{"id":90211,"date":"2021-10-21T17:09:34","date_gmt":"2021-10-21T15:09:34","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=90211"},"modified":"2021-10-20T06:19:59","modified_gmt":"2021-10-20T04:19:59","slug":"28-09-66","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=90211","title":{"rendered":"40 lat temu Wojciech Jaruzelski zosta\u0142 wybrany na I sekretarza KC PZPR"},"content":{"rendered":"

Warszawa 18.10.1981. Gen. Wojciech Jaruzelski (L), powo\u0142any w\u0142a\u015bnie na stanowisko I sekretarza Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, odbiera gratulacje od przedstawicieli Ludowego Wojska Polskiego. Fot. PAP\/C. Langda<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>40 lat temu Wojciech Jaruzelski zosta\u0142 wybrany na I sekretarza KC PZPR<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Micha\u0142 Szuka\u0142a<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

40 lat temu, 18 pa\u017adziernika 1981 r., gen. Wojciech Jaruzelski zosta\u0142 wybrany na I sekretarza KC PZPR. Wyb\u00f3r by\u0142 zwie\u0144czeniem trwaj\u0105cej kilka miesi\u0119cy walki o przyw\u00f3dztwo w partii komunistycznej, efektem wp\u0142yw\u00f3w ZSRS i krokiem w kierunku rozprawy z \u201eSolidarno\u015bci\u0105\u201d.<\/strong><\/p>\n

\n

P\u00f3\u017an\u0105 wiosn\u0105 1981 r. sytuacja spo\u0142eczna i gospodarcza PRL by\u0142a fatalna. Rosn\u0105ce napi\u0119cie w stosunkach mi\u0119dzy \u201eSolidarno\u015bci\u0105\u201d a w\u0142adzami, fatalne zaopatrzenie sklep\u00f3w, zamach na Jana Paw\u0142a II i \u015bmier\u0107 prymasa Stefana Wyszy\u0144skiego pog\u0142\u0119bia\u0142y pesymizm i wyczekiwanie na prze\u0142om. Skala problem\u00f3w stoj\u0105cych przed \u201epolskimi towarzyszami\u201d by\u0142a dostrzegana tak\u017ce  w Moskwie. Jeden z raport\u00f3w warszawskiej agentury KGB, zachowany w tzw. archiwum Mitrochina, by\u0142 niezwykle ostry w swoich zwi\u0105zkach: \u201eKania i Jaruzelski nie nadaj\u0105 si\u0119 ju\u017c do skutecznego kierowania parti\u0105 i rz\u0105dem. Nie potrafi\u0105 przygotowa\u0107 zwyci\u0119stwa nad opozycj\u0105 i s\u0105 skompromitowani d\u0142ugoletni\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0105 z Gierkiem. Nie ulega te\u017c w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce nie maj\u0105 nawet ch\u0119ci walki, niezb\u0119dnej u przyw\u00f3dc\u00f3w, od kt\u00f3rych oczekuje si\u0119 podj\u0119cia zdecydowanych krok\u00f3w\u201d. Pozycja Jaruzelskiego by\u0142a jednak niepor\u00f3wnywalnie silniejsza ni\u017c Stanis\u0142awa Kani. Od lutego 1981 r., gdy obj\u0105\u0142 stanowisko premiera, konsekwentnie zwi\u0119ksza\u0142 swoj\u0105 w\u0142adz\u0119. W czerwcu przez nielubianego przez siebie szefa MSW gen. Miros\u0142awa Milewskiego wys\u0142a\u0142 do Moskwy sygna\u0142, \u017ce Kreml mo\u017ce liczy\u0107 na jego pe\u0142n\u0105 lojalno\u015b\u0107. W odpowiedzi w\u0142adze KPZR w li\u015bcie do Biura Politycznego zasugerowa\u0142y, \u017ce trac\u0105 zaufanie do Kani.<\/span><\/p>\n

