{"id":91784,"date":"2021-12-30T17:09:58","date_gmt":"2021-12-30T15:09:58","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=91784"},"modified":"2021-12-24T08:00:55","modified_gmt":"2021-12-24T06:00:55","slug":"26-09-65","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=91784","title":{"rendered":"Murem za polskim mundurem w PRL, czyli Festiwal Piosenki \u017bo\u0142nierskiej w Ko\u0142obrzegu"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/bi.im-g.pl\/im\/53\/f1\/10\/z17767251V,Kolobrzeg-1982-r--Obok-Stanislawa-Mikulskiego--akt.jpg\" width=\"100%\"><span style=\"color: #808080;\"><em>Ko\u0142obrzeg 1982 r. Obok Stanis\u0142awa Mikulskiego, aktora i wiecznego konferansjera festiwalu, koncerty zapowiada\u0142a te\u017c Irena Falska, spikerka &#8220;Dziennika Telewizyjnego&#8221;, g\u0142\u00f3wnego programu informacyjnego i przede wszystkim propagandowego. (Fot. Stefan Kraszewski\/ADM\/CAF\/PAP, Archiwum)<\/em><\/span><\/p>\n<h5 style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/wyborcza.pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img decoding=\"async\" class=\"center alignleft\" src=\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/wyborcza-ale.png\" alt=\"\" width=\"35%\"><\/a><span style=\"text-decoration: underline; color: #000080;\"><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"https:\/\/wyborcza.pl\/alehistoria\/7,121681,17769735,festiwal-piosenki-zolnierskiej-w-kolobrzegu-narod-z-wojskiem.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Murem za polskim mundurem w PRL, czyli Festiwal Piosenki \u017bo\u0142nierskiej w Ko\u0142obrzegu<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Pawe\u0142 Smole\u0144ski<\/strong><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\">\n<h4 style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #808080;\"><strong>&#8220;Kiedy wojsko \u015bpiewa, nikt w kraju nie ziewa, kiedy wojsko nuci, nikogo nie smuci, kiedy wojsko nuci, nikt m\u0142otkiem nie rzuci&#8221; &#8211; \u015bpiewa\u0142 w 1985 r. Rudolf Poledniok na Festiwalu Piosenki \u017bo\u0142nierskiej w Ko\u0142obrzegu.<\/strong><\/span><\/h4>\n<p>.<\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Piosenki festiwalowe popularyzuj\u0105 post\u0119powe tradycje or\u0119\u017ca polskiego, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem walki i zwyci\u0119stw Ludowego Wojska Polskiego, uwzgl\u0119dniaj\u0105c tematyk\u0119 wsp\u00f3\u0142czesnego wojska, jego trudy i romantyk\u0119, nowoczesno\u015b\u0107 i si\u0142\u0119, upowszechniaj\u0105 i ugruntowuj\u0105 ide\u0119 braterstwa broni Wojska Polskiego i Armii Radzieckiej z innymi armiami pa\u0144stw socjalistycznych (&#8221; Koszali\u0144skie Studia i Materia\u0142y&#8221;) .<\/span><\/p>\n<h5 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Schrzani\u0107 mo\u017cna wszystko<\/strong><\/h5>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W 1975 r. na Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu Maryla Rodowicz i Daniel Olbrychski za\u015bpiewali piosenk\u0119 &#8220;Wr\u00f3c\u0105 ch\u0142opcy z wojny&#8221;. Muzyk\u0119 napisa\u0142a Katarzyna G\u00e4rtner, kt\u00f3ra gdyby urodzi\u0142a si\u0119 w Ameryce, by\u0142aby \u015bwiatowej s\u0142awy kompozytork\u0105, a s\u0142owa u\u0142o\u017cy\u0142 Ernest Bryll, poeta i tek\u015bciarz wyborny. Maryla Rodowicz ubrana by\u0142a tak, jakby dopiero co wr\u00f3ci\u0142a z Woodstock, gdzie \u015bpiewaniem pobi\u0142aby na g\u0142ow\u0119 Joan Baez. Olbrychski by\u0142 w tym kwartecie najs\u0142abszy, ale Andrzejowi Kmicicowi (film &#8220;Potop&#8221; powsta\u0142 rok wcze\u015bniej) nie pami\u0119ta\u0142o si\u0119 potkni\u0119\u0107. A dzisiaj nie ma o czym m\u00f3wi\u0107.<\/span><\/p>\n<p>.<\/p>\n<div id=\"content\" class=\"content-alignment\">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\" style=\"text-align: center;\">\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"YouTube video player\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/cHcdoMChGe0\" width=\"680\" height=\"400\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p>Maryla Rodowicz Daniel Olbrychski &#8211; &#8220;Ch\u0142opcy&#8221;<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: left;\">.