{"id":91943,"date":"2022-01-03T17:09:36","date_gmt":"2022-01-03T15:09:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=91943"},"modified":"2021-12-26T08:36:33","modified_gmt":"2021-12-26T06:36:33","slug":"03-09-69","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=91943","title":{"rendered":"\u201eChidusz\u201d 10\/2021: Polska premiera \u201eAguny\u201d Chaima Gradego"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>\u201eChidusz\u201d 10\/2021: Polska premiera \u201eAguny\u201d Chaima Gradego<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

REDAKCJA<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Fragment ok\u0142adki \u201eChiduszu” 10\/2021 \/ Autorka: Magdalena Pelc<\/em><\/span><\/p>\n

TO NUMER WYJ\u0104TKOWY. PO WIELU DEKADACH PROZA NAJWYBITNIEJSZEGO WSP\u00d3\u0141CZESNEGO PISARZA LITERATURY JIDYSZ UKAZUJE SI\u0118\u00a0PO POLSKU. POCZ\u0104WSZY OD TEGO \u201eCHIDUSZU\u201d W KOLEJNYCH SZESNASTU WYDANIACH OPUBLIKUJEMY W ODCINKACH \u201eAGUN\u0118\u201d, NAJBARDZIEJ ZNAN\u0104\u00a0POWIE\u015a\u0106\u00a0CHAIMA GRADEGO.\u00a0<\/span><\/strong><\/span><\/h4>\n

.<\/p>\n

PREMIERA PRZEK\u0141ADU\u00a0AGUNY<\/em>\u00a0CHAIMA GRADEGO<\/b><\/h4>\n

Chaim Grade uznawany jest za jednego z najlepszych i najwa\u017cniejszych pisarzy \u017cydowskich. Gdy w 1978 roku Izaak Baszewis Singer otrzyma\u0142 literack\u0105 Nagrod\u0119 Nobla, w \u015brodowisku \u017cydowskim zawrza\u0142o. Pewien publicysta oburza\u0142 si\u0119, \u017ce uhonorowano pisarza, kt\u00f3ry \u2013 byle tylko zdoby\u0107\u00a0rozg\u0142os \u2013 tworzy\u0142 wulgarne, pe\u0142ne seksu opowie\u015bci. Grade\u00a0\u201eopar\u0142 si\u0119 tej pokusie i pragnieniu zdobycia pieni\u0119dzy, kt\u00f3re mog\u0142yby pochodzi\u0107 z t\u0142umaczenia jego dzie\u0142 i rozpowszechniania jego s\u0142awy w\u015br\u00f3d goj\u00f3w\u201d.\u00a0<\/span><\/p>\n

\u015awiat Gradego \u2013\u00a0a szczeg\u00f3lnie obraz przedwojennego Wilna \u2013 nie jest radosny, za to do b\u00f3lu prawdziwy. W\u015br\u00f3d jego dzie\u0142 warto wspomnie\u0107 filozoficzne opowiadanie\u00a0M\u00f3j sp\u00f3r z Herszem Rasejnerem\u00a0<\/i>(1950), traktuj\u0105ce o wierze w Boga po Zag\u0142adzie, dwutomow\u0105\u00a0powie\u015b\u0107\u00a0Cemach Atlas<\/i>\u00a0(1967\u201368), w kt\u00f3rej autor odmalowa\u0142 \u015bwiat litewskich jesziw, czy\u00a0Agun\u0119<\/i>\u00a0(1961), kt\u00f3r\u0105 \u2013 w przek\u0142adzie Magdaleny W\u00f3jcik \u2013 opublikujemy w szesnastu kolejnych odcinkach, pocz\u0105wszy od tego numeru.\u00a0<\/span><\/p>\n

Wraz z tym \u201eChiduszem\u201d otwiera si\u0119 przed polskimi czytelnikami bogaty i wci\u0105gaj\u0105cy \u015bwiat przedwojennego \u017cydowskiego Wilna, w kt\u00f3rym chasydzi nie s\u0105 mile widziani, a rabini wzbudzaj\u0105 szacunek nawet w\u015br\u00f3d by\u0142ych rewolucjonist\u00f3w.\u00a0<\/span><\/p>\n

