{"id":91250,"date":"2021-12-06T17:09:32","date_gmt":"2021-12-06T15:09:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=91250"},"modified":"2021-12-04T18:04:54","modified_gmt":"2021-12-04T16:04:54","slug":"05-09-67","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=91250","title":{"rendered":"Uciekinierzy z Auschwitz"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Uciekinierzy z Auschwitz, kurier z Warszawy i dziewczyna z Libi\u0105\u017ca. Opowie\u015b\u0107 wojenna w tysi\u0105cu obrazach<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Joanna Bana\u015b<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

W\u0142adys\u0142awa Rzepecka zd. Harat\u00f3wna ‘Wanda’ druga od lewej (materia\u0142y Wydawnictwa Agora)<\/em><\/span><\/p>\n

W\u0142adys\u0142awa Rzepecka zd. Harat\u00f3wna “Wanda”, kurierka Okr\u0119gu \u015al\u0105skiego Armii Krajowej, jest tytu\u0142ow\u0105 bohaterk\u0105 “Kurierki. Historii kobiety, kt\u00f3ra mog\u0142a zatrzyma\u0107 Holocaust”. Ksi\u0105\u017cka Stanis\u0142awa Zasady jest jak pude\u0142ko ze zdj\u0119ciami, z kt\u00f3rego kto\u015b wyci\u0105ga jedno po drugim i opowiada, co na nim widzi.<\/strong><\/span>
\n.<\/h4>\n

Siedemnastolatka jedzie do Warszawy przekaza\u0107 dow\u00f3dztwu AK dokumenty dotycz\u0105ce obozu w Auschwitz. W wagonie \u201etylko dla Niemc\u00f3w” flirtuje z przystojnym esesmanem, kt\u00f3ry przedstawia si\u0119 nazwiskiem z \u201evon” i twierdzi, \u017ce pracuje w kancelarii F\u00fchrera. Jest pocz\u0105tek roku 1943. Miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej dziewczyna razem z matk\u0105 trafi do obozu \u015bledczego w Mys\u0142owicach, ale nie z powodu tej podr\u00f3\u017cy.<\/span><\/p>\n

Migawki z czas\u00f3w okupacji<\/strong><\/h5>\n

Punktem wyj\u015bcia ksi\u0105\u017cki Stanis\u0142awa Zasady \u201eKurierka” jest spektakularna ucieczka 29 grudnia 1942 r. czterech wi\u0119\u017ani\u00f3w KL Auschwitz \u2013 trzech Polak\u00f3w i niemieckiego kapo, wi\u0119\u017ania z obozowym numerem 2. Przekazali polskiemu ruchowi oporu listy z nazwiskami kilkunastu tysi\u0119cy wi\u0119\u017ani\u00f3w i planami krematori\u00f3w, kt\u00f3re do Warszawy przewioz\u0142a m\u0142oda kurierka.<\/span><\/p>\n

Jednak opowie\u015b\u0107 Zasady rozwija si\u0119 i niczym paj\u0119czyna obejmuje kilka dekad \u2013 od lat 20. po wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107 \u2013 i obszar od Waszyngtonu przez Londyn, Berlin, Wiede\u0144, Warszaw\u0119, Treblink\u0119, Be\u0142\u017cec, O\u015bwi\u0119cim i Libi\u0105\u017c, a\u017c po Rosj\u0119.<\/span><\/p>\n

W\u0142adys\u0142awa Rzepecka zd. Harat\u00f3wna \u201eWanda” (1925-2017) z Libi\u0105\u017ca, w czasie wojny \u0142\u0105czniczka, a potem kurierka Okr\u0119gu \u015al\u0105skiego Armii Krajowej, jest tytu\u0142ow\u0105 bohaterk\u0105 ksi\u0105\u017cki. Tytu\u0142ow\u0105, lecz nie g\u0142\u00f3wn\u0105. R\u00f3wnorz\u0119dnymi postaciami s\u0105 tak\u017ce jej ojciec por. Andrzej Harat \u201eWicher”, rotmistrz Witold Pilecki i Jan Kozielecki (Karski), s\u0142ynny kurier z Warszawy.<\/span><\/p>\n