<br \/>\n<span style=\"color: #000080;\">&#8220;Ch\u0142opcy&#8221; to piosenka napisana i wykonana tak, \u017ce ciarki id\u0105 po plecach. Co bardziej skrupulatni lustratorzy wytkn\u0105, \u017ce powsta\u0142a na okoliczno\u015b\u0107 kolejnej rocznicy zwyci\u0119stwa ZSRR nad faszyzmem (z armi\u0105 Berlinga u boku i obecn\u0105 gdzie\u015b w tle, ale nienadu\u017cywan\u0105 przez PRL pami\u0119ci\u0105 o gen. Andersie, Maczku, AK itp.). I nic mnie to nie rusza, bo to piosenka nad piosenki. I kwita.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Niestety, w 1981 r. podczas karnawa\u0142u &#8220;Solidarno\u015bci&#8221; &#8220;Ch\u0142opc\u00f3w&#8221; \u015bci\u0105gni\u0119to po raz kolejny na festiwal, tym razem piosenki \u017co\u0142nierskiej, do Ko\u0142obrzegu, gdzie wykona\u0142 j\u0105 ch\u00f3r, kt\u00f3ry wygl\u0105da\u0142 jak przebrany w mundury (cho\u0107 rzeczywi\u015bcie by\u0142 to ch\u00f3r \u017co\u0142nierski). Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce na tym festiwalu mo\u017cna by\u0142o zamordowa\u0107 ze szczeg\u00f3lnym udr\u0119czeniem nawet najwi\u0119kszy przeb\u00f3j. Przypominana przez zawodn\u0105 pami\u0119\u0107 Polska Rzeczpospolita Ludowa jawi si\u0119 jako kraj nie tak bardzo dokuczliwy, a mo\u017ce nawet z zaletami. Wynika to najcz\u0119\u015bciej z nostalgii i t\u0119sknoty za m\u0142odo\u015bci\u0105. \u0141atwo zapomnie\u0107, \u017ce PRL mia\u0142a co najmniej jedn\u0105 cech\u0119 dystynktywn\u0105 i obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 przez wszystkie dekady jej trwania: umia\u0142a schrzani\u0107 nawet to, co wydawa\u0142o si\u0119 nie do schrzanienia. Piosenki r\u00f3wnie\u017c.<\/span><\/p>\n<h5 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Miasto symbol<\/strong><\/h5>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Festiwal Piosenki \u017bo\u0142nierskiej w Ko\u0142obrzegu, kt\u00f3ry po raz pierwszy odby\u0142 si\u0119 r\u00f3wnolegle r\u00f3wnie\u017c w Po\u0142czynie-Zdroju w 1967 r., by\u0142 od pocz\u0105tku przedsi\u0119wzi\u0119ciem propagandowym pe\u0142n\u0105 g\u0119b\u0105. Tak si\u0119 dzia\u0142o za W\u0142adys\u0142awa Gomu\u0142ki, Edwarda Gierka i gen. Wojciecha Jaruzelskiego. Miejsce festiwalu wybrano nieprzypadkowo &#8211; w PRL-u Ko\u0142obrzeg stanowi\u0142 symbol walk toczonych na Pomorzu przez 1. Armi\u0119 Wojska Polskiego oraz miejsca za\u015blubin powojennej Polski z morzem. Festiwal organizowano w szczycie sezonu urlopowego, gdy do miasta zje\u017cd\u017ca\u0142y tysi\u0105ce wczasowicz\u00f3w, w amfiteatrze zasiadali wa\u017cni go\u015bcie, z ministrami i sekretarzami na czele. \u017bo\u0142nierska pie\u015b\u0144 doprawiona peerelowskim popem p\u0142yn\u0119\u0142a ponad &#8211; jak w\u00f3wczas m\u00f3wiono &#8211; prastarymi ziemiami piastowskimi, kt\u00f3re powr\u00f3ci\u0142y do macierzy, i mia\u0142a dowodzi\u0107, \u017ce publiczno\u015b\u0107 wype\u0142niaj\u0105ca amfiteatr i socjalistyczna armia to jedno\u015b\u0107 nierozerwalna.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Tak\u017ce w\u0142adze miejskie i wojew\u00f3dzkie wygrywa\u0142y festiwal dla siebie. Skoro, jak powiadano, Ko\u0142obrzeg jest czwartym polskim portem, umiejscowienie w nim kilkudniowych wyst\u0119p\u00f3w najwi\u0119kszych krajowych artyst\u00f3w estradowych oznacza\u0142o uznanie rangi miasta. Gdy\u017c: &#8220;Gdzie zbieg\u0142y si\u0119 razem tradycje Krzywoustego, polskich wojsk pod rozkazami Napoleona, I Armii Wojska Polskiego tak jak w Ko\u0142obrzegu? Nim Ko\u0142obrzeg zas\u0142yn\u0105\u0142 uzdrowiskiem i &#8221; czwartym portem Rzeczypospolitej&#8221;, znany by\u0142 jako bastion lub twierdza, zdobycie kt\u00f3rej kosztowa\u0142o tysi\u0105ce istnie\u0144 ludzkich. (&#8230;) I chyba w r\u00f3wnej mierze logicznie, co i szcz\u0119\u015bliwie z\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119, \u017ce w\u0142a\u015bnie tu odbywa si\u0119 Festiwal Piosenki \u017bo\u0142nierskiej&#8221;.