{"id":90235,"date":"2021-10-20T17:09:32","date_gmt":"2021-10-20T15:09:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=90235"},"modified":"2021-10-20T06:18:49","modified_gmt":"2021-10-20T04:18:49","slug":"29-09-56","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=90235","title":{"rendered":"Klub Poszukiwaczy Sprzeczno\u015bci. Andrzej Titkow: Gomu\u0142ka powiedzia\u0142 mojemu ojcu, \u017ce \u017ale wychowuje dzieci"},"content":{"rendered":"

1962, Warszawa. Spotkanie Klubu Poszukiwaczy Sprzeczno\u015bci w Staromiejskim Domu Kultury przy ul. Krzywe Ko\u0142o. W\u015br\u00f3d uczestnik\u00f3w od lewej Lusia Holtzman, Adam Michnik, Jozef Blass (w g\u0142\u0119bi), Klaudiusz Weiss. (Fot. Irena Jarosi\u0144ska \/ zbiory O\u015brodka KARTA \/ Fundacja O\u015brodka KARTA)<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Klub Poszukiwaczy Sprzeczno\u015bci. Andrzej Titkow: Gomu\u0142ka powiedzia\u0142 mojemu ojcu, \u017ce \u017ale wychowuje dzieci<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Marcin W\u00f3jcik<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

O Adamie Michniku us\u0142ysza\u0142am od przyjaci\u00f3\u0142. Byli na koloniach z dziwnym ch\u0142opakiem, kt\u00f3ry czyta\u0142 Trybun\u0119 Ludu oraz \u017bycie Warszawy i nosi\u0142 zmi\u0119te gazety w tylnej kieszeni spodni. Mieli\u015bmy po dwana\u015bcie lat<\/strong><\/span>.<\/h4>\n

W 1962 roku mieli od 14 do 17 lat. Ko\u0144czyli podstaw\u00f3wk\u0119 lub zaczynali liceum. Za\u0142o\u017cyli Klub Poszukiwaczy Sprzeczno\u015bci. Wtedy jeszcze nie wiedzieli, kim b\u0119d\u0105.<\/span><\/p>\n

W\u0142odzimierz Kofman<\/strong> to dzi\u015b profesor fizyki.
\n<\/span>Andrzej Titkow<\/strong> \u2013 re\u017cyser, poeta.
\n<\/span>Aleksander Persk<\/strong>i \u2013 psychoterapeuta.
\n<\/span>Adam Michnik<\/strong> \u2013 redaktor naczelny \u201eGazety Wyborczej”.
\n<\/span>Irena Grudzi\u0144ska-Gross<\/strong> \u2013 historyczka literatury i idei.
\n<\/span>Krzysztof Topolski<\/strong> \u2013 biznesmen, kt\u00f3ry adoptowa\u0142 czworo dzieci, a pomaga trzydzie\u015bciorgu.<\/span><\/p>\n

I co najmniej 140 innych, kt\u00f3rych rodzice w 1963 roku musieli t\u0142umaczy\u0107 si\u0119 w kuratorium, dlaczego \u017ale wychowali dzieci.<\/span><\/p>\n

