{"id":90046,"date":"2021-10-21T17:05:59","date_gmt":"2021-10-21T15:05:59","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=90046"},"modified":"2021-10-12T14:39:48","modified_gmt":"2021-10-12T12:39:48","slug":"21-09-68","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=90046","title":{"rendered":"Monika Sznajderman"},"content":{"rendered":"

\"MonikaMonika Sznajderman, fot. Tomasz Adamowicz\/Forum<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Monika Sznajderman<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Natalia Sajewicz<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Antropolo\u017cka kultury, doktorka nauk humanistycznych, pisarka, wydawczyni, wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielka Wydawnictwa Czarne.<\/strong><\/span><\/h4>\n

Urodzi\u0142a si\u0119 w Warszawie, ale na studiach zafascynowa\u0142 j\u0105 Beskid Niski. Jak m\u00f3wi\u0142a w rozmowie z magazynem \u201cForbes\u201d:<\/span><\/p>\n

\n

Wtedy Bieszczady si\u0119 ju\u017c cywilizowa\u0142y, a Beskid nadal by\u0142 dziki. L\u0105dowa\u0142y tam wolne duchy, mo\u017cna by\u0142o miesi\u0105cami \u017cy\u0107 bez meldunku, milicja rzadko si\u0119 zjawia\u0142a. Tam by\u0142am wolna, co szczeg\u00f3lnie poczu\u0142am w czasie stanu wojennego. Ale jeszcze bardziej od wolno\u015bci przyci\u0105ga\u0142o mnie to, co tam jest najstraszniejsze, czyli ta pustka. Przyroda, kt\u00f3ra wdziera si\u0119 w resztki cywilizacji.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

W Beskidzie postanowi\u0142a zosta\u0107. Od wsi Czarne, w kt\u00f3rej w\u00f3wczas mieszka\u0142a razem z m\u0119\u017cem, Andrzejem Stasiukiem, wzi\u0119\u0142a si\u0119 nazwa za\u0142o\u017conego przez nich w 1996 roku wydawnictwa. Cho\u0107 dzi\u015b nale\u017cy ono do jednego z najbardziej popularnych w Polsce, powsta\u0142o przypadkiem – za namow\u0105 znajomego ma\u0142\u017ce\u0144stwo zdecydowa\u0142o si\u0119 w\u0142asnym sumptem wyda\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119 Stasiuka \u201cPrzez rzek\u0119\u201d. Mimo trudno\u015bci technicznych okaza\u0142a si\u0119 ogromnym sukcesem. Zarobione pieni\u0105dze postanowili cz\u0119\u015bciowo przeznaczy\u0107 na wydanie kolejnej ksi\u0105\u017cki. A potem kolejnej i kolejnej\u2026 Zainspirowani dzia\u0142alno\u015bci\u0105 \u201cLiteratury na \u015awiecie\u201d, Stasiuk i Sznajderman postanowili wydawa\u0107 to, co im samym si\u0119 podoba\u0142o. Op\u0142aci\u0142o si\u0119.<\/span><\/p>\n

To Sznajderman w wi\u0119kszej mierze zajmuje si\u0119 wydawnictwem. Jak m\u00f3wi\u0142a w wywiadzie dla Forbesa, mimo wi\u0119kszego wk\u0142adu pracy d\u0142ugo musia\u0142a mierzy\u0107 si\u0119 z wynikaj\u0105cym z seksizmu brakiem szacunku dla jej kompetencji i dzia\u0142alno\u015bci:<\/span><\/p>\n

\n

[…] d\u0142ugo by\u0142o tak, \u017ce tylko Andrzej by\u0142 \u0142\u0105czony z Czarnym. Tak si\u0119 cz\u0119sto dzieje, zw\u0142aszcza gdy m\u0119\u017cczyzna jest znany. Tymczasem Andrzej zupe\u0142nie nie zajmuje si\u0119 Czarnym, poza tym, \u017ce czasem czyta ksi\u0105\u017cki. […] ludzie wysy\u0142ali mu maszynopisy, e-maile. On nie odpisywa\u0142, niekt\u00f3rzy czekali na odpowied\u017a w niesko\u0144czono\u015b\u0107. I nie chcieli wierzy\u0107, \u017ce biznes prowadz\u0119 tylko ja. Raz nawet, gdy Andrzej powiedzia\u0142, \u017ce to \u017cona zajmuje si\u0119 wydawnictwem, us\u0142ysza\u0142: he, he, pewnie pan wszystko robi, a \u017cona pieni\u0105\u017cki liczy. Ale w ko\u0144cu si\u0119 doczeka\u0142am. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce biznes mo\u017ce prowadzi\u0107 kobieta.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Sznajderman ma na koncie jednak nie tylko sukcesy biznesowe i wydawnicze. Swoj\u0105 pierwsz\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119, \u201cZaraza: mitologia d\u017cumy, cholery i AIDS\u201d, wyda\u0142a w 1994 roku (wznowienia doczeka\u0142a si\u0119, oczywi\u015bcie nak\u0142adem Czarnego, w formie e-booka w 2020 roku). To kulturowe studium plag i epidemii, kt\u00f3re w chwili reedycji okaza\u0142o si\u0119 wyj\u0105tkowo aktualn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105. W 1998 roku nak\u0142adem Wydawnictwa Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego ukaza\u0142a si\u0119 kolejna ksi\u0105\u017cka naukowa Sznajderman – \u201cWsp\u00f3\u0142czesna Biblia Pauperum. Szkice o wideo i kulturze popularnej\u201d, w roku 2000 z kolei S\u0142owo\/Obraz Terytoria wyda\u0142o jej ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201cB\u0142azen: maski i metafory\u201d.<\/span><\/p>\n