Atak na Kani\u0119<\/strong><\/h5>\n

Nastawienie Kremla wyczuwano w Biurze Politycznym KC PZPR. Coraz wi\u0119ksza liczba cz\u0142onk\u00f3w tego gremium atakowa\u0142a Kani\u0119, oskar\u017caj\u0105c go, \u017ce nie ma pomys\u0142u na wyprowadzenie partii i kraju z g\u0142\u0119bokiego kryzysu. Kania przetrwa\u0142 jednak pr\u00f3b\u0119 jego obalenia, kt\u00f3r\u0105 podj\u0119li dogmatycy wspierani przez Moskw\u0119. Sw\u00f3j sukces powt\u00f3rzy\u0142 w lipcu na IX Zje\u017adzie PZPR, kiedy jako jedyny I sekretarz KC PZPR w historii zosta\u0142 wybrany przez tak szerokie gremium partyjne. Nowy Komitet Centralny by\u0142 za\u015b kontrolowany przez do\u015bwiadczonych funkcjonariuszy partyjnych. Kania uzna\u0142, \u017ce z tym KC \u201emo\u017cna i\u015b\u0107 na wojn\u0119\u201d.<\/span><\/p>\n

Tu\u017c po zako\u0144czeniu zjazdu w rz\u0105dzie nast\u0105pi\u0142a wa\u017cna zmiana wzmacniaj\u0105ca pozycj\u0119 Jaruzelskiego. Na czele MSW stan\u0105\u0142 gen. Czes\u0142aw Kiszczak, wojskowy znacznie mu bli\u017cszy ni\u017c Milewski. Podsumowaniem wydarze\u0144 lata 1981 r. by\u0142a wizyta Kani i Jaruzelskiego na Krymie. Podczas spotkania z wypoczywaj\u0105cym tam schorowanym Leonidem Bre\u017cniewem Jaruzelski przekonywa\u0142 sowieckiego przyw\u00f3dc\u0119, \u017ce potrafi wyprowadzi\u0107 PRL z kryzysu i do \u201ewyrwania klasy robotniczej spod wp\u0142yw\u00f3w herszt\u00f3w Solidarno\u015bci\u201d. Bre\u017cniew by\u0142 rozczarowany rezultatami zjazdu PZPR. Stwierdzi\u0142, \u017ce rozwi\u0105zaniem problem\u00f3w mog\u0142aby by\u0107 \u201emilitaryzacja\u201d kluczowych stanowisk partyjnych i pa\u0144stwowych. Jaruzelski s\u0142usznie odczyta\u0142 jego s\u0142owa jako poparcie dla kolejnej zmiany na szczytach w\u0142adzy.<\/span><\/p>\n<\/div>\n

Kilkana\u015bcie dni p\u00f3\u017aniej, w podobnym, r\u00f3wnie wojskowym tonie, wypowiedzia\u0142 si\u0119 na III plenum KC PZPR Stanis\u0142aw Kania, kt\u00f3ry ostrzeg\u0142, \u017ce w\u0142adze nie cofn\u0105 si\u0119 przed u\u017cyciem si\u0142y w celu \u201eobrony socjalizmu\u201d. Doda\u0142, \u017ce partia rozwa\u017ca wydanie broni wszystkim swoim funkcjonariuszom, je\u015bli b\u0119d\u0105 zagro\u017ceni przez \u201eproces kontrrewolucyjny\u201d. By\u0142o to wyra\u017ane ostrze\u017cenie wobec \u201eSolidarno\u015bci\u201d, kt\u00f3ra przygotowywa\u0142a si\u0119 do pierwszej tury swojego zjazdu. Kilkana\u015bcie dni p\u00f3\u017aniej Kania musia\u0142 znie\u015b\u0107 w\u015bciek\u0142y atak Bre\u017cniewa, kt\u00f3ry dowiedzia\u0142 si\u0119 o wystosowanym przez \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d pos\u0142aniu do ludzi pracy Europy Wschodniej. Sam Jaruzelski by\u0142 w tym czasie naciskany przez radyka\u0142\u00f3w, aby ju\u017c teraz przeprowadzi\u0107 si\u0142ow\u0105 rozpraw\u0119 z \u201eS\u201d. Operacja wprowadzenia stanu wojennego by\u0142a ju\u017c niemal przygotowana.<\/span><\/p>\n

