Meisels<\/em><\/span><\/figcaption><\/figure>\n

Sytuacja pozostawa\u0142a napi\u0119ta. 8 kwietnia \u017co\u0142nierze rosyjscy zastrzelili oko\u0142o 100 uczestnik\u00f3w wielkiej demonstracji na Placu Zamkowym \u2013 by\u0142 w\u015br\u00f3d nich \u017cydowski student Micha\u0142 Landy<\/a>.<\/strong><\/span> Meisels nadal zach\u0119ca\u0142 ludno\u015b\u0107 \u017cydowsk\u0105 do solidarno\u015bci z Polakami i popierania manifestacji niepodleg\u0142o\u015bciowych. W \u017cydowski Nowy Rok 6 wrze\u015bnia m\u00f3wi\u0142 w kazaniu:<\/span><\/p>\n

Nasz przewodnik teologiczny Remu [XVI-wieczny rabin Krakowa Moj\u017cesz Isserles] (\u2026) oznajmia nam, \u017ce rodowitych mieszka\u0144c\u00f3w Polski powinni\u015bmy wi\u0119cej kocha\u0107 ani\u017celi mieszka\u0144c\u00f3w wszystkich innych kraj\u00f3w. Albowiem oni rzeczywi\u015bcie s\u0105 naszymi bra\u0107mi, synami naszych przodk\u00f3w patriarch\u00f3w, synami Eranego [Ezawa] i napisa\u0142, \u017ce suchy nawet kawa\u0142ek chleba dobry jest ze spokojem w kraju polskim, gdzie nie nienawidz\u0105 nas i dozwalaj\u0105 nam trzyma\u0107 si\u0119 praw \u015bwi\u0119tego zakonu naszego. Jako\u017c widzimy, \u017ce szczeg\u00f3lniej w kraju polskim nasi bracia izraelscy, zachowuj\u0105c serdecznie zakon Bo\u017cy, dot\u0105d jeszcze stale si\u0119 trzymaj\u0105 obyczaj\u00f3w przodk\u00f3w swoich, co nie ma miejsca w kraju pruskim i francuskim (\u2026).<\/span><\/p>\n

Ja wi\u0119c o\u015bwiadczam, \u017ce obowi\u0105zkiem naszym jest, aby\u015bmy kochali syn\u00f3w kraju polskiego i aby\u015bmy nie zapominali tego wszystkiego, w czym nam dobrze wy\u015bwiadczyli.<\/span><\/p>\n

W pa\u017adzierniku Rosjanie wprowadzili stan wojenny i zbezcze\u015bcili ko\u015bcio\u0142y katolickie \u2013 w reakcji Meisels nakaza\u0142 zamkni\u0119cie 130 podleg\u0142ych jego w\u0142adzy warszawskich synagog. Ten kolejny akt solidarno\u015bci oburzy\u0142 Rosjan, kt\u00f3rzy aresztowali Meiselsa, a tak\u017ce rabin\u00f3w post\u0119powych Izaaka Kramsztyka i Markusa Jastrowa.<\/span><\/p>\n

Uwi\u0119zienie i wygnanie<\/strong><\/p>\n

\u201eZamkni\u0119cie synagog nie jest niczym innym, jak z g\u00f3ry zamierzonym na\u015bladowaniem zamkni\u0119cia ko\u015bcio\u0142\u00f3w katolickich. Jest to wroga przeciw rz\u0105dowi manifestacja, maj\u0105ca na celu pokaza\u0107 Polakom jednomy\u015blno\u015b\u0107 z nimi tutejszej ludno\u015bci \u017cydowskiej\u201d \u2013 notowa\u0142 na marginesie akt procesu Meiselsa rosyjski gubernator.<\/span><\/p>\n