<\/span><\/p>\n<h5 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Wojsku si\u0119 nie odmawia<\/strong><\/h5>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W zasadzie wszystkie sprawy zwi\u0105zane z festiwalem rozstrzyga\u0142y G\u0142\u00f3wny Zarz\u0105d Polityczny WP i w\u0142adze partyjne, r\u00f3wnie\u017c te najwy\u017cszego szczebla. Uk\u0142adane z wielomiesi\u0119cznym wyprzedzeniem listy artyst\u00f3w akceptowali oficerowie polityczni i sekretarze partii, a w\u015br\u00f3d wybra\u0144c\u00f3w byli piosenkarze i piosenkarki z najbardziej siermi\u0119\u017cnej estrady, ale te\u017c najprzedniejsze g\u0142osy, prawdziwi \u015bpiewacy i popularne zespo\u0142y graj\u0105ce muzyk\u0119 m\u0142odzie\u017cow\u0105. Gdyby jakiemu\u015b arty\u015bcie w wyst\u0119pie mia\u0142a przeszkodzi\u0107 wcze\u015bniej zaplanowana trasa koncertowa, w spraw\u0119 miesza\u0142o si\u0119 Ministerstwo Kultury, a nawet Komitet Centralny PZPR. Odmowa wyst\u0119pu by\u0142a do pewnego czasu r\u00f3wnie rzadka jak ciel\u0119 z dwiema g\u0142owami. R\u00f3wnie\u017c &#8211; jak pisze dr Karolina Bittner w pracy &#8220;Piosenka w s\u0142u\u017cbie propagandy. Festiwal Piosenki \u017bo\u0142nierskiej w Ko\u0142obrzegu 1968-1989&#8221; &#8211; wyst\u0119puj\u0105cych w Ko\u0142obrzegu nie da si\u0119 podci\u0105gn\u0105\u0107 pod jeden strychulec. W latach 60. i 70. odmowa udzia\u0142u w przedsi\u0119wzi\u0119ciach na wskro\u015b propagandowych nie by\u0142a zbyt cz\u0119sta.<\/span><\/p>\n<blockquote class=\"art_blockquote\">\n<p style=\"text-align: left;\"><strong>Dla jednych deski ko\u0142obrzeskiego amfiteatru stawa\u0142y si\u0119 przepustk\u0105 do kariery, recitali i studi\u00f3w nagraniowych. Inni \u015bpiewali dla \u015bwi\u0119tego spokoju, co zreszt\u0105 wytykali im recenzenci.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Dr Bittner przywo\u0142uje np. przypadek Haliny Fr\u0105ckowiak, kt\u00f3ra wyst\u0105pi\u0142a w Ko\u0142obrzegu, licz\u0105c na wypuszczenie z wi\u0119zienia swojego partnera J\u00f3zefa Szaniawskiego oskar\u017conego fa\u0142szywie o wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z CIA (uniewinnionego i zwolnionego z wi\u0119zienia dopiero w 1989 r.).<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: center;\"><span class=\"imageUOM parent-box-label-related\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/bi.im-g.pl\/im\/d8\/a2\/12\/z19540952IH,Jedna-z-gwiazd-festiwalu-w-Kolobrzegu-byl-zespol-K.jpg\" alt=\"Jedn\u0105 z gwiazd festiwalu w Ko\u0142obrzegu by\u0142 zesp\u00f3\u0142 Kontrasty, kt\u00f3ry m.in. wykonywa\u0142 przeb\u00f3j 'My\u015bmy s\u0105 wojsko': Pi\u0105ty raz dojrza\u0142y wi\u015bnie i maliny | Czy te\u017c nas poznaj\u0105 panny i dziewczyny | Bo\u015bmy poszli cicho, a wracamy g\u0142o\u015bno | Bo nam dzi\u015b u ramion karabiny rosn\u0105 | Witaj, Zosie\u0144ko, otw\u00f3rz okienko | na wschodni\u0105 stron\u0119 | Daj dla och\u0142ody \u0142yk zimnej wody | - usta spragnione | Witaj nam, Polsko, my\u015bmy s\u0105 wojsko | bia\u0142o-czerwone | Wolno\u015b\u0107 za nami idzie polami: | marsz, marsz, marsz. \" width=\"100%\"><span style=\"color: #808080;\"><em><span class=\"photoAuthor\"><span class=\"photoTitle\">Jedn\u0105 z gwiazd festiwalu w Ko\u0142obrzegu by\u0142 zesp\u00f3\u0142 Kontrasty, kt\u00f3ry m.in. wykonywa\u0142 przeb\u00f3j &#8220;My\u015bmy s\u0105 wojsko&#8221;: Pi\u0105ty raz dojrza\u0142y wi\u015bnie i maliny | Czy te\u017c nas poznaj\u0105 panny i dziewczyny | Bo\u015bmy poszli cicho, a wracamy g\u0142o\u015bno | Bo nam dzi\u015b u ramion karabiny rosn\u0105 | Witaj, Zosie\u0144ko, otw\u00f3rz okienko | na wschodni\u0105 stron\u0119 | Daj dla och\u0142ody \u0142yk zimnej wody | &#8211; usta spragnione | Witaj nam, Polsko, my\u015bmy s\u0105 wojsko | bia\u0142o-czerwone | Wolno\u015b\u0107 za nami idzie polami: | marsz, marsz, marsz.&nbsp;<\/span>&nbsp;Fot. Stefan Kraszewski\/ADM\/CAF\/PAP, Archiwum<\/span><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">G\u0142\u00f3wn\u0105 nagrod\u0105 by\u0142y Z\u0142ote Pier\u015bcienie &#8211; nawi\u0105zanie do pier\u015bcienia wrzuconego do Ba\u0142tyku przez \u017co\u0142nierzy 1. AWP po zdobyciu Ko\u0142obrzegu i w \u015brodowisku artystycznym nie cieszy\u0142y si\u0119 specjalnym presti\u017cem. Przed laty m\u00f3j przyjaciel, poeta Jaros\u0142aw Miko\u0142ajewski, pod\u00f3wczas student italianistyki, uczy\u0142 pewnego laureata festiwalu w Ko\u0142obrzegu j\u0119zyka Dantego, by ten m\u00f3g\u0142 lepiej wykonywa\u0107 arie operowe. Podczas jednej z lekcji \u015bpiewak wyzna\u0142, \u017ce w\u0142a\u015bnie wygra\u0142 Ko\u0142obrzeg. &#8211; Dali mi w nagrod\u0119 pier\u015bcie\u0144 &#8211; powiedzia\u0142 &#8211; ale nie wiem, co z nim zrobi\u0107: na palec za du\u017cy, na ch&#8230; za ma\u0142y. \u015apiewak zapomnia\u0142 doda\u0107, \u017ce nagrodami za Ko\u0142obrzeg bywa\u0142y r\u00f3wnie\u017c kontrakty p\u0142ytowe, koncerty w dobrych salach, pieni\u0105dze w kopertach i te p\u0142acone oficjalnie oraz zagraniczne wyjazdy.