{"id":90665,"date":"2021-11-15T17:09:43","date_gmt":"2021-11-15T15:09:43","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=90665"},"modified":"2021-11-15T17:07:59","modified_gmt":"2021-11-15T15:07:59","slug":"13-09-49","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=90665","title":{"rendered":"O niepodleg\u0142o\u015bci bez klapek na oczach. Ksi\u0105\u017cka Macieja G\u00f3rnego obala polskie mity"},"content":{"rendered":"

Naczelnik Pa\u0144stwa J\u00f3zef Pi\u0142sudski po drodze na otwarcie pierwszego posiedzenia Sejmu Ustawodawczego mija oddzia\u0142 wojskowy, 10 lutego 1919 r. (Narodowe Archiwum Cyfrowe)<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>O niepodleg\u0142o\u015bci bez klapek na oczach. Ksi\u0105\u017cka Macieja G\u00f3rnego obala polskie mity<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Miros\u0142aw Maciorowski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Je\u015bli od ksi\u0105\u017cki o odzyskiwaniu przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci oczekujecie patriotycznego porywu, patosu i celebry, to si\u0119gnijcie po inn\u0105. Bo “Polska bez cud\u00f3w” Macieja G\u00f3rnego jest o wiele ciekawsza.<\/strong><\/span><\/h4>\n

W czasach gdy w polskich szko\u0142ach uroczyste akademie \u201eku czci” wr\u00f3ci\u0142y w pe\u0142nej krasie, a politycy rz\u0105dz\u0105cego obozu niemal w ka\u017cdy weekend przy d\u017awi\u0119kach orkiestr ods\u0142aniaj\u0105 kolejne pomniki, ksi\u0105\u017cka G\u00f3rnego jest jak cios m\u0142otkiem w g\u0142ow\u0119. Jej autor nie zajmuje si\u0119 bowiem, jak historycy na us\u0142ugach w\u0142adzy, tworzeniem mitologii, tylko po prostu histori\u0105. A ta jest bardziej skomplikowana, ni\u017c wynika\u0142oby to z patetycznych przem\u00f3wie\u0144 polityk\u00f3w wyg\u0142aszanych pod pomnikami. I znacznie ciekawsza ni\u017c dyrdyma\u0142y opowiadane przez nich, a przygotowane wcze\u015bniej przez spec\u00f3w od tzw. polityki historycznej.<\/span><\/p>\n

Opowie\u015b\u0107 G\u00f3rnego o polskiej niepodleg\u0142o\u015bci jest panoramiczna i wielow\u0105tkowa. Nie ogranicza si\u0119 do naszego podw\u00f3rka i kluczowych lat 1918-20. Autor umieszcza j\u0105 w szerszym tle europejskim, a nawet \u015bwiatowym. Opowiadaj\u0105c o odzyskiwaniu przez Polak\u00f3w pa\u0144stwowo\u015bci, nie mo\u017cna bowiem pomin\u0105\u0107 ani Wielkiej Wojny, ani powojennych narodzin innych pa\u0144stw narodowych. G\u00f3rny por\u00f3wnuje ze sob\u0105 \u00f3wczesne procesy i zjawiska \u2013 polityczne, spo\u0142eczne i gospodarcze.<\/span><\/p>\n

A temat zna znakomicie, bo jako badacz pracuj\u0105cy w Instytucie Historii PAN od lat si\u0119 nim zajmuje. Ma na koncie wybitne prace: w 2018 r. zosta\u0142 uhonorowany presti\u017cow\u0105 nagrod\u0105 Klio za ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201eKre\u015blarze ojczyzn. Geografowie i granice mi\u0119dzywojennej Europy”, a rok p\u00f3\u017aniej Nagrod\u0105 im. Karola Modzelewskiego za dwutomow\u0105 \u201eNasz\u0105 wojn\u0119”, monumentaln\u0105 monografi\u0119 Wielkiej Wojny, kt\u00f3r\u0105 napisa\u0142 wraz ze zmar\u0142ym niedawno prof. W\u0142odzimierzem Borodziejem.<\/span><\/p>\n

W nowej ksi\u0105\u017cce bezpardonowo rozprawia si\u0119 z najpowszechniejszymi mitami na temat okoliczno\u015bci odzyskania niepodleg\u0142o\u015bci w 1918 r., kt\u00f3re przez dekady wt\u0142aczano nam do g\u0142\u00f3w. Bo wreszcie powinny zast\u0105pi\u0107 je ustalenia rzetelnych historyk\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Heroizm Dmowskiego w Wersalu<\/strong><\/h5>\n