Autor opisuje zdarzenia nielinearnie, w formie migawek, za pomoc\u0105 oddzielonych graficznie kr\u00f3tkich fragment\u00f3w tekstu \u2013 czasem jest nim jeden cytat, innym razem jedna informacja czy podsumowanie fakt\u00f3w opisanych wcze\u015bniej. Nie ma zgodno\u015bci miejsca, czasu i akcji. Za spraw\u0105 takiej konstrukcji obrazy przed naszymi oczami zmieniaj\u0105 si\u0119 jak w kalejdoskopie.<\/span><\/p>\n

Dachau, Karski i getto warszawskie<\/strong><\/h5>\n

Jeste\u015bmy w Dachau wyzwalanym przez Amerykan\u00f3w. Patrzymy, jak interesy za\u0142atwiaj\u0105 w\u0142a\u015bciciele firmy Topf i Synowie, kt\u00f3ra wyposa\u017cy\u0142a KL Auschwitz w piece krematoryjne du\u017cej mocy. Obserwujemy brawurow\u0105 ucieczk\u0119 czterech Polak\u00f3w z KL Auschwitz esesma\u0144skim kabrioletem w czerwcu 1942 r. Widzimy Dom Sierot, kt\u00f3ry przy Krochmalnej 92 buduje Janusz Korczak, i towarzyszymy \u017cydowskim sierotom, gdy po powstaniu warszawskiego getta musz\u0105 przenie\u015b\u0107 si\u0119 na Ch\u0142odn\u0105 33. Stoimy na rampie 14 czerwca 1940 r., gdy do Auschwitz dociera pierwszy transport wi\u0119\u017ani\u00f3w. \u015aledzimy przygotowania ppor. Witolda Pileckiego do przedostania si\u0119 do Auschwitz i przebieg jego ucieczki z obozu. Przygl\u0105damy si\u0119 dzia\u0142alno\u015bci obozowego ruchu oporu i kibicujemy Polakom, kt\u00f3rzy pomagaj\u0105 uciekinierom.<\/span><\/p>\n

Widzimy, jak latem 1940 r. por. Jan Kozielewski (Karski) w s\u0142owackim wi\u0119zieniu Gestapo podcina sobie oba nadgarstki, bo boi si\u0119, \u017ce wi\u0119cej bicia nie zniesie. I jak w przebraniu odwiedza miejsca, w kt\u00f3rych nazi\u015bci eksterminuj\u0105 \u017byd\u00f3w \u2013 chce zobaczy\u0107 wszystko na w\u0142asne oczy, zapami\u0119ta\u0107 i przekaza\u0107 informacje tym, kt\u00f3rzy mogliby pom\u00f3c, a przynajmniej wtedy tak si\u0119 mu wydawa\u0142o. Jego oczami zobaczymy, jak przed wt\u0142oczeniem do wagon\u00f3w \u017byd\u00f3w posypuje si\u0119 pod\u0142og\u0119 niegaszonym wapnem, by jak najwi\u0119cej przewo\u017conych udusi\u0142o si\u0119 jeszcze w drodze do oboz\u00f3w zag\u0142ady. I przeczytamy, co napisa\u0142 o stosunku Polak\u00f3w do \u017byd\u00f3w: \u201eJest przewa\u017cnie bezwzgl\u0119dny, cz\u0119sto bezlitosny”.<\/span><\/p>\n

\"JanJan Karski<\/span> Fot. JANKARSKI.ORG<\/span><\/em><\/span><\/span><\/p>\n

Czytamy not\u0119, kt\u00f3r\u0105 na podstawie raport\u00f3w Karskiego z tych wypraw minister spraw zagranicznych rz\u0105du na uchod\u017astwie Edward Raczy\u0144ski wys\u0142a\u0142 10 grudnia 1942 r. do ministr\u00f3w dyplomacji pa\u0144stw walcz\u0105cych z Trzeci\u0105 Rzesz\u0105. Zawiera\u0142a informacj\u0119, \u017ce Niemcy chc\u0105 wymordowa\u0107 wszystkich \u017byd\u00f3w w Europie, ale odpowied\u017a na ni\u0105 wystosowana tydzie\u0144 p\u00f3\u017aniej odbierze nadziej\u0119 na interwencj\u0119.<\/span><\/p>\n