A gdy czasami zasmuci nas trudne \u017cycie Merl \u2013 g\u0142\u00f3wnej bohaterki powie\u015bci \u2013 pami\u0119tajmy s\u0142owa, kt\u00f3re Grade powiedzia\u0142 pewnemu zatroskanemu czytelnikowi:\u00a0\u201eZorgt ajch niszt!\u00a0<\/i>Prosz\u0119 si\u0119 nie martwi\u0107. Ma si\u0119 dobrze i mieszka w Chicago\u201d. Fragment powie\u015bci:<\/span><\/p>\n

Mimo to malarz pokojowy zebra\u0142 si\u0119 na odwag\u0119 i ze wszystkimi szczeg\u00f3\u0142ami wy\u0142o\u017cy\u0142 mu spraw\u0119 aguny. Rabin nie zwolni\u0142 kroku ani na chwil\u0119, przys\u0142uchiwa\u0142 si\u0119 uwa\u017cnie i tylko raz na jaki\u015b czas rzuca\u0142 okiem na ksi\u0105\u017cki to na jednej, to na drugiej p\u00f3\u0142ce, tak jakby samym tylko spojrzeniem chcia\u0142 przejrze\u0107 ca\u0142\u0105 Tor\u0119. Nagle zatrzyma\u0142 si\u0119 przed go\u015bciem:<\/i><\/p>\n

\u2013 Nie ma o czym m\u00f3wi\u0107. Je\u015bli nie ma wiarygodnych \u015bwiadk\u00f3w, kt\u00f3rzy widzieli m\u0119\u017ca martwego, rabin nie mo\u017ce nic zrobi\u0107, nie ma o czym m\u00f3wi\u0107!<\/i><\/p>\n

Kalman s\u0142ysza\u0142 jednak od poresza z klojzu Gaona, \u017ce jest o czym m\u00f3wi\u0107, wi\u0119c zacz\u0105\u0142 od pocz\u0105tku: wkr\u00f3tce minie szesna\u015bcie lat, odk\u0105d m\u0105\u017c aguny wyruszy\u0142 na wojn\u0119. Nikt z jego roty nie powr\u00f3ci\u0142. Na dodatek by\u0142 chorowity i m\u00f3g\u0142 umrze\u0107 z tego powodu. Poza tym gdzie niby stoi napisane, \u017ce \u015bwiadkowie musz\u0105 ujrze\u0107 zmar\u0142ego na w\u0142asne oczy?<\/i><\/p>\n

\u2013 Gdzie stoi napisane? \u2013 broda reb Lewiego nad\u0119\u0142a si\u0119 tak, jakby rozwia\u0142 j\u0105 wiatr. \u2013 W Misznie jest napisane, w Gemarze jest napisane, u Alfasiego jest napisane, u Rambama jest napisane, w\u00a0<\/i>Szulchan aruch\u00a0jest napisane! \u2013 rabin sta\u0142 przed Kalmanem, wykrzykuj\u0105c mu w twarz wyk\u0142adnie prawa, jakby wymierza\u0142 policzki. \u2013 Je\u015bli \u015bwiadkowie widzieli go umieraj\u0105cego, to i tak na nic, bo trzeba ujrze\u0107, jak dusza opuszcza cia\u0142o. Je\u015bli widzieli, \u017ce by\u0142 ranny, to te\u017c na nic. Przybity \u0107wiekami do deski \u2013 na nic. Zjada\u0142o go dzikie zwierz\u0119 \u2013 dalej na nic, chyba \u017ce zwierz\u0119ta i ptaki wyjad\u0142y jego szpik, serce i wn\u0119trzno\u015bci. Je\u015bli \u015bwiadkowie widzieli, jak wpada do morza, to na nic. Do jaskini lw\u00f3w \u2013 na nic. Chyba \u017ce do gniazda w\u0119\u017cy. Je\u015bli gdzie\u015b na \u015bwiecie toczy si\u0119 wojna i \u017cona m\u00f3wi, \u017ce jej m\u0105\u017c w niej zgin\u0105\u0142, to nie jest wiarygodna. Bo mo\u017ce tylko s\u0142ysza\u0142a, \u017ce \u017co\u0142nierze z konkretnego pu\u0142ku zgin\u0119li, wi\u0119c wydaje jej si\u0119, \u017ce zgin\u0105\u0142 i m\u0105\u017c. Ba, s\u0105 i tacy, co m\u00f3wi\u0105, \u017ce w czasie wojny kobiecie w og\u00f3le nie mo\u017cna wierzy\u0107, nawet je\u015bli zarzeka si\u0119, \u017ce pogrzeba\u0142a m\u0119\u017ca w\u0142asnymi r\u0119kami. A pan mi tu opowiada, \u017ce nikt z jakiej\u015b roty nie powr\u00f3ci\u0142!<\/i><\/p>\n