Jednym z takich mit\u00f3w jest pogl\u0105d lansowany od dekad przez prawic\u0119, \u017ce przyw\u00f3dca Narodowej Demokracji Roman Dmowski zas\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 dla odzyskania niepodleg\u0142o\u015bci, a przede wszystkim dla kszta\u0142tu granic II RP, nie mniej ni\u017c J\u00f3zef Pi\u0142sudski.<\/span><\/p>\n

Przypomnijmy: Pi\u0142sudski walczy\u0142 o Polsk\u0119 na miejscu, w Warszawie, a Dmowski \u2013 po wyje\u017adzie z Rosji w 1915 r. \u2013 na Zachodzie. Pi\u0142sudski prowadzi\u0142 szeroko zakrojone dzia\u0142ania polityczne: stworzy\u0142 dwa rz\u0105dy, doprowadzi\u0142 do wolnych wybor\u00f3w, a potem zorganizowa\u0142 armi\u0119, kt\u00f3r\u0105 dowodzi\u0142 w wojnie z bolszewikami.<\/span><\/p>\n

\"RomanRoman Dmowski<\/span> Domena publiczna<\/span><\/em><\/span><\/span><\/p>\n

Dmowski sta\u0142 na czele Komitetu Narodowego Polskiego w Lozannie, w Stanach Zjednoczonych rozmawia\u0142 z prezydentem Woodrowem Wilsonem i reprezentowa\u0142 Polsk\u0119 na konferencji pokojowej w Pary\u017cu. To w\u0142a\u015bnie tam wyg\u0142osi\u0142 przem\u00f3wienie kluczowe \u2013 zdaniem prawicy \u2013 dla przysz\u0142o\u015bci Polski. W mitologii prawicowej przyczyni\u0142o si\u0119 ono walnie do ustalenia kszta\u0142tu granic przysz\u0142ej II Rzeczypospolitej.<\/span><\/p>\n

G\u00f3rny nie odbiera Dmowskiemu ch\u0119ci i zas\u0142ug, ale zauwa\u017ca, \u017ce pami\u0119\u0107 o obradach paryskich oraz ich historyczny odbi\u00f3r zosta\u0142 ukszta\u0142towany w du\u017cej mierze przez wspomnienia uczestnik\u00f3w konferencji, w tym samego Dmowskiego. Wszyscy oni p\u00f3\u017aniej opowiadali o swych heroicznych bojach z przyw\u00f3dcami mocarstw o ka\u017cd\u0105 pi\u0119d\u017a ojczystej ziemi. Prawda by\u0142a nieco inna.<\/span><\/p>\n

\u201eRelacja Dmowskiego to kliniczny przypadek megalomanii zaprawionej antysemick\u0105 obsesj\u0105. W jego wydaniu istot\u0105 paryskich obrad by\u0142y tytaniczne zmagania wielkich m\u0119\u017c\u00f3w stanu: przede wszystkim jego samego, ciesz\u0105cego si\u0119 sympati\u0105 i wsparciem Wilsona, z powodzeniem stawiaj\u0105cego czo\u0142a premierowi Wielkiej Brytanii reprezentuj\u0105cego, a jak\u017ce, \u017cydowskie interesy” \u2013 pisze G\u00f3rny. I dowodzi, \u017ce tak naprawd\u0119 delegaci pa\u0144stw z Europy Wschodniej rzadko byli wys\u0142uchiwani przez przyw\u00f3dc\u00f3w mocarstw. \u201eDmowski zda\u0142 oczywi\u015bcie drobiazgow\u0105 relacj\u0119 z ka\u017cdej z kilku takich audiencji. Nawet w jego uj\u0119ciu nie przypomina\u0142y one dyplomatycznych negocjacji cho\u0107by w przybli\u017ceniu r\u00f3wnych partner\u00f3w” \u2013 pisze historyk. I kontynuuje: \u201eBratianu [Ion, przewodnicz\u0105cy delegacji rumu\u0144skiej] i Dmowski zyskali opini\u0119 arogant\u00f3w. A poniewa\u017c to wielcy decydowali, kto pojawi si\u0119 przed ich obliczem, zadbali o to, by z nielubianymi politykami widywa\u0107 si\u0119 rzadko. Dmowski na przyk\u0142ad w og\u00f3le nie uzyska\u0142 sposobno\u015bci do d\u0142u\u017cszej rozmowy z brytyjskim premierem. Wyt\u0142umaczy\u0142 wi\u0119c to sobie oczywi\u015bcie \u017cydowsk\u0105 intryg\u0105”.<\/span><\/p>\n