DZIWNY CH\u0141OPAK Z GAZETAMI W KIESZENI<\/strong><\/h5>\n

Zacz\u0119\u0142o si\u0119 od paczki przyjaci\u00f3\u0142.<\/span><\/p>\n

Andrzej Titkow: \u2013 Raczej od wra\u017cliwo\u015bci, kt\u00f3r\u0105 zaszczepi\u0142o w nas harcerstwo Jacka Kuronia. Na obozy je\u017adzi\u0142a m\u0142odzie\u017c z r\u00f3\u017cnych dom\u00f3w, biednych i bogatych, partyjnych i bezpartyjnych. Jedni przywozili ze sob\u0105 kanapki z szynk\u0105, drudzy z d\u017cemem i serem. Jacek zbiera\u0142 je od wszystkich, k\u0142ad\u0142 na \u015brodku sto\u0142u i by\u0142o losowanie, kto jakie kanapki dostanie. A p\u00f3\u017aniej chodzili\u015bmy razem do warszawskiego Liceum Batorego: ja, Adam Michnik, Janek Gross, Olek Perski. Niew\u0105tpliwie liderem by\u0142 Adam. Wpad\u0142 na pomys\u0142, aby wydawa\u0107 gazetk\u0119 szkoln\u0105. Nie wiem, dlaczego nigdy o tym potem nie wspomina\u0142. Chcia\u0142, aby to by\u0142a gazetka rozprowadzana do innych lice\u00f3w. To by\u0142 1961 rok. Z\u0142o\u017cyli\u015bmy pierwszy numer, nie pami\u0119tam tytu\u0142u. Napisa\u0142em esej na temat Baczy\u0144skiego, kt\u00f3rego wtedy nad \u017cycie kocha\u0142em. Olek Perski napisa\u0142 co\u015b o doktorze Freudzie, Adam przygotowa\u0142 wst\u0119pniak. Poszli\u015bmy do dyrekcji. Dyrektor nie zgodzi\u0142 si\u0119 na gazetk\u0119. Ale z my\u015blenia o niej zrodzi\u0142 si\u0119 pomys\u0142 klubu dyskusyjnego. Nie nazywali\u015bmy tego Klubem Poszukiwaczy Sprzeczno\u015bci, tak\u0105 nazw\u0119 wymy\u015blili p\u00f3\u017aniej nasi oponenci, nie wiem kto. M\u00f3wili te\u017c, \u017ce jeste\u015bmy Klubem Raczkuj\u0105cych Rewizjonist\u00f3w albo Klubem Michnika. A dla nas mia\u0142 to by\u0107 Mi\u0119dzyszkolny Klub Dyskusyjny. Nie wyst\u0119powali\u015bmy wtedy przeciwko komunizmowi, chcieli\u015bmy tylko go ulepszy\u0107. Adam chodzi\u0142 do Krzywego Ko\u0142a i pewnie stamt\u0105d wyni\u00f3s\u0142 pomys\u0142 na m\u0142odzie\u017cowy klub dyskusyjny.<\/span><\/p>\n

Klub Krzywego Ko\u0142a powsta\u0142 w 1955 roku w Warszawie. Mia\u0142 charakter wolnomy\u015blicielski, dyskusyjny, krytykowa\u0142 w\u0142adze komunistyczne. Nale\u017celi do niego dziennikarze, pisarze, arty\u015bci, wyk\u0142adowcy akademiccy. Spotykali si\u0119 co tydzie\u0144 \u2013 najpierw w prywatnym mieszkaniu, p\u00f3\u017aniej w Staromiejskim Domu Kultury. Swoje odczyty mieli tu: W\u0142adys\u0142aw Bartoszewski, Leszek Ko\u0142akowski, Pawe\u0142 Jasienica, Tadeusz Kotarbi\u0144ski, Stefan Kisielewski, Melchior Wa\u0144kowicz i Jan J\u00f3zef Lipski, kt\u00f3ry by\u0142 jednym z kierownik\u00f3w. W 1962 roku w\u0142adze PRL rozwi\u0105za\u0142y klub.<\/span><\/p>\n

Aleksander Perski: \u2013 Chodzi\u0142em z Adamem do Krzywego Ko\u0142a, mieli\u015bmy mo\u017ce po 13, 14 lat. Byli\u015bmy jedynymi dzieciakami w klubie. Brakowa\u0142o nam czego\u015b na naszym poziomie, dla m\u0142odych. Pomy\u015bleli\u015bmy o w\u0142asnym klubie, kiedy by\u0142em w pierwszej liceum, a Adam w drugiej.<\/span><\/p>\n

Irena Grudzi\u0144ska-Gross: \u2013 Spotkanie organizacyjne odby\u0142o si\u0119 albo u Adama, albo pi\u0119tro wy\u017cej, u Janka i W\u0142odka Kofman\u00f3w. Jak pozna\u0142am Adama? Mieli\u015bmy po 12 lat. Us\u0142ysza\u0142am o nim od przyjaci\u00f3\u0142, kt\u00f3rzy z nim byli na koloniach. Opowiadali mi, \u017ce by\u0142 taki dziwny ch\u0142opak, kt\u00f3ry czyta\u0142 \u201eTrybun\u0119 Ludu” oraz \u201e\u017bycie Warszawy” i nosi\u0142 zmi\u0119te gazety w tylnej kieszeni spodni.<\/span><\/p>\n

DZIECI PROMINENT\u00d3W<\/strong><\/h5>\n

\"Stoj\u0105:Stoj\u0105: Irena Grudzi\u0144ska, Jan Lity\u0144ski, Adam Michnik. Siedz\u0105 z przodu: Jan Tomasz Gross w obj\u0119ciach Aleksandra Smolara. Z ty\u0142u: Jan Kofman, Barbara Skowro\u0144ska. Warszawa, 1967 r.<\/span>\u00a0Archiwum W\u0142odzimierza Kofmana<\/span><\/em><\/span><\/span><\/p>\n