Reb Lewi m\u00f3wi\u0142 ju\u017c jednak do otwartych drzwi. Kalman w\u0142a\u015bnie zbiega\u0142 ze schod\u00f3w z g\u0142ow\u0105\u00a0pe\u0142n\u0105 topielc\u00f3w oraz powieszonych, po\u0107wiartowanych trup\u00f3w.\u00a0<\/i><\/p>\n

NIGDY NIE MIA\u0141EM OKAZJI BY\u0106 BOHATEREM<\/b><\/h4>\n

Piotr Smolar jest reporterem francuskiego dziennika \u201eLe Monde\u201d. Urodzi\u0142 si\u0119 we Francji, jego rodzice s\u0105 Polakami. Ojciec, Aleksander Smolar, jest prezesem Fundacji im. Stefana Batorego, natomiast dziadek, Grzegorz (a w\u0142a\u015bciwie Hersz), by\u0142\u00a0politykiem komunistycznym, dziennikarzem i dzia\u0142aczem spo\u0142ecznym. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 jego rodziny zgin\u0119\u0142a w Zag\u0142adzie. Grzegorz po opuszczeniu mi\u0144skiego getta zosta\u0142 komisarzem politycznym sowieckich oddzia\u0142\u00f3w partyzanckich. Do 1968 roku kierowa\u0142 \u201eFo\u0142ks Sztyme\u201d \u2013 organem prasowym PZPR w j\u0119zyku jidysz, kt\u00f3ry by\u0142 jego wielk\u0105 pasj\u0105. W 1970 wyjecha\u0142 do Izraela.\u00a0<\/span><\/p>\n

Histori\u0119 ojca i dziadka Piotr Smolar opisa\u0142 przejmuj\u0105co w ksi\u0105\u017cce\u00a0Z\u0142y \u017byd<\/i>, rozliczaj\u0105c si\u0119 przy okazji ze swoich dziennikarskich wybor\u00f3w. W rozmowie z Ann\u0105 Pamu\u0142\u0105 opowiada m.in. o wi\u0119\u017aniach to\u017csamo\u015bci. Fragment rozmowy:<\/span><\/p>\n

Anna Pamu\u0142a: Z czego wynika niech\u0119\u0107 francuskich \u017byd\u00f3w do ciebie? Nie podzielaj\u0105 twojego punktu widzenia?\u00a0<\/i><\/b><\/p>\n

Piotr Smolar: Problemem wielu z nich jest to, \u017ce ich mi\u0142o\u015b\u0107 do Izraela na odleg\u0142o\u015b\u0107 pozbawia ich krytycznego my\u015blenia.<\/i>\u00a0Broni\u0105 Izraela z poczt\u00f3wki. Myl\u0105 przywi\u0105zanie do kraju z przywi\u0105zaniem do rz\u0105du. Oczywi\u015bcie Izrael to kraj silny i dynamiczny \u2013 cud na pustyni \u2013 ale \u017cyje w zak\u0142amaniu. To pa\u0144stwo od po\u0142owy wieku okupuj\u0105ce inny nar\u00f3d. Izraelczycy uprzedmiotowili Palesty\u0144czyk\u00f3w. Odci\u0119li ich od \u017ar\u00f3de\u0142 utrzymania. Pozbawili ich wolno\u015bci przemieszczania si\u0119 i mo\u017cliwo\u015bci korzystania z niezawis\u0142ych s\u0105d\u00f3w. Myl\u0105 si\u0119 jednak ci, kt\u00f3rzy my\u015bl\u0105, \u017ce \u201eLe Monde\u201d jest propalesty\u0144ski. Pisa\u0142em tak samo krytycznie o rz\u0105dzie Izraela, jak o Hamasie w Gazie. Szeroko opisywa\u0142em system polityczny Palestyny, skorumpowany do cna. Pisa\u0142em o palesty\u0144skich torturach. By\u0142em cz\u0119sto w Gazie. To straszne miejsce \u2013 nigdy nie odwiedzi\u0142em tak ogromnego wi\u0119zienia. Widzia\u0142em te\u017c na w\u0142asne oczy izraelskich \u017co\u0142nierzy strzelaj\u0105cych do palesty\u0144skich cywil\u00f3w. Ludzie zgromadzili si\u0119 przy granicy, by manifestowa\u0107, wi\u0119kszo\u015b\u0107 nie mia\u0142a broni. Padali od kul dwa metry ode mnie. Czy to jest naprawd\u0119 \u201eutrzymywanie porz\u0105dku\u201d, jak t\u0142umaczy rz\u0105d Izraela?\u00a0<\/i><\/p>\n