Jakie by\u0142y zatem faktyczne efekty dzia\u0142alno\u015bci przyw\u00f3dcy Narodowej Demokracji w Pary\u017cu? Prawdopodobnie opr\u00f3cz ha\u0142asu, jaki wok\u00f3\u0142 siebie zrobi\u0142, i ugruntowania opinii o sobie jako zajad\u0142ym antysemicie \u2013 znikome. Zosta\u0142 wys\u0142uchany, ale i bez jego s\u0142ynnej mowy zapewne granice II RP przebiega\u0142yby podobnie. G\u00f3rny pisze, \u017ce niezbyt powa\u017cne traktowanie przez przyw\u00f3dc\u00f3w Zachodu takich ludzi jak Dmowski mog\u0142o si\u0119 sko\u0144czy\u0107 tylko w jeden spos\u00f3b: \u201eCa\u0142kowicie jednostronnym dyktatem mocarstw uwzgl\u0119dniaj\u0105cym racje pa\u0144stw Europy \u015arodkowo-Wschodniej tylko w takim zakresie, w jakim zgadza\u0142y si\u0119 z ekspertyzami przygotowanymi przez merytoryczne zaplecze Rady Trzech [przyw\u00f3dc\u00f3w Francji<\/a>, Wielkiej Brytanii i Stan\u00f3w Zjednoczonych]”. Czyli najwa\u017cniejsze ustalenia zapad\u0142y najpewniej jeszcze przed wys\u0142uchaniem Dmowskiego i innych polityk\u00f3w nowych pa\u0144stw.<\/span><\/p>\n

Polak strzela\u0142 do Polaka. I trafia\u0142\u2026<\/strong><\/h5>\n

Jednym z mit\u00f3w wdrukowanych w nasz\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 jest te\u017c prze\u015bwiadczenie o wyj\u0105tkowo\u015bci \u201epolskiego losu”. Ca\u0142e lata uczniowie dowiadywali si\u0119 na lekcjach historii o bratob\u00f3jczej walce Polak\u00f3w w czasie Wielkiej Wojny. Has\u0142o \u201ePolak strzela\u0142 do Polaka” w narodowej martyrologii obecne jest zreszt\u0105 do dzi\u015b.<\/span><\/p>\n

\"\u017bo\u0142nierze\u017bo\u0142nierze rosyjscy i austriaccy w 1917 r., podczas wsp\u00f3lnego posi\u0142ku na froncie wschodnim<\/span> Nikolai Pashin \/ Sputnik<\/span><\/em><\/span><\/span><\/p>\n

I \u015bwi\u0119cie wierzymy, \u017ce ta trauma dotkn\u0119\u0142a tylko nas, Polak\u00f3w, bo taki jest w\u0142a\u015bnie \u201epolski los”.<\/span><\/p>\n

Rzeczywi\u015bcie przez trzy zaborcze armie w czasie Wielkiej Wojny przewin\u0119\u0142o si\u0119 ponad 3 mln Polak\u00f3w \u2013 oko\u0142o 1 mln s\u0142u\u017cy\u0142o w rosyjskiej, mniej wi\u0119cej 850 tys. w niemieckiej i prawie 1,5 mln w austro-w\u0119gierskiej. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 oczywi\u015bcie zdawa\u0142a sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce po drugiej stronie frontu w okopach mog\u0105 siedzie\u0107 ich rodacy. Ale raczej nie mia\u0142o to wp\u0142ywu na ich postaw\u0119. G\u00f3rny opisuje liczne przypadki bratania si\u0119 walcz\u0105cych na frontach Wielkiej Wojny, w tym najbardziej znany \u201erozejm bo\u017conarodzeniowy” z 1914 r. Z zachowanych \u017ar\u00f3de\u0142 wynika jednak, \u017ce \u201eto\u017csamo\u015b\u0107 etniczna w og\u00f3le nie mia\u0142a wi\u0119kszego znaczenia dla decyzji o chwilowym zaprzestaniu walki”. Na froncie wschodnim zim\u0105 1914 i wiosn\u0105 1915 r. bratali si\u0119 po prostu \u017co\u0142nierze armii rosyjskiej i austro-w\u0119gierskiej, a nie Ukrai\u0144cy z Ukrai\u0144cami czy Polacy z Polakami, cho\u0107 o sobie nawzajem wiedzieli, bo siedz\u0105c w okopach, wsp\u00f3lnie \u015bpiewali kol\u0119dy. A jak rozejm si\u0119 sko\u0144czy\u0142, wracali do okop\u00f3w. Gdy pada\u0142 rozkaz do ataku, nikt nie my\u015bla\u0142 o tym, czy aby nie zabije rodaka. Polak strzela\u0142 do Polaka i jak by\u0142 dobrze wyszkolony, to trafia\u0142.<\/span><\/p>\n