Mi\u0119dzyszkolny Klub Dyskusyjny po raz pierwszy spotka\u0142 si\u0119 w marcu 1962 roku w sali na Wydziale Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. Przysz\u0142o oko\u0142o 20 uczni\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Aleksander Perski: \u2013 Adam mia\u0142 15 lat, ale liczne kontakty w \u015bwiecie doros\u0142ych. Za\u0142atwi\u0142 sal\u0119 na UW. Za namow\u0105 Jana Lipskiego, kt\u00f3rego pozna\u0142 w Krzywym Kole, poszed\u0142 do profesora filozofii, cz\u0142onka KC PZPR Adama Schaffa. Jemu spodoba\u0142 si\u0119 pomys\u0142 klubu i otworzy\u0142 drzwi UW dla uczni\u00f3w. Po kilku spotkaniach okaza\u0142o si\u0119, \u017ce potrzebujemy wi\u0119cej miejsca, przychodzi\u0142o oko\u0142o 150 uczni\u00f3w warszawskich szk\u00f3\u0142. St\u0105d aula Staromiejskiego Domu Kultury.<\/span><\/p>\n

W\u0142odzimierz Kofman: \u2013 By\u0142em jednym z najstarszych klubowicz\u00f3w. W\u0142a\u015bnie zda\u0142em matur\u0119 i zosta\u0142em przyj\u0119ty na politechnik\u0119. Nasze spotkania odbywa\u0142y si\u0119 co czwartek.<\/span><\/p>\n

Aleksander Perski: \u2013 Chcieli\u015bmy zaprasza\u0107 ideolog\u00f3w partyjnych, by si\u0119 z nich ponabija\u0107 i zadawa\u0107 podst\u0119pne pytania. Przed prelekcj\u0105 przygotowywali\u015bmy pytania i dzielili\u015bmy je mi\u0119dzy sob\u0105. Min\u0119\u0142o tyle czasu, \u017ce nie pami\u0119tam ju\u017c, z kogo si\u0119 nabijali\u015bmy.\\<\/span><\/p>\n

Irena Grudzi\u0144ska-Gross: \u2013 Gomu\u0142ka jeszcze nie dokr\u0119ca\u0142 tak mocno \u015bruby. By\u0142a atmosfera odwil\u017cy po pa\u017adzierniku 56 roku. Mieli\u015bmy poczucie, \u017ce \u015bwiat idzie w dobrym kierunku, tylko trzeba ten kierunek ulepsza\u0107, byli\u015bmy za demokratyzacj\u0105 systemu, przesuni\u0119ciem komunizmu w stron\u0119 socjalizmu. To by\u0142o szalenie dla mnie ciekawe, bo m\u00f3wi\u0142o si\u0119 o ksi\u0105\u017ckach, kt\u00f3re si\u0119 przeczyta\u0142o \u2013 plus wydarzenia bie\u017c\u0105ce. Cho\u0107 mia\u0142am problem, bo mama zabrania\u0142a mi wychodzi\u0107. To by\u0142 ten czas w \u017cyciu m\u0142odej osoby, kiedy zacz\u0119\u0142am pali\u0107 papierosy, przesta\u0142am si\u0119 uczy\u0107. Do tego towarzysze partyjni uprzedzali moich rodzic\u00f3w, \u017ce Adam jest buntownikiem.<\/span><\/p>\n

Aleksander Perski: \u2013 To by\u0142a ambitna m\u0142odzie\u017c z centrum Warszawy, gdzie mieszkali partyjniacy i troch\u0119 starej inteligencji \u2013 m\u00f3wi.<\/span><\/p>\n

Wielu cz\u0142onk\u00f3w klubu pochodzi\u0142o z rodzin prominent\u00f3w partyjnych. Ojciec Krzysztofa Topolskiego kierowa\u0142 budow\u0105 Stadionu Dziesi\u0119ciolecia i Torwaru, p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 wiceministrem budownictwa; ojciec Andrzeja Titkowa by\u0142 sekretarzem Komitetu Warszawskiego PZPR, p\u00f3\u017aniej wiceministrem zdrowia; ojciec Ireny Grudzi\u0144skiej-Gross wiceministrem le\u015bnictwa i przemys\u0142u drzewnego; ojciec W\u0142odzimierza Kofmana sekretarzem Centralnej Rady Zwi\u0105zk\u00f3w Zawodowych.<\/span><\/p>\n