<\/span><\/p>\n<h5 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Gdy Polska da nam rozkaz<\/strong><\/h5>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Pierwszy festiwal ko\u0142obrzeski poprowadzili nadzwyczaj popularni w\u00f3wczas aktorzy &#8211; Stanis\u0142aw Mikulski, kt\u00f3ry zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z nim na wiele lat, i&nbsp;<span style=\"text-decoration: underline;\"><strong><a class=\"art_link\" style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"https:\/\/wyborcza.pl\/alehistoria\/7,121681,26936249,za-jej-poli-raksy-twarzy-kazdy-by-sie-zabic-dal-dzis.html\" rel=\"dofollow\">Pola Raksa<\/a><\/strong><\/span>. Siermi\u0119\u017cna za Gomu\u0142ki impreza rozkwit\u0142a w dekadzie Gierka i zdaniem wielu propagandyst\u00f3w uchodzi\u0142a za najlepszy polski festiwal piosenki. Natomiast za Jaruzelskiego raczej dogorywa\u0142a. W 1981 r., u progu dekady genera\u0142a, Adam Zwierz, jeden z ko\u0142obrzeskich gwiazdor\u00f3w, \u015bpiewa\u0142 piosenk\u0119 &#8220;Gdy Polska da nam rozkaz&#8221; odnosz\u0105c\u0105 si\u0119 do rzeczywisto\u015bci czas\u00f3w karnawa\u0142u &#8220;Solidarno\u015bci&#8221;. Ale na potrzeby ko\u0142obrzeskiego amfiteatru tekst zmieniono. Orygina\u0142 brzmia\u0142:<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"padding-left: 40px;\"><em>Gdy Polska da nam rozkaz,<\/em><br \/>\n<em>stanie ca\u0142y nar\u00f3d nasz<\/em><br \/>\n<em>jak zielony m\u0142ody las,<\/em><br \/>\n<em>zg\u0142osimy si\u0119 do wojska,<\/em><br \/>\n<em>\u017ceby wrogom spojrze\u0107 \u015bmia\u0142o w twarz.<\/em><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Natomiast Zwierz \u015bpiewa\u0142 ze sceny: zg\u0142osimy si\u0119 do wojska, \u017ceby socjalizmu broni\u0107 wraz , cho\u0107 na zmiany nie zgadza\u0142 si\u0119 autor tekstu.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Festiwal mia\u0142 chwali\u0107 ludowe wojsko oraz socjalizm, nie zauwa\u017caj\u0105c niewygodnej historii. W 1967 r. Izrael wygra\u0142 wojn\u0119 sze\u015bciodniow\u0105 z arabskimi s\u0105siadami, czego skutkiem by\u0142a m.in. czystka antysemicka w LWP, ale naturalnie w piosenkach nie ma o tym ani \u015bladu. Tak samo jak nie ma \u015bladu Marca &#8217;68, je\u015bli nie liczy\u0107 wysypu piosenek w stylu patriotyczno-partyzanckim, jakby na zam\u00f3wienie gen. Mieczys\u0142awa Moczara.<\/span><\/p>\n<blockquote class=\"art_blockquote\">\n<p style=\"text-align: left;\"><strong>Kiedy w sierpniu &#8217;68 polscy \u017co\u0142nierze wkroczyli z innymi bratnimi armiami do Czechos\u0142owacji, Ko\u0142obrzeg &#8217;69 chwali\u0142 internacjonalizm LWP.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W Grudniu &#8217;70, gdy wojsko strzela\u0142o do robotnik\u00f3w Wybrze\u017ca, Ko\u0142obrzeg zachwyca\u0142 si\u0119 \u017co\u0142nierzami i socjalizmem. I tak dalej.<\/span><\/p>\n<h5 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Niebezpieczni WiP-owcy<\/strong><\/h5>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Publiczno\u015b\u0107 te\u017c nie reagowa\u0142a, a\u017c do lat po stanie wojennym, kiedy zacz\u0119\u0142a wyra\u017ca\u0107 opinie nogami i \u0142awy amfiteatru za\u015bwieci\u0142y pustkami. Pisze dr Bittner: W latach 80. ros\u0142a niech\u0119\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa do festiwalu. W lutym 1986 r. SB odnotowa\u0142o istnienie w Ko\u0142obrzegu nielegalnej grupy m\u0142odzie\u017cowej, na czele kt\u00f3rej sta\u0142 Jacek Borcz. Grupa ta planowa\u0142a zak\u0142\u00f3ci\u0107 przebieg festiwalu &#8217;86 przez u\u017cycie \u015brodk\u00f3w \u0142zawi\u0105cych i materia\u0142\u00f3w wybuchowych na terenie amfiteatru, a tak\u017ce kolporta\u017c ulotek w jednostkach LWP stacjonuj\u0105cych w Ko\u0142obrzegu. Mia\u0142y by\u0107 to ulotki sygnowane przez ruch &#8220;Wolno\u015b\u0107 i Pok\u00f3j&#8221;, dlatego te\u017c wszelkie kontakty Borcza z WiP-em by\u0142y kontrolowane. Wskutek &#8220;intensywnego wykorzystania osobowych \u017ar\u00f3de\u0142 informacji stworzono warunki znacznie utrudniaj\u0105ce ewentualny kolporta\u017c ulotek w czasie przebiegu FP\u017b. Po kilkakrotnej lustracji obiektu i rozmowach z agentur\u0105 figurant odst\u0105pi\u0142 od wcze\u015bniejszych zamiar\u00f3w, uznaj\u0105c ich wykonanie za zbyt ryzykowne i niebezpieczne .