Bratob\u00f3jcza walka Polak\u00f3w nie by\u0142a czym\u015b niezwyk\u0142ym. G\u00f3rny przytacza wiele takich przypadk\u00f3w w\u015br\u00f3d europejskich narod\u00f3w: Czesi strzelali do Czech\u00f3w, Ukrai\u0144cy do Ukrai\u0144c\u00f3w, a Rumuni do Rumun\u00f3w. Najbardziej zapada w pami\u0119\u0107 przyk\u0142ad Serb\u00f3w z przygranicznych obszar\u00f3w na po\u0142udniu Austro-W\u0119gier wcielonych do armii habsburskiej. Nie do\u015b\u0107, \u017ce wzi\u0119li udzia\u0142 w inwazji na Serbi\u0119, to \u201emusieli uczestniczy\u0107 w rozstrzeliwaniu \u00abbandyt\u00f3w\u00ab, w pacyfikowaniu wsi i innych aktach przemocy wobec ludzi tego samego j\u0119zyka i wyznania” \u2013 pisze G\u00f3rny.<\/span><\/p>\n

Bitwa czy bitewka? Wojna czy wojenka?<\/strong><\/h5>\n

\u201eOsiemnasta decyduj\u0105ca bitwa \u015bwiata” \u2013 wyliczy\u0142 brytyjski dyplomata, cz\u0142onek Misji Mi\u0119dzysojuszniczej w Polsce Edgar Vincent D\u2019Abernon w swojej broszurze o Bitwie Warszawskiej z 1931 r. Nikt w Polsce oczywi\u015bcie nie analizuje kryteri\u00f3w, jakie zastosowa\u0142. Wystarcza nam, \u017ce szacowny przedstawiciel \u015bwiata zachodniego, wicehrabia, baronet, baron i cz\u0142onek Izby Gmin, a w dodatku naoczny \u015bwiadek naszych zmaga\u0144 z bolszewikami, autoryzowa\u0142 polski heroizm i decyduj\u0105c\u0105 rol\u0119 w uratowaniu cywilizowanego \u015bwiata przed dzik\u0105 hord\u0105 atakuj\u0105c\u0105 ze Wschodu.<\/span><\/p>\n

G\u00f3rny po\u015bwi\u0119ca D\u2019Abernonowi sporo miejsca, a w\u0142a\u015bciwie kompetencjom cz\u0142owieka, kt\u00f3ry sprawi\u0142, \u017ce Polacy po dzi\u015b dzie\u0144 z tytu\u0142u jego broszury wyci\u0105gaj\u0105 wniosek, \u017ce zbawili Zach\u00f3d, wi\u0119c ma on u nich d\u0142ug do sp\u0142acenia. \u201ePrzezywany ogierem z Piccadilly (jako m\u0119\u017cczyzna przystojny nie waha\u0142 si\u0119 czyni\u0107 z tego faktu u\u017cytku, tak\u017ce nie b\u0119d\u0105c ju\u017c kawalerem) by\u0142 typowym produktem brytyjskiej klasy politycznej. Bez szczeg\u00f3lnych uzdolnie\u0144 w jakimkolwiek kierunku czu\u0142 si\u0119 got\u00f3w do piastowania jakichkolwiek funkcji, byle wa\u017cnych i intratnych. Zdarza\u0142y si\u0119 r\u00f3\u017cne. Bezpo\u015brednio przed misj\u0105 dyplomatyczn\u0105 w Polsce przewodniczy\u0142 komitetowi opracowuj\u0105cemu zalecenia dotycz\u0105ce szkodliwo\u015bci spo\u017cycia alkoholu (\u2026). W 1895 r., piastuj\u0105c funkcj\u0119 dyrektora Banku Osma\u0144skiego (joint venture kapita\u0142u brytyjskiego, francuskiego i tureckiego) w Stambule, skutecznie rozkr\u0119ci\u0142 koniunktur\u0119 na inwestycje w po\u0142udniowoafryka\u0144skie kopalnie. Po kilkunastu miesi\u0105cach szale\u0144stwa akcje tych kopalni spad\u0142y. Nasz bohater wyszed\u0142 oczywi\u015bcie z tego zamieszania jako cz\u0142owiek zamo\u017cny, potrafi\u0142 bowiem korzysta\u0107 z uprzywilejowanego dost\u0119pu do informacji”.<\/span><\/p>\n