Wspomnia\u0142e\u015b o uczciwo\u015bci. Tymczasem w ksi\u0105\u017cce jedno z pierwszych s\u0142\u00f3w to \u201esk\u0142ama\u0142em\u201d. W Gazie sk\u0142ama\u0142e\u015b, \u017ce nie jeste\u015b \u017bydem.\u00a0<\/i><\/b><\/p>\n

W Izraelu kry\u0142em pochodzenie \u017cydowskie, ale nie ze wstydu. To by\u0142o niezb\u0119dne do mojej pracy. Poza tym moja to\u017csamo\u015b\u0107 \u017cydowska nigdy nie by\u0142a aktywna. Ona istnia\u0142a \u2013 by\u0142em \u015bwiadomy swojego pochodzenia i tyle. Wiele u\u0142atwi\u0142o moje nazwisko, bo nie jest to Cohen, ale Smolar. M\u00f3g\u0142bym by\u0107 po prostu Rosjaninem albo Polakiem. Wyobra\u017a sobie, co by m\u00f3wili moi krytycy, gdyby wiedzieli, \u017ce jestem \u017bydem.\u00a0<\/i><\/p>\n

\n

QUEEROWY STAN WYJ\u0104TKOWY<\/b><\/h4>\n

Prawdziwa historia mi\u0142ego, \u017cydowskiego ch\u0142opca, kt\u00f3ry wst\u0119puje do Ko\u015bcio\u0142a Scjentologii i odchodzi z niego po dwunastu latach, aby sta\u0107 si\u0119 t\u0105 urocz\u0105 kobiet\u0105, kt\u00f3r\u0105 jest teraz<\/i><\/span><\/p>\n

W kolejnej cz\u0119\u015bci swoich\u00a0wspomnie\u0144 Kate Bornstein<\/a>\u00a0opowiada o marzeniu zostania zakonnic\u0105, marynarskiej karierze w Sea Org (na prywatnym jachcie Ko\u015bcio\u0142a Scjentologii), badaniach masy mentalnej przy u\u017cyciu elektropsychometru i skali emocjonalnych ton\u00f3w L. Rona Hubbarda:<\/span><\/p>\n

Paszporty zar\u00f3wno za\u0142ogi, jak i pasa\u017cer\u00f3w przechowywane by\u0142y w sejfie w biurze inspektora portowego. Aby odzyska\u0107 dokument i zdoby\u0107 pozwolenie na opuszczenie statku na d\u0142u\u017cszy czas, cz\u0142onkowie Sea Org musieli przej\u015b\u0107 rygorystyczn\u0105 kontrol\u0119 bezpiecze\u0144stwa, kt\u00f3r\u0105 przeprowadza\u0142 inspektorat Ko\u015bcio\u0142a. Jego zadaniem by\u0142o upewnienie si\u0119, \u017ce osoba ubiegaj\u0105ca si\u0119 o przepustk\u0119 nie pope\u0142ni\u0142a \u017cadnych przest\u0119pstw, a jej intencje by\u0142y zgodne z intencjami Ko\u015bcio\u0142a. Podczas kontroli pod\u0142\u0105czano j\u0105 do elektropsychometru \u2013 scjentologicznego narz\u0119dzia duchowego doradztwa. [\u2026] Urz\u0105dzenie, jak twierdzi\u0142 Ron, rejestrowa\u0142o mas\u0119 mentaln\u0105. W jednym z wcze\u015bniejszych modeli zamiast elektrod zastosowano tzw. krokodylki, ale tego emetru Ron u\u017cy\u0142 tylko na pomidorach. Nie zmy\u015blam.<\/i><\/p>\n