<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W kolejnym roku wed\u0142ug Wojew\u00f3dzkiego Urz\u0119du Spraw Wewn\u0119trznych w Gda\u0144sku dzia\u0142acze ruchu Wolno\u015b\u0107 i Pok\u00f3j zamierzali przyjecha\u0107 do Ko\u0142obrzegu, by zak\u0142\u00f3ci\u0107 przebieg festiwalu. W rzeczywisto\u015bci nie odnotowano ani ich pobytu w mie\u015bcie w okresie trwania imprezy, ani jakichkolwiek dzia\u0142a\u0144 ko\u0142obrzeskich WiP-owc\u00f3w. W 1988 r. cz\u0142onkowie WiP mieli bardziej sprecyzowany plan: kilkudziesi\u0119cioosobowa grupa zamierza\u0142a wej\u015b\u0107 na widowni\u0119, by swoim strojem i zachowaniem o\u015bmieszy\u0107 wykonawc\u00f3w i ich piosenki. 4 lipca 1988 r. do Ko\u0142obrzegu przyjecha\u0142o czterech WiP-owc\u00f3w z Gda\u0144ska, m.in. Krzysztof Goli\u0144ski i Klaudiusz Weso\u0142ek, przywo\u017c\u0105c 130 plakat\u00f3w, szablon o nieznanej tre\u015bci oraz farby. Pozostawiony przez nich plakat w formacie A4 przedstawia\u0142 wizerunek g\u0142owy piosenkarza z granatem w ustach i napisem &#8220;FP\u017b Ko\u0142obrzeg &#8217;88&#8221;. Podczas trzydniowego pobytu w Ko\u0142obrzegu WiP-owcy zrobili kilkadziesi\u0105t zdj\u0119\u0107 amfiteatru. Ich wizyta by\u0142a starannie obserwowana, w tym przez dw\u00f3ch tajnych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w o pseudonimach &#8220;Paszka&#8221; i &#8220;Amadeo&#8221;. Wspomniane wy\u017cej afisze zosta\u0142y przej\u0119te przez SB. W kolejnym roku festiwal skona\u0142.<\/span><\/p>\n<h5 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>&#8230;a s\u0142o\u0144ce wysoko jak sztukas na niebie<\/strong><\/h5>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Jaros\u0142aw Miko\u0142ajewski, swoisty koneser ko\u0142obrzeskiego rymu, rytmu oraz piosenki \u017co\u0142nierskiej, powiada, \u017ce najbardziej utkwi\u0142 mu w pami\u0119ci wers festiwalowego szlagieru, kt\u00f3ry brzmia\u0142: &#8220;(&#8230;) a s\u0142o\u0144ce wysoko jak sztukas na niebie&#8221;. Niestety, nie uda\u0142o mi si\u0119 odszuka\u0107 ani pe\u0142nego tekstu tej piosenki, ani jej autora, a Miko\u0142ajewski nie umia\u0142 mi w tym pom\u00f3c.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ale przecie\u017c wiadomo, \u017ce w Ko\u0142obrzegu piosenkarze \u015bpiewali przede wszystkim o wojskowym umi\u0142owaniu ojczyzny wyra\u017caj\u0105cym si\u0119 zar\u00f3wno w boju, jak i codziennej pracy:<\/span><\/p>\n<h5 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Marsz bliski sercu<\/strong><\/h5>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left; padding-left: 40px;\"><em>Naprz\u00f3d i\u015b\u0107, naprz\u00f3d i\u015b\u0107 po \u017co\u0142niersku<\/em><br \/>\n<em>I za Polsk\u0119, o Polsk\u0119 si\u0119 bi\u0107.<\/em><br \/>\n<em>Potem wznosi\u0107 w niej domy do nieba,<\/em><br \/>\n<em>w wielkich hutach wytapia\u0107 jej stal,<\/em><br \/>\n<em>dzie\u0144 \u015bwi\u0105teczny jej odda\u0107, gdy trzeba,<\/em><br \/>\n<em>i ukocha\u0107, ukocha\u0107 sw\u00f3j kraj!<\/em><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Albo:<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\"><span style=\"color: #000080;\">Umi\u0142owanej ojczyzny trzeba by\u0142o strzec. I dlatego:<\/span><\/p>\n<h5 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Bia\u0142e ogrody chmur<\/strong><\/h5>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"padding-left: 40px;\"><em>Pofrun\u0105 odrzutowce w dobr\u0105 i w z\u0142\u0105 pogod\u0119,<\/em><br \/>\n<em>Nie pozwolimy, by kto\u015b obcy<\/em><br \/>\n<em>Wtargn\u0105\u0142 do tych ogrod\u00f3w.