Archiwum Mitrochina<\/strong><\/h5>\n

Wed\u0142ug dokument\u00f3w KGB z archiwum Mitrochina na pocz\u0105tku pa\u017adziernika Moskwa ostatecznie zdecydowa\u0142a, \u017ce Jaruzelski ma zosta\u0107 nast\u0119pc\u0105 Kani. O decyzji poinformowa\u0142 Kani\u0119 ambasador ZSRS Borys Aristow. Kania m\u00f3g\u0142 ju\u017c tylko oczekiwa\u0107 na najbli\u017csze posiedzenie plenum KC PZPR i przygotowa\u0107 swoje \u201egodne\u201d odej\u015bcie. Obrady plenum rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 16 pa\u017adziernika 1981 r. W przem\u00f3wieniu I sekretarz opowiedzia\u0142 si\u0119 za politycznym rozwi\u0105zywaniem konflikt\u00f3w spo\u0142ecznych. Reakcja wielu pozosta\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w BP by\u0142a bardzo ostra. Kania zosta\u0142 oskar\u017cony o doprowadzenie do anarchii i zupe\u0142n\u0105 niekompetencj\u0119. 17 pa\u017adziernika zapowiedzia\u0142 rezygnacj\u0119. Prawdopodobnie liczy\u0142, \u017ce Biuro tymczasowo nie przyjmie jego dymisji. Jednak ju\u017c nast\u0119pnego dnia nowym I sekretarzem KC PZPR zosta\u0142 Jaruzelski. Na jego kandydatur\u0119 oddano 180 g\u0142os\u00f3w, 4 sekretarzy KC by\u0142o przeciwko. Ju\u017c w pierwszym przem\u00f3wieniu zapowiedzia\u0142 delegalizacj\u0119 jakichkolwiek akcji protestacyjnych \u201eSolidarno\u015bci\u201d.<\/span><\/p>\n

Sytuacja wydawa\u0142a si\u0119 sprzyja\u0107 Jaruzelskiemu. 28 pa\u017adziernika \u201eS\u201d przeprowadzi\u0142a jednogodzinny strajk ostrzegawczy. W\u0142adze oceni\u0142y go jako pora\u017ck\u0119 zwi\u0105zku, poniewa\u017c do protestu przyst\u0105pi\u0142o 40 proc. cz\u0142onk\u00f3w NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d. W\u015br\u00f3d cz\u0142onk\u00f3w \u201eS\u201d pojawia\u0142o si\u0119 coraz wi\u0119cej podzia\u0142\u00f3w wok\u00f3\u0142 dalszej strategii walki. Propaganda i prowokacje w\u0142adz sprawia\u0142y, \u017ce narasta\u0142o zw\u0105tpienie spo\u0142ecze\u0144stwa. Jakichkolwiek rezultat\u00f3w nie mog\u0142y przynie\u015b\u0107 fasadowe inicjatywy dialogu wysuwane przez Jaruzelskiego. Najs\u0142ynniejsza z nich, spotkanie z udzia\u0142em prymasa J\u00f3zefa Glempa, Lecha Wa\u0142\u0119sy i Jaruzelskiego 4 listopada, mia\u0142a by\u0107 wed\u0142ug propagandy komunistycznej wst\u0119pem do powo\u0142ania Rady Porozumienia Narodowego. Na posiedzeniu Biura Politycznego Jaruzelski uzna\u0142, \u017ce g\u0142\u00f3wny cel tej inicjatywy zosta\u0142 osi\u0105gni\u0119ty \u2013 w\u0142adze mog\u0142y m\u00f3wi\u0107, \u017ce \u201edo ko\u0144ca\u201d liczy\u0142y na dialog z \u201eSolidarno\u015bci\u0105\u201d. Rzeczywiste nastroje na szczytach w\u0142adzy oddawa\u0142y wypowiedzi towarzyszy Jaruzelskiego, kt\u00f3rzy jednoznacznie wspierali nadzorowane przez niego i Kiszczaka przygotowania do wprowadzenia stanu wojennego. <\/span><\/p>\n