Rabini zostali uwi\u0119zieni w Cytadeli. Meisels odm\u00f3wi\u0142 wsp\u00f3\u0142pracy z Rosjanami i stan\u0105\u0142 przed s\u0105dem wojennym. Grozi\u0142a mu kara \u015bmierci przez powieszenie, od kt\u00f3rej rosyjski namiestnik odst\u0105pi\u0142 pod naciskami z Wiednia (Meisels by\u0142 obywatelem Austrii).<\/span><\/p>\n

Na pocz\u0105tku 1862 r. Rosjanie wygnali Meiselsa z Kr\u00f3lestwa Polskiego, jednak ju\u017c po kilku miesi\u0105cach zezwolili na jego powr\u00f3t. Odt\u0105d carska policja nieustannie go \u015bledzi\u0142a i kontrolowa\u0142a. Skupi\u0142 si\u0119 na studiowaniu Tory i zabiegach o przyznanie \u017bydom praw obywatelskich<\/a>.<\/strong><\/span> Podczas powstania styczniowego Rosjanie ponownie zmusili go do wyjazdu do Wiednia.<\/span><\/p>\n

Dow Ber Meisels zmar\u0142 w Warszawie w 1870 r. po 14 latach na stanowisku naczelnego rabina miasta. Jego pogrzeb na cmentarzu przy ul. Okopowej by\u0142 kolejn\u0105 wielk\u0105 manifestacj\u0105 jedno\u015bci Polak\u00f3w i \u017byd\u00f3w pod carsk\u0105 tyrani\u0105.<\/span><\/p>\n

\"meisels_mapa_ulica_2021.jpg
Nowa ulica Dow Bera Meiselsa na mapie Muranowa<\/em><\/span><\/figcaption><\/figure>\n

Rabin Meisels \u2013 patron ulic warszawskich<\/strong><\/p>\n

W 1938 r. Dow Ber Meisels zosta\u0142 patronem wcze\u015bniejszej ul. Kupieckiej, kt\u00f3ra bieg\u0142a w pobli\u017cu Ogrodu Krasi\u0144skich. Ca\u0142a zabudowa ulicy zosta\u0142a zniszczona przez Niemc\u00f3w w 1943 r. i do dzi\u015b nie pozosta\u0142 po niej \u015blad.<\/span><\/p>\n

W \u017bydowskim Instytucie Historycznym podejmujemy inicjatywy s\u0142u\u017c\u0105ce upami\u0119tnieniu dziedzictwa polskich \u017byd\u00f3w. Chcemy przywo\u0142a\u0107 posta\u0107 wybitnego rabina, polskiego patrioty, i utrwali\u0107 jego imi\u0119 w\u015br\u00f3d lokalnej spo\u0142eczno\u015bci, aby sta\u0142 si\u0119 symbolem wsp\u00f3\u0142pracy i przyja\u017ani polsko-\u017cydowskiej.<\/span><\/p>\n

\n

\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/span><\/strong><\/p>\n

Franciszek Kupfer, Ber Meisels i jego udzia\u0142 w walkach wyzwole\u0144czych narodu polskiego (1846, 1848, 1863-1864<\/em>), Warszawa 1953.<\/span><\/p>\n

\u017bydzi a powstanie styczniowe. Materia\u0142y i dokumenty<\/em>, oprac. Artur Eisenbach, Dawid Fajnhauz, Adam Wein, Warszawa 1963.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rabin wraca na Muran\u00f3w. Kim by\u0142 Dow Ber Meisels? Przemys\u0142aw Batorski 1 pa\u017adziernika nowym patronem ulicy na warszawskim Muranowie zostanie Dow Ber Meisels \u2013 zadecydowali sto\u0142eczni radni na wniosek \u017bydowskiego Instytutu Historycznego im. Emanuela Ringelbluma. Naczelny rabin Warszawy w latach 1856-1870 by\u0142 wielkim patriot\u0105, kt\u00f3ry przez ca\u0142e \u017cycie wspiera\u0142 walk\u0119 Polak\u00f3w o wyzwolenie spod w\u0142adzy […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89889"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=89889"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89889\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":89919,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89889\/revisions\/89919"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=89889"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=89889"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=89889"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}