PO RAZ PIERWSZY O KATYNIU<\/strong><\/h5>\n

Klub mia\u0142 sekcje: socjologiczn\u0105, filozoficzn\u0105, og\u00f3ln\u0105, ekonomiczn\u0105. Ta ostatnia szybko si\u0119 rozwi\u0105za\u0142a, bo nie by\u0142o ni\u0105 zainteresowania. Planowano otworzy\u0107 sekcje: pedagogiczn\u0105, rusycystyczn\u0105, romanistyczn\u0105. Najwi\u0119cej os\u00f3b przychodzi\u0142o na dyskusje o filozofii. Czytali wydany w\u0142a\u015bnie w Pary\u017cu \u201eKolumbowy b\u0142\u0105d: szkice z historii, teorii i praktyki sowieckiego \u00bbkomunizmu\u00ab” Wiktora Sukiennickiego, \u201e\u015awiatopogl\u0105d i \u017cycie codzienne” Leszka Ko\u0142akowskiego, \u201eZniewolony umys\u0142” Czes\u0142awa Mi\u0142osza, roczniki \u201eNowej Kultury” i \u201ePo Prostu”.<\/span><\/p>\n

Prelegenci pochodzili z r\u00f3\u017cnych \u015bwiat\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Bronis\u0142aw Minc, ekonomista marksistowski, m\u00f3wi\u0142 o warstwach i klasach.<\/span><\/p>\n

Witold D\u0105browski, poeta i t\u0142umacz literatury rosyjskiej, o nowej fali poezji w Zwi\u0105zku Radzieckim.<\/span><\/p>\n

Andrzej Walicki, historyk idei i filozofii, o spo\u0142ecze\u0144stwie i jednostce.<\/span><\/p>\n

Zygmunt Bauman, filozof i socjolog, definiowa\u0142 poj\u0119cie spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/span><\/p>\n

W\u0142odzimierz Brus, ekonomista, o idea\u0142ach gospodarczych socjalizmu.<\/span><\/p>\n

Ks. Bronis\u0142aw Dembowski, kapelan Klubu Inteligencji Katolickiej, o kryteriach wiary wsp\u00f3\u0142czesnego katolika.<\/span><\/p>\n

Janusz Zab\u0142ocki, publicysta i dzia\u0142acz katolicki, o personalizmie Mouniera.<\/span><\/p>\n

Janusz Kuczy\u0144ski, filozof i wyk\u0142adowca na UW, o sensie \u017cycia w chrze\u015bcija\u0144stwie.<\/span><\/p>\n

Krzysztof Topolski: \u2013 Zapami\u0119ta\u0142em jeden wyk\u0142ad. Nie wiem, kto go wyg\u0142osi\u0142. Po raz pierwszy us\u0142ysza\u0142em o Katyniu. \u017be nie Niemcy, ale Rosjanie zabili Polak\u00f3w. Po wyk\u0142adzie poszed\u0142em si\u0119 napi\u0107. Wr\u00f3ci\u0142em do domu pijany, obudzi\u0142em ojca i wykrzycza\u0142em mu, \u017ce jest odpowiedzialny za Katy\u0144. Ojciec by\u0142 ros\u0142ym facetem, a ja nie by\u0142em chucherkiem. Da\u0142 mi takiego ciosa, \u017ce polecia\u0142em dobre trzy metry. Pierwszy i ostatni raz mnie uderzy\u0142. To nie by\u0142o w jego stylu, ponios\u0142o go. Nie mia\u0142 nic wsp\u00f3lnego z Katyniem, ale by\u0142em na niego w\u015bciek\u0142y, bo reprezentowa\u0142 komunist\u00f3w. Tata by\u0142 wierz\u0105cym komunist\u0105 od lat 30. Katy\u0144 by\u0142 dla niego wypaczeniem tego wszystkiego, w co wierzy\u0142.<\/span><\/p>\n

HERBATKI, PRYWATKI<\/strong><\/h5>\n

\"KrzysztofKrzysztof Topolski<\/span>\u00a0Fot. Agata Grzybowska \/ Agencja Wyborcza.pl<\/span><\/em><\/span><\/span><\/p>\n

Po spotkaniach chodzili na herbat\u0119 do kawiarni, czasami urz\u0105dzali prywatki.<\/span><\/p>\n