<\/em><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\">\n<span style=\"color: #000080;\">Wszyscy wiedzieli, przed kim wojsko ma broni\u0107 Polski, cho\u0107 z regu\u0142y w piosenkach nie wymieniano konkretnego wroga:<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"padding-left: 40px;\"><em>Nie usn\u0105\u0142 wr\u00f3g,<\/em><br \/>\n<em>uzbraja pi\u0119\u015b\u0107,<\/em><br \/>\n<em>podnosi wra\u017cy \u0142eb.<\/em><br \/>\n<em>Ojczyzny strzec &#8211;<\/em><br \/>\n<em>najprostszy sens!<\/em><br \/>\n<em>Na dzisiaj rozkaz i na wiek!<\/em><br \/>\n<em>\u017bo\u0142nierzu, dzi\u015b<\/em><br \/>\n<em>przyjaci\u00f3\u0142 masz,<\/em><br \/>\n<em>zbratanych wr\u00f3g nie zd\u0142awi si\u0142.<\/em><\/p>\n<h5 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Tylko pomy\u015bl, pomy\u015bl, Bill<\/strong><\/span><\/h5>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Od czasu do czasu w tekstach piosenek pojawiali si\u0119 Niemcy, pocz\u0105wszy od wojuj\u0105cych z pierwszymi w\u0142adcami piastowskimi margrabi\u00f3w marchii pogranicznych. Tylko raz za\u015bpiewano w Ko\u0142obrzegu o Amerykanach, ale za to w kontek\u015bcie wojny wietnamskiej:<\/span><\/p>\n<h5 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Czego szukasz, Bill&#8230;<\/strong><\/h5>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"padding-left: 40px;\"><em>Tylko pomy\u015bl, pomy\u015bl, Bill.<\/em><br \/>\n<em>Zdejm \u017celazny he\u0142m,<\/em><br \/>\n<em>Palce z broni zdejm,<\/em><br \/>\n<em>P\u00f3ki krew cudzych p\u00f3l nie przepoi.<\/em><br \/>\n<em>Patrz, wietnamski ry\u017c<\/em><br \/>\n<em>Purpurowy dzi\u015b &#8211;<\/em><br \/>\n<em>Czego szukasz w nie swojej ojczy\u017anie? (&#8230;)<\/em><br \/>\n<em>Tylko pomy\u015bl, pomy\u015bl, Jack. (&#8230;)<\/em><br \/>\n<em>Kiedy ogniem bomb palisz cudzy dom,<\/em><br \/>\n<em>Co ci\u0119 czeka w ojczy\u017anie nie twojej? (&#8230;)<\/em><br \/>\n<em>Tylko pomy\u015bl, pomy\u015bl, Dick. (&#8230;)<\/em><br \/>\n<em>Zrozum wreszcie sam,<\/em><br \/>\n<em>\u017be tw\u00f3j wr\u00f3g jest tam,<\/em><br \/>\n<em>W twojej w\u0142asnej, nie cudzej ojczy\u017anie!<\/em><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ale \u017ceby by\u0107 pewnym sukcesu, polski \u017co\u0142nierz &#8211; jak wynika\u0142o z piosenek &#8211; jest \u015bwiadomym uczestnikiem bratnich sojusz\u00f3w (z &#8211; jak w\u00f3wczas m\u00f3wiono &#8211; Zwi\u0105zkiem Radzieckim na czele), docenia je i piel\u0119gnuje:<\/span><\/p>\n<h5 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Bratnie armie<\/strong><\/h5>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"padding-left: 40px;\"><em>Zbrojne rami\u0119 narod\u00f3w,<\/em><br \/>\n<em>kt\u00f3re broni\u0105 swych praw.<\/em><br \/>\n<em>My strze\u017cemy swobody,<\/em><br \/>\n<em>to serdeczny nasz pakt. (&#8230;)<\/em><br \/>\n<em>Bratnie armie<\/em><br \/>\n<em>rami\u0119 w rami\u0119 maszeruj\u0105,<\/em><br \/>\n<em>Bratnie armie<\/em><br \/>\n<em>siedem stolic salutuj\u0105! (&#8230;)<\/em><br \/>\n<em>Rozumiemy si\u0119 bez s\u0142\u00f3w<\/em><\/p>\n<h5 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Nie z soli by\u0142 ani z roli, genera\u0142, robotnik z Woli<\/strong><\/h5>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W Ko\u0142obrzegu \u015bpiewano nawet o \u017ceglarzu Leonidzie Telidze, kt\u00f3ry z wojskiem nie mia\u0142 nic wsp\u00f3lnego, ale jego samotny wok\u00f3\u0142ziemski rejs \u015bwietnie wpisywa\u0142 si\u0119 w gierkowsk\u0105 propagand\u0119 sukcesu lat 70. Oraz o Miros\u0142awie Hermaszewskim, czyli pierwszym Polaku w kosmosie:<\/span><\/p>\n<h5 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Polski lotnik kosmonauta<\/strong><\/h5>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"padding-left: 40px;\"><em>Polski lotnik kosmonauta<\/em><br \/>\n<em>Jaw\u0119 zmienia w sny,<\/em><br \/>\n<em>Polskich skrzyde\u0142 nowa karta<\/em><br \/>\n<em>Duma naszych dni.<\/em><br \/>\n<em>\u017bo\u0142nierz, lotnik, kosmonauta<\/em><br \/>\n<em>Pierwszy Polak dzi\u015b.<\/em><br \/>\n<em>Po nim ju\u017c przetartym szlakiem<\/em><br \/>\n<em>Inni b\u0119d\u0105 i\u015b\u0107.<\/em><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Krzysztof Cwynar za\u015b od\u015bpiewa\u0142 losy gen. Karola \u015awierczewskiego, za co zosta\u0142 nagrodzony przez Zarz\u0105d G\u0142\u00f3wny Zwi\u0105zku Bojownik\u00f3w o Wolno\u015b\u0107 i Demokracj\u0119:<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"padding-left: 40px;\"><em>By\u0142 kiedy\u015b taki genera\u0142 jedyny na ca\u0142ym \u015bwiecie,<\/em><br \/>\n<em>co kuli nie wybiera\u0142.