{"id":91031,"date":"2021-11-22T17:09:12","date_gmt":"2021-11-22T15:09:12","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=91031"},"modified":"2021-11-22T15:55:49","modified_gmt":"2021-11-22T13:55:49","slug":"26-09-64","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=91031","title":{"rendered":"Upami\u0119tniono Chaima Eissa, cz\u0142onka grupy \u0141adosia"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Upami\u0119tniono Chaima Eissa, cz\u0142onka grupy \u0141adosia<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Alfred Kyc<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Ustrzyki Dolne, 22.11.2021. Tablica upami\u0119tniaj\u0105ca Chaima Yisroela Eissa, ods\u0142oni\u0119ta w budynku Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej im. prof. Eugeniusza Wanieka w Ustrzykach Dolnych. Chaim Eiss by\u0142 cz\u0142onkiem Grupy \u0141adosia, zajmuj\u0105cej si\u0119 w czasie II wojny \u015bwiatowej organizacj\u0105 i produkcj\u0105 nielegalnych paszport\u00f3w kraj\u00f3w latynoameryka\u0144skich. Fot. PAP\/D. Delmanowicz<\/em><\/span><\/p>\n

Tablic\u0119 upami\u0119tniaj\u0105c\u0105 Chaima Yisroela Eissa, cz\u0142onka grupy \u0141adosia, ods\u0142oni\u0119to w poniedzia\u0142ek w Ustrzykach Dolnych. Eiss urodzi\u0142 si\u0119 w tym mie\u015bcie.<\/strong><\/span><\/h4>\n
\n

Grupa \u0141adosia by\u0142a nielegaln\u0105 polsko-\u017cydowsk\u0105 struktur\u0105 zajmuj\u0105c\u0105 si\u0119 masowym fa\u0142szowaniem dokument\u00f3w dla pr\u00f3buj\u0105cych wydosta\u0107 si\u0119 z Europy \u017byd\u00f3w podczas II wojny \u015bwiatowej. Dzia\u0142a\u0142a w latach 1942-43 w polskim poselstwie w Bernie w Szwajcarii i wydawa\u0142a paszporty pa\u0144stw Ameryki Po\u0142udniowej. Kierowa\u0142 ni\u0105 Aleksander \u0141ado\u015b.<\/span><\/p>\n

“Uwa\u017cam za niezwykle istotne, aby\u015bmy pami\u0119tali o ludziach, kt\u00f3rzy nie byli oboj\u0119tni na niemieck\u0105, hitlerowsk\u0105 przemoc wobec narodu \u017cydowskiego. Pomimo \u015bmiertelnego zagro\u017cenia dochowali wierno\u015bci humanistycznym zasadom, empatii, solidarno\u015bci i braterstwa” \u2013 napisa\u0142a w li\u015bcie do uczestnik\u00f3w uroczysto\u015bci marsza\u0142ek Sejmu El\u017cbieta Witek.<\/span><\/p>\n

Podkre\u015bli\u0142a, \u017ce “na karty historii przywr\u00f3cona zosta\u0142a grupa \u0141adosia, do kt\u00f3rej nale\u017ca\u0142 Chaim Yisroel Eiss”.<\/span><\/p>\n

“Jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 by\u0142a odpowiedzi\u0105 na eksterminacje naszych \u017cydowskich wsp\u00f3\u0142obywateli. By\u0142a r\u00f3wnie\u017c reakcj\u0105 na milczenie, wr\u0119cz oboj\u0119tno\u015b\u0107 Zachodu w obliczu ogromu niemieckich zbrodni” \u2013 zauwa\u017cy\u0142a marsza\u0142ek Witek.<\/span><\/p>\n

Z kolei prezes Instytutu Pami\u0119ci Narodowej dr Karol Nawrocki przypomnia\u0142, \u017ce ods\u0142oni\u0119cie tablicy jest pozostawieniem “\u015bladu pami\u0119ci po cz\u0142owieku odwa\u017cnym”.<\/span><\/p>\n

“Agendy emigracyjnego rz\u0105du polskiego, grupa Aleksandra \u0141adosia wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105ca z naszym bohaterem, Eissem, do\u0142\u0105czaj\u0105 dzisiaj w Ustrzykach Dolnych do szlaku walki o z jednej strony niepodleg\u0142o\u015b\u0107, a z drugiej strony o godno\u015b\u0107 drugiego cz\u0142owieka” – m\u00f3wi\u0142 prezes IPN.<\/span><\/p>\n

Jak zaznaczy\u0142, “bez Aleksandra \u0141adosia i bez Chaima Eissa nie by\u0142oby mo\u017cliwo\u015bci uratowania kilku tysi\u0119cy \u017byd\u00f3w w Polsce”.<\/span><\/p>\n