Aleksander Perski: \u2013 Aspekt towarzyski, romantyczny, przyjacielski by\u0142 r\u00f3wnie silny, co polityczny. Cho\u0107 moi koledzy na pewno b\u0119d\u0105 si\u0119 teraz sili\u0107 na powag\u0119 i tylko o polityce powiedz\u0105.<\/span><\/p>\n

Andrzej Titkow: \u2013 Nie interesowa\u0142a mnie polityka. Dla mnie to by\u0142o miejsce, w kt\u00f3rym mog\u0119 si\u0119 spotka\u0107 z r\u00f3wie\u015bnikami. Interesowa\u0142a mnie sztuka. W klubie odby\u0142 si\u0119 m\u00f3j pierwszy wiecz\u00f3r autorski.<\/span><\/p>\n

Krzysztof Topolski: \u2013 Przyznaj\u0119, nie by\u0142em intelektualnym motorem klubu. Chodzi\u0142em na spotkania najbardziej w celach towarzyskich. Kiedy\u015b poszli\u015bmy na prywatk\u0119 do Andrzeja Titkowa, jego rodzice wyjechali na sobot\u0119 i niedziel\u0119 do o\u015brodka rz\u0105dowego w Jadwisinie pod Warszaw\u0105. Mieli wr\u00f3ci\u0107 w niedziel\u0119 wieczorem. Wr\u00f3cili w sobot\u0119. Nie zapomn\u0119 tej konsternacji, gdy zobaczyli\u015bmy ich w progu.<\/span><\/p>\n

W\u0142odzimierz Kofman: \u2013 Zorganizowali\u015bmy tygodniowe zimowisko w Rozalinie pod Warszaw\u0105. Przyjecha\u0142o kilkadziesi\u0105t os\u00f3b. W programie by\u0142y codzienne dyskusje.<\/span><\/p>\n

Irena Grudzi\u0144ska-Gross: \u2013 Odwiedzili nas z wyk\u0142adem Jacek Kuro\u0144 i Karol Modzelewski. Modzelewski m\u00f3wi\u0142 o w\u0142oskim ruchu robotniczym.<\/span><\/p>\n

W\u0142odzimierz Kofman: \u2013 By\u0142y nocne posiad\u00f3wki. Jako najstarszy z grupy pe\u0142ni\u0142em funkcj\u0119 przyzwoitki. W skr\u00f3cie powiem tak: pilnowa\u0142em, aby ka\u017cdy trafi\u0142 do swojego pokoju.<\/span><\/p>\n

Krzysztof Topolski: \u2013 W\u0142odek przyzwoitk\u0105?! Mam policzy\u0107 wszystkie jego dziewczyny z tamtego czasu? Jest \u017conaty z dziewczyn\u0105, w kt\u00f3rej by\u0142em zakochany.<\/span><\/p>\n

NIE BYLI\u015aMY BANANOW\u0104 M\u0141ODZIE\u017b\u0104<\/strong><\/h5>\n

Na jedno ze spotka\u0144 klubu przyszed\u0142 W\u0142adys\u0142aw Bie\u0144kowski, by\u0142y minister o\u015bwiaty.<\/span><\/p>\n

Krzysztof Topolski: \u2013 Przyszed\u0142, by wybra\u0107 cztery osoby do programu telewizyjnego pod siermi\u0119\u017cnym tytu\u0142em \u201eDla rodzic\u00f3w i nauczycieli”. Telewizja emitowa\u0142a go po godzinie 22. W odcinku mia\u0142a wyst\u0105pi\u0107 m\u0142odzie\u017c w kontrze do nauczycieli i rodzic\u00f3w. Do programu wybrali Ol\u0119 Fryszman, W\u0142odka Rabinowicza, Ol\u0119 Branieck\u0105 i mnie. To mia\u0142a by\u0107 szeroka dyskusja, pami\u0119tam, \u017ce roznie\u015bli\u015bmy nauczycieli i rodzic\u00f3w. Program wyemitowali. Ale publicznie sta\u0142o si\u0119 jasne, \u017ce nie ma przelewek z poszukiwaczami sprzeczno\u015bci. Nie byli\u015bmy bananow\u0105 m\u0142odzie\u017c\u0105. Byli ni\u0105 synowie i c\u00f3rki oficjeli partyjnych, kt\u00f3rzy jedli banany, je\u017adzili samochodami i mieli gdzie\u015b intelektualne rozmowy o przysz\u0142o\u015bci kraju.<\/span><\/p>\n