W\u0105tpliwo\u015bci Jaruzelskiego<\/strong><\/h5>\n

Sam Jaruzelski by\u0142 przekonany, \u017ce si\u0142owe st\u0142umienie \u201esamoograniczaj\u0105cej si\u0119 rewolucji\u201d oznacza ostateczn\u0105 kl\u0119sk\u0119 partii, na kt\u00f3rej czele stan\u0105\u0142. \u201eJest to potworna, makabryczna kompromitacja dla partii, \u017ce po 36 latach sprawowania w\u0142adzy trzeba jej broni\u0107 si\u0142\u0105\u201d \u2013 powiedzia\u0142 do swoich towarzyszy tu\u017c po 13 grudnia. W tym czasie rozwa\u017ca\u0142 likwidacj\u0119 PZPR. \u201eMy\u015bl\u0119, \u017ce trzeba utworzy\u0107 now\u0105 parti\u0119, tak jak zrobiono to np. na W\u0119grzech.[…] Nowa partia powinna by\u0107 parti\u0105 marksistowsko-leninowsk\u0105. Niech ona b\u0119dzie mniejsza liczebnie (ok. 1 mln), ale lepsza kadrowo\u201d \u2013 powiedzia\u0142 w rozmowie z marsza\u0142kiem ZSRS i g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cym si\u0142 Uk\u0142adu Warszawskiego Wiktorem Kulikowem. Na takie rozwi\u0105zanie nie pozwoli\u0142 Kreml. W\u0142adze partii \u0142udzi\u0142y si\u0119, \u017ce stan wojenny w d\u0142u\u017cszej perspektywie przys\u0142u\u017cy si\u0119 odbudowie jej si\u0142. \u201ePartia kroczy\u0107 powinna taktycznie p\u00f3\u0142 kroku z ty\u0142u, pod os\u0142on\u0105 wojska powinna odbudowa\u0107 swoje si\u0142y\u201d \u2013 pisano w jednym z dokument\u00f3w z grudnia 1981 r. <\/span><\/p>\n

W tym czasie tysi\u0105ce cz\u0142onk\u00f3w partii rzuci\u0142o legitymacjami. Do rozwi\u0105zania PZPR dosz\u0142o dopiero w zupe\u0142nie innej sytuacji politycznej, ale ju\u017c po 13 grudnia partia w kraju rz\u0105dzonym przez junt\u0119 wojskow\u0105, wspieran\u0105 przez milicj\u0119 i bezpiek\u0119, mia\u0142a drugorz\u0119dne znaczenie polityczne. Do ko\u0144ca lat osiemdziesi\u0105tych Jaruzelski opiera\u0142 swoj\u0105 pozycj\u0119 polityczn\u0105 na pe\u0142nionych przez siebie funkcjach premiera, przewodnicz\u0105cego Rady Pa\u0144stwa oraz na poparciu Kremla. (PAP)<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Warszawa 18.10.1981. Gen. Wojciech Jaruzelski (L), powo\u0142any w\u0142a\u015bnie na stanowisko I sekretarza Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, odbiera gratulacje od przedstawicieli Ludowego Wojska Polskiego. Fot. PAP\/C. Langda 40 lat temu Wojciech Jaruzelski zosta\u0142 wybrany na I sekretarza KC PZPR Micha\u0142 Szuka\u0142a 40 lat temu, 18 pa\u017adziernika 1981 r., gen. Wojciech Jaruzelski zosta\u0142 wybrany na […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90211"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=90211"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90211\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":90251,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90211\/revisions\/90251"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=90211"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=90211"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=90211"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}