<\/em><br \/>\n<em>Ju\u017c wiecie kt\u00f3ry, ju\u017c wiecie.<\/em><br \/>\n<em>By\u0142 z nami na obcych l\u0105dach nasz<\/em><br \/>\n<em>ukochany genera\u0142,<\/em><br \/>\n<em>kostusze w oczy zagl\u0105da\u0142, a nigdy nie umiera\u0142.<\/em><br \/>\n<em>Nie z soli by\u0142 ani z roli, jedyny taki na \u015bwiecie<\/em><br \/>\n<em>genera\u0142, robotnik z Woli.<\/em><br \/>\n<em>Ju\u017c wiecie kt\u00f3ry, ju\u017c wiecie.<\/em><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W innej piosence pt. &#8220;Na po\u0142oninach&#8221; gen. \u015awierczewski &#8220;szed\u0142 szlakiem podziemnej bandy&#8221; w sensie walki z antykomunistycznym podziemiem, w tym wypadku z Ukrai\u0144sk\u0105 Powsta\u0144cz\u0105 Armi\u0105.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W Ko\u0142obrzegu piosenkarze \u015bpiewali te\u017c o tym, jak ludowe wojsko postrzega og\u00f3\u0142 spo\u0142ecze\u0144stwa:<\/span><\/p>\n<h5 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Nikt nie ziewa<\/strong><\/h5>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"padding-left: 40px;\"><em>Kiedy wojsko \u015bpiewa, nikt w kraju nie ziewa,<\/em><br \/>\n<em>kiedy wojsko nuci, nikogo nie smuci,<\/em><br \/>\n<em>kiedy wojsko nuci, nikt m\u0142otkiem nie rzuci.<\/em><\/p>\n<p>.<\/p>\n<div id=\"content\" class=\"content-alignment\">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\" style=\"text-align: center;\">\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"YouTube video player\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/F62AcMrCDyk\" width=\"680\" height=\"400\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>.<\/p>\n<p class=\"art_paragraph\"><span style=\"color: #000080;\">Albo:<\/span><\/p>\n<h5 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Ale przysz\u0142o wojsko<\/strong><\/h5>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"padding-left: 40px;\"><em>Pomoc wojska dla ludno\u015bci<\/em><br \/>\n<em>to nie slogan, ka\u017cdy wie.<\/em><br \/>\n<em>O \u017co\u0142nierskiej przydatno\u015bci<\/em><br \/>\n<em>niech przyk\u0142ady m\u00f3wi\u0105 te.<\/em><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\"><span style=\"color: #000080;\">S\u0142u\u017cba w Ludowym Wojsku Polskim by\u0142a, jak wiadomo, marzeniem ka\u017cdego m\u0142odego Polaka.<\/span><\/p>\n<h5 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>W wojsku nie jest \u017ale<\/strong><\/h5>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"padding-left: 40px;\"><em>Komputery tego nie wylicz\u0105,<\/em><br \/>\n<em>jak\u0105 wojsko poi nas s\u0142odycz\u0105. (&#8230;)<\/em><br \/>\n<em>My wiemy, \u017ce<\/em><br \/>\n<em>w wojsku nie jest \u017ale!<\/em><br \/>\n<em>Przyjemno\u015bci mamy tu co chwila,<\/em><br \/>\n<em>to nasz kapral \u017cycie nam umila.<\/em><br \/>\n<em>Kartofelk\u00f3w w kuchni zapas spory &#8211;<\/em><br \/>\n<em>jest rozgrywka na d\u0142ugie wieczory. (&#8230;)<\/em><\/p>\n<h5 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>We\u017acie mnie z rezerwy<\/strong><\/h5>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"padding-left: 40px;\"><em>We\u017acie mnie w ko\u0144cu z tej rezerwy<\/em><br \/>\n<em>Ja bardzo prosz\u0119, bardzo chc\u0119,<\/em><br \/>\n<em>W wojsku ukoj\u0119 swoje nerwy<\/em><br \/>\n<em>Nabior\u0119 werwy itp.<\/em><br \/>\n<em>To nic, \u017ce kasza i konserwy<\/em><br \/>\n<em>\u017be trudy \u0107wicze\u0144 dzie\u0144 i noc<\/em><br \/>\n<em>We\u017acie mnie wreszcie z tej rezerwy<\/em><br \/>\n<em>Chc\u0119 mie\u0107 sw\u00f3j plecak, mundur, koc<\/em><br \/>\n<em>We\u017acie mnie w ko\u0144cu na \u0107wiczenia<\/em><br \/>\n<em>Na jeden miesi\u0105c, dwa lub trzy<\/em><br \/>\n<em>Niech t\u0119skni za mn\u0105 moja dama<\/em><br \/>\n<em>I niech wylewa za mn\u0105 \u0142zy<\/em><br \/>\n<em>Wojsko mi wszystko poodmienia,<\/em><br \/>\n<em>Schudn\u0119 i zrzuc\u0119 ci\u0119\u017car lat<\/em><br \/>\n<em>A kiedy wr\u00f3c\u0119 po \u0107wiczeniach,<\/em><br \/>\n<em>To wypi\u0119knieje mi \u017cona i \u015bwiat.