W latach 20. D\u2019Abernon by\u0142 ambasadorem w Berlinie. \u201eZapisa\u0142 si\u0119 w anna\u0142ach jako przyjaciel Niemiec<\/a> przekonany o ich woli pokojowego wsp\u00f3\u0142istnienia (\u2026). Z tego wzgl\u0119du m\u00f3wi\u0142o si\u0119 o nim \u00bbaposto\u0142 appeasementu\u00ab. Taki w\u0142a\u015bnie autorytet ju\u017c od wielu lat upewnia nas, \u017ce Bitwa Warszawska by\u0142a jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych w dziejach \u015bwiata” \u2013 konkluduje G\u00f3rny.<\/span><\/p>\n

\"MisjaMisja Mi\u0119dzysojusznicza w Polsce w sierpniu 1920 r. Edgar Vincent D’Abernon na pierwszym planie z cylindrem w r\u0119ce<\/span> Wikipedia<\/span><\/em><\/span><\/span><\/p>\n

Edgar Vincent D\u2019Abernon umie\u015bci\u0142 nasze narodowe starcie tu\u017c za bitw\u0105 nad Marn\u0105 (4-9 wrze\u015bnia 1914 r.), w kt\u00f3rej po obu stronach zgin\u0119\u0142o oko\u0142o p\u00f3\u0142 miliona ludzi. Francuzi nazywaj\u0105 j\u0105 \u201ecudem”, tak jak Polacy ca\u0142e lata okre\u015blali Bitw\u0119 Warszawsk\u0105, w kt\u00f3rej bezpo\u015brednio walczy\u0142o po obu stronach oko\u0142o 40 tys. \u017co\u0142nierzy, a po stronie polskiej zgin\u0119\u0142o ok. 4 tys. Autor \u201ePolski bez cud\u00f3w” uzmys\u0142awia, \u017ce obu \u201ecud\u00f3w” nijak por\u00f3wna\u0107 si\u0119 nie da.<\/span><\/p>\n

Oczywi\u015bcie nawet niewielka bitwa mo\u017ce zmieni\u0107 losy \u015bwiata. Czy wi\u0119c bolszewicy po przej\u015bciu \u201epo trupie Bia\u0142ej Polski” wznieciliby \u2013 jak pisa\u0142 ich dow\u00f3dca marsz. Michai\u0142 Tuchaczewski \u2013 \u201eog\u00f3lno\u015bwiatow\u0105 po\u017cog\u0119”? Czy \u00f3wczesna Armia Czerwona by\u0142a tak silna, \u017ce dosz\u0142aby do Berlina, a potem Pary\u017ca? Maciej G\u00f3rny w swojej ksi\u0105\u017cce r\u00f3wnie\u017c nad tym si\u0119 zastanawia, ale do jakich wniosk\u00f3w dochodzi, najlepiej samemu przeczyta\u0107.
\n<\/span><\/p>\n

\n

Maciej G\u00f3rny<\/i><\/span><\/p>\n

Polska bez cud\u00f3w. Historia dla doros\u0142ych<\/i><\/span><\/p>\n

Agora 2021<\/i><\/span><\/p>\n

\"Ok\u0142adkaOk\u0142adka ksi\u0105\u017cki Macieja G\u00f3rnego<\/span> Wydawnictwo Agora<\/span><\/em><\/span><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Naczelnik Pa\u0144stwa J\u00f3zef Pi\u0142sudski po drodze na otwarcie pierwszego posiedzenia Sejmu Ustawodawczego mija oddzia\u0142 wojskowy, 10 lutego 1919 r. (Narodowe Archiwum Cyfrowe) O niepodleg\u0142o\u015bci bez klapek na oczach. Ksi\u0105\u017cka Macieja G\u00f3rnego obala polskie mity Miros\u0142aw Maciorowski Je\u015bli od ksi\u0105\u017cki o odzyskiwaniu przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci oczekujecie patriotycznego porywu, patosu i celebry, to si\u0119gnijcie po inn\u0105. Bo […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90665"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=90665"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90665\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":90870,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90665\/revisions\/90870"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=90665"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=90665"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=90665"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}