NIESFORNE KOZY, WINO I ZIELE\u0143<\/b><\/h4>\n

Esej rabina Yonatana Nerila o zr\u00f3wnowa\u017conym zasiedlaniu Ziemi (Izraela).\u00a0<\/span><\/p>\n

Od czas\u00f3w biblijnych po wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 cz\u0142owieka zwi\u0105zana z sadownictwem, wypasem byd\u0142a i rolnictwem \u2013 czynno\u015bciami niezb\u0119dnymi do zapewnienia nam po\u017cywienia \u2013 stanowi\u0142a wyzwanie dla zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju. Tora Ustna pokazuje nam, jak z tym problemem radzili sobie nasi przodkowie, i uczy, jak d\u0142ugofalowo opiekowa\u0107 si\u0119 ziemi\u0105.<\/i><\/p>\n

KOBIETA Z NO\u017bEM<\/b><\/h4>\n

W pa\u017adzierniku nak\u0142adem Wydawnictwa Pozna\u0144skiego ukaza\u0142a si\u0119\u00a0C\u00f3rka rze\u017anika<\/i>, wybitna powie\u015b\u0107 izraelskiego pisarza Yaniva Iczkovitsa. To obsypana nagrodami \u2013 w tym presti\u017cowymi Wingate Literary Prize, Agnon Prize oraz Ramat Gan Prize \u2013 pikarejska powie\u015b\u0107 o kobiecie, kt\u00f3ra uzbrojona w rze\u017aniczy n\u00f3\u017c, wyrusza w niebezpieczn\u0105 podr\u00f3\u017c, by przywr\u00f3ci\u0107 spok\u00f3j w swojej rodzinie. O niezwyk\u0142ych losach Fani Kajzman z autorem powie\u015bci rozmawia Magdalena W\u00f3jcik. Fragment rozmowy:\u00a0<\/span><\/p>\n

\"corka-rzeznika-yaniv-iczkovits-wydawnictwo-poznanskie-wywiad-recenzja-konkrus-caly-bozy-swiat\"<\/a><\/p>\n

Magdalena W\u00f3jcik: Czy od pocz\u0105tku kobieta mia\u0142a by\u0107 g\u0142\u00f3wn\u0105 bohaterk\u0105 powie\u015bci?<\/i><\/b><\/p>\n

Yaniv Iczkovits: Tak. Podczas zbierania materia\u0142\u00f3w do ksi\u0105\u017cki natkn\u0105\u0142em si\u0119 w dziewi\u0119tnastowiecznej gazecie \u201eHa-Magid\u201d na list aguny \u2013 ten sam, kt\u00f3ry jest na pocz\u0105tku powie\u015bci. Zrozpaczona kobieta prosi w nim o pomoc w odnalezieniu m\u0119\u017ca, kt\u00f3ry j\u0105 opu\u015bci\u0142. Gdy go przeczyta\u0142em, wiedzia\u0142em, \u017ce mam powie\u015b\u0107. Czu\u0142em jednak, \u017ce to nie ona mo\u017ce wyruszy\u0107 w podr\u00f3\u017c\u00a0<\/i>\u2013<\/i>\u00a0to musi by\u0107 jej siostra, gdy\u017c autorka listu jest zbyt za\u0142amana. Wtedy przypomnia\u0142em sobie modlitw\u0119\u00a0<\/i>Tikun chacot\u00a0\u2013 to w\u0142a\u015bnie jej nazw\u0119 znajdziemy w oryginalnym tytule. Sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci:\u00a0<\/i>Tikun Rachel\u00a0i\u00a0<\/i>Tikun Lea. W pierwszej op\u0142akujemy zniszczene \u015awi\u0105tyni, a w drugiej modlimy si\u0119 o zbawienie. U mnie wi\u0119c jedna z si\u00f3str, Minda, op\u0142akuj\u0119 utrat\u0119 m\u0119\u017ca, a druga, Fania, szuka wybawienia.<\/i><\/p>\n