Jeste\u015bmy w p\u0142on\u0105cym getcie wiosn\u0105 1943 r. 16 maja 1943 r. s\u0142yszymy g\u0142o\u015bne \u201eHeil Hitler!” kata getta J\u00fcrgena Stroopa w chwili, gdy Wielka Synagoga wylatuje w powietrze. Czytamy list Szmula Zygielbojma, kt\u00f3ry pope\u0142nia samob\u00f3jstwo na znak protestu \u015bwiata wobec zag\u0142ady \u017byd\u00f3w. \u015aledzimy wreszcie powojenne losy cz\u0142onk\u00f3w ruchu oporu i uciekinier\u00f3w z Auschwitz.<\/span><\/p>\n

Ksi\u0105\u017cka jak pude\u0142ko ze zdj\u0119ciami<\/strong><\/h5>\n

Musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce pocz\u0105tkowo ksi\u0105\u017cka Zasady wyda\u0142a mi si\u0119 m\u0119cz\u0105co chaotyczna. Gdyby jednak potraktowa\u0107 t\u0119 opowie\u015b\u0107 jak pude\u0142ko ze zdj\u0119ciami, z kt\u00f3rego kto\u015b wyci\u0105ga jedno po drugim i opowiada, co na nim widzi, to wszystko si\u0119 t\u0142umaczy: i pomieszanie czas\u00f3w i miejsc, i poszatkowanie opowie\u015bci o losach poszczeg\u00f3lnych os\u00f3b, i powtarzaj\u0105ce si\u0119 informacje, wreszcie tak\u017ce niekonsekwencje i brak odpowiedzi na niekt\u00f3re pytania, kt\u00f3re stawia autor.<\/span><\/p>\n

Czy na pewno \u201eWanda” spotka\u0142a w poci\u0105gu esesmana arystokrat\u0119? Czy Manfred von Zwischrecke w og\u00f3le istnia\u0142? Jakie dokumenty wioz\u0142a kurierka i komu je wr\u0119czy\u0142a? Czy mia\u0142a racj\u0119, twierdz\u0105c, \u017ce ich tre\u015b\u0107 dotar\u0142a do Karskiego, zanim przedstawi\u0142 swoje raporty w Londynie i Waszyngtonie? Dlaczego niszcz\u0105c niemal wszystkie zdj\u0119cia z okresu okupacji, zostawi\u0142a to, na kt\u00f3rym pozuje z uciekinierami z Auschwitz? Tego nie dowiemy si\u0119 nigdy. Bo przecie\u017c czasem si\u0119 nie pami\u0119ta, kto jest na zdj\u0119ciu w naszym albumie.<\/span><\/p>\n

\n

\"Stanis\u0142aw<\/span><\/p>\n

Stanis\u0142aw Zasada, \u201eKurierka. Historia kobiety, kt\u00f3ra mog\u0142a zatrzyma\u0107 Holocaust”, Wydawnictwo Agora<\/i><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Uciekinierzy z Auschwitz, kurier z Warszawy i dziewczyna z Libi\u0105\u017ca. Opowie\u015b\u0107 wojenna w tysi\u0105cu obrazach Joanna Bana\u015b W\u0142adys\u0142awa Rzepecka zd. Harat\u00f3wna ‘Wanda’ druga od lewej (materia\u0142y Wydawnictwa Agora) W\u0142adys\u0142awa Rzepecka zd. Harat\u00f3wna “Wanda”, kurierka Okr\u0119gu \u015al\u0105skiego Armii Krajowej, jest tytu\u0142ow\u0105 bohaterk\u0105 “Kurierki. Historii kobiety, kt\u00f3ra mog\u0142a zatrzyma\u0107 Holocaust”. Ksi\u0105\u017cka Stanis\u0142awa Zasady jest jak pude\u0142ko ze […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91250"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=91250"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91250\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":91343,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91250\/revisions\/91343"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=91250"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=91250"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=91250"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}