Andrzej Titkow: \u2013 Bananowa m\u0142odzie\u017c nie kontestowa\u0142a systemu, tylko spija\u0142a \u015bmietank\u0119.<\/span><\/p>\n

NAGLE CZUJ\u0118 SILNEGO KOPA POD STO\u0141EM<\/strong><\/h5>\n

\"AndrzejAndrzej Titkow<\/span>\u00a0Fot. Albert Zawada \/ Agencja Wyborcza.pl<\/span><\/em><\/span><\/span><\/p>\n

Nieformalnym opiekunem klubu by\u0142 re\u017cyser, dziennikarz i socjolog Stanis\u0142aw Manturzewski. W 1962 roku komentowano dwa jego dzie\u0142a: reporta\u017c o gangach chuliga\u0144skich \u201eW zakl\u0119tych kr\u0119gach dr\u0119twej mowy” oraz ksi\u0105\u017ck\u0119, kt\u00f3rej by\u0142 wsp\u00f3\u0142autorem \u201eNiebezpieczne ulice. U \u017ar\u00f3de\u0142 chuliga\u0144stwa. Materia\u0142y i refleksje”.<\/span><\/p>\n

Andrzej Titkow: \u2013 Byli\u015bmy zorganizowan\u0105 grup\u0105 m\u0142odych, cho\u0107 nie chuligan\u00f3w. Manturzewski dzia\u0142a\u0142 te\u017c w Krzywym Kole. Odegra\u0142 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w moim \u017cyciu. Pracowa\u0142 w Wytw\u00f3rni Film\u00f3w Dokumentalnych. Odwiedzi\u0142 nas na zimowisku w Rozalinie. Przywi\u00f3z\u0142 zestaw film\u00f3w, kt\u00f3re powsta\u0142y w latach 1955-1956. Podczas projekcji zdecydowa\u0142em, \u017ce b\u0119d\u0119 re\u017cyserem.<\/span><\/p>\n

Stanis\u0142aw Manturzewski zrobi\u0142 dokument o Klubie pt. \u201ePoszukiwacze sprzeczno\u015bci”. Zosta\u0142 wyemitowany w telewizji w listopadzie 1962 roku. Ale ju\u017c kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej SB pisa\u0142a o nim \u201ekrzywokolec”, bo nale\u017ca\u0142 do rozwi\u0105zanego przez w\u0142adze Klubu Krzywego Ko\u0142a.<\/span><\/p>\n

Na wyk\u0142ady i dyskusje przychodzili ludzie z Klubu Inteligencji Katolickiej, m.in. ks. Bronis\u0142aw Dembowski. By\u0142 te\u017c ks. Witold Marciszewski z duszpasterstwa akademickiego. Kontakty z katolikami i by\u0142ymi cz\u0142onkami Klubu Krzywego Ko\u0142a mocno zaniepokoi\u0142y S\u0142u\u017cb\u0119 Bezpiecze\u0144stwa: dzieci oficjeli powinny si\u0119 spotyka\u0107 i dyskutowa\u0107 co najwy\u017cej w strukturach Zwi\u0105zku M\u0142odzie\u017cy Socjalistycznej.<\/span><\/p>\n

\n

Andrzej Titkow: \u2013 Zaprosili nas do biura zwi\u0105zku. Poszed\u0142em z Adamem. Chcieli, \u017ceby\u015bmy robili to, co robimy, ale pod szyldem ZMS. Ja na to, \u017ce czemu nie, \u017ce to \u015bwietny pomys\u0142. I nagle czuj\u0119 pod sto\u0142em silnego kopa. Adam na drug\u0105 tur\u0119 rozm\u00f3w ju\u017c mnie nie wzi\u0105\u0142, bo by\u0142em s\u0142abym ogniwem. Nie zgodzi\u0142 si\u0119 na przej\u0119cie nas przez ZMS. Nied\u0142ugo potem zakazali nam spotka\u0144 w Staromiejskim Domu Kultury, co by\u0142o r\u00f3wnoznaczne z rozwi\u0105zaniem klubu.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Aleksander Perski: \u2013 W lipcu 1963 roku na plenum KC PZPR dzia\u0142alno\u015b\u0107 klubu i Michnika skrytykowa\u0142 sam W\u0142adys\u0142aw Gomu\u0142ka.<\/span><\/p>\n