\"MonikaMonika Sznajderman i Andrzej Stasiuk, Wo\u0142owiec, fot. Adam Golec\/Forum<\/em><\/span><\/p>\n

W 2016 roku ukaza\u0142a si\u0119 pierwsza ksi\u0105\u017cka non-fiction autorstwa Sznajderman \u2013 \u201cFa\u0142szerze pieprzu\u201d. Autorka kre\u015bli w niej histori\u0119 swojej rodziny, a raczej dw\u00f3ch rodzin, polskiej, od strony matki, i \u017cydowskiej, od strony ojca. O tej ostatniej nigdy si\u0119 w domu nie m\u00f3wi\u0142o. Sznajderman pieczo\u0142owicie rekonstruuje losy i \u015bwiaty swoich przodk\u00f3w z obu stron na podstawie starych fotografii, dokument\u00f3w czy gazet. Jak opowiada\u0142a w wywiadzie dla magazynu \u201cnon\/fiction\u201d:<\/span><\/p>\n

\n

Nie jest \u0142atwo rozmawia\u0107 z ocala\u0142ym z Holocaustu ojcem, kt\u00f3ry ca\u0142e \u017cycie milcza\u0142. D\u0142ugo nie by\u0142am pewna, czy mam prawo go pyta\u0107, czy lepiej milcze\u0107 razem z nim. Ba\u0142am si\u0119, \u017ce wracaj\u0105c do spraw, kt\u00f3re chcia\u0142 wyprze\u0107 ze \u015bwiadomo\u015bci i zepchn\u0105\u0107 na skraj pami\u0119ci, zrani\u0119 go. Tu nie ma m\u0105drych, nie ma regu\u0142. M\u00f3j tata by\u0142 szcz\u0119\u015bliwy, \u017ce ta ksi\u0105\u017cka powsta\u0142a, z czego dla mnie p\u0142ynie nauka, \u017ce je\u015bli kto\u015b nie porusza danego tematu, to niekoniecznie oznacza, \u017ce tego chce. Czasem po prostu czeka, a\u017c kto\u015b zada mu pytanie.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Ksi\u0105\u017cka nie tylko by\u0142a entuzjastycznie recenzowana, ale te\u017c przynios\u0142a Sznajderman szereg nominacji i nagr\u00f3d \u2013 w tym nominacje do Nike i Angelusa.<\/span><\/p>\n

Impulsem do powstania kolejnej ksi\u0105\u017cki Sznajderman r\u00f3wnie\u017c zdaje si\u0119 osobiste do\u015bwiadczenie. W wydanym w 2019 roku \u201cPustym lesie\u201d autorka zn\u00f3w zabiera si\u0119 za rekonstrukcj\u0119 historii, tym razem Wo\u0142owca, w kt\u00f3rym mieszka. Wspomina mieszka\u0144c\u00f3w odludnej dzi\u015b wsi \u2013 Polak\u00f3w, \u0141emk\u00f3w, Rusin\u00f3w, Ukrai\u0144c\u00f3w, Rom\u00f3w, \u017byd\u00f3w. Bartosz Suwi\u0144ski pisa\u0142 w \u201cRzeczpospolitej\u201d:<\/span><\/p>\n

\n

Pisarka wie, \u017ce oswajanie przestrzeni opiera si\u0119 na przej\u015bciu od spojrzenia do widzenia. To w gruncie rzeczy umiej\u0119tno\u015b\u0107 zape\u0142niania pustki. Dlatego w \u201cPustym lesie\u201d przywraca imiona umar\u0142ym, a krajobrazowi minione wcielenia.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Ksi\u0105\u017cka zagwarantowa\u0142a Sznajderman kolejn\u0105 nominacj\u0119 (i fina\u0142) Nagrody Nike.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Monika Sznajderman, fot. Tomasz Adamowicz\/Forum Monika Sznajderman Natalia Sajewicz Antropolo\u017cka kultury, doktorka nauk humanistycznych, pisarka, wydawczyni, wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielka Wydawnictwa Czarne. Urodzi\u0142a si\u0119 w Warszawie, ale na studiach zafascynowa\u0142 j\u0105 Beskid Niski. Jak m\u00f3wi\u0142a w rozmowie z magazynem \u201cForbes\u201d: Wtedy Bieszczady si\u0119 ju\u017c cywilizowa\u0142y, a Beskid nadal by\u0142 dziki. L\u0105dowa\u0142y tam wolne duchy, mo\u017cna by\u0142o miesi\u0105cami \u017cy\u0107 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90046"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=90046"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90046\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":90064,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90046\/revisions\/90064"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=90046"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=90046"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=90046"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}