\n

Produkowane przez grup\u0119 \u0141adosia fa\u0142szywe dokumenty trafia\u0142y do \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy dzi\u0119ki nim unikali wyw\u00f3zek do niemieckich oboz\u00f3w zag\u0142ady. Posiadacze paszport\u00f3w trafiali do oboz\u00f3w dla internowanych w Niemczech, m.in. w Tittmoning, Liebenau, Boelsenberg oraz do okupowanej Francji w Vittel, dzi\u0119ki czemu cz\u0119\u015b\u0107 z nich doczeka\u0142a ko\u0144ca wojny.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Produkowane przez grup\u0119 \u0141adosia fa\u0142szywe dokumenty trafia\u0142y do \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy dzi\u0119ki nim unikali wyw\u00f3zek do niemieckich oboz\u00f3w zag\u0142ady. Posiadacze paszport\u00f3w trafiali do oboz\u00f3w dla internowanych w Niemczech, m.in. w Tittmoning, Liebenau, Boelsenberg oraz do okupowanej Francji w Vittel, dzi\u0119ki czemu cz\u0119\u015b\u0107 z nich doczeka\u0142a ko\u0144ca wojny.<\/span><\/p>\n

W sk\u0142ad grupy \u0141adosia (okre\u015blanej tak\u017ce jako Grupa Berne\u0144ska) wchodzili dyplomaci \u017cydowskiego i polskiego pochodzenia, m.in. konsul Rzeczypospolitej Polskiej w Bernie w latach 1939-45 Konstanty Rokicki, ambasador Aleksander \u0141ado\u015b, jego zast\u0119pca Stefan Ryniewicz i dyplomata Juliusz Kuehl. Nale\u017celi do niej tak\u017ce pose\u0142 na Sejm II RP Abraham Silberschein oraz przedstawiciel organizacji \u017cydowskich Chaim Eiss.<\/span><\/p>\n

Chaim Yisroel Eiss urodzi\u0142 si\u0119 w 1876 w Ustrzykach w ortodoksyjnej rodzinie \u017cydowskiej. Mia\u0142 dziesi\u0119cioro rodze\u0144stwa, z kt\u00f3rych \u017cadne nie do\u017cy\u0142o wieku doros\u0142ego. Imi\u0119 Chaim, oznaczaj\u0105ce “\u017cycie” ma charakter symboliczny \u2013 zosta\u0142o Eissowi nadane jako jedynemu dziecku, kt\u00f3re prze\u017cy\u0142o.<\/span><\/p>\n

Do Szwajcarii przyby\u0142 w 1900 roku, by rozpocz\u0105\u0107 studia. W czasie I wojny \u015bwiatowej pomaga\u0142 uchod\u017acom, dzia\u0142a\u0142 w spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej; by\u0142 jednym z za\u0142o\u017cycieli i lider\u00f3w mi\u0119dzynarodowej organizacji politycznej Agudat Israel. Zdobyte kontakty wykorzystywa\u0142 w czasie II wojny \u015bwiatowej, by ratowa\u0107 \u017byd\u00f3w skazanych przez Niemc\u00f3w na zag\u0142ad\u0119.<\/span><\/p>\n

Nawi\u0105zawszy wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z dyplomatami z polskiego poselstwa w Bernie stworzy\u0142 sie\u0107 przemytu paszport\u00f3w do gett znajduj\u0105cych si\u0119 na terenie okupowanej Polski. Wsp\u00f3\u0142finansowa\u0142 dzia\u0142ania grupy \u0141adosia, zdobywa\u0142 listy z nazwiskami \u017byd\u00f3w, dla kt\u00f3rych przygotowywane by\u0142y dokumenty oraz zdj\u0119cia niezb\u0119dne do wystawienia paszport\u00f3w. Zmar\u0142 na zawa\u0142 serca w 1943 roku.<\/span><\/p>\n

Tablica pami\u0105tkowa zosta\u0142a sfinansowana ze \u015brodk\u00f3w Biura Upami\u0119tniania Walk i M\u0119cze\u0144stwa IPN. Jej ods\u0142oni\u0119cia dokonali prezes IPN dr Nawrocki oraz wicedyrektor Instytutu Pileckiego Anna Gutkowska.(PAP)<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Upami\u0119tniono Chaima Eissa, cz\u0142onka grupy \u0141adosia Alfred Kyc Ustrzyki Dolne, 22.11.2021. Tablica upami\u0119tniaj\u0105ca Chaima Yisroela Eissa, ods\u0142oni\u0119ta w budynku Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej im. prof. Eugeniusza Wanieka w Ustrzykach Dolnych. Chaim Eiss by\u0142 cz\u0142onkiem Grupy \u0141adosia, zajmuj\u0105cej si\u0119 w czasie II wojny \u015bwiatowej organizacj\u0105 i produkcj\u0105 nielegalnych paszport\u00f3w kraj\u00f3w latynoameryka\u0144skich. Fot. PAP\/D. Delmanowicz Tablic\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91031"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=91031"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91031\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":91054,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91031\/revisions\/91054"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=91031"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=91031"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=91031"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}