Andrzej Titkow: \u2013 Gomu\u0142ka wezwa\u0142 mojego ojca i powiedzia\u0142, \u017ce \u017ale wychowuje dzieci. Na dow\u00f3d pokaza\u0142 ojcu moje wiersze. Nie pami\u0119tam ich. Gdy ju\u017c klub zosta\u0142 rozwi\u0105zany, tata mnie wezwa\u0142 i powiedzia\u0142, \u017ce \u017cyczy sobie, abym wi\u0119cej nie spotyka\u0142 si\u0119 z Michnikiem. Wzruszy\u0142em tylko ramionami. Rodzice poszli spa\u0107, a ja spakowa\u0142em plecak i wymkn\u0105\u0142em si\u0119 na ob\u00f3z studencki, gdzie czeka\u0142 ju\u017c Adam.<\/span><\/p>\n

NARODZINY BUNTU<\/strong><\/h5>\n

\"IrenaIrena Grudzi\u0144ska Gross<\/span>\u00a0Fot. Albert Zawada \/ Agencja Wyborcza.pl<\/span><\/em><\/span><\/span><\/p>\n

Krzysztof Topolski: \u2013 Klub Poszukiwaczy Sprzeczno\u015bci by\u0142 pocz\u0105tkiem naszej dzia\u0142alno\u015bci. Zdali\u015bmy matur\u0119, poszli\u015bmy na studia, zaanga\u017cowali\u015bmy si\u0119 jeszcze bardziej w \u017cycie spo\u0142eczne. Stworzy\u0142em w 1965 roku Studenckie O\u015brodki Dyskusyjne (SOD). Pozwolono mi na to, ale pod auspicjami ZMS, ZSP i ZMW. Nieca\u0142e dwa lata p\u00f3\u017aniej zosta\u0142y rozwi\u0105zane, bo posz\u0142y w \u201ez\u0142\u0105 stron\u0119”. Potem w marcu 1968 roku brali\u015bmy udzia\u0142 w protestach studenckich. Wielu z nas trafi\u0142o do wi\u0119zienia, wielu musia\u0142o wyjecha\u0107 z kraju przez kampani\u0119 anty\u017cydowsk\u0105 Gomu\u0142ki.<\/span><\/p>\n

Aleksander Perski: \u2013 Zosta\u0142em wyrzucony z kraju razem z dyrektorem mojego gimnazjum, kt\u00f3ry mnie prze\u015bladowa\u0142, by\u0142 poprawny politycznie, sprzyja\u0142 w\u0142adzy, ale nic mu to nie pomog\u0142o, bo by\u0142 \u017bydem.<\/span><\/p>\n

Irena Grudzi\u0144ska-Gross: \u2013 W 1962 roku ju\u017c czu\u0142am, \u017ce jeste\u015bmy ograniczani, \u017ce pa\u0144stwo jest opresyjne. Zna\u0142am j\u0119zyki, chodzi\u0142am wi\u0119c do Klubu Prasy Mi\u0119dzynarodowej, czyta\u0142am tam gazety, widzia\u0142am, jak jest gdzie indziej. Buntowa\u0142am si\u0119 przeciwko zamkni\u0119ciu. Ten bunt wyra\u017ca\u0142 si\u0119 buntem wobec rodzic\u00f3w, cho\u0107 oni r\u00f3wnie\u017c wiedzieli, \u017ce system nie jest dobry.<\/span><\/p>\n

Aleksander Perski: \u2013 Podda\u0142em pomys\u0142 moim dzieciom, kiedy chodzi\u0142y do gimnazjum w Sztokholmie, by<\/span><\/p>\n

zrobi\u0142y w szkole Klub Poszukiwaczy Sprzeczno\u015bci. Prowadzi\u0142a go filozofka. Ale nie przetrwa\u0142. Dla nich to by\u0142o zbyt abstrakcyjne \u2013 nie to miejsce, nie te czasy.<\/span><\/p>\n

Krzysztof Topolski: \u2013 Historia zatoczy\u0142a ko\u0142o. Polska to znowu miejsce i czas dla poszukiwaczy sprzeczno\u015bci.<\/span><\/p>\n

RZUCILI W\u0141ADZY WYZWANIE<\/strong><\/h5>\n

Historyk Andrzej Friszke pisa\u0142 o klubie w \u201eAnatomii buntu. Kuro\u0144, Modzelewski i komandosi”.<\/span><\/p>\n