<\/em><\/p>\n<h5 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Tylko w mundurze<\/strong><\/h5>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"padding-left: 40px;\"><em>Tylko w mundurze panna kocha na \u015bmier\u0107,<\/em><br \/>\n<em>tylko w mundurze mo\u017cesz by\u0107 zdobywc\u0105 serc!<\/em><br \/>\n<em>Szanse masz du\u017co wi\u0119ksze ni\u017c cywil\u00f3w stu,<\/em><br \/>\n<em>tylko w mundurze znajdziesz pann\u0119 sw\u0105!<\/em><\/p>\n<h5 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Dobrze by\u0142oby, gdyby wr\u00f3ci\u0142?<\/strong><\/h5>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W programie pierwszego festiwalu czytamy: Przyjaci\u00f3\u0142k\u0105 \u017co\u0142nierzy, ark\u0105 przymierza mi\u0119dzy dawnymi a nowymi laty \u017co\u0142nierskich trud\u00f3w i uci\u0105\u017cliwej, niespokojnej wojaczki, okre\u015blano i okre\u015bla si\u0119 po dzi\u015b dzie\u0144 wojskow\u0105 pie\u015b\u0144 i piosenk\u0119. (&#8230;) Od dawnej rycerskiej &#8220;Bogurodzicy&#8221; po p\u00f3\u017aniejsze rapsody i pie\u015bni &#8211; idzie ta forma tw\u00f3rczo\u015bci z wojskiem drogami i bezdro\u017cami, jak\u017ce lapidarnie wyra\u017caj\u0105c sens zmaga\u0144 i zwyci\u0119stw istot\u0119! Nie mam poj\u0119cia, czy autor tych s\u0142\u00f3w wierzy\u0142 w ich sens.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W Ko\u0142obrzegu wyst\u0119powali wszyscy znacz\u0105cy, ale te\u017c podrz\u0119dniejsi arty\u015bci. Festiwal mia\u0142 swoje gwiazdy &#8211; Regin\u0119 Pisarek czy Adama Zwierza. Autorami piosenek byli grafomani, ale tak\u017ce najprzedniejsi tek\u015bciarze i kompozytorzy. Melodyjne piosenki miesza\u0142y si\u0119 ze szmir\u0105, teksty udane z rymowanymi potworkami. Dzisiaj ko\u0142obrzeski epizod nie jest przesadnie eksponowany w biografiach tw\u00f3rc\u00f3w i wykonawc\u00f3w. Do nielicznych nale\u017ca\u0142 Stanis\u0142aw Mikulski, kt\u00f3ry we wspomnieniach pisa\u0142, \u017ce mi\u0142o pami\u0119ta Ko\u0142obrzeg i romans z PRL-owsk\u0105 piosenk\u0105 \u017co\u0142niersk\u0105. Od czasu do czasu na \u0142amach ko\u0142obrzeskiej prasy pojawiaj\u0105 si\u0119 nostalgiczne uwagi, \u017ce festiwal to jednak by\u0142o co\u015b i \u017ce dobrze by\u0142oby, gdyby wr\u00f3ci\u0142. Raczej nie ma na to szans. W latach 90. nie uda\u0142o si\u0119 reanimowa\u0107 Ko\u0142obrzegu, bo na tak\u0105 ekstrawagancj\u0119, r\u00f3wnie\u017c finansow\u0105, sta\u0107 by\u0142o PRL, a nie III RP. W ko\u0144cu kraj na dorobku.<\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\">\n<div id=\"content\" class=\"content-alignment\">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\" style=\"text-align: center;\">\n<p><em>Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion&#8217;68,<\/em><em><br \/>\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion&#8217;68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.<br \/>\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:<br \/>\n<\/em><span style=\"color: #000080;\"><strong><em><a style=\"color: #000080;\" href=\"mailto:webmaster@reunion68.com\"><span style=\"text-decoration: underline;\">webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<hr style=\"width: 100%;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ko\u0142obrzeg 1982 r. Obok Stanis\u0142awa Mikulskiego, aktora i wiecznego konferansjera festiwalu, koncerty zapowiada\u0142a te\u017c Irena Falska, spikerka &#8220;Dziennika Telewizyjnego&#8221;, g\u0142\u00f3wnego programu informacyjnego i przede wszystkim propagandowego. (Fot. Stefan Kraszewski\/ADM\/CAF\/PAP, Archiwum) Murem za polskim mundurem w PRL, czyli Festiwal Piosenki \u017bo\u0142nierskiej w Ko\u0142obrzegu Pawe\u0142 Smole\u0144ski &#8220;Kiedy wojsko \u015bpiewa, nikt w kraju nie ziewa, kiedy wojsko nuci, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91784"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=91784"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91784\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":91901,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91784\/revisions\/91901"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=91784"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=91784"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=91784"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}