Oryginalny tytu\u0142 powie\u015bci brzmi\u00a0<\/i><\/b>Tikun acher chazot<\/b>, dos\u0142ownie\u00a0<\/i><\/b>Tikun po p\u00f3\u0142nocy<\/b>. I w\u0142a\u015bnie\u00a0<\/i><\/b>tikun<\/b>, czyli naprawa, odnowa, jest bardzo wa\u017cnym motywem twojej powie\u015bci.<\/i><\/b><\/p>\n

Jej akcja toczy si\u0119 w 1894 roku. Wiemy wi\u0119c, jaki los czeka bohater\u00f3w za pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat. Ale wiemy to my, nie oni, wi\u0119c pytanie o ich\u00a0<\/i>tikun\u00a0jest bardzo wa\u017cne. Kt\u00f3ra z postaci go do\u015bwiadczy? Kogo ta podr\u00f3\u017c najbardziej odmieni? Fania chcia\u0142a oczywi\u015bcie pom\u00f3c siostrze, ale jednocze\u015bnie pragn\u0119\u0142a r\u00f3wnie\u017c wyrwa\u0107 si\u0119 z domu, ponownie u\u017cy\u0107 swojego no\u017ca. Nie na darmo w m\u0142odo\u015bci znana by\u0142a jako\u00a0<\/i>wilde chaje, dzikie zwierz\u0119. \u017bi\u017cek natomiast sp\u0119dzi\u0142 m\u0142odo\u015b\u0107 w obozie wojskowym, a potem wr\u00f3ci\u0142 do domu, do Motolu, dok\u0105d zreszt\u0105 wraca tak\u017ce po podr\u00f3\u017cy z Fani\u0105. Czy wi\u0119c do\u015bwiadczy\u0142\u00a0<\/i>tikun? Jest te\u017c Piotr Nowak, oficer ochrany, czyli tajnej policji carskiej, kt\u00f3ry rusza za nimi w po\u015bcig. Na pocz\u0105tku ten zwyk\u0142y policjant jest antysemit\u0105, lecz potem poznaje spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowsk\u0105, a nawet uczestniczy w uczcie chasydzkiej. Mo\u017ce wi\u0119c to on dozna\u0142 najwi\u0119kszej przemiany? Wydaje mi si\u0119 to kluczow\u0105 kwesti\u0105 w powie\u015bci i mam nadziej\u0119, \u017ce czytelnicy zastanowi\u0105 si\u0119\u00a0nad losem Nowaka.<\/i><\/p>\n

\n

SZORTY \u2013 PRZEGL\u0104D WYDARZE\u0143<\/b><\/h4>\n

Jak w ka\u017cdym numerze, w kilkunastu kr\u00f3tkich artyku\u0142ach prezentujemy przegl\u0105d wa\u017cnych, ciekawych i zaskakuj\u0105cych wydarze\u0144 z \u017cydowskiego \u015bwiata. Tym razem piszemy mi\u0119dzy innymi o tym, czym r\u00f3\u017cni si\u0119 nowe\u00a0West Side Story\u00a0<\/i>Stevena Spielberga od filmu z 1961 roku, dlaczego Natalie Portman ma \u017cal do\u00a0Leona zawodowca<\/i>, kto nie przyj\u0105\u0142 Nagrody Pileckiego i po co rybom sen.<\/span><\/p>\n

BO\u017bY PROKURATOR<\/b><\/h4>\n

Na koniec esej Joanny Marii Machel o Szatanie, a w\u0142a\u015bciwie Satanie. To pierwsze okre\u015blenie pochodzi co prawda z hebrajskiego, ale na tym chyba ko\u0144cz\u0105\u00a0si\u0119 podobie\u0144stwa mi\u0119dzy tradycyjnym, chrze\u015bcija\u0144skim postrzeganiem tego bytu a tym, jak jest on widziany w judaizmie. Fragment artyku\u0142u:<\/span><\/p>\n