\u2013 W 1956 roku powstawa\u0142y r\u00f3\u017cne kluby, ich celem by\u0142y dyskusje o kulturze, ideach, ksi\u0105\u017ckach, filmach \u2013 t\u0142umaczy. \u2013 Utworzony w 1962 roku Klub Poszukiwaczy Sprzeczno\u015bci by\u0142 jedynym klubem dyskusyjnym, kt\u00f3ry zrzesza\u0142 m\u0142odzie\u017c szkoln\u0105, przedmaturaln\u0105. Pomys\u0142odawc\u0105 i niew\u0105tpliwie motorem organizacyjnym by\u0142 Adam Michnik. Nadzwyczaj energiczny, zdeterminowany, potrafi\u0105cy zbudowa\u0107 grup\u0119.<\/span><\/p>\n

W 1962 roku trwa\u0142o dokr\u0119canie \u015bruby po pa\u017adziernikowej odwil\u017cy. W\u0142adza rozwi\u0105zywa\u0142a ostatnie wolnomy\u015blicielskie kluby doros\u0142ych, a m\u0142odzie\u017c mia\u0142a si\u0119 uczy\u0107, a nie dyskutowa\u0107. Chodzi\u0142o te\u017c o to, kogo zapraszaj\u0105. Cz\u0119\u015b\u0107 prelegent\u00f3w ju\u017c by\u0142a w nie\u0142asce. Zaczynaj\u0105c od Jacka Kuronia, kt\u00f3ry w tym czasie by\u0142 przez parti\u0119 eliminowany z ZHP, Leszka Ko\u0142akowskiego, kt\u00f3ry by\u0142 krytykowany przez parti\u0119 jako rewizjonista, sko\u0144czywszy na Januszu Zab\u0142ockim, kt\u00f3ry mia\u0142 prelekcj\u0119 o wsp\u00f3\u0142czesnej my\u015bli chrze\u015bcija\u0144skiej. Kontakty z KIK-iem sta\u0142y w sprzeczno\u015bci z wdra\u017can\u0105 energicznie zasad\u0105 \u015bwiecko\u015bci szko\u0142y. Wi\u0119c lista zapraszanych go\u015bci \u015bwiadczy\u0142a o tym, \u017ce to nie ten kierunek, w kt\u00f3rym partia chce wychowywa\u0107 m\u0142odzie\u017c.<\/span><\/p>\n

W tle by\u0142a wewn\u0105trzpartyjna walka w PZPR \u2013 moczarowcy, czyli narodowcy, kontra bardziej inteligenccy pu\u0142awianie. Dzieci pu\u0142awian, zamiast si\u0119 uczy\u0107, chodz\u0105 na podejrzane dyskusje i siej\u0105 ferment. Sam W\u0142adys\u0142aw Gomu\u0142ka chcia\u0142 rozwi\u0105za\u0107 klub, co g\u0142o\u015bno powiedzia\u0142 w czasie plenum partyjnego w 1963 roku. Dosta\u0142o si\u0119 sekretarzowi Warszawskiego Komitetu PZPR Walentemu Titkowowi, \u017ce pod nosem ur\u00f3s\u0142 mu niebezpieczny klub m\u0142odzie\u017cowy.<\/span><\/p>\n

Rozwi\u0105zanie klubu zacie\u015bni\u0142o wi\u0119zi w\u015br\u00f3d klubowicz\u00f3w. Przeszli chrzest bojowy. Nie mia\u0142o to tak dramatycznego przebiegu jak p\u00f3\u017aniej, nie by\u0142o przes\u0142ucha\u0144, zatrzyma\u0144. Ale m\u0142odzi ludzie zostali z poczuciem, \u017ce rzucili w\u0142adzy wyzwanie, a w\u0142adza ich skopa\u0142a.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

1962, Warszawa. Spotkanie Klubu Poszukiwaczy Sprzeczno\u015bci w Staromiejskim Domu Kultury przy ul. Krzywe Ko\u0142o. W\u015br\u00f3d uczestnik\u00f3w od lewej Lusia Holtzman, Adam Michnik, Jozef Blass (w g\u0142\u0119bi), Klaudiusz Weiss. (Fot. Irena Jarosi\u0144ska \/ zbiory O\u015brodka KARTA \/ Fundacja O\u015brodka KARTA) Klub Poszukiwaczy Sprzeczno\u015bci. Andrzej Titkow: Gomu\u0142ka powiedzia\u0142 mojemu ojcu, \u017ce \u017ale wychowuje dzieci Marcin W\u00f3jcik O […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90235"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=90235"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90235\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":90250,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90235\/revisions\/90250"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=90235"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=90235"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=90235"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}