W judaizmie Satan mo\u017ce wywo\u0142ywa\u0107 boja\u017a\u0144 nie dlatego, \u017ce jest pot\u0119\u017cnym demonem, ale poniewa\u017c jego moc le\u017cy w ujawnianiu naszych niedoskona\u0142o\u015bci. Ma testowa\u0107 nasz charakter i oddanie Torze. Zosta\u0142 stworzy przez Boga jako rodzaj narz\u0119dzia w systemie s\u0105downictwa. Satan stawia nas w sytuacjach, w kt\u00f3rych musimy dokona\u0107 trudnych wybor\u00f3w lub przetestowa\u0107 kontrol\u0119 nad pokusami i instynktami.\u00a0<\/i><\/p>\n

Fakt, \u017ce jest on narz\u0119dziem ca\u0142kowicie zale\u017cnym od Bo\u017cej woli, uwidacznia si\u0119 w por\u00f3wnaniu dw\u00f3ch werset\u00f3w, kt\u00f3re m\u00f3wi\u0105 o tym samym wydarzeniu. W II Ksi\u0119dze Samuela (24:1) czytamy: \u201eI wsp\u0142on\u0105\u0142 na nowo gniew Wiekuistego przeciw Izraelitom, tak \u017ce pobudzi\u0142 przeciw nim Dawida s\u0142owami: Id\u017a, licz Izraela i Jud\u0119!\u201d, a w p\u00f3\u017aniejszej I Ksi\u0119dze Kronik (21:1): \u201ePowsta\u0142 Satan przeciwko Izraelowi i pobudzi\u0142 Dawida, by policzy\u0142 Izraela\u201d. W pierwszym przypadku to gniew Boga kusi Dawida do zrobienia czego\u015b, co jest zakazane, by da\u0107 w ten spos\u00f3b pretekst do kary. W Ksi\u0119dze Kronik \u00f3w gniew zosta\u0142 przekszta\u0142cony w satana \u2013 nast\u0105pi\u0142o uosobienie gniewu i szukanie pretekstu (prawie prowokacji policyjnej) do ukarania grzesznika.\u00a0<\/i><\/p>\n

ZAPRASZAMY DO LEKTURY<\/h4>\n

\u201eChidusz\u201d dost\u0119pny jest w sprzeda\u017cy w Empikach na terenie ca\u0142ego kraju, w\u00a0Muzeum POLIN<\/a>\u00a0oraz w\u00a0Cocofli we Wroc\u0142awiu<\/a>. Wydanie elektroniczne mo\u017cna kupi\u0107\u00a0na\u00a0publio.pl<\/a>. Roczna prenumerata krajowa od 90 z\u0142 (list ekonomiczny), roczna prenumerata elektroniczna za jedyne 50 z\u0142. Zam\u00f3wienia: office@chidusz.com. Patronat honorowy nad tym numerem \u201eChiduszu\u201d obj\u0119\u0142o Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich POLIN. Przyjemnej lektury!<\/span><\/p>\n

PRZEKA\u017b DAROWIZN\u0118<\/span>
\n<\/a><\/h5>\n
\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201eChidusz\u201d 10\/2021: Polska premiera \u201eAguny\u201d Chaima Gradego REDAKCJA Fragment ok\u0142adki \u201eChiduszu” 10\/2021 \/ Autorka: Magdalena Pelc TO NUMER WYJ\u0104TKOWY. PO WIELU DEKADACH PROZA NAJWYBITNIEJSZEGO WSP\u00d3\u0141CZESNEGO PISARZA LITERATURY JIDYSZ UKAZUJE SI\u0118\u00a0PO POLSKU. POCZ\u0104WSZY OD TEGO \u201eCHIDUSZU\u201d W KOLEJNYCH SZESNASTU WYDANIACH OPUBLIKUJEMY W ODCINKACH \u201eAGUN\u0118\u201d, NAJBARDZIEJ ZNAN\u0104\u00a0POWIE\u015a\u0106\u00a0CHAIMA GRADEGO.\u00a0 . PREMIERA PRZEK\u0141ADU\u00a0AGUNY\u00a0CHAIMA GRADEGO Chaim Grade uznawany jest za […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91943"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=91943"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91943\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":91954,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91943\/revisions\/91954"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=91943"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=91943"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=91943"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}